Thương hội thành phố thông báo các cửa hàng bắt đầu mở cửa kinh doanh từ hôm nay.

Ồ, mở cửa rồi. Thế nhưng Nam Kinh lộ cùng những con đường khác lại phơi bày một bộ mặt "thị dung" đầy ngượng ngùng. Phần lớn các ô kính trưng bày lớn của cửa hàng, vốn dĩ thường ngày tranh nhau phô bày vẻ đẹp rực rỡ, lúc này đều bị đóng lên những tấm ván gỗ thô kệch, chà, thậm chí còn dùng cả những thứ vật liệu cũ kỹ tạp nham tháo dỡ từ nơi nào đó, trông chẳng khác nào những kẻ ăn mày khoác lên mình chiếc bao tải rách.

Rốt cuộc thì Tứ đại công ty cùng các hiệu buôn hạng nhất khác còn biết lẽ, không phải mang trên mình cái "bao tải" xui xẻo kia, chỉ là mở bớt vài cánh cửa mà thôi.

Tại sao lại phải đóng những tấm ván đó lên cơ chứ? Có người bảo tôi: để phòng đạn lạc. Thế nhưng nếu đạn lạc thực sự rơi xuống, tôi rất nghi ngờ liệu những tấm ván mỏng manh giòn giã kia có cản nổi hay không.

Lại có một thuyết khác: sợ nạn dân cướp bóc. Lời này có lẽ đã nói trúng tâm lý của những kẻ đóng ván. Thế nhưng nghe xong câu này, tôi không khỏi rùng mình. Chẳng lẽ những thương nhân tự chúc mừng mình đang được che chở trong "khu vực an toàn" kia lại có thể suy diễn rằng đồng bào đang gặp nạn của chúng ta lại hồ đồ đến mức ấy sao?

Tôi căm ghét cái động cơ đóng ván kiểu ấy!

Thế nhưng, căn bệnh truyền nhiễm đóng ván lại đang lan rộng, thậm chí đến một tiệm cắt tóc nhỏ xíu cũng bắt chước không ra gì, đóng lên mấy thanh gỗ.

Các cơ quan đảng chính, đoàn thể địa phương, Công bộ cục, các tòa báo đều đã nhiều lần cảnh cáo người dân: tuyệt đối không được tụ tập nơi phố thị để xem máy bay. Thế nhưng bên vệ đường các ngả vẫn chật ních những kẻ nhàn rỗi đến xem náo nhiệt.

Phải, tôi muốn gọi thẳng họ là những kẻ nhàn rỗi! Từ cái lối lững thững không mục đích của họ, từ cái vẻ mặt cười cợt hi hí của họ, từ cái thần thái ngắm nhìn những vòng khói từ pháo cao xạ của địch như thể đang xem đua ngựa kia, tôi muốn chỉ thẳng mặt gọi họ là lũ nhàn rỗi! Thế nhưng họ cũng là đồng bào của chúng ta, nghĩ đến đây tôi thấy thật đau lòng.

Đột nhiên họ lại tán loạn bỏ chạy, như một đàn chim sẻ bị kinh động. Chẳng ai biết tại sao. Chạy được một lúc lại đứng lại, vẫn như những hàng quân phân tán chiếm lấy vỉa hè. Tại sao vừa rồi lại hoảng loạn chạy trốn, họ đã quên sạch, như thể kẻ vừa chạy toán loạn lúc nãy không phải là chính họ vậy.

Nhưng đôi khi lý do họ chạy lại rất dễ hiểu; đó là vì thật sự quá đông đúc, có tuần bộ làm bộ vung gậy đuổi đi.

Một chiếc xe hơi biển đen chạy qua "bộp bộp". À, một tấm thép che trên mui xe, bốn góc buộc bằng dây thừng. Chỉ là loại dây thừng thông thường, rõ ràng trang bị kiểu này là làm gấp cho xong chuyện.

"Chắc là nhân vật quan trọng nào đó đang ngồi để đi ra tiền tuyến đây mà?" — Tôi nghĩ bụng, muốn nhìn qua cửa sổ sau của chiếc xe một chút. Nhìn rõ mồn một, trong xe là hai vị đồng bào nữ, mái tóc uốn cực kỳ cầu kỳ, trên má điểm phấn son, sắc mặt vàng vọt. Mà thân xe đen bóng kia cũng chẳng hề có lấy một chút bụi bặm phong trần.

Ài ài! Quý bà, quý cô xinh đẹp! Các vị đã sợ ăn phải đạn lạc thì sao không "vô sự tĩnh tọa trong nhà" đi!

Hai vị đồng bào nữ ngồi trong chiếc xe có tấm thép che mui này, chắc hẳn đã tưởng tượng rằng cái gọi là "Hoa giới" kia nếu không hoang vắng như nấm mồ, thì chắc chắn phải hỗn loạn hoảng sợ như rạp hát bị cháy chăng? Thế nhưng tôi đã tận mắt nhìn thấy không phải như vậy. "Thị diện" đương nhiên là có trầm tĩnh hơn, nhưng trên đường không có nhiều kẻ nhàn rỗi xem đại chiến máy bay đến thế; bạn có thể cảm thấy bi thương, nhưng hương vị chủ đạo lại là sự trấn tĩnh nghiêm túc! Một người bạn hôm nay đến Thượng Hải nói rằng: "Trên lộ Hạ Phi, không cảm nhận được bầu không khí thời chiến; trên lộ Nam Kinh, cảm thấy quả thật là không bình thường, nhưng cũng chẳng giống bầu không khí đáng có của thời chiến; chỉ ở trong cái gọi là Hoa giới, mới có được cảnh tượng thời chiến bình thường." Lời này, rất đáng để chúng ta suy ngẫm.

Hỏa hoạn ở Hỗ Đông suốt hai ngày hai đêm, các chiến sĩ vào sinh ra tử, máu nhuộm phố phường; thế nhưng những đồng bào Trung Quốc ở đặc khu thứ nhất, đặc khu thứ hai phía nam sông Tô Châu phần lớn lại như vậy. Chúng ta làm sao ngăn được nỗi đau lòng, nhưng thất vọng ư, tuyệt đối không, điều này chỉ khiến chúng ta nhận thức rõ thêm một điểm: công tác tổ chức và giáo dục quần chúng thật sự không đủ, không thể không nhanh chóng nỗ lực!

Sinh tụ trưởng dưỡng, khóc cười ca hát tại đặc khu, những người dân bình thường trong tính cách có lẽ cũng hơi "đặc" một chút chăng? Mong rằng tiếng pháo rợp trời có thể thiêu sạch cái "đặc" này, từ đó rèn luyện nên dũng khí phách lối đáng có của một người Trung Quốc trong thời đại lớn lao này!