Làm anh em với Vương công, làm bạn cùng kẻ ăn xin nếu người đó xứng đáng.
Câu luật lệ được trích dẫn ấy đề ra một lối sống đẹp, nhưng chẳng dễ gì tuân theo. Hết lần này đến lần khác, tôi từng làm bạn với những kẻ ăn xin trong những hoàn cảnh chẳng tài nào cho phép tôi hay họ biết được người kia có thực sự xứng đáng hay không. Tôi vẫn chưa được làm anh em với vị Vương công nào, dù có lần tôi suýt bén duyên với một nhân vật suýt chút nữa đã thành một vị Vua đích thực, và từng được hứa hẹn quyền thừa kế cả một vương quốc — trọn vẹn từ quân đội, tòa án, thuế khóa cho đến chính sách.
Nhưng ngày nay, tôi vô cùng lo sợ rằng vị Vua của tôi đã chết, và nếu muốn có một chiếc vương miện, chắc tôi phải tự mình đi tìm lấy.
Khởi đầu của mọi chuyện diễn ra trên một chuyến tàu hỏa trên đường từ Ajmir đi Mhow. Ngân sách khi ấy thâm hụt, buộc tôi phải đi, không phải toa hạng Nhì — vốn đắt gấp đôi hạng Nhất, mà là toa Trung gian, thực sự khủng khiếp. Toa Trung gian chẳng có lấy một chiếc đệm, và hành khách hoặc là người lai, hoặc là dân bản xứ — vốn rất khó chịu cho một chuyến đi dài vào ban đêm, hoặc là những kẻ lang thang — dẫu say xỉn nhưng đôi khi cũng thú vị. Hành khách đi toa Trung gian chẳng bao giờ mua đồ ở các phòng giải khát. Họ bọc thức ăn trong bọc và nồi, mua kẹo từ những kẻ bán đồ ngọt bản địa, và uống nước dọc đường. Đó là lý do vì sao vào mùa nóng, người ta thường lôi những hành khách đi toa Trung gian ra khỏi tàu khi họ đã chết, và vào bất cứ mùa nào, họ cũng bị coi thường một cách triệtデ.
Toa Trung gian riêng của tôi may sao vẫn trống cho tới khi tới Nasirabad, lúc một quý ông to lớn với cặp lông mày đen rậm, tay áo xắn cao bước lên, và theo đúng thói quen của hành khách đi toa Trung gian, cất lời chào hỏi. Ông ta cũng là một kẻ lang thang, một kẻ phiêu du giống tôi, nhưng lại có một gu thưởng thức whisky sành sỏi. Ông ta kể những câu chuyện về những nơi mình từng thấy, từng qua, về những góc khuất xa xôi của Đế quốc mà ông từng đặt chân tới, và về những cuộc phiêu lưu mà ông đã đánh đổi cả mạng sống chỉ để đổi lấy vài ngày cơm áo.
“Nếu Ấn Độ này đầy những kẻ như anh và tôi, chẳng biết dăm ba bữa nữa kiếm đâu ra hạt gạo giống như lũ quạ ngoài kia, thì thứ đất đai này đâu chỉ cống nạp bảy mươi triệu tiền thuế — mà phải là bảy trăm triệu,” ông ta nói; và khi nhìn vào miệng cùng chiếc cằm của ông ta, tôi thấy mình có xu hướng đồng tình.
Chúng tôi bàn về chính trị — thứ chính trị của tầng lớp lang thang nhìn sự đời từ mặt trái nơi vữa trát còn xù xì chưa được làm phẳng — và chúng tôi bàn về chuyện bưu điện bởi người bạn của tôi muốn gửi một bức điện tín ngược về Ajmir từ ga tiếp theo, chỗ rẽ từ tuyến đường sắt Bombay đi Mhow khi bạn đi về hướng Tây. Bạn tôi chẳng còn đồng nào ngoài tám xu để dành ăn tối, còn tôi thì trắng tay chẳng còn xu dính túi, cũng tại vụ thâm hụt ngân sách kể trên. Hơn nữa, tôi đang chuẩn bị đi vào một vùng hoang vu, nơi dẫu có liên lạc lại với Kho bạc đi nữa thì cũng chẳng có lấy một trạm điện tín nào. Do đó, tôi chẳng tài nào giúp được gì cho ông ta.
“Chúng ta có thể dọa Trưởng ga, bắt hắn gửi một bức điện ghi nợ,” bạn tôi nói, “nhưng thế thì anh và tôi sẽ vướng vào điều tra, mà dạo này tay chân tôi bận rộn lắm. Anh có bảo là sẽ đi ngược về tuyến này trong vài ngày nữa phải không?”
