Theo báo chí đưa tin, trong vòng mười một ngày diễn ra Toàn vận hội, tổng giá trị vé bán ra đạt khoảng mười một vạn bạc (Pháp tệ). Cứ tính là con số tròn mười một vạn đi, vậy thì tôi cũng đã góp phần vào đó với tư cách là một khán giả đóng góp bốn phần trong mười một vạn phần ấy.
Bản thân tôi với mấy cái đại hội thể thao này vốn chẳng mấy duyên nợ. Lần đầu tiên xem đại hội thể thao là ở Hàng Châu, lúc đó vừa mới sau khi "quang phục". Đó là đại hội của một trường Sư phạm, vé vào cửa do một người bạn ở trường Sư phạm gửi tặng, chẳng tốn một xu nào. (Vé của đại hội trường Sư phạm vốn dĩ cũng không bán). Lần thứ hai là xem ở Bắc Kinh, vào khoảng năm Dân quốc thứ ba hoặc thứ tư, hình như là cái gọi là Hoa Bắc Vận động Đại hội, vé có bán, nhưng tôi đi xem một ngày cũng chẳng tốn tiền. Bởi vì các tuyển thủ trong cùng trường theo lệ có thể "giới thiệu" – hay nên gọi là "kẹp cổ" nhỉ, tôi cũng không rõ nữa – cho một số sinh viên vào sân. Đã là "kẹp cổ" vào sân thì đương nhiên không ngồi được ở "khán đài", chỉ trà trộn vào chỗ nghỉ ngơi của tuyển thủ trường mình dựng bằng chiếu tre, kết quả là xem "nghỉ ngơi" còn nhiều hơn xem "vận động".
Tuy nhiên, công lao "ủng hộ" vẫn phải quy cho thiếu gia và tiểu thư nhà tôi. Lần đầu là thiếu gia muốn đi xem, tất nhiên tôi phải miễn cưỡng làm một lần "người cha nhân từ". Lần thứ hai là tiểu thư muốn xem, thế là tôi đương nhiên nghĩa bất dung từ, tự coi mình là "lão mã thức đồ" (con ngựa già biết đường).
Tôi tin rằng, tuy tôi chỉ đi có hai lần, nhưng cũng coi như đã đồng hành cùng đại hội từ đầu đến cuối. Bởi một lần là ngày ít náo nhiệt nhất (ngày mười hai), còn lần kia lại là ngày náo nhiệt nhất (ngày mười chín). Lương tâm mách bảo tôi rằng: cả hai ngày này đều để lại trong tôi "ấn tượng rất tốt".
Trước hết, tôi phải khen ngợi người bán vé trên chiếc xe buýt thương mại chạy thẳng đến sân vận động Toàn vận hội thực sự rất khách khí, cách một đoạn đường khá xa mà người đó đã đến chào mời. Ân cần đến mức khiến người ta thấy ái ngại, tôi vốn đã quen với cảnh người bán vé xô đẩy mấy ông "nhà quê" xuống xe, bất kể họ có ngã hay không, nên thực sự cảm thấy bất ngờ đến một trăm hai mươi phần trăm. Đây là lúc "đi", ai ngờ lúc "về", người bán vé của mấy tuyến xe cùng huy động thực hiện cuộc thi "chào mời", cái sự "nhiệt tình" đó e rằng chỉ có người đón khách của các nhà trọ tại bến xe bến tàu mới sánh kịp. Đương nhiên, đây là cảnh tượng của ngày mười hai "ít náo nhiệt nhất". Còn ngày mười chín náo nhiệt nhất thì sao? Đành phải xem là ngoại lệ, hạ văn sẽ rõ.
Được rồi, mua được vé thì phải vào sân thôi, không hiểu sao cửa này không cho vào, cửa kia cũng không cho vào. Thế là chạy dọc theo hàng "dây thép gai" một nửa vòng sân, vô tình lại để tôi được mở mang tầm mắt về cảnh tượng bên ngoài sân vận động. "Bốn phía" của sân vận động đều là đường cái mới mở (xin thứ lỗi vì tôi không nhớ nổi tên tuổi của những con đường này), còn ngồi xếp hàng một bên những con đường ấy, toàn là những cửa hàng tạm bợ dựng bằng chiếu tre, nhiều nhất là sạp trái cây và quán cơm. Cũng có ngoại lệ, đó là trên mái che của "chỗ trưng bày" thuộc Công ty Điện ảnh Liên Hoa có hai chữ đèn điện rất lớn – "Thiên Luân". Xin lỗi, tôi gọi cái lều tuyên truyền tạm thời của Liên Hoa là "chỗ trưng bày", thực sự vì nó không giống như lều tuyên truyền tạm thời của Thương vụ Ấn thư quán hay Trung Hoa Thư cục, vừa có người "tiếp đón" lại có thể "nghỉ ngơi", còn kính cẩn dâng trà nước.
