Lâu thuyền xuôi dòng, tới Miện Khẩu thì hội hợp với Hoàng Nguyệt Anh.
Hoàng Nguyệt Anh ở Động Đình gần nửa năm, cùng Tần La thử nghiệm thuyền mới. Đoán chừng là do thường xuyên bơi lội, phơi nắng, làn da vốn dĩ không tính là quá trắng đã rám thành màu lúa mạch, thân hình cũng càng thêm khỏe khoắn, dù mặc y phục mùa đông dày cộm cũng không che giấu được sức sống thanh xuân.
Tôn Sách nhìn thấy Hoàng Nguyệt Anh thì mỉm cười. Nàng thật đúng là "vàng không đổi" rồi.
Hoàng Nguyệt Anh báo cáo với Tôn Sách kết quả thử nghiệm nửa năm nay, trọng điểm là việc phát minh lại Thủy bài. Kế hoạch ban đầu của nàng là tăng số lượng chèo, ở đuôi thuyền thêm hai cây chèo lớn. Hiệu suất của chèo cao hơn mái chèo, nhưng không gian đuôi thuyền có hạn, hiệu suất tăng không khiến người ta hài lòng. Nếu thêm chèo ở hai bên thuyền, lại phải chiếm thêm không gian, phương án sửa đi sửa lại, rơi vào ngõ cụt. Sau đó Tần La tra cứu điển tịch, phát hiện cố Nam Dương thái thú, người Hà Nam Cấp huyện là Đỗ Thi từng thiết kế qua Thủy bài, dùng để thổi gió đúc sắt, chỉ là đã thất truyền. Tần La dựa vào một số ghi chép lẻ tẻ, lại đi thăm hỏi một số lão thợ thủ công, thử khôi phục Thủy bài, sau khi thử nghiệm cảm thấy hiệu quả không tệ, chuẩn bị sang năm lắp lên thuyền, hạ thủy kiểm tra.
Tôn Sách xem đồ hình, lại không chút ngạc nhiên. Thủy bài này rất gần với thủy luân, nhưng phương án hiện tại do tiện cho truyền động nên vẫn để nằm ngang, khi nào có thể dựng đứng lên, chính là hình mẫu sơ khai của thuyền guồng. Thuyền guồng cách thời đại này không xa, "Thiên Lý thuyền" của Tổ Xung Chi nghe nói chính là một loại thuyền guồng, nhưng thuyền guồng được ghi chép rõ ràng trong điển tịch lại là chuyện thời Đường, mà thực sự phô diễn uy lực thì đã đến đầu Nam Tống.
Trong tình huống tri thức phân tử coi thợ thủ công là nghề thấp hèn, cố ý xa rời kỹ thuật, phát triển kỹ thuật cứ "tùy duyên" như vậy, thành hay không, toàn xem vận may, thành công cũng không đại diện cho việc có thể quảng bá ứng dụng. Đỗ Thi phát minh ra Thủy bài mà còn có thể thất truyền, thuyền guồng từ phát minh đến khi chính thức phổ biến ứng dụng mất vài trăm năm thì có gì kỳ lạ đâu.
Hoàng Nguyệt Anh, Tần La trong vài năm có thể có được thành quả như vậy, hắn đã rất hài lòng. Hắn đương nhiên có thể trực tiếp vẽ ra đồ hình để các nàng làm, nhưng nếu vậy, cái hắn có được chỉ là một chiếc thuyền guồng, Hoàng Nguyệt Anh không thể luyện thành tư duy không ngừng cải tiến này, cũng sẽ không thể quảng bá sang các dự án khác. Không có tư duy khoa học, kỹ thuật vẫn chỉ là kỹ thuật, giống như một mâm trân châu tán loạn, mỗi hạt đều rất đẹp, nhưng lại không cách nào xâu chuỗi lại để trở thành vòng cổ tinh mỹ.
"Rất tốt, rất tốt."
"Nghe thật khiên cưỡng." Hoàng Nguyệt Anh nhăn mũi, chen tới bên cạnh Tôn Sách, dùng vai huých hắn. "Có phải có ý tưởng nào tốt hơn không, giúp một tay đi, thiếp cảm thấy bộ não này sắp cạn kiệt rồi."
"Không nhìn ra đấy." Tôn Sách ôm lấy eo Hoàng Nguyệt Anh, vuốt ve vòng eo không chút mỡ thừa của nàng. "Thật sự mệt mỏi thì nghỉ ngơi một thời gian, tiện thể sinh một đứa con đi. Ông bà nội cháu đều sốt ruột cả rồi."