“Trong vòng mười ngày,” tôi đáp.
“Anh rút xuống tám ngày được không?” ông ta nói. “Việc của tôi gấp lắm.”
“Tôi có thể gửi điện tín giúp anh trong vòng mười ngày nếu thế là vừa ý anh,” tôi nói.
“Nghĩ lại thì tôi không dám tin cái đường dây điện tín ấy sẽ tóm được hắn. Chuyện thế này. Hắn rời Delhi đi Bombay vào ngày 23. Nghĩa là hắn sẽ chạy qua Ajmir vào khoảng đêm 23.”
“Nhưng tôi sắp đi vào Sa mạc Ấn Độ cơ mà,” tôi giải thích.
“Được lắm chứ sao,” ông ta nói. “Anh sẽ đổi tàu ở ngã ba Marwar để vào lãnh thổ Jodhpore — anh buộc phải làm thế — và hắn sẽ đi qua ngã ba Marwar vào sáng sớm ngày 24 trên chuyến tàu tốc hành Bombay. Anh có mặt ở ngã ba Marwar vào thời gian đó được không? Sẽ chẳng làm phiền gì anh đâu, vì tôi biết tỏng là mấy cái Tiểu vương quốc Trung Ấn này chẳng vơ vét được mấy — dù anh có giả vờ làm thông tín viên của tờ 'Backwoodsman' đi nữa.”
“Anh từng thử chiêu đó bao giờ chưa?” tôi hỏi.
“Hết lần này đến lần khác, nhưng bọn Quan tòa phát hiện ra, rồi thế nào anh cũng bị tống tiễn ra Biên giới trước khi kịp rút dao đâm thủng ruột chúng nó. Nhưng gác chuyện đó lại, hãy nghe về bạn tôi đây. Tôi phải nhắn nhủ đôi lời để hắn biết tôi đang ra sao, kẻo hắn chẳng biết phải đi đâu. Sẽ là ơn huệ lớn cho tôi biết mấy nếu anh chịu rời Trung Ấn đúng giờ để đón hắn ở ngã ba Marwar và nói với hắn rằng: 'Hắn đã đi xuống phía Nam trong tuần này.' Hắn sẽ hiểu câu đó có nghĩa gì. Hắn là một gã to lớn râu đỏ, và là một quý ông tai to mặt lớn đấy.
“Anh sẽ thấy hắn ngủ như một vị vương tôn đài cát với bao quanh là hành lý trong một toa xe hạng Nhì. Nhưng đừng có sợ.
“Hãy lùa cửa sổ xuống và bảo: 'Hắn đã đi xuống phía Nam trong tuần này,' là hắn sẽ vỡ lẽ ngay. Chỉ mất có hai ngày lưu lại ở mấy vùng đó của anh thôi mà. Tôi xin anh đấy, như một người xa lạ với một người — chuẩn bị đi về phương Tây,” ông ta nói với vẻ nhấn mạnh.
“Anh từ đâu tới vậy?” tôi hỏi.
“Từ phương Đông,” ông ta đáp, “và tôi hy vọng anh sẽ nhắn lại cho hắn một cách sòng phẳng — vì linh hồn của Mẹ tôi cũng như của chính mẹ anh.”
Người Anh thường chẳng dễ mềm lòng trước những lời kêu gọi gợi nhắc về người mẹ quá cố; nhưng vì dăm ba lý do mà sau này sẽ rõ mười mươi, tôi thấy mình nên nhận lời.
“Đây không phải là chuyện nhỏ đâu,” ông ta nói, “đó là lý do tôi nhờ anh làm — và giờ thì tôi biết mình có thể tin tưởng vào anh. Một toa hạng Nhì ở ngã ba Marwar, và một gã đàn ông râu đỏ đang ngủ trong đó. Anh nhớ cho kỹ nhé. Tôi sẽ xuống ở ga tới, và tôi phải tá túc ở đó cho tới khi hắn tới hoặc gửi cho tôi thứ tôi cần.”
“Tôi sẽ nhắn lại nếu bắt gặp hắn,” tôi nói, “và vì mẹ anh cũng như mẹ tôi, tôi xin gửi anh một lời khuyên. Đừng có dại mà đóng giả làm thông tín viên tờ 'Backwoodsman' để lộng hành ở mấy Tiểu vương quốc Trung Ấn lúc này. Có một phóng viên thiệt đang lảng vảng ở đây đấy, và chuyện đó có thể dẫn tới phiền toái đấy.”
