Ngày 5 tháng 11 tại Ga Thượng Hải Tây.

Ba giờ chiều hôm ấy, Ga Thượng Hải Tây sôi sục với vô số hành lý và vô số hành khách. Bên trong nhà ga, nơi vốn là chỗ để hành khách đợi tàu, hôm nay lại "đợi" ở đó những chồng rương hòm và chăn màn cao chất ngất tới tận trần nhà.

"Hành lý đã treo thẻ từ hôm qua vẫn còn chất đống ở ga đây này, - nhìn kia kìa, thấy không! Còn của hôm nay à? Ngày mai hay ngày kia, chẳng biết đến bao giờ mới bốc lên được đâu." Một người đội "mũ đỏ" trên sân ga nói lớn với một hành khách.

Trời hôm đó âm u, một đoàn tàu hàng toa kín lại đỗ sát sân ga, vài bóng đèn điện tỏa ra thứ ánh sáng nhợt nhạt. Thực ra ánh sáng cũng không quá yếu, nhưng người ta cứ thấy lờ mờ tối tăm. Bầu trời chứa quá nhiều hơi nước, cộng thêm hơi người thở ra, có lẽ đã ngưng tụ thành sương trên sân ga rồi chăng? Nhìn những bóng đèn điện trên trần sân ga, quả thực giống như đang cách nhau một lớp sương mù.

Một bóng đèn điện tạm bợ trông như quả hồng sữa màu vàng rực treo trên một chiếc bàn gỗ, đó là văn phòng tạm thời để viết vé hành lý. Vây quanh chiếc bàn này là những người đội "mũ đỏ" và cả hành khách. Ngoài vòng vây ấy, những chiếc xe đẩy vận chuyển hành lý - không phải để đưa vào toa tàu hàng mà là để đưa vào ga - đi lại, nhảy nhót không dứt.

"Ga Thượng Hải Tây" quả thực đã bước vào "thời kỳ phi thường"; nơi vốn quen thanh nhàn như Ga Thượng Hải Tây, hôm nay (tất nhiên không chỉ hôm nay) đã bão hòa bởi hành lý và hành khách, cũng bão hòa bởi đủ loại âm thanh, người ta đối thoại với nhau, nếu không nâng cao giọng thì không thể nghe rõ được.

Tại "Ga Thượng Hải Tây" hôm nay có văn phòng tạm thời của nhân viên hải quan, kiểm tra hành lý và viết hóa đơn thuế cho hàng hóa được khai báo. Tại "Ga Thượng Hải Tây" hôm nay, cảnh sát đường sắt và hiến binh đang để mắt đến bọn Hán gian.

Ga Thượng Hải Tây hôm nay bão hòa bởi đủ loại âm thanh: trên bầu trời là tiếng máy bay địch; từ xa truyền tới là tiếng đại bác, tiếng bom nổ của máy bay địch, thậm chí cả tiếng súng máy "bạch bạch"; bên ngoài nhà ga, trên dải đất hẹp được chỉ định, là tiếng la hét của vô số hành khách đợi tàu - tranh cãi, oán than, những lời tán gẫu vô mục đích khi sốt ruột chờ đợi, tiếng trẻ con khóc, và cả tiếng quát tháo duy trì trật tự của cảnh sát hiến binh.

Từ sáng sớm hôm nay, tiếng đại bác và súng máy đã vang lên khắp nơi; từ sáng sớm, hàng chục chiếc máy bay địch luân phiên oanh tạc vùng Thượng Hải Tây: những tốp máy bay địch ba chiếc một lần, mấy lần bay từ hướng tây nam tới, lướt qua khoảng không trên đỉnh Ga Thượng Hải Tây, có khi bay thấp, tiếng động cơ ầm ầm át cả mọi tạp âm của Ga Thượng Hải Tây.

