Khổng Dung tu sử ở Nam Sơn, cách xa thành Trường An, nhàn rỗi đến mức sinh giòi, nhận được chiếu thư của Thiên tử mới biết Trường An đã xảy ra bao nhiêu chuyện, tức thì tràn đầy sức sống, tinh thần phấn chấn, sáng sớm hôm sau lập tức quay về Trường An, trước tiên vào cung bái kiến Thiên tử, sau đó lại đến Thượng thư đài, cùng Tuân Úc bàn bạc đại kế.

Tuân Úc giao công vụ cho Vệ Ký, đưa Khổng Dung, Nễ Hành ra khỏi cung. Hắn đi từ cửa Đông Vị Ương cung, xe ngựa chạy dọc theo Chương Đài nhai hướng về phía Bắc, rồi rẽ vào Cảo nhai, đi ngang qua cửa trước Đại tướng quân phủ, nhưng không dừng lại mà cứ thế đi thẳng. Khổng Dung vốn tưởng Tuân Úc đưa mình đi gặp Dương Tu, thấy hắn đi qua cửa mà không vào, vô cùng khó hiểu.

"Văn Nhược, ngươi đây là đi đâu?"

Tuân Úc xua tay, ra hiệu Khổng Dung chớ vội. "Vội vàng tới đây, chắc chưa ăn cơm trưa phải không?"

Không nói thì thôi, Tuân Úc vừa nhắc tới chuyện cơm trưa, bụng Khổng Dung lập tức kêu "gù gù" hai tiếng, chuyển giận thành vui. "Mời ta ăn cơm? Như vậy còn được. Nam Sơn quạnh quẽ, ăn uống nhạt nhẽo, ta đã không nhớ nổi lần cuối cùng được uống thỏa thích là từ bao giờ rồi. Tại sao không tới Đại tướng quân phủ? Hiện nay kẻ giàu có nhất chính là Đại tướng quân, Dương Đức Tổ dù có muốn đánh bút chiến với ta, một bữa rượu cũng phải lo chứ."

"Rượu thì chắc chắn có, nhưng chưa chắc ngươi đã có tâm trạng mà uống." Tuân Úc lấy ra một xấp báo, chia cho Khổng Dung và Nễ Hành. "Biết người biết ta, mới có thể trăm trận trăm thắng, các ngươi cứ xem trước bài viết của Dương Đức Tổ, hiểu rõ đối thủ đi. Văn Cử huynh, Dương Đức Tổ ngày nay không phải là thiếu niên ngày xưa nữa, hắn nhậm chức dưới trướng Ngô Vương hơn sáu năm, chịu ảnh hưởng sâu sắc của Ngô Vương, không thể xem thường."

Việc liên quan tới bút chiến, Khổng Dung, Nễ Hành không dám lơ là, đón lấy tờ báo đọc. Họ đều là những người đọc sách cực nhanh, tay lật không ngừng, một mắt mười hàng, chỉ chốc lát đã đọc xong mấy bài văn, nhìn nhau một cái, không hẹn mà cùng cười khổ. Nễ Hành tặc lưỡi. "Dương Đức Tổ ở Giang Đông mấy năm, quả thật có phong thái của Vương Trọng Nhậm (Vương Sung) nha."

Tuân Úc cười không nói. Hắn biết Khổng Dung, Nễ Hành nhàn rỗi ở Nam Sơn, không thể nào không đọc các loại sách liên quan, nhất là những sách như "Luận Hành". Nói đi cũng phải nói lại, văn phong của Dương Tu quả thực gần giống "Luận Hành", một là luận lý nghiêm mật, hai là coi thường thánh hiền.

Điểm thứ nhất khiến "Luận Hành" được học giả khen ngợi, Thái Ung sau khi bôn tẩu giang hồ hơn mười năm trở về kinh sư, công lực đàm luận tăng mạnh, không gì cản nổi, rất nhiều người không biết ông ta đã có được bí kíp gì, cho tới khi "Luận Hành" được in ấn lưu hành thiên hạ, họ mới bừng tỉnh đại ngộ. Điểm thứ hai khiến sĩ đại phu căm ghét "Luận Hành" tận xương tủy, Thái Ung không dám công bố "Luận Hành" cũng là vì lý do này.