“Cảm ơn anh,” ông ta đáp một cách giản dị; “và khi nào thì con lợn ấy xéo đi? Tôi không thể chết đói chỉ vì hắn đang phá hỏng công chuyện của tôi. Tôi đang tính túm lấy cái tay Degumber Rajah ở dưới này vụ bà mẹ kế của lão ta, để cho lão một vố hú vía.”
“Thế lão ta đã làm gì bà mẹ kế của mình vậy?”
“Nhồi đầy ớt bột rồi quất giày vào mông cho đến chết khi bà ta đang treo lơ lửng trên xà nhà. Chính tôi đã mò ra chuyện đó, và tôi là kẻ duy nhất dám bén mảng vào Tiểu vương quốc đó để tống tiền bịt miệng. Chúng sẽ tìm cách đầu độc tôi, y như chúng từng làm ở Chortumna khi tôi đi cướp bóc ở trển. Nhưng anh sẽ chuyển lời của tôi cho gã ở ngã ba Marwar chứ?”
Ông ta xuống tàu ở một ga xép nhỏ ven đường, còn tôi thì ngồi ngẫm nghĩ. Tôi đã nghe không chỉ một lần về những kẻ giả mạo phóng viên báo chí để vơ vét tiền bạc từ những Tiểu vương quốc Bản xứ nhỏ bé bằng những lời đe dọa bóc mẽ, nhưng chưa từng gặp ai thuộc hạng người này bao giờ. Cuộc đời họ gian khó, và thường kết thúc một cách vô cùng đột ngột. Các Tiểu vương quốc Bản xứ có một nỗi sợ hãi lành mạnh đối với báo chí Anh — những tờ báo có thể phơi bày các phương thức cai trị kỳ cục của họ, nên họ làm đủ mọi cách để chuốc rượu champagne cho các phóng viên say khướt, hoặc tống họ điên đầu bằng những chiếc xe ngựa bốn bánh. Họ chẳng hiểu rằng chẳng một ai thèm quan tâm đến chuyện nội trị của các Tiểu vương quốc Bản xứ chừng nào sự áp bức và tội ác còn được kìm hãm trong những giới hạn vừa phải, và kẻ thống trị không bị phê thuốc, say xỉn hay tàn tề suốt từ đầu năm chí cuối. Đó là những chốn tối tăm trên mặt đất, ngập tràn sự tàn nhẫn không thể tưởng tượng nổi, một bên chạm tới Đường sắt và Điện tín, và bên kia là thời đại của Harun-al-Raschid. Khi rời chuyến tàu, tôi đi làm ăn với đủ loại Vua chúa, và trong tám ngày đã trải qua biết bao đổi thay của cuộc sống. Có lúc tôi mặc âu phục dự tiệc cùng các Vương công và giới chính khách, uống thứ nước trong vắt đựng bằng bình pha lê và ăn trên đĩa bạc. Có lúc tôi nằm dài trên mặt đất, ngấu nghiến bất cứ thứ gì kiếm được đặt trên một chiếc lá, uống nước suối chảy, và ngủ dưới cùng một tấm thảm với tên đầy tớ. Tất cả đều là chuyện cơm bữa trong ngày.
Rồi tôi lên đường hướng thẳng tới Đại sa mạc Ấn Độ vào đúng ngày đã hứa, và chuyến tàu tốc hành ban đêm thả tôi xuống ngã ba Marwar — nơi có một tuyến đường sắt nhỏ bé, vui vẻ và bất định do người bản xứ quản lý chạy đi Jodhpore. Chuyến tàu tốc hành Bombay xuất phát từ Delhi dừng lại một chốc tại Marwar. Tàu vừa đến lúc tôi bước xuống, và tôi vừa kịp lúc rảo bước ra sân ga dọc theo các toa tàu. Chỉ có duy nhất một toa hạng Nhì trên tàu. Tôi lẹ làng lùa cửa sổ xuống và nhìn vào một bộ râu đỏ rực đang che khuất một nửa bởi tấm thảm du lịch. Đó chính là người của tôi, đang ngủ say như chết, và tôi bèn chọc nhẹ vào sườn ông ta.
Ông ta cục cằn trở mình thức giấc, và tôi thấy khuôn mặt ông ta dưới ánh đèn.
Đó là một khuôn mặt vĩ đại và rạng rỡ.
“Lại kiểm tra vé à?” ông ta hỏi.
“Không,” tôi đáp. “Tôi đến để báo cho anh hay rằng hắn đã đi xuống phía Nam trong tuần này. Hắn đã đi xuống phía Nam trong tuần này!”
Con tàu bắt đầu lăn bánh. Gã râu đỏ dụi mắt.
“Hắn đã đi xuống phía Nam trong tuần này,” hắn lặp lại. “Đúng là cái thói hống hách của hắn. Hắn có dặn đưa gì cho anh không? Vì tôi không cho đâu đấy.”