Khoảng bốn giờ rưỡi, tốp ba chiếc từ hướng đông bắc tới (đó là mục tiêu oanh tạc của chúng), bay thấp, hướng thẳng về Ga Thượng Hải Tây. Trên sân ga bỗng vang lên vài hồi còi báo động chói tai. Bên ngoài nhà ga, trên dải cỏ hẹp nơi có cắm tấm biển gỗ "Hành khách giữ vé đi Kinh-Hỗ tập trung tại đây" dấy lên một sự hoảng loạn: phụ nữ bế con cái đứng dậy, lúc này người ta mới biết "phụ nữ và trẻ em" đợi tàu lại đông đến thế!

"Ngồi xuống, không được nhúc nhích!" Cảnh sát đường sắt và hiến binh lớn tiếng quát.

Thế là không động đậy. Có động cũng vô ích. Trong cái sự "không động đậy" ấy, người ta sực nhớ lại đây là "khu vực cảnh giới của quân Anh", bom của kẻ địch có lẽ không đến nỗi rơi vào chỗ này.

Trong cái sự "không động đậy" ấy, người ta nhìn ba chiếc máy bay tốp nọ lượn một vòng trên đỉnh đầu rồi lại bay về hướng bắc, lại nhìn thấy một tốp khác lướt ngang qua, rồi nghe thấy hai tiếng "ầm, ầm", cảm nhận được cả bãi cỏ mình đang ngồi cũng rung chuyển, sau đó người ta nhìn thấy vài cột khói đen bốc lên từ hướng đông bắc.

Đuôi hàng ngũ tập trung của những người "giữ vé đi Kinh-Hỗ" cứ dài ra mãi - thứ thêm vào không chỉ có người, mà còn là gia sản của họ: bọc hành lý, rương tre, giỏ lưới, thậm chí cả những chiếc xô sắt đựng bát đĩa và nồi cơm nhỏ. Đây là "gia sản", không phải "hành lý", nên chủ nhân của chúng chỉ muốn mang theo bên mình, không muốn "treo thẻ làm hành lý". Trong bóng chiều chạng vạng, hàng ngũ này bắt đầu tiến vào sân ga, bò trườn như một con sâu bị thương. Trong hàng ngũ này, mười phần thì tám người có một món "pháp bảo" - đó là đòn gánh hoặc cây gậy để khiêng "gia sản" của họ; lúc này không thể khiêng được, tất cả đều dựng đứng lên, giống như súng trường, giống như pháo cao xạ, lắc lư, từ từ tiến về phía trước.

Trong hàng ngũ có một nam một nữ; người nữ bế một đứa trẻ chưa đầy một tuổi, người nam vác một chiếc rương gỗ, bên trong là dụng cụ - anh ta là thợ mộc. Họ không có gói nhỏ, cũng không có rương tre nát; chiếc rương dụng cụ đó chắc là toàn bộ gia sản của họ rồi?

Một người đàn ông trung niên khác, mặc áo dài, khoác áo choàng mỡ màng, mắt chuột, râu chuột, vai vác một bọc quần áo, tay xách một chiếc giỏ lưới nhỏ, trong giỏ không biết là thứ gì, lởm chởm như những chiếc xúc tu vươn ra khỏi miệng giỏ; những chiếc "xúc tu" này cứ chọc vào người khác, nhưng ông ta lại cứ luôn miệng càu nhàu người khác đụng vào mình.

Một người phụ nữ giọng vùng Hoài Hải, búi tóc to đùng sau gáy, dẹt và tròn, được vũ trang bằng không ít những chiếc kim khâu - có lẽ đây là công cụ kiếm cơm của bà ta chăng? Bà ta giống như một con nhím, khiến những người chen chúc phía sau buộc phải giữ một khoảng cách nhất định với mình. Có vài kẻ liều lĩnh vươn cổ chen lên, không ít lần bị những chiếc kim khâu trên búi tóc tròn của bà ta xua đuổi.

Màn đêm ngày càng đặc quánh, hàng người chen lấn xô đẩy nhau ồn ào cuối cùng cũng vào được sân ga, hòa tan vào trong các toa tàu. Trên sân ga chỉ còn những nhân viên đường sắt mặc đồng phục và cảnh sát hiến binh đi lại, nhưng ánh đèn vẫn lờ mờ, như cách một lớp sương mù.