Vừa nhìn thấy nhiều quán ăn dựng bằng lều chiếu tạm bợ như vậy, tôi chợt nhớ ra cảnh tượng bên ngoài sân vận động này thực sự quá giống với "Hương thị" ở quê nhà chúng tôi. Nói "quá giống" tuyệt nhiên không phải chỉ hình dáng của cả hai, mà là chỉ "bầu không khí" của cả hai. Tương tự như vậy, "sân điền kinh" thì lại "quá giống" rạp chiếu bóng hạng ba ở Thượng Hải. Trước khi đi dự hội, tôi đem kinh nghiệm quý báu của mình từ hai mươi năm trước khi xem đại hội thể thao Hoa Bắc ra áp dụng, mang theo ít lương khô (tôi nghĩ mình nên nói rõ một câu, tôi chỉ chọn những thứ không có hạt cũng không có vỏ), còn mang theo một chai nước nho, một chai nước đun sôi để nguội, thế nhưng vừa bước vào "khán đài" của sân điền kinh, tôi đã biết sự "cẩn thận" của mình vốn dĩ chẳng đáng giá nửa xu. Ở đây cái gì cũng có: những người bán hàng đủ loại, từ đồ ăn lót dạ, giải khát, thậm chí cả đồ tiêu khiển, chạy tới chạy lui còn náo nhiệt hơn rạp hát hạng ba; vỏ hạt dẻ, vỏ chuối, vỏ lê đâu đâu cũng có. Sự thoải mái "tự do" như thế này, tôi đương nhiên nên tận hưởng hết mức, thế là uống nước nho, lấy nước đun sôi để nguội rửa tay, vỏ quả tiện tay vứt đi, còn bụng dạ vẫn còn dư dũng thì cố gắng đáp lại tấm thịnh tình mời mọc của đủ loại người bán hàng. Còn phần lương khô mang theo ư? Nguyên đai nguyên kiện mang về.
"Sân điền kinh" giống như một tòa thành tròn, khán đài chính là tường thành, nhưng tất nhiên là dạng dốc. Tôi không biết từ thấp nhất lên cao nhất có bao nhiêu bậc, chỉ cảm thấy "ngưỡng chi di cao" (ngước nhìn càng cao) mà thôi. Chúng tôi đứng ở bậc cao nhất, tức là đứng trên đỉnh tường thành, nhìn vào trong vòng thành. Khi đó trong "vòng thành", chính là trên "sân điền kinh", hình như chỉ có một môn thi đấu là bóng đá. Chắc là Quảng Đông đấu với Sơn Đông nhỉ? Đương nhiên là "thủ môn" đội Quảng Đông rảnh rỗi không có việc gì làm, tôi thật sự cảm thấy cô đơn thay cho cậu ta. Tôi nghe cái loa phát thanh cứ nói mãi: "Xin chú ý, Quảng Đông lại thắng thêm một quả." Thật thấy đơn điệu. Tôi nhiệt tình mong các chàng trai Sơn Đông vận may tốt hơn một chút, mỗi khi quả bóng đó đến bên phần sân Quảng Đông, tôi đều âm thầm góp sức thay cho các chàng trai Sơn Đông. Động cơ này của tôi có lẽ không quang minh chính đại lắm, bởi vì khung thành đội Quảng Đông ở gần tôi, tôi có thể nhìn rõ ràng hơn.
