Quách Đồ vừa dứt lời, liền cảm thấy không ổn. Quy việc thắng thua cho thiên ý, mang hiềm nghi thoái thác trách nhiệm, bản chất chính là một kiểu biểu hiện yếu nhược. Nếu là sau khi giao chiến tự an ủi mình, thì còn có thể tha thứ, nhưng trước khi giao chiến đã nghĩ như vậy, chỉ có thể nói lên một vấn đề: Họ căn bản không có lòng tin dựa vào thực lực để chiến thắng Tôn Sách.

Quách Đồ điềm tĩnh xoay người, thuận thế liếc nhìn Thư Thụ và Hà Ngung một cái, thấy họ không chút ngạc nhiên, trong lòng vừa thở phào nhẹ nhõm lại không khỏi thở dài một tiếng. Chỉ trong thời gian ngắn ngủi vài năm, tình thế sao lại xấu đi đến mức này? Kể từ khi Viên Thiệu bại trận ở Quan Độ, họ liền một hơi không gượng dậy nổi, bất kể thực lực có khôi phục hay không, lại giành được bao nhiêu thắng lợi, chỉ cần nghĩ đến việc sẽ đối trận với Tôn Sách, lòng tin liền bị giảm sút.

Có khi nào liên quan đến trải nghiệm bị bắt làm tù binh của Viên Đàm không? Quách Đồ thầm suy ngẫm. Sau khi bại trận ở Nhâm Thành bị bắt, Viên Đàm đã làm tù binh ở Bình Dư hơn nửa năm, khi trở về Ký Châu, hắn trở nên trầm ổn hơn, cũng mất đi vài phần nhuệ khí vốn có của người trẻ tuổi. Người xưa thường nói, ba quân có thể đoạt soái, phu tử không thể đoạt chí. Nay lại là phu tử đoạt chí, ba quân đoạt soái, chưa đánh đã sợ rồi.

Ngoài trướng vang lên tiếng bước chân, Viên Đàm sải bước đi vào, khí thế áp chế khiến lò lửa giữa đại trướng tối sầm lại, ngay sau đó lại bùng lên, phát ra tiếng kêu "xèo xèo" khẽ khàng. Quách Đồ chấn chỉnh tinh thần, kinh ngạc nhìn Viên Đàm. Viên Đàm cởi áo đại bàng, ném cho Thư Thụ, hai tay khẽ vung, tháo mũ giáp xuống, thổi bay lớp tuyết đọng bên trên.

"Quách công, Tôn Sách ban sư về Giang Đông rồi sao?"

"Đúng vậy."

"Có biết nguyên nhân không?"

"Vẫn chưa biết." Quách Đồ suy nghĩ một chút, lại bổ sung một câu. "Tuy nhiên việc lớn như vậy, chắc sẽ sớm làm rõ được thôi."

Viên Đàm ngồi xuống sau án thư ở giữa, ánh mắt chuyển sang Thư Thụ. "Công Dữ, Tôn Sách không tới Thanh Từ, có phải có thể cho rằng chiến sự ở Thanh Từ sẽ do Từ Côn, Thẩm Hữu phụ trách không?"

Thư Thụ xoay người hành lễ. "Nhìn từ chiến sự ở Kinh Châu và Hoằng Nông trước đó, khả năng này rất lớn. Từ Côn là người thân của Tôn Sách, Thẩm Hữu là nhân tài mới nổi của Giang Đông, Tôn Sách vì muốn cân bằng các phe phái, để họ độc lập tác chiến lập công cũng là chuyện hợp tình hợp lý. Thủy sư nước Ngô mạnh mẽ, nếu từ đường biển tăng viện, cũng chỉ mất nửa tháng, dù là mùa đông cũng không quá một tháng. Nếu chúng ta không thể một đòn thắng ngay, một khi giằng co, Tôn Sách bất cứ lúc nào cũng có thể dẫn quân tới tăng viện."

Viên Đàm gật đầu. "Vậy thì phiền Công Dữ cẩn thận trù hoạch, tranh thủ một trận trọng thương Từ Côn, Thẩm Hữu, nhanh chóng chiếm lấy Thanh Châu."

"Tuân lệnh." Thư Thụ khom người lĩnh mệnh.

"Tế tửu, ông phải phái thêm người tay, làm rõ tại sao Tôn Sách đột nhiên ban sư. Đừng tiếc tiền bạc, nếu trận này không thắng, e rằng sau này cũng chẳng còn mấy chỗ để tiêu tiền nữa đâu."