Không sao, không trăng, cũng chẳng giống như có mây. Bầu trời đêm mùa thu có một thứ ánh sáng mờ ảo xám xịt đặc trưng. Gió mang theo hơi ẩm, nhẹ nhàng, từng đợt, phất lên mặt gây cảm giác ngứa ngáy.

Những hành khách đi bộ qua cây cầu đường sắt đã từng bị phá hủy (số 31) đều chen chúc hai bên đường ray. Đây không phải là "đầu ga", nhưng một tháng nay, những thanh tà vẹt và đá sỏi bình thường trên đoạn đường ray này đã in dấu chân của biết bao con người ly tán, thấm đẫm mồ hôi và nước mắt của họ, hơn nữa, chắc cũng chất chứa biết bao bi phẫn và hy vọng của họ? Một người thanh niên cúi đầu lặng lẽ nhìn hồi lâu, khẽ khàng - ngón tay hơi run rẩy - nhặt một viên sỏi, bỏ vào trong túi áo.

Có người bật đèn pin lên, một dải ánh sáng xanh mờ nhạt lướt qua những bóng người chen chúc: đây là những khuôn mặt nghiêm nghị của người tráng niên đối diện với khuôn mặt gầy gò vô cảm của người phụ nữ u sầu, đằng kia là khuôn mặt của một đứa trẻ dù mất máu nhưng vẫn ngây thơ hoạt bát đang áp vào ngực mẹ... Luồng sáng đèn pin bỗng dừng lại ở một điểm, trong vòng tròn xuất hiện ba gã đàn ông, ngồi xổm thành một cụm, lấy chiếc rương đựng hàng làm bàn ăn, có vài gói giấy - chắc là thịt bò khô, lạc rang gì đó, có cả rượu cao lương chăng, chỉ một cái chai, áp vào môi, ba người luân phiên chuyền tay nhau.

Song song với đường ray là một vũng nước màu xám bạc, không rộng lắm, viền quanh là lau sậy. Ếch nhái thỉnh thoảng lại kêu "cộp cộp". Những bụi cây nhỏ bên sông khẽ đung đưa. "Nếu có máy bay địch tới, thì xuống dưới gốc cây nhỏ ven bãi sông này trốn nhé?" Có người nói nhỏ với bạn đồng hành, rồi ngẩng đầu nhìn bầu trời đêm xám xịt; hơn nữa, trong một hai phút ngước nhìn đầy nghiêm trang ấy, anh ta lại hồi tưởng về cảnh tượng nhìn thấy khi đoàn tàu vừa rời "Ga Thượng Hải Tây": lúc đó màn đêm vừa buông xuống, bốn phương bát ngát, ánh đèn điện duy nhất trong toa tàu cũng mặc chiếc áo choàng màu đen, người ta không nhìn rõ mặt nhau, nhưng loáng thoáng phân biệt được những người có bộ ngực đầy đặn, thân hình mảnh mai là phụ nữ, còn những đứa trẻ tựa sát vào người lớn như những bọc chăn nhỏ. Ánh đèn điện bị "chiếc áo choàng màu đen" che phủ đổ xuống sàn toa tàu, tròn vo, giống như vòng hào quang trên đầu các vị thần, có người khom lưng dựa vào vòng hào quang này để đọc cái gì đó - có lẽ là tờ "Kháng chiến". Bỗng nhiên hành khách từng tốp từng tốp chỉ tay ra ngoài cửa sổ bàn tán xôn xao: bầu trời đêm phía đông có hơn mười luồng đèn pha tỏa ra như hình chiếc ô, những ngôi sao đỏ cao thấp bay múa đuổi bắt nhau - nghe nói, đây là pháo hiệu dẫn đường cho pháo thủ cao xạ. Bánh tàu lăn đều đặn, nhưng tiếng pháo cao xạ vẫn nghe thấy, dồn dập, như tiếng sấm xuân liên hồi. Không quân Trung Quốc tấn công căn cứ địch ở Dương Thụ Phố! Người thanh niên ngẩng đầu hồi tưởng đầy ung dung, bên khóe miệng thoáng một nụ cười.