Bỗng nhiên có một giọng nói ở phía trước tôi vang lên: "Sao bóng cứ ở bên kia thế!" Tôi để ý tìm người nói chuyện đó, hóa ra là một bà trung niên mặc đồ rất đứng đắn, đang che một chiếc ô lụa kiểu Tây, bên cạnh có một thanh niên cũng rất bảnh bao đang ngồi, trông có vẻ là quý công tử của bà ta. "Bởi vì người bên này có bản lĩnh tốt hơn," vị "công tử" nọ trả lời. Tiếp đó cậu ta giải thích rất nhiều quy tắc của trận bóng đá. Theo sự đoán định của tôi, bà trung niên này đối với bóng đá – hoặc thậm chí là mấy thứ đại hội thể thao – kiến thức rất hạn hẹp, nếu không phải bóng đá mà là bóng Jai Alai thì bà ta chắc chắn sẽ nói rất sành sỏi; vậy mà bà ta vẫn đến, ngồi trên khán đài xi măng đắt đỏ nhưng lại không thoải mái, bà ta còn dẫn theo "công tử" của mình, chắc chắn không phải bà ta đang làm tròn "đạo từ" (tấm lòng người mẹ) mà là "công tử" của bà ta đang làm tròn "đạo hiếu". Ai mà nói bà ta không "ủng hộ" Toàn vận hội thì thật là oan uổng cho bà ta.
Lúc này, uy lực của mặt trời ngày càng lớn, vị bà trung niên "nhiệt tình" nọ che ô đến mỏi cả tay. Hơn nữa, ngay miệng ống khói kiểu lò hương trên đỉnh đầu, cứ liên tục phun tro than, như mưa rơi vãi lên người đám khán giả chúng tôi – nếu nặng như mưa thì cũng đành, đằng này lại nhẹ hơn hạt mưa, còn biết đổi hướng. Bà trung niên tuy có ô nhưng hoàn toàn vô dụng. Thế là tôi nghe thấy bà ta "nhiệt tình" lần đầu tiên cất tiếng oán trách: "Sao không có cái mái vải nào che thế này! Không bằng Hagenbeck!"
Ồ, ồ! Hagenbeck! Chẳng phải đó là gánh xiếc Đức từng kiếm được bộn tiền ở Thượng Hải sau sự kiện "Một hai tám" sao! Ồ ồ, tôi hiểu rồi cái "Toàn vận hội" trong lòng bà trung niên này là thế nào rồi.
Tôi chợt cảm thấy "xem đại hội thể thao" cũng chỉ có thế, nhưng các hạng người đi xem đại hội thể thao thì thật là thú vị. Tôi ngồi không yên, tôi cũng bắt đầu "vận động". Đi tới đi lui trên "tường thành" dốc nghiêng đó. Tôi nhìn thấy ý này trên gương mặt đa số khán giả: không bằng Hagenbeck hay mấy trò tạp kỹ ở "Đại Thế Giới". Một số khán giả là học sinh mặc đồng phục xếp hàng đến thì tất nhiên là ngoại lệ, nhưng "sự vận động của cái miệng" của họ dường như bận rộn hơn "sự vận động của đôi mắt" rất nhiều. Họ trò chuyện, ăn vặt, đúng là phong thái dã ngoại (picnic); điều này cũng chẳng trách được, "vận động" buổi sáng hôm đó thực sự không có bao nhiêu.
Buổi chiều, "phạm vi hoạt động" của tôi được mở rộng, địa bàn hoạt động của tôi vẫn là "sân điền kinh", vì tôi cảm thấy nếu muốn xem các hạng người của "đại hội thể thao" thì không đâu bằng "sân điền kinh". Buổi chiều ở đây có rất nhiều chương trình. Ngoài nhảy xa, chạy đua, ném đĩa, ở phía bên kia "Quốc thuật trường" còn có một ông già (có lẽ không già lắm) mặc trường sam múa đao, điều này trong mắt những người như bà trung niên kia, chẳng phải đúng là "trò tạp kỹ" danh xứng với thực sao?
Hơn nữa buổi chiều khán giả cũng đông hơn một chút, nếu tôi cứ khăng khăng cố thủ ở một "khán đài" thì thật quá ngốc, thế là bước đầu tiên tôi dựa vào "tư cách" mà tấm "vé vào cửa" cho tôi, đi dạo hai nơi "khán đài", bước thứ hai là làm việc lỗ vốn, "hạ thấp tiêu chuẩn" để cầu được vào; ông cảnh sát cửa rất nhiệt tình bảo tôi là "đi nhầm chỗ rồi". Nhưng vì tôi tự nguyện sai cho trót, ông ta cũng cười cười. Bước thứ ba tôi định "gỡ vốn", nhưng hai chân không muốn, đành bỏ cuộc.