Mấy bài viết của Dương Tu cũng như vậy. Luận lý dựa vào sự thật làm căn cứ, lại đính kèm lượng lớn số liệu tính toán. Rất nhiều chuyện, ông nói ông có lý, bà nói bà có lý, dây dưa không rõ, nhưng dùng số liệu để nói chuyện thì có thể thấy rõ ngay. Ví dụ như phân tích việc thôn tính ruộng đất hơn trăm năm nay của Đại Hán, Dương Tu liệt kê tỉ mỉ tỉ lệ nhân khẩu, số lượng ruộng đất và hoàng thất, tông thất, quan lại, sĩ đại phu, sự việc liền trở nên rõ ràng rành mạch: nguyên nhân dẫn đến kinh tế sụp đổ chính là trang viên của hoàng thất, quan lại, sĩ đại phu chiếm hữu lượng lớn đất canh tác nhưng lại không phải nộp thuế, tài chính hoàng gia không thể chống đỡ nổi. Trong chuyện này, Yêm đảng tuy khó từ bỏ trách nhiệm, nhưng so với lượng lớn sĩ đại phu thì tỉ lệ mà Yêm đảng chiếm giữ rất hạn chế, thế gia hào cường với số lượng khổng lồ mới chính là thủ phạm gây tội.

Mục đích phân tích sự việc này của Dương Tu không phải là lật lại vụ án cho Yêm đảng, mà là để giải thích tại sao Tôn Sách lại phải đoạt lấy ruộng đất của thế gia, lại tại sao phải xây Mộc học đường, Bản thảo đường, khuyến khích người đọc sách làm nghề thủ công, học y, nhưng trên thực tế lại giáng cho sĩ đại phu - nhất là Đảng nhân - một cái tát đau điếng. Đáng tiếc những con số này hoặc là lấy từ mật tàng trong cung, hoặc là đến từ số liệu địa phương - ví dụ như Dự Châu, đại bản doanh của Đảng nhân. Khi hắn làm Chủ bạ bên cạnh Tôn Sách, chính là lúc Tôn Sách chỉnh đốn thế gia Dự Châu, lượng lớn số liệu đều qua tay hắn, việc nào cũng có chứng cứ để tra, ngay cả suy luận cũng có căn cứ, khiến người ta không thể phản bác.

Đối với loại văn chương này, chỉ giảng đạo lý thôi là không đủ, không có con số chính xác, không có tính toán và suy luận nghiêm mật, ngươi nói có hay đến đâu cũng không thể thuyết phục được người. Về phần Thánh nhân, hắn căn bản không quan tâm. "Học nhi ưu tắc sĩ" chính là lời của Thánh nhân, nhưng Dương Tu phản đối một cách rõ ràng, chỉ dùng vài con số lạnh lùng là đã phá giải tính chính xác của câu nói này. Đại Hán có thể cung cấp chức vị quan lại rất hạn hẹp, lại bị con tin, ấm thụ chiếm mất một phần lớn, mỗi năm từ Thái học sinh chỉ có thể chọn một trăm người làm Lang, ngay cả ba vạn Thái học sinh cũng không sắp xếp nổi, người đọc sách càng nhiều càng phiền phức. Để người đọc sách đi làm nghề thủ công, học y, không những có thể khiến họ tự lực cánh sinh, còn có thể khiến họ có ích cho dân sinh, vẹn cả đôi đường, mạnh hơn là để họ một lòng làm quan.

Khổng Dung đã đến tuổi bất hoặc, từng tranh luận với người vô số kể, nhưng đây là lần đầu tiên đối mặt với đối thủ như thế này. Hắn ở Nam Sơn vì kế sinh nhai mà phiền muộn hai ba năm trời, thâm cảm việc đọc sách không thể giải quyết vấn đề sinh tồn, bảo hắn phản đối quan điểm như vậy, chính hắn cũng có chút không mở nổi miệng, không đủ tự tin. Hắn đã hiểu ý đồ của Tuân Úc, Dương Tu không còn là vị công tử thế gia ở Lạc Dương năm xưa nữa, đây là một anh tài vừa tinh thông điển tịch Thánh nhân, vừa có kinh nghiệm chính vụ, vội vàng ra trận chỉ có thể là tự chuốc lấy nhục nhã.

"Văn Nhược, lần luận chiến này là chủ ý của ai?"

"Là chủ ý của ai không quan trọng." Tuân Úc cụp mắt xuống, tránh đi ánh nhìn ép buộc của Khổng Dung. "Quan trọng là làm sao luận ra được chút gì đó hữu ích. Văn Cử huynh, không biết huynh có để ý đến thái độ của Ngô Vương đối với luận chiến hay không, ta cảm thấy trong đó có lẽ có chỗ có thể lấy làm gương."