Gần đây không quân Trung Quốc mỗi đêm đều đến bên sông Hoàng Phố tấn công, máy bay địch thì lại đi oanh tạc bừa bãi khắp nơi trong nội địa, nhưng căn cứ vào "số liệu thống kê" về hành động tàn bạo của máy bay địch thì thấy rằng, những đêm không trăng không sao chúng cũng không mấy khi rời tổ. Có lẽ vì vậy, hai bên đường ray nơi đợi tàu tạm thời này không thực hiện "kiểm soát đèn đóm" nghiêm ngặt mấy. Cảnh sát đường sắt và hiến binh trộn lẫn trong đám đông, thỉnh thoảng cũng chiếu đèn pin vô mục đích, ánh sáng xanh dọc ngang, từng tia từng tia.

Trong cỏ dường như vẫn còn côn trùng mùa thu đang kêu. Tuy không phóng túng lắm, nhưng nó lại hòa cùng tiếng người không bao giờ tĩnh lặng, ngưng kết thành một lớp dày đặc, đè nặng lên vùng hoang dã đêm nay. Đằng xa, trên nền trời mờ mịt, có vài đốm đom đóm lúc lên lúc xuống đuổi bắt nhau. Chợt có một đốm sáng đặc biệt lớn, màu vàng kim, lúc trái lúc phải từ xa tới gần, cuối cùng hướng thẳng về phía đám đông bên đường ray. Loáng thoáng nhận ra đây là một người đang xách đèn lồng. Nhưng ngay khoảnh khắc đó, ánh đèn này vụt tắt. Thế nhưng người ta vẫn cảm nhận được người này vẫn tiến thẳng về phía này, và hòa vào đám đông ở đây, xoay chuyển trong hàng ngũ như một con quay, chẳng bao lâu sau, ngay cả tiếng của anh ta cũng nghe thấy, dồn dập nhưng rõ ràng, là tiếng rao: "Trứng trà đây - cháo trắng nóng hổi đây."

Người tiểu thương nửa đêm này chắc đến từ ngôi làng gần đó. Đằng kia có những con mắt màu vàng kim, lúc đóng lúc mở, chắc chính là ngôi làng nhỏ không tên đó. Nghe nói vì "bắt lính", cũng vì "chèo thuyền", ở vài ngôi làng, đàn ông đều trốn cả, chỉ còn phụ nữ gồng gánh cửa nhà. Có lẽ vị "tiểu thương nửa đêm" này là phụ nữ chăng? Thế nhưng khi đoàn tàu vừa qua ga Tùng Giang, trên tàu đột nhiên ùa ra một đám đông những kẻ gánh thuê, lại là đàn ông khỏe mạnh. Họ không thuộc Cục đường sắt, họ cũng là những "kẻ đầu cơ" thời chiến, nhưng nghe nói muốn len lỏi vào cái "chỗ làm" này, cần một khoản "vốn" kha khá.

Cảnh sát đường sắt cầm "đèn Gia Cát" bắt đầu công việc dọn dẹp đường ray. Việc này không dễ chút nào. Chiếm dụng đường ray không chỉ có người, mà còn có hành lý. Thế là trong hàng ngũ dài dằng dặc nảy sinh sự hỗn loạn. Nhưng điều này cũng mang lại sự an ủi cho hành khách, vì biết rằng đoàn tàu mong đợi sắp đến nơi rồi.