Nói thật, dạo này lâu lắm rồi tôi chưa được "vận động" như thế này; cho nên dù không nhìn thấy người ta vận động, tôi đã rất mãn nguyện rồi. Tôi tin buổi chiều này còn hiệu quả hơn cả một liều thuốc ngủ. Nhưng, sau đó tôi mới biết lần này mình có thể tự "vận động" được, còn phải cảm ơn ngày hôm đó là ngày khán giả ít náo nhiệt nhất.
Buổi chiều, ngoài việc xác nhận thêm "phát hiện" của mình vào buổi sáng, tôi còn có thêm một điều "không hiểu" mới; có một nhóm học sinh tiểu học mặc trường sam vải vân chiếu màu trắng xanh đồng bộ, mỗi người đều cầm bút chì và sổ tay, rất chăm chú ghi chép báo cáo kết quả các môn thi đấu. Ở giữa có mấy em thỉnh thoảng bỏ lỡ nửa câu nói của loa phát thanh, liền vội vàng hỏi bạn đồng hành: "Này, cậu chép chưa? Giải nhì chạy rào một trăm mét là số bao nhiêu?" Dường như đây là "thành tích" của chuyến đi này, lát về thầy giáo sẽ kiểm tra. Tôi không thể không nói mình thực sự "không hiểu" trong mắt nhóm học sinh tiểu học này thì "Toàn vận hội" rốt cuộc là cái gì.
Còn một điều "không hiểu" nữa, lần này đến lượt thiếu gia nhà tôi. Khi chúng tôi đã đồng ý với nhau rời khỏi sân vận động, tôi mới hỏi nó: "Xem có hài lòng không?" Nó theo lệ thường không biểu lộ gì. Tôi lại hỏi: "Bóng đá có hay không? Con thích xem bóng đá mà." "Ở công viên Hồng Khẩu còn hay hơn." "Vậy là con không hài lòng à?" Câu trả lời là, "Cũng không." "Ồ – vậy con còn tán thành cái gì khác không?" Thiếu gia của tôi lại cười cười nói: "Con không nhớ rõ lắm!" Dựa vào kinh nghiệm, tôi biết cái gọi là "không nhớ rõ lắm" của nó chính là "từ ngữ ngoại giao" để từ chối bày tỏ ý kiến. Tôi đành không hỏi thêm nữa. Thực ra kiến thức về đại hội thể thao của nó còn cao hơn tôi. Ví dụ như lúc chạy đua xuất phát tiếng súng liên thanh hai tiếng, tức là có người "phạm quy", tôi không biết, mà nó biết, cho nên việc nó từ chối bày tỏ ý kiến về "Toàn vận hội", tôi thật sự không hiểu nổi.
Đối với tôi mà nói, thật sự không có lý do gì để không hài lòng; bản thân tôi đã được "vận động" rồi, hơn nữa còn quan sát những người "đi xem đại hội thể thao". Tuy nhiên vài ngày sau, tôi mới biết thiếu gia nhà tôi hôm đó cũng "xem" được một chút trở về, và có lẽ nó còn "tán thành" nữa, đó chính là kiến trúc của sân vận động.
Vì lần đầu đi xem thấy "mãn nguyện", nên ngày mười chín lại đi tiếp, các báo "Đặc san Toàn vận hội" đã sớm dự đoán ngày này chắc chắn sẽ rất náo nhiệt. Tôi cũng cho rằng "rất náo nhiệt" chẳng qua là trên khán đài xi măng không còn chỗ trống thôi, ai ngờ cái "cho rằng" này của tôi cách xa sự thật quá nhiều!
Đến sân vận động, mới chỉ mười giờ sáng. Lần này tôi đã có "kinh nghiệm", mấy cái quầy bán "vé vào cửa" tìm là thấy ngay; lạ thật, trước "quầy bán vé" lại chẳng hề "náo nhiệt", lên hỏi mới biết những chỗ ngồi tốt hơn đều đã bán hết rồi. (Sau này tôi mới biết những người bạn "nhiệt tình" đều đã mua sẵn từ hai ngày trước ở công ty Du lịch Trung Quốc.) Tuy nhiên vé vào sân bóng rổ vẫn còn, còn về "sân điền kinh" thì chỉ còn lại loại vé thấp nhất hai hào. Được, hai hào thì hai hào vậy, dù sao tôi xem những người "đi xem đại hội thể thao" cũng đã mãn nguyện rồi. Sau khi tôi mua vé xong, chưa đầy mười phút, quầy vé "sân điền kinh" đã tuyên bố "hết chỗ".