“Không,” tôi nói, rồi buông tay bước lùi lại, nhìn những ngọn đèn đỏ khuất dần trong bóng tối. Lạnh thấu xương bởi cơn gió thổi thốc lên từ những cồn cát. Tôi trèo lên chuyến tàu của mình — lần này không phải toa Trung gian — và chìm vào giấc ngủ.
Nếu gã râu đỏ kia đưa cho tôi một đồng rupee, tôi đã giữ nó làm kỷ vật cho một câu chuyện khá kỳ lạ. Nhưng sự thanh thản vì đã làm tròn bổn phận là phần thưởng duy nhất của tôi.
Mãi sau này tôi mới ngẫm ra rằng hai quý ông như bạn tôi chẳng thể nào làm được tích sự gì khi tụ tập với nhau và giả mạo phóng viên báo chí, và rất có thể, nếu họ tống tiền một trong những tiểu vương quốc chật hẹp như cái bẫy chuột ở Trung Ấn hay miền Nam Rajputana, họ sẽ tự đẩy mình vào những rắc rối nghiêm trọng. Thế nên tôi đã cất công miêu tả họ chính xác nhất có thể theo trí nhớ cho những kẻ có hứng thú trục xuất họ; và sau đó, theo như tôi được thông báo, tôi đã thành công trong việc buộc họ phải quay đầu ngay tại biên giới Degumber.
Rồi tôi trở thành một người đàng hoàng, quay lại làm việc trong một tòa soạn chẳng có lấy bóng dáng Vua chúa hay bất kỳ sự cố nào ngoài việc sản xuất tờ báo mỗi ngày. Một tòa soạn báo dường như thu hút mọi loại người trên đời, gây tổn hại nghiêm trọng đến kỷ luật. Các quý cô truyền giáo Zenana xông tới, nài nỉ Biên tập viên phải bỏ ngay mọi công việc để miêu tả buổi phát thưởng của người theo đạo Chúa trong một khu ổ chuột thuộc một ngôi làng khỉ ho cò gáy; các Đại tá từng bị bỏ quên khi xét thăng cấp chỉ huy liền ngồi xuống phác thảo một lèo mười, mười hai hay hai mươi tư bài xã luận về thâm niên versus sự tuyển chọn; các nhà truyền giáo muốn biết tại sao họ không được phép thoát khỏi những phương tiện phỉ báng quen thuộc của mình, lại quay sang nguyền rủa một đồng đạo dưới sự bảo trợ đặc biệt của đại từ "Chúng tôi" mang danh tòa soạn; các đoàn kịch trôi dạt lũ lượt kéo tới giải thích rằng họ không thể trả tiền quảng cáo, nhưng khi từ New Zealand hay Tahiti trở về sẽ thanh toán đầy đủ kèm theo lãi suất; những nhà phát minh máy quạt trần tự động, khớp nối xe ngựa, cùng trục xe và gươm không gãy ghé thăm với bản thông số kỹ thuật giắt túi và quỹ thời gian rủng rỉnh; các công ty chè bước vào tỉ mỉ hoàn thiện bản cáo bạch bằng bút của tòa soạn; các thư ký ban tổ chức vũ hội hò hét đòi miêu tả hoành tráng hơn nữa sự huy hoàng của buổi khiêu vũ vừa qua; những quý bà lạ mặt xúng xính xiêm y bước vào và nói: “Làm ơn in gấp cho tôi một trăm danh thiếp phụ nữ,” hiển nhiên đó là một phần bổn phận của Biên tập viên; và mọi tên lưu manh đồi trụy từng lê la trên Con đường lớn Grand Trunk Road đều coi việc xin làm thợ sửa bản in là sứ mệnh cuộc đời. Và suốt khoảng thời gian ấy, điện thoại reo điên cuồng, các vị Vua ở Lục địa đang bị ám sát, các Đế quốc đang chỉ trích lẫn nhau, ông Gladstone đang giáng lửa diêm sinh xuống các lãnh địa thuộc Anh, và những chú nhóc sai vặt mặt đen nhẻm đang rên rỉ, “kaa-pi chay-ha-yeh” (“Cần bản thảo”), trông như những con ong mệt mỏi, và phần lớn tờ báo thì trắng trơn như chiếc khiên của Modred.