Chỉ nghe một tiếng còi tàu vang lên, tiếp đó là âm thanh ầm ầm nặng nề, đoàn tàu từ phía tây tới đột nhiên đã đến và dừng lại. Trên tàu không có lấy một ánh sáng. Người trên tàu và hành lý tranh nhau muốn xuống, đã sớm chen chúc làm đứt cả cửa toa, nhưng dưới tàu những người đang chờ sẵn cũng tranh nhau muốn lên, cũng là hành lý và người. Có người liên tục quát: "Đừng bật đèn pin!" Thế nhưng ánh sáng xanh của đèn pin vẫn đan xen chéo nhau. Lúc này người ta dường như chỉ có một ý nghĩ: làm sao chen lên trước để tìm một chỗ cho thân thể và hành lý của mình. Sự tấn công đáng sợ của máy bay địch tạm thời đã bị lãng quên. Ánh đèn pin soi thấy mỗi lỗ cửa sổ đều đã thực hiện chức năng phi thường: hành lý và người từ đây chui xuống, cũng từ đây trèo lên. Ánh đèn pin cũng soi thấy hầu hết các cửa toa đều bị những hành khách đeo bọc lớn - đang chật vật muốn lên hoặc xuống - bịt kín như nhện. Đèn pin tuy được sử dụng một cách táo bạo, nhưng không tìm được "lối vào" ưng ý, kết quả là thực hiện "kiểm soát đèn đóm", cứ thế mò mẫm "tấn công ngược". Gọi là "tấn công ngược" cũng không quá lời, vì bậc lên xuống thấp nhất của cửa toa cũng cách mặt đất hơn ba thước.

Người ta sẽ khó hiểu tại sao phụ nữ và trẻ con có thể lên tàu. Nhưng thực tế khi cảm thấy mình chắc chắn đã ở trên tàu rồi, thì thấy xung quanh trước sau đã có không ít phụ nữ và trẻ em.

Trong bóng tối đen mịt mù cũng không biết trong toa xe chen chúc đến mức nào. Chỉ biết một điều: bạn đã không thể cử động được nữa. Nếu bạn vừa duỗi chân ra, chạm phải không là hành lý thì là người.

Hai ba người mặc thường phục, cầm một chiếc "đèn Gia Cát", chen đến cửa toa, lớn tiếng gọi: "Hành lý không được để ở lối đi! Đây là của ai? Không được, không được chặn lối đi!" Chủ nhân của đống hành lý đó có lẽ ở ngay bên cạnh, nhưng lại giả ngốc, không thèm để ý.

"Không được! Chặn mất lối đi rồi. Chốc nữa máy bay Nhật đến ném bom, một toa người này, còn chạy kịp không?" Những người thường phục cảnh cáo nghiêm trọng.

Chủ nhân của đống hành lý vẫn không thèm để ý, nhưng những "người không phải chủ" thì sốt ruột, bốn năm tiếng nói cùng vang lên: "Của ai đây? Không có chủ à, ném xuống tàu đi!" Điều này so với sự tấn công của máy bay địch, trong mắt chủ nhân hành lý có vẻ nhiều khả năng xảy ra hơn, thế là anh ta cũng hoảng, vội vàng "ra đầu thú", nhường chỗ ngồi thoải mái của mình cho hành lý (tuy nhiên sau khi tàu chạy, vì trong tối dễ đi lại, những hành lý này vẫn ngồi xổm ở lối đi).

Những người thường phục dựa vào sự giúp đỡ của "quần chúng" như vậy, lần lượt dẹp đường. Quần chúng từ sự ám chỉ của người thường phục, bàn tán xôn xao về nguy cơ tấn công của máy bay địch, trong toa tàu cuộn lên những tiếng người ồn ào, đoàn tàu lại lẳng lặng chuyển bánh vào lúc này.

Ở một góc, sự ồn ào rất có quy luật: dường như mất món đồ nhỏ gì đó (vì khổ chủ cứ nói: túi xách đều sờ qua rồi, không có). Ba bốn người đồng hành đang oán trách lẫn nhau, ai cũng không chịu nhận trách nhiệm, đều là giọng nữ. Một que diêm được quẹt lên, ba bốn người không phục này định tìm kiếm dưới đất.

"Ai ở đó đốt lửa? Không muốn sống nữa à?" Có người hét lên như vậy.