Ngày đó "sân điền kinh" chỉ có hai trận chung kết bóng đá, thời gian là một giờ và ba giờ chiều. Sân bóng rổ cũng có hai trận chung kết, thời gian là một giờ đến ba giờ chiều. Tôi cho rằng (lại là "cho rằng") xem xong trận bóng rổ trước rồi đến "sân điền kinh" điểm danh, chắc chắn là sẽ thong dong. Lúc tôi quyết định cách này, khoảng là mười giờ rưỡi, còn cách một giờ chiều khoảng ba tiếng đồng hồ. Không tránh khỏi việc lên "đầu thành" dạo chơi trước. Vừa vào trong, mới biết khán đài "sân điền kinh" mười vạn chỗ ngồi này đã lấp đầy tám phần! Tuy nhiên, lúc này trong "sân" chẳng có gì đáng xem, chỉ nhìn thấy xa xa phía bên kia "Quốc thuật trường" có một vị mặc áo sơ mi âu phục, dưới mặc quần cưỡi ngựa, đi ủng cưỡi ngựa, mặt vuông, trán hói một mảng lớn – một "danh gia" đang trịnh trọng biểu diễn "Thái Cực Quyền". Ông ta dùng hai tay như đang mò cá mà khua khoắng ở đó, phía trước ông ta có một chiếc "camera", chắc cũng đang quay đấy nhỉ!
Tôi tin rằng tám vạn khán giả ở sân điền kinh lúc đó chưa chắc đã đến vì Thái Cực Quyền đó, tôi cũng không tin họ đều là "đồng chí" của tôi – vì để xem những người "đi xem đại hội thể thao" mà ngồi trên nền xi măng cứng phơi nắng. Phần lớn họ chắc là cái gọi là "fan hâm mộ" bóng đá đấy nhỉ! Nhưng chẳng phải đến sớm quá rồi sao? (Sau này tôi biết họ không hề đến sớm, "kinh nghiệm" của họ là đáng tin cậy.) Theo ước tính của tôi, phần lớn trong số họ chắc chắn đã ngồi chầu chực ở đây từ trước mười giờ rồi! Sự "nhiệt tình" này thật đáng sợ!
Hơn nữa họ chắc chắn đã quyết tâm ngồi chầu chực đến một giờ chiều, chẳng thấy họ hầu như đều mang theo lương khô sao? Sau này tôi lại biết "kinh nghiệm" của họ về khoản này cũng phong phú vô cùng. Vì không bao lâu sau, khi không những "đầy chỗ" mà còn "chen chúc", đủ loại người bán thực phẩm đều bị "quét sạch" ra ngoài, nếu bạn không tự mang theo lương khô thì chỉ còn nước xin lỗi cái bụng của mình thôi.
Tuy nhiên tôi dựa theo "kinh nghiệm" lần trước, lần này đi tay không. Cho nên "xem người" – tiện thể xem cả "mò cá", xem đến quá mười một giờ hơn một chút, thì "chen" (lúc này đã hoàn toàn có thể dùng một chữ "chen") ra khỏi "tường thành" đó định ăn cơm rồi tính tiếp.
Ăn cơm xong, tôi vẫn theo các bước đã định trước của mình đi đến sân bóng rổ. Vì tiểu thư thích bóng rổ. Mà tôi cũng cảm thấy bóng rổ gần với "thể dục" thực sự hơn bóng đá. Bóng rổ là môn vận động kết hợp giữa cương và nhu, biểu diễn ra là một đoạn nhu mì.
Ở cổng nhà thi đấu thể thao, tôi đã trải nghiệm lần "cướp cửa" đầu tiên, liền biết trong đó chắc chắn cũng đang "chen chỗ" rồi. May mà còn chỗ để "chen". "Khán giả" ở đây phần lớn là đến xem "vận động". Hơn nữa (có lẽ) phần lớn là đến xem "kỹ thuật" của các tuyển thủ – mượn một câu nói của tiểu thư. Thế là tôi cũng đành nghiêm chỉnh cung kính xem "kỹ thuật" của đội Bắc Bình và đội Thượng Hải. Mãi mới đến một giờ, "khán đài" chen chúc đến mức gần như muốn nổ tung, cầu thủ hai đội ra sân, lại như đèn kéo quân, mỗi người tự luyện một lượt chân – hình như người đánh quyền lên sân trước hết phải "đá chân bay", lúc đó liền nghe thấy khán giả thì thầm bảo "thủ pháp đội Bắc Bình tốt hơn".