Nhưng đó là khoảng thời gian thú vị trong năm. Còn sáu tháng tiếp theo, chẳng một bóng người tới thăm, nhiệt độ cứ nhích từng inch lên đến đỉnh ống thủy ngân, văn phòng bị che tối chỉ vừa đủ đọc sách, các cỗ máy in nóng bỏng tay, và chẳng ai viết gì ngoài những bản miêu tả khu nghỉ dưỡng trên đồi hay cáo phuộc. Khi ấy, chiếc điện thoại trở thành một nỗi kinh hoàng kêu tít tít, bởi nó báo tin về cái chết đột ngột của những người đàn ông và phụ nữ mà bạn quen biết thân thiết, rôm sảy phủ kín người bạn như một chiếc áo, và bạn ngồi xuống viết: “Một sự gia tăng nhẹ về bệnh tật được ghi nhận từ Huyện Khuda Janta Khan. Đợt bùng phát có tính chất hoàn toàn lẻ tẻ, và nhờ nỗ lực đầy nhiệt huyết của các nhà chức trách huyện, nay đã gần chấm dứt. Tuy nhiên, chúng tôi vô cùng đau buồn ghi nhận sự ra đi của,” vân vân.
Rồi bệnh dịch thực sự bùng phát, và càng ít ghi chép, tường thuật thì độc giả lại càng được bình yên. Nhưng các Đế quốc và các vị Vua vẫn tiếp tục vui thú ích kỷ như trước, và Chú đốc công thì cho rằng một tờ báo hàng ngày thực sự nên xuất bản một lần trong vòng hai giờ, còn tất cả mọi người ở các khu nghỉ dưỡng trên đồi giữa lúc đang vui chơi lại kêu lên: “Ôi chao! Sao tờ báo trông tẻ nhạt thế nhỉ? Tôi chắc chắn là trên này có khối chuyện đang xảy ra mà.”
Đó là nửa tối của mặt trăng, và như các quảng cáo vẫn hay nói, “phải trải nghiệm mới thấy hết giá trị của nó.”
Chính vào mùa đó, một mùa quả thực tồi tệ, tòa soạn bắt đầu cho phát hành số báo cuối tuần vào tối thứ Bảy, tức là rạng sáng Chủ nhật, theo đúng phong tục của một tờ báo London. Đây là một sự tiện lợi lớn, bởi ngay sau khi báo được đưa lên khuôn, ánh bình minh sẽ hạ nhiệt độ từ 96 độ xuống gần 84 độ trong nửa tiếng đồng hồ, và trong cái se lạnh ấy — bạn chẳng thể tưởng tượng nổi 84 độ trên thảm cỏ lạnh đến thế nào cho đến khi bạn bắt đầu cầu nguyện cho nó — một kẻ vô cùng mệt mỏi có thể chợp mắt trước khi cái nóng đánh thức hắn dậy.
Có một tối thứ Bảy, tôi có nhiệm vụ vô cùng dễ chịu là một mình đưa tờ báo lên khuôn. Một vị Vua, một tên cận thần, một kỹ nữ hay một Cộng đồng nào đó sắp chết, sắp có Hiến pháp mới, hay làm cái gì đó quan trọng ở bên kia bán cầu, và tờ báo phải được giữ lại cho đến phút chót có thể để đón bản tin điện tín.
Đó là một đêm tối như mực, ngột ngạt như bất kỳ đêm tháng Sáu nào, và cơn gió loo — ngọn gió nóng rực thổi từ phía Tây — đang gầm rú giữa những tán cây khô cong như củi mục và giả vờ như những cơn mưa đang bám sát gót.
Lâu lâu, một giọt nước nóng già suýt sôi lại rơi xuống lớp bụi với tiếngộp bụp như ếch nhái, nhưng cả thế giới mệt mỏi của chúng tôi thừa biết đó chỉ là trò giả vờ. Trong phòng in mát hơn văn phòng một chút, thế nên tôi ngồi đó, trong lúc những con chữ tiktik lách cách, những con cú đêm kêu é é ở cửa sổ, và những người thợ sắp chữ gần như ở trần vệt mồ hôi trên trán và gọi nước uống. Thứ đang giữ chúng tôi lại, dù là gì đi nữa, vẫn chưa chịu xảy ra, dù gió loo đã dịu xuống và con chữ cuối cùng đã được xếp xong, và cả quả đất tròn trĩnh đứng im lìm trong cái nóng nghẹt thở, đặt ngón tay lên môi để chờ đợi sự kiện. Tôi thiu thiu ngủ, tự hỏi không biết điện tín là phúc hay họa, và liệu kẻ đang hấp hối này, hay dân chúng đang oằn mình tranh đấu ấy, có ý thức được sự phiền toái mà sự chậm trễ này đang gây ra hay không. Chẳng có lý do đặc biệt nào ngoài cái nóng và nỗi lo âu khiến bầu căng thẳng chùng xuống, nhưng khi kim đồng hồ nhích đến ba giờ và các cỗ máy quay bánh đà hai ba lần để kiểm tra xem mọi thứ đã ổn thỏa chưa, trước khi tôi thốt ra câu lệnh khởi động chúng, tôi suýt thét lên thành tiếng.