Quách Đồ cau mày. "Quân hầu hà tất phải như vậy, thắng bại là chuyện thường của binh gia..."

"Không phải vậy." Viên Đàm lắc đầu. "Sang năm chính là thời hạn kết thúc của kế hoạch năm năm lần thứ nhất, nếu Ngô Vương có thể thuận lợi đạt được mục tiêu đã đề ra ban đầu, không chỉ lông cánh đầy đủ, mà còn khiến lòng người sĩ khí đại chấn, chúng ta sẽ không còn cơ hội xoay chuyển nữa. Chỉ có làm thất bại kế hoạch của hắn, đả kích lòng tin của bách tính Trung Nguyên đối với bọn họ, may ra mới còn một tia cơ hội."

Quách Đồ, Thư Thụ nhìn nhau, bừng tỉnh đại ngộ. Họ biết Tôn Sách có một kế hoạch năm năm, được thực hiện từ năm Kiến An thứ nhất, nghe nói đến cuối năm Kiến An thứ năm phải đạt được một loạt mục tiêu. Ban đầu khi nghe những mục tiêu này, hầu như tất cả mọi người đều cảm thấy không thực tế, có hiềm nghi hão huyền xa vời, nhưng vài năm gần đây các châu dưới quyền Tôn Sách phát triển quả thực nhanh chóng đến mức bất ngờ, những mục tiêu đó dường như có khả năng thực hiện được.

Sang năm chính là năm thứ năm, nếu kết quả tổng kết cuối năm đưa ra, bọn họ thực hiện được những mục tiêu ban đầu trông có vẻ cao không thể với tới, thì tất cả những nghi ngờ đều sẽ hóa thành lòng tin, hão huyền tự nhiên sẽ biến thành tầm nhìn xa trông rộng. Tất nhiên, rắc rối lớn hơn là thực lực của Tôn Sách sẽ mạnh đến mức ba mặt vây công cũng vô dụng, không còn ai có thể đánh bại hắn nữa.

Xét từ góc độ này mà phân tích, việc Tôn Sách ban sư cũng có lời giải thích hợp lý. Hắn sẽ đứng trên lập trường phòng thủ, duy trì chiến tuyến hiện tại, cố gắng hết sức giảm bớt tiêu hao, nhằm đảm bảo kế hoạch năm năm có thể hoàn thành thuận lợi, sau khi tích lũy đủ thực lực rồi mới chủ động xuất kích. Thế công và thủ khác biệt, sức của nó gấp ba, nếu thâm nhập vào cảnh giới của địch tác chiến, tiêu hao do vận chuyển đường dài mang lại càng kinh người hơn. Xét về kinh tế mà nói, phòng thủ tất nhiên là lựa chọn tốt nhất.

Tôn Sách là hậu duệ của thương nhân, sau khi chấp chính lại coi trọng công thương, đưa ra quyết định như vậy cũng chẳng có gì lạ. Chỉ là họ không ngờ Tôn Sách lại vì nguyên nhân này mà ban sư, nhất thời suy nghĩ lệch lạc, nhìn sự thật ngay trước mắt mà lại không thấy, ngược lại là Viên Đàm hiểu Tôn Sách hơn, lập tức nắm bắt được trọng điểm.

Dù là bây giờ, họ cũng cảm thấy khó tin. Tôn Sách làm vậy là vì cái danh "nói lời giữ lấy lời", hay là vì cái lợi "giảm bớt tiêu hao"? Hai cái này có lẽ không thể tách rời, nhưng tổng thể luôn có một cái là trọng tâm. Nếu là vế trước, chứng tỏ ba mặt thọ địch ảnh hưởng rất lớn đến Tôn Sách, có thể khiến kế hoạch năm năm của hắn chết yểu. Nếu là vế sau, chứng tỏ tiền lương của Giang Đông có lẽ đã không thể chống đỡ được thế trận ba mặt tác chiến.

Thư Thụ chợt lóe linh cơ. Dụng binh đứng đầu là "phi kháng đảo hư", sơ hở của Tôn Sách chính là cơ hội của họ. Ban đầu hưởng ứng chiến lược vây công của triều đình, chính là muốn khiến Tôn Sách xoay xở khó khăn, giật gấu vá vai, chỉ là không ngờ thực lực Tôn Sách lại mạnh đến vậy, đối mặt với Ích Châu có lợi thế địa lý mà còn có thể hai đường tiến kích, đánh Tào Tháo chật vật không chịu nổi, Ích Châu có khả năng đổi chủ. Tuy nhiên dù sao hắn cũng chưa mạnh đến mức quét sạch thiên hạ, sau khi triều đình chủ động xuất binh Hà Đông, Tôn Sách buộc phải chuyển trọng tâm sang Tư Lệ. Kế hoạch của triều đình tuy xuất hiện một số sai lệch, cuối cùng vẫn đạt được mục tiêu dự định.