Khổng Dung thu hồi ánh mắt, khẽ gật đầu. "Thương nhân vụ thực, chỉ biết vì lợi. Binh gia vụ thực, chuyện sống chết. Ngô Vương lấy thân phận con nhà buôn tích quân công mà thành chư hầu, đương nhiên là vụ thực. Tuy nhiên Đạo lấy hư thực nương tựa vào nhau, tục nhân vụ thực, thánh nhân cư hư. Nếu không như vậy, Thánh nhân đã không phải là Nghiêu Thuấn Khổng Mạnh, mà là Đào Chu Y Đốn rồi."

Tuân Úc nở nụ cười. "Văn Cử huynh mấy ngày nay tu sử ở Nam Sơn, thu hoạch quả thực phong phú, thật đáng mừng." Khổng Dung trừng mắt nhìn Tuân Úc một cái, vốn định mắng hắn vài câu, nhưng lời đến đầu lưỡi lại không nhịn được mà bật cười. Hắn bị đại thần trong triều bài xích, đưa tới Nam Sơn tu sử, thực chất chính là nhàn cư. Bước đầu của tu sử chính là chỉnh lý sử liệu, hai năm nay hắn đã đọc hết tất cả mật tàng trong cung, coi như đã thỏa mãn cơn nghiện đọc sách, cũng có được chút cảm ngộ mới, thêm vào đó tuổi tác ngày càng lớn, không còn nhìn sự việc lý tưởng hóa như trước nữa. Trước đó, hắn đã đọc "Diêm Thiết Luận hiệu thích", "Luận Hành" và các sách khác, đối chiếu với thành tích trị lý ở Thanh Châu của bản thân, cân nhắc một số vấn đề thực tế, nay lại nhìn thấy bài viết của Dương Tu, cảm ngộ càng sâu sắc hơn. Tuân Úc nói hắn có thu hoạch, cũng không hoàn toàn là trêu chọc.

Hai người đối diện im lặng, nhất thời thẫn thờ. Nễ Hành lật xem bài viết, đột nhiên nói một câu. "Theo ta thấy, Dương Đức Tổ tuy từ phong sắc bén, nhưng cũng không phải là không có kẽ hở để tấn công."

Ánh mắt Tuân Úc lóe lên, khóe miệng khẽ nhếch. "Chính Bình có lời gì, cứ nói thẳng."

Nễ Hành đặt bài viết xuống, hừ nhẹ một tiếng, ánh mắt khinh miệt. "Dương Đức Tổ cổ súy đức chính của Ngô Vương, nhưng trước sau không hề nhắc đến chuyện thiền nhượng, không phải vì hắn còn lòng với triều đình, mà vì thiền nhượng trái ngược với đế chế. Hôm nay Ngô Vương thi chính ưu việt hơn Thiên tử, Thiên tử lý nên thiền nhượng cho Ngô Vương, ngày khác có người thi chính ưu việt hơn Ngô Vương, Ngô Vương cũng sẽ thiền nhượng cho người khác sao? So với thiên mệnh, thi chính quả thật thực tế hơn, nhưng cũng khiến cho càng nhiều người có cơ hội. Một kẻ thông minh như hắn, tự nhiên biết rõ hậu quả. Đã không thể tự biện cho mình, chỉ đành tránh không nhắc tới. Hắn không nhắc, chúng ta không ngại nhắc một chút, lấy độc trị độc, xem hắn ứng phó thế nào."

Khổng Dung ngẩn ra một lát, vỗ đùi cái bốp. "Diệu, lấy mâu của hắn, công thuẫn của hắn, diệu không thể tả."

Tuân Úc cười không nói, trong ánh mắt lại thêm một tia giảo hoạt, cùng với một chút an ủi.

Dương Tu bước nhanh ra cửa lớn, kịp thời đỡ lấy Dương Kỳ vừa bước xuống xe bò, vô cùng kinh ngạc.

"Bá phụ, sao người lại đột nhiên tới đây? Có chuyện gì, cứ cho người gửi tin là được, con đi Hoa Âm là xong mà."

Dương Kỳ ngẩng đầu, đánh giá cửa khuyết từng phú lệ xa hoa, nay lại hiển nhiên có chút sa sút, khẽ thở dài. "Thương tâm Tần Hán kinh hành xứ, cung khuyết vạn gian tố liễu thổ. Mấy năm không gặp, lại về Trường An, niệm đến lời này, thật khiến người ta cảm hoài. Ngô Vương tuy là võ nhân, lại có một lòng bi mẫn, hiếm có, hiếm có."

