Sau tiết "Thanh Minh", trấn chúng tôi theo lệ cũ lại có cái gọi là "Hương Thị" (chợ hương), kéo dài khoảng nửa tháng. Người đi trẩy hội "Hương Thị" chủ yếu là nông dân. Địa điểm tổ chức "Hương Thị" là ở miếu xã. Thuở xưa, khi nông thôn vẫn còn là chốn "Đào Nguyên", thì "Hương Thị" chính là "lễ hội" của nông thôn. Bởi vì trong hai mươi ngày từ "Thanh Minh" đến "Cốc Vũ", gió ấm nắng đẹp, đúng là thời điểm để "du xuân", lại cũng là đêm trước của "vụ tằm bận rộn", nên nông dân đến "Hương Thị" một nửa là để cầu thần ban phúc (cầu tằm tơ phát đạt), một nửa cũng là để tự thưởng cho mình sau những vất vả lao động chuẩn bị cho vụ tằm. Gọi là "mượn Phật du xuân" chính là thế.
Thế nên, các tiết mục chính trong "Hương Thị" không gì khác ngoài "ăn" và "chơi". Nào là lều trà dựng tạm, sân khấu diễn trò, nào là diễn xiếc, đi dây, các đoàn võ thuật biểu diễn "tam thượng điếu", rồi hổ, chú lùn, rối dây, kịch trẻ em, kính vạn hoa... chật kín cả quảng trường rộng năm sáu mươi mẫu trước miếu xã. Nhân vật chính trong miếu là kẹo lê bách thảo, tranh giấy, đủ loại đồ chơi bằng bùn, bằng giấy, bằng kim loại, những "núi nến" rực rỡ tựa như sao sa, khói hương đàn hun làm mắt chảy lệ, và những người quỳ lạy thành hàng trên tấm đệm gỗ. Trong miếu ngoài miếu, tiếng người xen lẫn tiếng chiêng trống, lại thêm tiếng kèn nhỏ, tiếng còi của trẻ con, hòa quyện thành một mớ âm thanh hỗn tạp, cách xa ba dặm vẫn có thể nghe thấy.
"Hương Thị" mà tôi thấy hồi nhỏ chính là náo nhiệt như vậy. Trong "Hương Thị" này, tôi không những được thưởng lãm cái gọi là "quốc kỹ", mà còn được biết đến hổ, báo, khỉ, tê tê. Cho nên, "Hương Thị" cũng là lễ hội của trẻ thơ.
Sau "cách mạng", nghe nói vì muốn "phá trừ mê tín" nên có hai năm liền không được phép tổ chức "Hương Thị". Căn nhà bên trái miếu xã bị "Phân cục công an" mượn làm nha môn, mà một góc quảng trường trước miếu cũng đã dựng hàng rào, nghe nói là sẽ xây công viên. Trên điện bên trái của miếu xã lại treo tấm biển hiệu "Trạm cải tiến giống tằm" gì đó.
Thế nhưng, từ năm ngoái trở đi, cái "Hương Thị" mê tín này đột nhiên lại được phép tổ chức. Thế là tôi lại có dịp ôn lại giấc mộng cũ thời thơ ấu, tôi rất vui vẻ cùng ba cô em họ (vận khí của các em ấy thật không may, từ khi sinh ra tới giờ chưa từng được thấy một "Hương Thị" náo nhiệt ra hồn nào), đi trẩy hội "Hương Thị" đó.
Thời tiết tuy rất đẹp, nhưng "thị trường" lại rất tệ. Trước miếu xã tuy có đông người hơn ngày thường, nhưng không khí có vẻ rất ảm đạm. Tuy rằng có tiếng chiêng trống. Nhưng tiếng trống đó nghe thật đơn điệu. Đầm Ô Long trước miếu vẫn một hồ nước trong như ngày nào, thế nhưng sân khấu phía sau đầm lại sụp đổ rồi, những cây xà nhà lộ ra dưới "ánh sáng ban ngày" như xương sườn của người gầy gò. Mọi thứ đều không giống với "Hương Thị" mà tôi từng thấy hồi nhỏ nữa!
Thôi thì tạm thời cứ đến nơi duy nhất có tiếng chiêng trống kia xem sao. Tôi tưởng tiếng chiêng trống này là của mấy gánh diễn trò biến hóa gì đó, chắc cũng là kiểu trò vặt vãnh. Thế nhưng ngoài dự kiến, đây là "Nam Dương Võ Thuật Ban", lực sĩ từng biểu diễn "nằm giường đinh" được đăng trên tờ "Lương Hữu Họa Báo" số 62 ở Thượng Hải chính là một thành viên trong đó. Đó không phải là "gánh giang hồ" vô danh. Thế mà họ chỉ bán vé với giá rẻ là 16 đồng xu.
Người xem lại rất ít, chưa đầy hai trăm người (khi tôi vào, chắc chỉ có chừng năm sáu mươi người). Những người trong ban võ thuật có vẻ hơi thất vọng, nhưng vẫn nghiêm túc biểu diễn năm sáu tiết mục đã thông báo: xiếc ngựa, xuyên kiếm môn, xuyên hỏa môn, đi dây thép, lực sĩ... Họ nói: "Hôm nay là buổi đầu tiên, người ít, nhưng các ngón nghề thì không dám lơ là...". Họ có tổng cộng ba chiếc thuyền, nam nữ già trẻ tất thảy có đến ba mươi người!
Trong mắt tôi, mấy ngón nghề của cái gọi là "Nam Dương Võ Thuật Ban" này so với mấy trò đánh quyền bán thuốc cao trong "Hương Thị" ngày xưa thì thực sự là đẹp mắt hơn nhiều. Nếu đặt vào hơn mười năm trước, e rằng chẳng phải đã chật cứng cả sân không còn một chỗ trống hay sao? Thế nhưng hôm nay là ngày đầu tiên mà cũng chỉ có hai trăm người xem. Những nhân vật chính của "Hương Thị" thường ngày là nông dân, hôm nay hầu như không thấy bóng dáng đâu.
Sau đó tôi mới biết, những tiểu thương trong trấn chính là những người chủ động khôi phục lại "Hương Thị" này; họ muốn nhân cơ hội này để thu hút du khách nhằm "chấn hưng" thị trường, họ định vắt từ trong cái túi khô quắt của nông dân ra được vài xu. Nhưng kế hoạch này của họ đã thất bại!