"Quách Tế Tửu, xem ra ông phải trọng điểm thăm dò về điền tô của các châu dưới quyền Tôn Sách rồi."

Quách Đồ vuốt râu, gật đầu. "Tuy nhiên tôi vẫn cảm thấy kỳ lạ. Kế hoạch năm năm chẳng lẽ còn quan trọng hơn cả bình định thiên hạ? Theo thông tin tôi nắm được hiện tại, ngoại trừ Kinh Châu, các châu khác không có dấu hiệu tăng điền tô. Nếu thực hiện cơ chế thời chiến, trưng thu lương thừa trong tay bách tính, Tôn Sách hẳn có thể cung ứng cho hai mươi vạn đại quân chinh chiến ba đến năm năm. Thi hành vương đạo, yêu thương bách tính là chuyện tốt, nhưng có thể thi hành bá đạo trước, sau khi bình định thiên hạ rồi mới thi hành vương đạo, giảm miễn thuế má, cùng dân nghỉ ngơi, chẳng phải tốt hơn giằng co đối đầu sao? Giằng co càng lâu, tiêu hao chẳng phải càng nhiều sao?"

Thư Thụ trầm ngâm một lát, ánh mắt hơi lóe lên, muốn nói lại thôi. Quách Đồ nhìn thấy rõ ràng, không nhịn được nói: "Công Dữ, thời khắc tồn vong, ông và tôi nên gạt bỏ hiềm khích trước đây, đồng lòng phò tá Quân hầu, có lời gì cứ nói thẳng ra đi."

Thư Thụ có chút lúng túng, khom người hành lễ. "Tế tửu, Thụ cũng chỉ là một ý kiến nông cạn, chưa chắc đã đáng tin."

"Nói ra không sao cả."

"Tôi lại cảm thấy, vương đạo, bá đạo có lẽ không phải là trọng tâm Tôn Sách quan tâm, cái hắn quan tâm có lẽ là sự chuyển biến của sĩ phong, tức là liệu người đọc sách có thể trở thành 'sĩ' trong lời hắn nói hay không. Quân hầu, Tế tửu, Hà công, ngài còn nhớ định nghĩa về 'sĩ' trong 《Sĩ Luận》 không? 'Sĩ' mà Tôn Sách nói không chỉ bao gồm văn sĩ, võ sĩ, mà còn bao gồm y sĩ,tượng sĩ và những người bách công khác. Không thể phủ nhận rằng, kể từ khi những người này được nạp vào tầng lớp sĩ, thu nhập, địa vị tăng lên, những năm gần đây phát huy tác dụng cũng càng ngày càng lớn, thực lực Tôn Sách tăng trưởng mạnh mẽ như vậy, những bách công chi sĩ này là không thể thiếu. Phong khí dẫn tới, ngày nay người đọc sách Trung Nguyên tham gia vào những việc kỹ nghệ này ngày càng nhiều, những người không màng cấy cày, khăng khăng giữ gìn di huấn thánh nhân 'quân tử bất khí' ngày càng ít. Nếu có một ngày, yếu tố chủ yếu quyết định thắng bại chiến trường không còn là binh lực nhiều ít, thậm chí không phải là tướng sĩ dũng mãnh hay không, mà là trình độ kỹ nghệ của bách công chi sĩ ẩn phía sau chiến trường, thì sẽ là cục diện thế nào?"

Thư Thụ ho một tiếng. "Nếu có một ngày, những bách công chi sĩ này thiết kế ra chiến xa còn nhanh hơn cả chiến mã, thì sẽ thế nào?"

Sắc mặt Quách Đồ biến đổi vài lần, ngay sau đó lại cười nói: "Chiến xa nhanh hơn cả chiến mã? Điều này sao có thể? Công Dữ, ông nghĩ nhiều quá rồi."

"Tôi cũng chỉ là nghĩ vậy thôi." Thư Thụ cười ha hả, trong mắt lại lộ ra vài phần hướng về. "Nhưng ai dám nói là không thể nào? Nếu thực sự có ngày đó, trí tuệ con người có thể vượt qua man lực, y quan Trung Nguyên ta sao phải sợ những kẻ man di đi lại như gió trên thảo nguyên?"

Quách Đồ không lên tiếng, không cho là đúng.