Quả nhiên mười phút bắt đầu thi đấu, đội Bắc Bình chiếm ưu thế, sau đó đội Thượng Hải đuổi kịp. Tỉ số bằng nhau, hơn nữa còn vượt đội Bắc Bình; nhưng đội Bắc Bình lại liên tiếp thắng vài quả, lại chiếm thế thượng phong. Cứ như thế có qua có lại, đến khi một giờ kết thúc, hai bên vẫn hòa nhau. Thế là kéo dài thời gian thi đấu tiếp. Trước khi thời gian kéo dài sắp hết năm phút, đội Thượng Hải hơn đội Bắc Bình một chút điểm. Lúc này cầu thủ đội Thượng Hải dường như mệt mỏi, hơn nữa cũng không phải không có tâm tư bảo thủ, có được bóng không lập tức phát ra hoặc tấn công vào rổ, mà cứ ngâm nga khoảng hai ba giây. Mỗi khi cầu thủ Thượng Hải có vẻ "chần chừ" không chịu "đánh nhanh" như thế, trong đám khán giả liền có người "huýt sáo". Nói thật, tôi là người ngoài nghề, không hiểu "không đánh nhanh" như vậy có chỗ nào "không hợp". Thế nhưng bên cạnh tôi có một khán giả mặt đỏ bừng lên nhổ nước bọt: "Câu giờ, thật mất mặt!"
Ồ, tôi hiểu rồi, hóa ra luật bóng rổ tuy đã khá chặt chẽ, nhưng đối với thủ đoạn "câu giờ" để mưu cầu bảo toàn thắng lợi này, vẫn là không thể "cấm đoán".
Tiếng chiêng vang lên, trận đấu kết thúc. Thượng Hải thắng với điểm số hơn một chút. "Chính sách trì hoãn" quả nhiên đã lập được công lao. Đội Bắc Bình rời sân trước, lúc này tôi chợt nghe thấy một góc "khán đài" phát ra mấy tiếng vỗ tay, dường như đang tuyên bố đội Bắc Bình tuy thua mà vẫn vinh quang. Mà cùng lúc đó khi đội Thượng Hải sắp rời sân, bỗng nhiên tiếng "huýt sáo" đó lại tới, hơn nữa trên "khán đài" đối diện tôi ném xuống rất nhiều vỏ hạt dẻ và vỏ chuối. Cái này tôi hiểu rất rõ là có vài khán giả "nghĩa phẫn" đang thực thi "chế tài đạo đức của dư luận", hơn nữa những người thực thi này chắc không phải người Thượng Hải.
Đương nhiên, đồng thời cũng có một ít (không nhiều) tiếng vỗ tay tiễn đưa người chiến thắng, nhưng những người thực thi "chế tài đạo đức của dư luận" kia, vì rõ ràng tập trung một chỗ, nên thanh thế khá là hung hãn. Trước đó khi tôi biết đội Thượng Hải áp dụng "chính sách trì hoãn", cũng cảm thấy họ hà tất phải coi trọng giải ba đến thế, nhưng sau đó vỏ hạt dẻ và vỏ chuối tới tấp rơi xuống, tôi lại thấy việc đội Thượng Hải coi trọng giải ba cũng không hẳn là quá mức so với người khác. Nếu vỏ hạt dẻ và vỏ chuối loại này tương đương với "đội cổ vũ" của Bắc Bình, thì quả là thừa thãi; nếu không phải vậy mà là biểu thị sự ghẻ lạnh của "dư luận" đối với "người chiến thắng bất hợp pháp", thì, tôi cũng là một phần tử của "dư luận", đối với kẻ thua cuộc tuy có kính ý, nhưng đối với người chiến thắng cũng chẳng hề có ý ghẻ lạnh. Thi đấu một giờ mà không phân thắng bại, cũng đủ để chứng minh thủ đoạn hai bên thực ra không chênh lệch cao thấp bao nhiêu. Cho nên sự thành công của "chính sách trì hoãn" của Thượng Hải chưa chắc đã tính là "chiến thắng" mất mặt. Nếu nó không thể trong thời gian kéo dài ghi thêm mấy điểm, thì dù nó có "trì hoãn" cũng vô dụng, mà "mấy điểm ghi thêm cuối cùng" này rõ ràng không phải nhờ "trì hoãn" mà có được. "Thượng Hải thật may mắn" – khi "chính sách trì hoãn" bắt đầu, một khán giả phía sau tôi nói. Đúng rồi, tôi cũng chúc mừng vận may của đội Thượng Hải, đồng thời cũng tiếc cho đội Bắc Bình vận may kém hơn một chút.