Ngọn lửa cũng tắt ngay sau đó, chắc là que diêm đã cháy hết. Nhưng lập tức que diêm thứ hai lại được quẹt lên, và tiếp đó là ánh sáng rực rỡ; hóa ra ba bốn vị nữ khách kia suy nghĩ chu đáo, còn mang theo nến tây, lúc này công khai sử dụng. Làn sóng phản đối nổi lên từ bốn phương tám hướng, nhưng những người phụ nữ dũng cảm ấy làm như không nghe thấy.

Điều này quá "nghiêm trọng". Người trên tàu đang tán gẫu đều ngừng nói chuyện, những người đang thiu thiu ngủ cũng lần lượt bừng tỉnh - ánh mắt mọi người đều đổ dồn về góc có ánh nến, ánh nến lung linh lúc này cũng chuyển xuống dưới gầm ghế, loáng thoáng nhìn thấy ba bốn thân người phụ nữ đều đang cúi lưng tìm kiếm dưới đất. Cùng lúc đó, cũng đã có người chen qua chướng ngại vật là hành lý và người, đến trước mặt họ. Ánh nến đột nhiên tắt ngóm, kèm theo lời quát mắng gay gắt:

"Có hiểu không? Không được đốt lửa! Còn đốt nữa, gọi hiến binh đến bắt!"

"Nhưng chúng tôi bị mất đồ..." Giọng phụ nữ, là giọng dọc đường Hoài Hải.

"Đợi trời sáng rồi hãy tìm!"

Đây đáng lẽ có thể coi là "kết luận", nhưng không phải. Giọng của ba bốn người phụ nữ hợp sức tranh cãi rằng họ phải tìm ngay, và nhiều lần nói "tìm đồ, không phạm pháp". Lúc này lại có một người nữa chen đến trước mặt họ, dùng giọng điệu nhẹ nhàng hơn, người này nói: "Nhưng các chị đốt lửa là phạm pháp. Các chị xem, trong tàu không phải không có đèn điện sao? Đây không phải đường sắt muốn tiết kiệm tiền, mà là vì phòng không, - biết không?"

Họ không biết. Họ đến từ các nhà máy ở tô giới Thượng Hải, chưa từng biết phòng không là gì. Nhưng họ biết mình đã chọc giận đám đông, đành nén đầy bụng thắc mắc đợi "trời sáng".

Đoàn tàu đã qua hai ga nhỏ. Đều lẳng lặng tiến vào ga, không kêu một tiếng. Đều chỉ dừng lại không quá vài phút. Ở ga chỉ bật một hai ngọn đèn, ngoài cửa sổ toa tàu trong bóng tối lờ mờ là những người tiểu thương đội mâm, chậm rãi rao bán "Chân giò, gân chân".

Sau đó thì đến một ga lớn có không khí nghiêm ngặt, đó chính là Gia Hưng.

Từ lúc kéo cờ hiệu, đã nhìn thấy dãy cột điện dẫn vào nhà ga, đèn đường tỏa sáng rạng rỡ; dưới ánh đèn cứ mười mấy bước lại có một người lính vác súng trên vai. Trên sân ga, tuy không phải "sáng như ban ngày", nhưng cũng bật không ít đèn điện. Mấy đường ray đều bị chiếm hết, chỉ chừa lại một đường ở giữa có một chiếc đầu máy hơi nước qua rồi lại đến, phụt phụt thở hơi, một người lính truyền tin bận rộn. Những đoàn tàu, kể cả đoàn từ Thượng Hải đến, đều đen thui lần lượt đỗ lại, đợi lệnh thông hành.