Dương Tu chớp chớp mắt, cười phụ họa không nói. Dương Kỳ đột nhiên từ quê nhà Hoa Âm tới, tự nhiên không phải là để than thở vài câu, càng không phải để khen Tôn Sách vài câu. Ông cố tình nhắc đến câu thơ này của Tôn Sách, tự nhiên là có ẩn ý khác.

Dương Tu mời Dương Kỳ vào phủ, an tọa trên đường. Hắn tuy là Đại tướng quân Trưởng sử, là người đại diện chủ nhân của tòa Đại tướng quân phủ này, nhưng dù sao cũng không phải chủ nhân thực sự, càng không dám tự coi mình là chủ nhân trước mặt Dương Kỳ. Hắn để trống chủ tịch, hai người đều ngồi ghế khách, chỉ là bản thân ngồi phía Đông, mời Dương Kỳ ngồi ghế tôn vị phía Tây, vừa phù hợp thân phận quan phương của đôi bên, lại không trái với thân phận tư nhân của hai người.

Dương Kỳ rất hài lòng, vuốt râu cười nói: "Mấy năm không gặp, Đức Tổ đã trưởng thành rồi, thiếu niên đắc ý, vẫn có thể không mất gia phong, đáng mừng, đáng mừng." Dương Tu cười cười. "Có thể nhận được lời này của bá phụ, con cũng có thể an tâm rồi. Con còn tưởng Hoằng Nông Dương gia đã trục xuất cha con con ra khỏi gia môn rồi chứ."

Dương Kỳ không hiểu. "Đức Tổ sao lại nói thế?"

"Bá phụ không biết đó thôi, con đến Trường An mấy tháng, mấy vị thúc bá huynh đệ chẳng ai thèm đếm xỉa tới con. Ngược lại Tuân Lệnh quân không quên bá phụ, mượn danh nghĩa của người tới một chuyến, suýt nữa dọn sạch cả Đại tướng quân phủ."

Dương Kỳ càng vô cùng khó hiểu, vội vàng truy vấn. Dương Tu liền kể lại quá trình sự việc. Hoằng Nông Dương gia là đại tộc, người làm quan trong triều rất nhiều, Dương Bưu đi Thái Hồ, Dương Kỳ về nhà ẩn cư, trong triều còn có tòng đệ của Dương Kỳ là Dương Chúng, con trai là Dương Lượng cùng hơn mười người khác, Dương Chúng làm quan đến Ngự sử trung thừa, Dương Lượng còn trẻ, mới làm Lang quan không lâu, còn có một số tộc nhân khác, nhưng họ chưa bao giờ tiếp xúc với Dương Tu, cũng chưa từng tới Đại tướng quân phủ, vậy đương nhiên không nói tới chuyện giúp đỡ, dáng vẻ y hệt như mỗi người thờ một chủ.

Dương Kỳ nhận lời mời của chiếu thư Thiên tử, vội vã đến Trường An gặp Dương Tu, trên đường đi đã đọc mấy bài viết của Dương Tu, quả thực có vài lời muốn nói với Dương Tu. Đối với lựa chọn của cha con Dương Bưu, Dương Tu, ông có chút suy nghĩ. Dương Bưu còn dễ nói, là vì triều đình, bất đắc dĩ mới bán mình ba trăm triệu tiền. Dương Tu lại là chủ động đầu quân, tự nguyện làm người phát ngôn cho Tôn Sách, lại viết bài cổ súy cho Tôn Sách, không tránh khỏi không hợp với gia phong Hoằng Nông Dương thị. Thế nhưng vừa gặp mặt, ông đã nợ Dương Tu một cái ân tình lớn, nhất thời khó mà mở lời. Ông trầm ngâm rất lâu, mới cân nhắc từng chữ mà nói: "Từ Vinh, Trương Liêu đáng giết, cống phẩm của Đại tướng quân cũng nên nộp, đây là hai việc khác nhau, không thể trộn lẫn làm một. Triều đình làm việc vốn có pháp độ, giữ lại cống phẩm của Đại tướng quân, mặc cả với triều đình, e là không phải đạo làm bề tôi. Đại tướng quân địa vị cao quyền thế lớn, báng bổ đi theo tiếng khen mà tới, ngươi thân là Đại tướng quân Trưởng sử, vẫn nên cẩn trọng thì hơn. Vả lại Đại tướng quân kiến quốc, dưới trướng văn võ có tới hàng trăm, chẳng lẽ Đại tướng quân không đồng ý vài điều kiện của họ, họ cũng có thể không nghe lệnh Đại tướng quân, tự ý làm theo ý mình sao?"