Rồi tiếng gầm rú và lách cách của những bánh xe xé toạc sự yên tĩnh thành từng mảnh vụn. Tôi đứng dậy toan bỏ đi, nhưng hai kẻ mặc áo trắng đang đứng lững thững trước mặt tôi. Kẻ thứ nhất bảo: “Chính hắn!” Kẻ thứ hai bảo: “Đúng hắn rồi!” Và cả hai cười lớn gần bằng tiếng máy in gầm rú, rồi đưa tay lau trán. “Bọn tôi thấy có ánh đèn sáng bên kia đường, và bọn tôi nằm ngủ trong cái mương kia cho mát, rồi tôi bảo bạn tôi đây rằng: 'Tòa soạn sáng đèn kìa. Lại đây nói chuyện với cái tay đã chặn đường bọn tôi đến xứ Degumber xem nào,'” gã thấp người hơn trong hai kẻ lên tiếng. Hắn chính là kẻ tôi từng gặp trên chuyến tàu đi Mhow, và đồng bọn của hắn là gã râu đỏ ở ngã ba Marwar. Không thể nào nhầm được cặp lông mày của kẻ này hay bộ râu của kẻ kia.
Tôi chẳng lấy gì làm vui vẻ, bởi tôi chỉ muốn đi ngủ chứ không muốn đôi co với mấy tên lưu manh. “Các anh muốn gì?” tôi hỏi.
“Nửa tiếng trò chuyện với anh, thật mát mẻ và thoải mái trong văn phòng,” gã râu đỏ nói. “Bọn tôi muốn uống chút gì đó — Bản Hợp đồng chưa có hiệu lực đâu, Peachey, nên anh khỏi phải nhìn — nhưng thứ bọn tôi thực sự muốn là lời khuyên. Bọn tôi không cần tiền. Bọn tôi xin anh như một ân huệ, vì bọn tôi phát hiện ra anh từng chơi kham bọn tôi vụ xứ Degumber.”
Tôi dẫn họ từ phòng in sang căn phòng làm việc ngột ngạt có treo những tấm bản đồ trên tường, và gã râu đỏ chà xát hai bàn tay vào nhau. “Thế mới phải chứ,” hắn nói. “Đúng là vào cửa hàng uy tín rồi đây.”
“Nào, thưa ngài, xin giới thiệu với ngài đây là Huynh đệ Peachey Carnehan, chính là hắn đấy, và Huynh đệ Daniel Dravot, chính là tôi đây, và nghề nghiệp của chúng tôi thì càng ít bàn đến càng tốt, bởi chúng tôi từng làm đủ mọi thứ trên đời — lính thủy, lính bộ, thợ sắp chữ, thợ ảnh, thợ sửa bản in, kẻ rao giảng đầu đường xó chợ, và cả thông tín viên tờ 'Backwoodsman' khi chúng tôi nghĩ tờ báo cần một người. Carnehan tỉnh táo, và tôi cũng vậy. Cứ nhìn chúng tôi trước đi cho chắc ăn. Thế sẽ đỡ mất công anh ngắt lời tôi. Chúng tôi xin mỗi người một điếu xì gà của anh, và anh sẽ được chứng kiến chúng tôi châm lửa.”
Tôi quan sát cuộc thử nghiệm. Cả hai hoàn toàn tỉnh táo, thế nên tôi pha cho mỗi người một ly whisky soda âm ấm.
“Được lắm,” Carnehan với cặp lông mày rậm nói, vừa gạt lớp bọt trên bộ ria mép. “Đến lượt tôi nói nhé, Dan. Bọn tôi đã đi khắp Ấn Độ, phần lớn là đi bộ. Bọn tôi từng là thợ lắp lò hơi, tài xế xe lửa, nhà thầu nhỏ, đủ thứ cả, và bọn tôi quyết định rằng Ấn Độ này không đủ lớn cho những kẻ như chúng tôi.”
