①Bài này ban đầu được đăng ngày 10 tháng 2 năm 1929 trên tạp chí "Tiểu Thuyết Nguyệt Báo" tập 20 số 2. Ký tên M.D.

Khi tỉnh dậy vào buổi sáng, tôi nghe thấy tiếng còi bán đậu phụ thổi u u ngoài cửa sổ.

Mỗi lần tiếng còi ấy lại gợi lên trong tôi không ít niềm thổn thức bâng khuâng.

Không phải vì âm điệu như tiếng thở dài ảo não của nó đang khơi gợi nỗi niềm hoài hương của một kẻ lang thang; không phải thế, một kẻ bị ruồng bỏ như tôi, không có quê hương, cũng chẳng có tổ quốc, cái gọi là cảm xúc tao nhã như "nỗi nhớ quê" ấy, đâu dễ gì vướng bận trong lòng tôi.

Cũng không phải vì tiếng rung bi tráng thu nhỏ giống như kèn lệnh quân đội của nó, khiến tôi liên tưởng đến một góc quá khứ tựa mây khói nào khác; cũng chẳng phải thế, những gì đã qua, chỉ để lại một vết mờ nhạt, sớm đã bị sự nghiêm nghị của hiện thực và ánh chói lọi của tương lai che khuất và xóa nhòa.

Cho nên nỗi bâng khuâng này của tôi thật khó diễn tả. Thế nhưng mỗi khi nghe thấy tiếng u u ấy, tôi vẫn không sao kìm nén được dư vị bâng khuâng cứ cuộn trào dâng sóng trong lồng ngực.

Đêm qua ở chợ đêm, tôi cũng cảm nhận được thứ dư vị chua cay tương tự.

Mỗi lần đến chợ đêm, nhìn thấy những tiểu thương áo quần rách rưới dùng một tấm chiếu che đắp lên lớp bùn đất ẩm ướt, cứ thế cùng hàng hóa chen chúc trên đó, đương đầu với gió lạnh mà lớn tiếng rao bán, tôi luôn cảm thấy một tâm trạng bâng khuâng khó tả. Bảo là đang thương xót họ sao? Tôi biết thương xót là một sự báng bổ. Thế thì, bảo là đang đồng tình với họ chăng? Tôi lại thấy quá hời hợt. Tận đáy lòng, tôi khâm phục thủ đoạn và thái độ chân chất mưu sinh ấy của họ, thế nhưng, đồng thời cũng không khỏi cho rằng điều đó quá ư vụng về. Tôi cảm nhận được tiếng kêu than trong tâm hồn họ từ những tiếng rao "quảng cáo" mang âm hưởng hùng biện đó. Tôi như nhìn thấy hơi ấm họ thở ra ngưng tụ lại thành một đám mây xám trên bầu trời.

Nhưng họ không có tiếng còi u u. Không có thứ âm thanh dưới lòng đất giống như bị nén trong vại, giống như giãy giụa vươn lên qua tầng tầng áp lực, làm biểu tượng cho cuộc sống của họ.

Tiếng còi u u phá vỡ không khí đóng băng lướt qua trước cửa sổ phòng tôi. Tôi lắng tai nghe ngóng, dường như đã đọc ra vô số câu chữ từ tiếng còi đơn điệu này.

Tôi đột ngột đẩy cửa sổ, phóng tầm mắt nhìn bầu trời phía sau nhà. Tôi đã nhìn thấy những gì? Tôi chỉ nhìn thấy một trời sương mù ưu tư trắng xóa.