"Không sinh! Mang thai một lần, khờ ba năm, việc nghiên cứu chế tạo hải thuyền đang vào giai đoạn then chốt, thiếp không có thời gian sinh con đâu."
"Chẳng phải có Tần La sao?"
"Tâm tư của nàng ấy không đặt ở hải thuyền." Hoàng Nguyệt Anh nằm sấp trên lan can, thần tình lười biếng, càng tôn lên vòng eo thon nhỏ mông tròn. "Tâm tư của nàng ấy đặt cả vào chiến thuyền có thể ngược dòng mà đi, Hoàng đô đốc đang đợi chiến thuyền mới của nàng ấy đột nhập Hán Trung đấy." Nàng khựng lại một chút, rồi lại cười nói: "Thái đại gia tuy ngoài miệng không nói, nhưng trong lòng cũng sốt ruột, ba ngày hai bữa lại tới thăm thiếp, thật ra là để tâm đến tiến độ của chiến thuyền."
"Nói như vậy, nàng hiện tại rất được hoan nghênh?"
"Đó là đương nhiên." Hoàng Nguyệt Anh đắc ý cười lên.
"Thế thì đúng rồi. So với thuyền mới, phong khí này mới có giá trị hơn, quả thực là một tòa núi vàng, hơn nữa lấy mãi không hết, dùng mãi không vơi." Tôn Sách vỗ vai Hoàng Nguyệt Anh. "Bây giờ biết vì sao ta gọi nàng là 'vàng không đổi' chưa?"
Hoàng Nguyệt Anh quay đầu nhìn Tôn Sách, chớp chớp mắt, cố ý tỏ vẻ khinh khỉnh nhăn mũi, thần tình đắc ý, thấy xung quanh không có ai, liền lặng lẽ tựa đầu vào vai Tôn Sách.
Vào đến Trường Giang, tàu thuyền trên dọc đường bắt đầu nhiều lên. Cuối năm gần kề, những thương thuyền chở đầy hàng hóa đi lại không dứt, nhiều như cá diếc qua sông. Thương nhân ham lợi, không bỏ qua bất cứ cơ hội kiếm tiền nào, đêm xuống đỗ thuyền là mở chợ tại chỗ, bến cảng náo nhiệt vô cùng. Tôn Sách tuy có ý muốn đi dạo xem thử, nhưng thân phận bị hạn chế, lại thêm lời cảnh báo về tai ách nhỏ sắp tới bên tai, chỉ đành nén lại sự hiếu kỳ, vùi đầu trên lâu thuyền xem công văn. Nhìn Hoàng Nguyệt Anh và những người khác gọi bạn bè, kết nhóm đi mua sắm, ngay cả Lưu Hòa cũng có thể buông bỏ thân phận Trưởng công chúa, vén tóc lên, đổi sang nam trang, trà trộn vào đám thị dân buôn bán, mỗi lần đều đầy ắp chiến lợi phẩm trở về, còn bản thân thì chỉ có thể tự vẽ đất làm tù, Tôn Sách không khỏi có chút cảm thán.
Dù hắn có nguyện ý hay không, vô tri vô giác đã có khoảng cách với người bình thường, hơn nữa khoảng cách này chỉ có ngày càng lớn dần. Vĩ nhân cũng từng cảm thán rằng càng lúc càng xa rời quần chúng nhân dân, nghe thấy nhìn thấy chỉ là báo cáo, không biết thật giả, lúc đó chỉ cảm thấy là làm màu, giờ đây lại thấm thía vô cùng.
Hoàng Nguyệt Anh và những người khác cũng biết Tôn Sách u uất, mỗi lần mua sắm trở về đều ân cần kể lại những điều tai nghe mắt thấy, an ủi tâm hồn Tôn Sách. Đủ loại tin đồn nhỏ, chuyện thị phi bên lề đều có, còn có một vài truyền thuyết bắt gió bắt bóng. Cùng với sự phổ biến của báo chí, các tòa soạn báo để tranh giành khách hàng, văn học dân gian thích hợp cho đại chúng thưởng thức phát triển mạnh mẽ, mức độ được hoan nghênh khiến đám người đọc sách không sao ngờ tới. Đối với phần lớn các tòa soạn không có bối cảnh quan phương mà nói, trên một tờ báo nếu không có vài câu chuyện hấp dẫn hoặc chuyện cười, thì doanh số tờ báo đó chắc chắn rất thê thảm.
Nhưng báo chí có hay thế nào cũng không bằng trí tưởng tượng của con người, truyền miệng qua lại, tam sao thất bản mới là cái nôi tốt nhất cho sự ra đời của các truyền kỳ.