Quả thực họ quá lớn so với căn phòng làm việc. Bộ râu của Dravot dường như lấp đầy một nửa căn phòng còn đôi vai của Carnehan lấp đầy nửa còn lại khi họ ngồi lên chiếc bàn lớn. Carnehan tiếp tục: “Đất nước này còn lâu mới được khai phá hết vì những kẻ cai trị nó không cho phép anh đụng tay vào. Chúng dành trọn vẹn thời gian ban phước của mình để cai trị, và anh chẳng thể nhấc nổi một cái xẻng, đập vỡ một hòn đá, tìm kiếm dầu mỏ, hay làm bất cứ việc gì tương tự mà không nghe thấy cả Chính quyền hô lên: 'Hãy mặc kệ nó và để chúng tôi cai trị.' Thế nên, dù thế nào đi nữa, bọn tôi sẽ mặc kệ nó, và bỏ sang một nơi khác — nơi con người không bị chèn ép và có thể tự mình làm chủ. Bọn tôi không phải là những kẻ tiểu tiểu, và chẳng có gì phải sợ ngoài Rượu chè, và bọn tôi đã đặt bút ký Hợp đồng về chuyện đó.
“Thế nên bọn tôi chuẩn bị đi làm Vua.”
“Làm Vua với tư cách chính đáng của mình,” Dravot lẩm bẩm.
“Vâng, dĩ nhiên rồi,” tôi nói. “Các anh đã đi bộ dưới trời nắng, và đây là một đêm rất ấm áp, các anh không nghĩ là nên ngủ một giấc rồi tính tiếp sao? Mai hãy quay lại.”
“Không say rượu cũng chẳng bị cảm nắng,” Dravot nói. “Bọn tôi đã suy nghĩ về ý tưởng này ròng rã nửa năm trời rồi, và cần phải xem Sách vở với Bản đồ, và bọn tôi quyết định rằng trên thế giới này hiện chỉ còn đúng một nơi mà hai kẻ mạnh mẽ có thể tung hoành. Họ gọi nó là Kafiristan. Theo tính toán của tôi thì nó nằm ở góc trên cùng bên phải của Afghanistan, cách Peshawar không quá ba trăm dặm. Ở đó có ba mươi hai bức tượng thần ngoại đạo, và bọn tôi sẽ là vị thần thứ ba mươi ba và ba mươi tư. Đó là một vùng đất nhiều núi non, phụ nữ ở những vùng đó rất xinh đẹp.”
“Nhưng điều đó đã được quy định trong Hợp đồng rồi nhé,” Carnehan nói. “Không Phụ nữ cũng chẳng Rượu chè, Daniel ạ.”
“Và đó là tất cả những gì bọn tôi biết, ngoại trừ việc chưa có ai đặt chân tới đó, và họ đánh nhau, mà ở bất cứ nơi nào có chiến tranh, một kẻ biết cách huấn luyện binh sĩ luôn có thể trở thành Vua. Bọn tôi sẽ tới những vùng đó và nói với bất kỳ vị Vua nào tìm thấy rằng: 'Ngươi có muốn đánh bại kẻ thù của mình không?' và bọn tôi sẽ chỉ cho hắn cách huấn luyện binh lính; vì đó là điều bọn tôi rành hơn bất cứ thứ gì. Sau đó bọn tôi sẽ lật đổ vị Vua đó, chiếm lấy Ngai vàng và thiết lập một Triều đại.”
“Các anh sẽ bị băm vằm thành trăm mảnh trước khi đi được năm mươi dặm qua Biên giới,” tôi nói. “Các anh phải vượt qua Afghanistan mới tới được xứ đó. Đó là một khối núi non, đỉnh cao và sông băng tột cùng, và chưa từng có người Anh nào đi qua nổi. Dân chúng ở đó hoàn toàn là lũ dã thú, và dù có đến nơi đi nữa các anh cũng chẳng làm được gì.”
“Nghe thế mới thích chứ,” Carnehan nói. “Nếu anh nghĩ bọn tôi điên rồ hơn chút nữa thì bọn tôi càng vui hơn. Bọn tôi đến gặp anh để tìm hiểu về đất nước này, để đọc sách và xem bản đồ. Bọn tôi muốn anh nói rằng bọn tôi là lũ ngốc và cho bọn tôi xem sách của anh.” Hắn quay sang tủ sách.
“Các anh thực sự nghiêm túc đấy chứ?” tôi hỏi.
“Một chút thôi,” Dravot ngọt ngào đáp. “Lấy bản đồ nào lớn nhất mà anh có, dù chỗ xứ Kafiristan có trắng trơn đi nữa, và bất kỳ cuốn sách nào anh có. Bọn tôi biết đọc, dù không có học thức cho lắm.”
Tôi lôi ra tấm bản đồ Ấn Độ khổ lớn ba mươi dặm một inch cùng hai bản đồ Biên giới nhỏ hơn, với tay lấy tập Encyclopaedia Britannica bộ phận INF-KAN, và hai vị liền chụm đầu nghiên cứu.