Chiếc đầu máy hơi nước lần thứ hai đi rồi lại đến, đỗ sát toa xe từng xảy ra "vấn đề phòng không"; chiếc mắt một mí trên đầu máy hơi nước nhìn chằm chằm như đang nổi giận vào toa xe này, chiếu sáng trưng cả toa. Dường như điều này đã cho ba bốn nữ khách kia một gợi ý. Họ cảm thấy đây là cơ hội để họ tìm lại đồ thất lạc sớm, hơn nữa, có lẽ họ đã suy luận như thế này: "Đã có thể có nhiều đèn đuốc bên ngoài tàu như vậy, tại sao trong tàu lại không thể?" - Thế là họ dũng cảm lấy ra pháp bảo của họ, cây nến tây tự mang theo.

Lần này, trong tàu không có ai phản đối, ánh nến leo lét di chuyển lên xuống, lắc lư dường như tỏ vẻ đắc ý. Có người khác cũng quẹt diêm hút thuốc, vòng khói nhẹ nhàng bay bổng trong luồng sáng chiếu từ ngoài tàu vào. Nhưng trước khi những cây nến tây của các nữ khách hoàn thành sứ mệnh, ngoài cửa sổ tàu lại vang lên giọng ra lệnh:

"Không được đốt đèn! Có hiểu quy củ không?"

"Hiểu ạ. Nhưng một lát thôi là xong..."

"Không được, không được!" Không chỉ một giọng nói, hơn nữa còn dùng gậy gỗ gì đó gõ vào cửa sổ ván. Thế là trong tiếng lầm bầm không phục, ánh nến tây cuối cùng cũng tắt.

Chiếc đầu máy hơi nước đỗ sát bên phải đột nhiên rít một tiếng, rồi lại chạy đi; trong toa khách lại chỉ có thể nhìn thấy đường nét của cơ thể người. Nhưng ngay sau đó có một luồng sáng mạnh chiếu chéo từ phía sau tới, ngay lập tức nghe thấy âm thanh ầm ầm, một đoàn tàu dài từ từ chạy qua, chắn mất hoàn toàn ánh đèn từ phía nhà ga. Thỉnh thoảng có một hai chỗ hở sáng, lóe lên rồi tắt, không biết trong một hai toa khách bị kẹp giữa đám đông các toa hàng kín kia có người hay không.

"Tàu quân sự đã nhường đường rồi, đoàn tàu của chúng ta cũng nên khởi hành chứ?" Có người ngáp dài nói.

"Đầu tàu vẫn chưa đến mà!" Một người khác trả lời.

Lúc này, đoàn tàu đỗ ở làn đường ngoài cùng bên trái cũng chạy đi, nhưng ngay sau đó có một đoàn tàu ngắn đến thay thế.

Trong số hành khách có người từng có kinh nghiệm đi lại trong "thời kỳ phi thường", nói rằng ở ga nào đó, "tàu tốc hành đặc biệt" đã từng đợi đến ba tiếng đồng hồ, rốt cuộc thì "đợi được bom".

"Chà! Vậy thì chúng ta đã đợi bao lâu rồi nhỉ?" Có người hỏi như vậy, hy vọng câu trả lời nhận được là "vẫn chưa lâu lắm".

Nhưng không ai có thể đưa ra câu trả lời chính xác. Cũng chẳng ai rõ đoàn tàu đến ga lúc mấy giờ. Bỗng nghe phía xa xa vang lên một tiếng "ù", mọi người đều giật bắn mình, tưởng là "báo động", vài người có kinh nghiệm liền muốn xông ra cửa. Tuy nhiên lúc này đoàn tàu bỗng rung lên một cái như cũng hoảng sợ. "Bom tới rồi", lại có người hét lên thất thanh. Toa tàu mờ tối không còn giữ được trật tự nữa. Thế nhưng lại nhìn thấy sân ga và đèn đường đều đang di chuyển. Hóa ra cái chấn động vừa rồi là đoàn tàu đã ghép được "đầu tàu", giờ tàu đã chạy.