Viên Đàm xoa xoa ngón tay, như đang suy tư điều gì. Một lát sau, hắn khẽ cười một tiếng. "Công Dữ nói có lý, nhân lực dù mạnh đến mấy, cũng chỉ là nhấc đỉnh, tốc độ ngựa dù nhanh đến đâu, cũng chỉ là ngàn dặm, thể lực chung quy có hạn, trí tuệ lại có khả năng là vô hạn, chúng ta đều là những kẻ dã man chỉ biết dùng man lực, không xứng làm đối thủ của hắn, chỉ xứng làm đá mài dao cho hắn mà thôi."

Quách Đồ ho một tiếng: "Quân hầu hà tất phải chán nản như vậy. Vương đạo, bá đạo có thể dùng lẫn, trí tuệ và vũ lực cũng không được bỏ bê bên nào. Quân hầu nếu thấy đạo của Tôn Sách hành có thể lấy, đợi sau này đánh bại hắn rồi thực hiện cũng không muộn. Lúc hai quân giao tranh, vẫn phải lấy sống chết làm trọng, chỉ người thắng mới có cơ hội thực hiện đạo trong lòng mình, kẻ bại ngay cả mạng cũng không giữ được, thì làm sao hành đạo?"

Viên Đàm gật đầu không tỏ thái độ gì.

Thấy Viên Đàm ý chí tiêu trầm, Thư Thụ lại tâm tư không chuyên, Quách Đồ nâng cao giọng, nhắc nhở họ từ bỏ những suy nghĩ "làm tăng chí khí người khác, diệt đi uy phong của chính mình" đó, kéo chủ đề trở lại với tình thế hiện tại. Bất kể Tôn Sách vì sao lại ban sư, tình thế hắn thọ địch ba mặt là sự thật. Sau khi Tôn Sách rời khỏi Kinh Châu, Chu Du, Hoàng Trung có khả năng sẽ thả chậm tiết tấu tấn công, Lỗ Túc cũng sẽ kiểm soát chiến tuyến ở khu vực Hoằng Nông, đối đầu ba bên với Giả Hủ, Đổng Việt ở Hà Đông và Thiên tử ở Quan Trung, khả năng triều đình và Tào Tháo triển khai phản kích đều không lớn. Chiến trường có khả năng mở ra cục diện chỉ có Thanh Châu, chỉ có Thanh Châu thực hiện được mục tiêu kiềm chế chủ lực Tôn Sách, Ích Châu, Quan Trung mới có khả năng phát động phản kích, hình thành vòng vây đối với Tôn Sách.

Làm thế nào để công chiếm Thanh Châu, liền trở thành trọng điểm của trọng điểm trong toàn bộ tình thế.

Cân nhắc việc Tôn Sách trở về Giang Đông, bất cứ lúc nào cũng có thể bắc thượng tăng viện, Quách Đồ đề nghị thúc giục Lưu Bị phái kỵ binh tăng viện. Địa thế Thanh Từ thích hợp cho kỵ binh rong ruổi, dùng bộ tốt công thành, dùng kỵ binh thâm nhập xâm nhiễu, cắt đứt viện quân, cắt đứt lương đạo, là chiến pháp ổn thỏa nhất. Cân nhắc mối quan hệ giữa Lưu Bị và Tôn Sách, khả năng đại tướng dưới quyền hắn là Quan Vũ, Trương Phi thống binh xuất chiến không lớn, tốt nhất là yêu cầu bản thân Lưu Bị xuất chiến, Khiên Chiêu làm phó, nếu Lưu Bị không chịu, vậy thì lùi mà cầu thứ, lệnh Khiên Chiêu thống lĩnh kỵ binh Hán - Hồ U Châu tới trợ trận, như vậy đối với cả hai bên đều tương đối ổn thỏa, không đến mức nghi kỵ lẫn nhau.

Thư Thụ biểu thị tán đồng, lại tăng thêm một điều, tình thế nguy cấp, không thể nhìn trước ngó sau, cố gắng hết sức trưng phát toàn bộ binh lực Ký Châu, hình thành ưu thế binh lực gấp năm lần trở lên, tranh thủ một trận lập công.

Viên Đàm vui vẻ tuân lệnh, một mặt lệnh người thông báo cho Điền Phong, bảo ông ta đàm phán với thế gia Ký Châu, trưng binh trưng lương, một mặt mời Hà Ngung đi một chuyến Duyên Châu, gặp mặt Tào Ngang, Trần Cung và những người khác, tiện thể nghênh đón sứ giả triều đình là Thái bộc Hàn Bân, cùng thương thảo đại kế.