"Huynh trưởng, huynh biết không, bọn họ đều nói quốc đô mới của Ngô quốc chúng ta không phải do người xây dựng nên, mà là trực tiếp nhô lên từ dưới sông, hơn nữa còn là nhô lên chỉ trong một đêm." Tôn Khuông sau khi đi chợ một chuyến, phấn khích không thôi, hiếm khi chủ động đến trước mặt Tôn Sách, vẽ chân vẽ tay kể lại truyền văn vừa nghe được. "Bọn họ còn nói, tòa thành này vốn là nơi ở của Đông Vương Công, nên còn gọi là Thái Nhất cung, sau đó Đông Vương Công đi Tây Vực Côn Lôn sơn thăm Tây Vương Mẫu, tòa thành này bỏ không, lại sợ người khác tới quấy rầy, nên đã thi pháp giấu dưới sông. Bây giờ Ngô quốc mới dựng, Đông Vương Công muốn gửi một phần hạ lễ cho đại huynh, nên mới để tòa thành này nổi lên trở lại."
Thấy Tôn Khuông kể hăng say, mày bay sắc múa, Tôn Lãng cũng phụ họa bên cạnh một cách đầy vẻ nghiêm túc, Tôn Sách không nhịn được cười. "Những người đó không biết, các đệ cũng không biết sao? Quốc đô là do Kế tướng Ngu Phiên đốc tạo (giám sát xây dựng), Thái Sơ cung càng là do ông ấy tự mình thiết kế, bây giờ tất cả đều thành công lao của Đông Vương Công, Kế tướng sẽ giận đấy. Ông ấy mà thực sự sốt ruột, biết đâu sẽ viễn chinh Tây Vực, leo Côn Lôn sơn, tìm Đông Vương Công nói cho ra lẽ."
"Hay quá, hay quá." Tôn Lãng vỗ tay, hai mắt sáng rực, mơ mộng không thôi. "Đại huynh, khi nào chinh Tây Vực ạ, xa như vậy, chắc phải chuẩn bị mấy năm nhỉ? Đệ có thể đi theo được không?"
"Muốn đi à?" Tôn Sách đặt công văn trong tay xuống, duỗi thẳng chân, mỉm cười nhìn người đệ đệ nhỏ này. Tôn Lãng và Tôn Thượng Hương đều là do Đinh phu nhân sinh ra, Đinh phu nhân mất sớm, Tôn Lãng, Tôn Thượng Hương đều do mẹ Ngô Phu nhân nuôi lớn, Tôn Thượng Hương thì không cần phải nói, vừa sinh ra đã mất mẹ, đối với Đinh phu nhân căn bản không có ấn tượng gì, trực tiếp coi Ngô Phu nhân là mẹ đẻ. Tôn Lãng lớn hơn chút, nhưng đối với mẹ đẻ Đinh phu nhân cũng chỉ giới hạn ở việc biết là có chuyện như vậy, chứ không có tình cảm gì để nói. Cậu năm nay mười hai, đọc sách không có thiên phú gì, tự nhiên lựa chọn theo nghiệp võ. Nhưng Tôn Sách rất rõ, thiên phú của Tôn Lãng không thể so với Tôn Thượng Hương, nếu không dạy dỗ đàng hoàng, tương lai thành tựu rất bình thường.
"Muốn đi, muốn đi." Tôn Lãng gật đầu lia lịa.
"Vậy ta kiểm tra đệ mấy câu hỏi, nếu có thể trả lời được, qua năm mới, đệ liền đến bên cạnh ta làm thị tòng."
Tôn Lãng phấn khích nhìn Tôn Khuông một cái, liên tục đồng ý, ngay sau đó lại nói: "Nhưng không được quá khó, đệ đọc sách không được tốt lắm. Hay là huynh kiểm tra đệ bắn tên hoặc đao pháp đi?"
"Bắn tên và đao pháp đương nhiên cũng sẽ kiểm tra, nhưng "Tôn Tử mười ba thiên", thiên "Kế" đầu tiên, không biết tính toán, đệ làm sao có thể trở thành đại tướng thực thụ?"
"Vâng, vâng, huynh trưởng dạy phải ạ."
"Đệ muốn đi Tây Vực, chúng ta liền lấy đề tài xuất chinh Tây Vực." Tôn Sách cầm lấy giấy và bút trên án, đẩy về phía Tôn Lãng, bảo cậu ghi đề. Tôn Lãng không dám chậm trễ, bày giấy ra, cầm bút, đứng đắn chấp nhận kiểm tra. Tôn Khuông cũng ngồi bên cạnh, chuẩn bị giúp đỡ. Hai người bọn họ tuổi tác tương đương, bình thường rất hợp tính, Tôn Khuông làm huynh trưởng, luôn luôn rất chăm sóc cho đệ đệ này.