Trận bóng rổ thứ hai là đội Hà Bắc và đội Nam Kinh tranh giành chức vô địch, chúng tôi xem một nửa thì đi. Đồng thời cũng có rất nhiều khán giả lũ lượt đi ra. Không phải bóng rổ không hay, tôi biết họ giống tôi, còn có chương trình khác cần xem. Tôi theo kế hoạch dự định đi thẳng đến sân điền kinh.
Nhưng hỏng bét rồi, mỗi lối vào khán đài đều đã kéo cửa sắt, hơn nữa trước mỗi cánh cổng sắt đóng chặt đều có một đám người lớn đang tranh cãi với cảnh sát cửa. "Bên trong đầy rồi, không còn cách nào!" Cảnh sát cửa chỉ có tám chữ này. Tôi tin là bên trong đã đầy, vì khoảng mười một giờ sáng tôi đã thấy "bên trong" chứa đầy ắp rồi. Tuy nhiên vì định xem những người "đi xem đại hội thể thao mà không được", tôi liền thử hết từng "cửa sắt". Dọc theo "tòa thành tròn" đi nửa vòng, bỗng thấy trước một cánh cửa sắt đám đông có biến động khác thường – một nửa đám người bên ngoài bị cửa sắt nuốt vào, tôi và tiểu thư vội vã chạy tới, nhưng cái miệng sắt đó đã đóng chặt lại rồi. Thế là tôi có được sự khẳng định chắc chắn, bên trong tuy đầy, nhưng chưa hẳn là tuyệt đối không còn cách nào, chỉ là "cách nào" khi nào mới có, thì đó là cảnh sát canh cửa "tự có quyền cân nhắc". Nhóm chúng tôi cứ chờ ở đó.
Nhưng chưa được bao lâu, lại nhìn thấy xa xa phía bên phải một cánh cửa sắt khác cũng đang nuốt người vào, cách chỗ tôi đứng khoảng ba trượng. Tôi gọi tiểu thư một tiếng, lập tức chạy về phía bên phải. Đồng thời cũng có rất nhiều người "bỏ chỗ này mà theo chỗ kia". Khi chúng tôi chạy tới đó, cánh cửa sắt đó vẫn đang nuốt người, tôi đương nhiên là có tư cách rồi. Nhưng ngoảnh đầu lại nhìn không thấy tiểu thư, đành vội vã chạy quay lại tìm cô ấy, nửa đường gặp cô ấy, lại ngoảnh đầu nhìn một cái, cánh cửa sắt đó sớm đã đóng chặt lại. Tôi oán trách tiểu thư, tiểu thư cũng oán trách tôi, nói là sau khi tôi chạy đi, cánh cửa sắt nguyên bản chúng tôi đang chờ đã thả rất nhiều người vào. "Họ thấy người trước cửa ít đi thì mở cửa," tiểu thư nói. Ha ha, nguyên tắc "tự có quyền cân nhắc" của cảnh sát canh cửa đã bị chúng tôi phát hiện ra, chúng tôi phải dùng chút kỹ thuật để cướp cửa. Điều đó cũng đơn giản vô cùng, chúng tôi đứng ở nửa đường hai cánh cửa sắt, nếu thấy cánh cửa sắt bên phải đang "thông dung" mà những người đang chờ trước cửa sắt bên trái ùn ùn kéo sang phải, chúng tôi liền nhanh chóng chạy về phía cánh cửa đó. "Chiến lược" này thử một cái là thành công ngay, cảnh sát cửa thậm chí không kịp nhìn vé, vì lúc này đang là "khán giả" biểu diễn môn vận động "cướp cửa".