Đường Tô Gia, con đường Tô Gia thông suốt hai tuyến Hỗ Hàng, Kinh Hỗ đang gánh vác sứ mệnh của "thời kỳ phi thường". Đoàn tàu "cộc cộc cộc" tiến về phía trước. Chiếc đèn pha lớn trên đầu tàu không chiếu sáng, chỉ bật một chiếc đèn nhỏ bên cạnh buồng lái, nhìn xa như một ngôi sao lớn. Vùng hoang dã tối tăm vô tận, nhưng đồng hành cùng đoàn tàu suốt dọc đường lại có một dải ruy băng màu xám bạc, đó chính là con kênh. Mà con kênh lương thiện này không may lại trở thành cột mốc tốt nhất để máy bay địch tìm kiếm đường Tô Gia.

Đêm đã quá nửa, người ta ngủ gà ngủ gật trong sự xóc nảy. Có lúc mơ màng cảm thấy đoàn tàu dần chậm lại, cuối cùng dừng hẳn, rồi lại mơ màng nghe tiếng ầm ầm từ xa đến gần, bỗng chốc bừng tỉnh, nghiêng tai lắng nghe, biết là đang đợi nhường đường cho tàu khác, lát sau một đoàn tàu dài vùn vụt lướt qua.

Tàu lại chạy, người ta lại chìm vào giấc ngủ; ngay cả những người chưa ngủ cũng lờ đờ chẳng có tư tưởng cảm giác gì.

Ngoài cửa sổ là một mảnh tối tăm, vùng hoang dã cũng đang chìm trong giấc ngủ. Trong mảnh tối tăm ấy, chỉ có vài đốm lửa cực nhỏ tình cờ bơi lội; đây có lẽ là đom đóm, nhưng cũng có thể là tia lửa phun ra từ ống khói đầu tàu.

Đột nhiên đoàn tàu chậm lại, dừng giữa đường.

Không ai biết tàu đã dừng. Đến khi phát hiện tàu đã dừng, những hành khách buồn ngủ đều xốc lại tinh thần để nghiên cứu nguyên nhân. Nghiêng tai lắng nghe, không có bất kỳ âm thanh lạ nào. Có người nhoài người ra ngoài cửa sổ ngóng nhìn, trong màn tối mịt mù chẳng thấy gì cả. Nhưng phía trước xa xa lại có một hai đốm sáng, chớp tắt như đang ra tín hiệu.

Có người nói đây là ga nào đó.

Vậy tại sao đoàn tàu không vào ga? Lại là nhường tàu quân sự sao?

Không ai trả lời cho bạn, cũng không có nơi nào để hỏi.

Ba bốn người cầm nến tây lại muốn hoạt động. Một que diêm được quẹt lên.

"Không được đốt lửa, ai! Ai đó?"

Bất ngờ, từ ngoài cửa sổ toa tàu lập tức vang lên tiếng quát tháo nghiêm khắc như vậy. Tiếng ủng da "lộc cộc" chạy rất nhanh đến trước cửa sổ nơi mấy vị nữ khách đang ngồi. Người ta mới biết bên ngoài tàu có cảnh sát đường sắt hoặc hiến binh canh gác.

"Buồn tiểu quá, làm sao đây?" Giọng người nữ khách ở cửa sổ.

"Buồn tiểu cũng không được! Tiểu tiện quan trọng, hay tính mạng quan trọng?"

Mệnh lệnh dứt khoát từ bên ngoài cửa sổ truyền tới.

Hành khách bắt đầu bàn tán. Người bi quan đưa ra nhiều lý do chứng minh việc dừng giữa đường này chắc chắn là có báo động, người lạc quan lại đưa ra nhiều lý do chứng minh đây là đợi nhường tàu quân sự.

Bàn tán không có kết quả, tàu lại chạy. Lần này vừa chạy đã là tàu tốc hành, không kêu một tiếng nào liền đi qua ga đó. Ở ga không bật đèn, chỉ có ga trưởng đứng nghiêm trang trên sân ga, cánh tay phải dang ngang, trong tay cầm một chiếc đèn xanh; cách ông ta không xa, song song, lại có một cảnh sát đường sắt vác súng đứng nghiêm.

Sau đó, màu trắng bạc dần dần hiện ra trên bầu trời.