Thấy Tôn Lãng căng thẳng như vậy, Tôn Sách không dám ra đề quá khó, trước tiên đưa ra một bài toán mà trong sách toán học đều sẽ học, hơn nữa lại rất sát sườn với việc hành quân tác chiến. Một tráng đinh, một xe hươu, chở hai mươi thạch lương thực, ngày đi bốn mươi dặm, ăn sáu thăng gạo, hỏi: tác chiến nghìn dặm, cần bao nhiêu phu để cung cấp cho một lính?
Đề bài này không khó, Tôn Lãng rất nhanh đã giải ra được. Hành trình nghìn dặm, cần hai mươi lăm ngày, đi về năm mươi ngày, tổng cộng cần ba thạch lương thực, thừa mười bảy thạch, có thể cung cấp cho một lính ăn hai trăm tám mươi ba phẩy một phần ba ngày, nếu như cùng đi cùng về, nhiều nhất có thể cung cấp cho năm phẩy hai phần ba người lính.
Tôn Sách ngay sau đó lại hỏi: Từ Trường An đi về phía tây, tới Tây Vực, giả định là vạn dặm, cần bao nhiêu phu để cung cấp cho một lính?
Tôn Lãng nhất thời có chút ngớ người, bẻ ngón tay tính toán hồi lâu, trán đầy mồ hôi. "Đại... đại huynh, nếu dùng xe hươu vận lương, tự vận tự ăn, cũng chỉ đi được một trăm sáu mươi sáu phẩy một phần ba ngày, hành trình cũng chỉ hơn sáu nghìn sáu trăm sáu mươi sáu phẩy hai phần ba dặm, làm sao có thể đi vạn dặm? Lại làm sao có thể cung cấp cho binh sĩ ăn? Trừ khi... trừ khi đi rồi không quay về nữa, lấy lương tại chỗ."
Tôn Sách ngược lại có chút ngạc nhiên. Phản ứng của Tôn Lãng tuy chậm, nhưng không mất đi thói quen của con nhà binh, thấy vận chuyển lương thực khó khăn, bản năng liền nghĩ đến việc lấy lương từ địch. Tuy nhiên chiến thuật là chiến thuật, toán học là toán học, mục đích hắn ra đề bài này chính là muốn cho Tôn Lãng biết sau lưng hành quân tác chiến có bao nhiêu vấn đề thực tế, chứ không phải để cậu giải quyết vấn đề này.
"Chuyện lấy lương tại chỗ tạm thời để sang một bên, vì dùng xe hươu vận chuyển không thể đạt được mục đích, chúng ta đổi một phương thức vận chuyển." Tôn Sách gợi ý: "Đệ trước tiên hãy nghĩ xem, chúng ta hiện tại có mấy cách vận chuyển, sau đó lần lượt tính toán xem, vận lương bằng cách nào là rẻ nhất, hơn nữa có thể rẻ hơn bao nhiêu."
"Rõ." Tôn Lãng tuy đã đáp, nhưng giọng điệu lại thiếu tự tin trầm trọng, đề bài này còn phức tạp hơn nhiều so với những gì thầy dạy toán từng dạy, cậu không nắm chắc có thể tính ra được thật.
"Đề này coi như bài tập, đệ tự mình tính, không giới hạn thời gian. Khi nào biết tính rồi, ta ở đây còn có một đề tương tự, đệ tính lại lần nữa, chỉ cần đệ có thể tính ra ngay tại chỗ, lập tức tới bên cạnh ta kiến tập."
Tôn Lãng ngẩng đầu, nhìn Tôn Sách, vừa có chút phấn khích, lại có chút bất an. "Đại huynh, không kiểm tra cái khác nữa ạ?"
"Có thể tính ra loại đề này, đệ tới bên cạnh ta kiến tập mới có ý nghĩa. Không tính ra được, đệ cùng lắm chỉ có thể làm một viên đấu tướng, chi bằng tới bên cạnh ta, không bằng đi đến Nghĩa tòng doanh đi theo Hổ Si đô úy học đao."
Tôn Lãng còn đang do dự, Tôn Khuông lặng lẽ kéo kéo tay áo cậu, thúc giục cậu đồng ý. Tôn Sách nhìn thấy rõ ràng, nhưng không nói toạc ra, chỉ nhìn Tôn Lãng. Tôn Lãng nghiến răng, gật đầu thật mạnh.
"Được, đệ tính."