Bên trong đầy đến đáng sợ! Nhưng chúng tôi lại chen được vào, hơn nữa cũng vẫn nhìn thấy "vận động". Vừa mới chiếm được một chỗ, liền nghe loa phát thanh gọi: "Các người xem đá bóng cho tử tế, đừng có đánh nhau!" Tiếp đó (chưa đầy năm phút) lại là "Đừng đánh nhau, các người đến xem bóng đá mà!" Lúc đó, giữa sân là Hồng Kông đấu với Quảng Đông, lúc đó mười vạn khán giả đầy sân, có lẽ ít nhất một nửa trở lên là thực sự nhiệt tình xem "vận động" – chứ không phải các "fan hâm mộ" đang xem "vua bóng đá".
Tôi xem hơn mười phút thực sự không chịu nổi nữa. Mặt trời nóng như vậy, người đông như vậy, muốn xem "người xem đại hội thể thao" cũng không xong. Mà tôi đối với bóng đá cũng chưa đạt đến trình độ "mê". Tôi đành chịu lỗ một phen, quyền lợi phải tốn nửa giờ, vận dụng "chiến lược" hoặc "kỹ thuật" mới cướp cửa mà có được, chỉ mới hưởng thụ được hơn mười phút.
Lúc chậm rãi bước ra khỏi sân vận động, đã hơn bốn giờ mười phút. Tôi chợt cảm thấy không hài lòng. Lẽ ra tôi không nên không hài lòng, vì tôi quả thực đã xem nghiêm chỉnh xong một trận bóng rổ. Tuy nhiên tôi cứ cảm thấy như chưa thỏa ý nguyện. Vì hơi không hài lòng, nên chỉ muốn nhanh chóng về nhà, nhưng, chà! Có biết bao nhiêu người đang chờ xe! Hơn nữa còn có biết bao nhiêu người liên tục từ trong sân vận động đi ra! Khi tôi đến chỗ đỗ xe buýt, vừa hay có một loạt xe buýt từ xa chạy tới, đó là xe trống quay về, tôi biết. Nhưng mọi người như bạo động ùa tới, chặn xe trống lại giữa đường, tôi cũng không kìm được chạy về phía trước một đoạn đường. Tôi nhìn thấy xe vẫn đang chạy, chỉ là chậm hơn chút, cửa xe đóng chặt, mọi người lại vừa chạy theo xe vừa leo vào cửa sổ; chớp mắt đã đầy ắp một xe người. Tôi tuy không "an phận", nhưng loại "bạo động" này đành xin kiếu!
Xe buýt trống các tuyến không ngừng chạy tới như rắn dài, trong đó xen lẫn xe chuyển nhà và xe tải (đương nhiên lúc này đều phải chở người), nhưng không một lần, không một chiếc nào là không bị chặn giữa đường, hơn nữa bị leo cửa sổ "bất hợp pháp" mà đầy ắp chỗ. Xe chuyển nhà và xe tải không có cửa sổ, mọi người liền treo mình vào cái thang gỗ tạm thời ở đuôi xe, vừa chạy theo xe, vừa leo lên cái thang lắc lư đó. Tôi tính một cái thấy không ổn, mười lăm mười sáu vạn khán giả, gần như cùng lúc muốn về, cứ cho là năm vạn người muốn ngồi xe buýt, mà xe buýt tính cả xe chuyển nhà và xe tải tạm thời tổng cộng là một trăm chiếc (sau này tôi biết ước tính gần như vậy), mỗi xe chở bốn mươi người, hai mươi phút chạy một vòng khứ hồi, vậy phải mất bao nhiêu giờ mới vận chuyển hết năm vạn người đó? Nếu tôi không dùng "thủ đoạn phi thường" có lẽ phải đợi đến tám giờ nhỉ? Điều này hơi quá mức rồi.
Tuy nhiên tôi cuối cùng vẫn yên tâm chờ đợi, hơn nữa tôi sẵn lòng. Vì không ngờ sau khi đại hội thể thao giải tán, lại có thể nhìn thấy một loại "vận động" – năm sáu vạn khán giả biểu diễn tinh thần liều mạng "cướp xe", còn mạnh hơn cả đội bóng đá Quảng Đông. Lần đi xem thứ hai này, tôi cuối cùng đã mãn nguyện mà về. Tôi đã xem hai loại "vận động" không phải của "tuyển thủ" mà là của quần chúng – cướp cửa và cướp xe. Toàn vận hội bế mạc, viết xong vào ngày thứ chín.
