Hiện nay công việc làm ăn đệ nhất thiên hạ, phải kể đến ngành vận tải. Việc này không chỉ kiếm ra tiền, mà còn hay ở chỗ chỗ nào cũng hợp pháp. Buôn lậu, đầu cơ tích trữ, đều có thể phát đại tài, nhưng điểm không hoàn hảo là "danh tiếng" quá tồi. Làm sao sánh được với ngành vận tải, vừa kiếm tiền, vừa có đóng góp cho kháng chiến kiến quốc!
Công việc tốt như vậy, đương nhiên không phải ai cũng làm được. Đường dây, hậu đài, thủ đoạn, đều không thể thiếu, còn vốn liếng chỉ là việc phụ. Những kẻ kiệt xuất trong nghề này, như công ty vận tải nào đó "Quốc phủ đặc hứa" do quan và thương hợp tác, sở hữu hơn ngàn xe tải, hùng cứ Tây Nam, nghiễm nhiên là một "vương quốc". Thế nhưng nhu cầu lưu thông vật tư công tư quá nhiều, phương tiện vận tải luôn thấy không đủ, cho nên dù có "vương quốc" ở trên, các chư hầu vẫn có thể tồn tại. Kẻ nhỏ nhất, có một chiếc xe, kiêm luôn chủ xe và tài xế, bôn ba bụi bặm, hình dáng như kẻ gánh hàng thuê, nhưng vẫn kiếm tiền như thường. Theo người trong nghề nói, khó khăn ở đây không nằm ở việc có xe, mà ở việc xin giấy phép; không lo không có khách, mà lo thiếu xăng. Giấy phép và xăng phải làm thế nào mới có được, thì phải xem mỗi người có "biện pháp" hay không. Nếu bạn đứng vững trong công việc làm ăn này, thì tài phú sẽ ép người mà tới, bạn dù không muốn kiếm nhiều, "thời thế" cũng không cho phép. Một chiếc xe tải Ford hay Dodge, đã chạy hơn vạn cây số, tuy còn có thể phục vụ, nhưng đã như kẻ lao phổi giai đoạn ba, thế nhưng nếu bạn "nhượng lại", vẫn có thể thu hồi gấp bốn thậm chí gấp sáu lần giá mua, hơn nữa bảo đảm không ai dám nói bạn một câu "lòng dạ đen tối".
Đóng góp của ngành vận tải đối với kháng kiến, đã sớm hiển hách trong mắt mọi người, không cần tôi phải tán dương thêm, nhưng việc nó ở những nơi hoang vắng trên đường cái, thường bất thình lình tạo ra một thị trấn phồn hoa, "công đức" như vậy, lại không thể không ghi lại, nơi đây chính là một mẫu hình.
Địa điểm, cách Trùng Khánh khoảng mười mấy cây số. Vốn là một nơi nhỏ bé đến mức không đủ tư cách gọi là "thôn", chỉ cần nhìn những dãy nhà mới một màu bên đường là hiểu ngay. Nhưng từ khi có "trạm", đặc biệt là có "nhà xưởng" của một công ty vận tải lớn nào đó, thì hoàn toàn khác hẳn. Ở đây có một nhà trọ, mỗi ngày chật ních khách thập phương với đủ giọng các tỉnh, nhân vật các giới quân chính thương. Có hơn mười quán cơm lớn nhỏ, biển hiệu không đề "Thiên Tân" thì cũng xưng "Thượng Hải". Có tiệm hớt tóc, mặt tiền thực sự không tệ. Thậm chí còn có cả "vua thang viên" chuyên biệt. Mà điều đáng biểu hiện đặc sắc nhất, còn có lũ trẻ đánh giày du kích. Ngoài nhà trọ ra, mọi "thiết bị vật chất" đều dành cho nhân viên của công ty vận tải đó. Mà trong số nhân viên, mười phần chín là người Giang Chiết từng cư ngụ ở Thượng Hải, nên khắp phố phường toàn tiếng Ngô mềm mại, suýt khiến người ta quên mất nơi này là Tứ Xuyên.
Bên đường xe tải lao vút, bụi vàng như sương mù, thường thấy những thiếu phụ trang phục thời thượng, tóc uốn kiểu phi cơ, giày cao gót, cầm hoặc không cầm gậy, bước đi nhẹ nhàng, mùi hương lấn lướt, toàn thân là cái vẻ quen sống đời đô thị. Họ phần lớn là vợ lẽ hoặc vợ tạm thời của các nhân viên cao cấp. Nhưng cũng có những thiếu phụ dù trang phục hiện đại nhưng cử chỉ vẫn không thoát vẻ quê mùa, đó có lẽ là "người nhà" của các ông tài xế, - các ông tài xế ở những nơi lớn dọc tuyến đường đều có một cái "nhà", nơi đây là "điểm xuất phát", đương nhiên nên có. Những người phụ nữ bán cười sống qua ngày, lại là một phong thái khác: quần áo vải hoa tây, phấn son loang lổ không đều, tóc ngắn tết thành hai bím nhỏ, vắt bên cổ, đuôi bím là cái nơ lụa màu hồng phấn to. Lai lịch của họ thì phức tạp: có người thoát được mạng sống dưới hỏa lực của kẻ địch, lưu vong ngàn dặm, bị roi vọt của cuộc sống đuổi lên con đường này; cũng có người chưa từng lưu vong, chồng hoặc anh trai đang đổ máu nơi tiền tuyến, họ ở hậu phương lại không thể không hy sinh thân xác để lừa lấy chút tư liệu áo cơm từ tay những kẻ may mắn "phục vụ kháng kiến" đó.
Ở đây không có đèn điện. Buổi tối dùng đèn dầu kiểu cũ, thắp dầu mè, ánh sáng lờ mờ khói nặng. Nhưng điều này không cản trở hoạt động trong nhà của mọi người. Khi xe cộ trên đường cái tuyệt tích, trong quán cơm rượu tàn người giải tán, các cô gái bán cười xuất động, mà cuộc chiến chim sẻ cũng khai màn. Bà chủ mấy tiệm tạp hóa có thể từ số lượng nến tây bán ra mà tính toán đêm đó có mấy sòng mạt chược. Đến trưa ngày hôm sau, trong quán cơm bắt đầu phát sóng chiến tích: thắng thua không lớn, vị chủ nhiệm nào đó móc ra ba trăm, vị quản lý nào đó thu vào năm sáu trăm, vị khoa viên nào đó cả buổi không được một ván thắng, cũng chỉ thua hơn chín trăm đồng mà thôi! Con số này, gần bằng tiền lương cả năm của vị khoa viên đó, thế mà ông ta trong một đêm đã thua sạch, lại chẳng mảy may để ý.