“Nhìn đây này!” Dravot nói, đặt ngón tay cái lên bản đồ. “Đến tận Jagdallak, Peachey và tôi nắm rõ đường đi. Bọn tôi từng ở đó cùng Quân đội của Roberts. Bọn tôi sẽ phải rẽ phải ở Jagdallak qua lãnh thổ Laghmann. Sau đó chúng ta sẽ lọt vào vùng đồi núi — mười bốn ngàn bộ — mười lăm ngàn — chắc sẽ lạnh thấu xương ở đó, nhưng nhìn trên bản đồ thì chẳng xa lắm đâu.”
Tôi đưa cho hắn cuốn sách của Wood viết về “Các nguồn sông Oxus.” Carnehan thì cắm cúi đọc Bách khoa toàn thư.
“Lũ chúng nó là một đám pha tạp,” Dravot trầm ngâm nhận xét; “và việc biết tên các bộ lạc của chúng chẳng giúp ích gì cho ta. Càng nhiều bộ lạc thì chúng càng đánh nhau to, và điều đó càng có lợi cho chúng ta. Từ Jagdallak đến Ashang. Hừm!”
“Nhưng mọi thông tin về đất nước đó đều sơ sài và thiếu chính xác đến mức tối đa,” tôi phản đối. “Thực ra chẳng ai biết gì về nó cả. Đây là tệp tài liệu của Viện 'United Services'. Hãy đọc những gì Bellew viết xem.”
“Mặc kệ cái lão Bellew!” Carnehan nói. “Dan này, chúng nó là một đám ngoại giáo thối tha, nhưng cuốn sách này bảo rằng chúng nghĩ mình có họ hàng với tụi Anh chúng mình đấy.”
Tôi vừa hút thuốc vừa nhìn hai gã ngấu nghiến nghiên cứu sách của Raverty, Wood, bản đồ và bộ Bách khoa toàn thư.
“Các anh đợi cũng chẳng ích gì đâu,” Dravot lịch sự nói. “Bây giờ khoảng bốn giờ rồi. Bọn tôi sẽ đi trước sáu giờ nếu anh muốn ngủ, và bọn tôi sẽ chẳng táy máy lấy cắp tài liệu nào đâu. Anh cứ việc đi ngủ đi. Bọn tôi chỉ là hai tên điên vô hại, và nếu ngày mai anh ghé qua Quán trọ Serai, bọn tôi sẽ chào tạm biệt anh.”
“Các anh đúng là hai gã ngốc,” tôi đáp. “Các anh sẽ bị chặn lại ở Biên giới hoặc bị chém tơi bời ngay giây phút đặt chân tới Afghanistan. Các anh có cần tiền hay một bức thư giới thiệu để đi xuống miền Nam không? Tôi có thể giúp các anh kiếm việc làm vào tuần tới.”
“Tuần tới bọn tôi bận tối mặt với công việc của chính mình rồi, cảm ơn anh nhé,” Dravot nói. “Làm Vua chẳng dễ dàng gì như bề ngoài đâu. Khi nào gây dựng xong xuôi vương quốc ổn định, bọn tôi sẽ báo cho anh hay, và anh có thể lên đây giúp bọn tôi cai trị nó.”
“Hai tên điên mà lại lập ra một bản Hợp đồng thế này ư?” Carnehan nói với niềm tự hào thầm kín, chìa cho tôi xem một tờ giấy ghi chú dính mỡ viết những dòng sau. Tôi chép lại ngay tại chỗ như một món đồ kỳ lạ.
Bản Hợp đồng giữa tôi và ngài sau đây xin chứng giám nhân danh Chúa — Amen v.v.
(Một) Rằng tôi và ngài sẽ cùng nhau giải quyết việc này; nghĩa là trở thành Vua xứ Kafiristan.
(Hai) Rằng tôi và ngài sẽ không, trong suốt thời gian vấn đề này được giải quyết, ngó ngàng tới bất kỳ thứ Rượu nào, hay bất kỳ người Phụ nữ nào, da đen, da trắng hay da vàng, để tránh vướng vào rắc rối phương hại đến một trong hai phía.
(Ba) Rằng chúng ta cư xử đúng mực và Thận trọng, và nếu một trong chúng ta gặp hoạn nạn, người kia sẽ ở lại sát cánh.
Ký tên bởi ngài và tôi ngày hôm nay.
Peachey Taliaferro Carnehan.
Daniel Dravot.
Cả hai đều là Quý ông Tự do.
“Chẳng cần thiết phải có điều khoản cuối đâu,” Carnehan nói, đỏ mặt một cách khiêm tốn; “nhưng trông thế cho nó có bài bản. Giờ thì anh cũng biết tụi lang thang chúng tôi là loại người thế nào rồi đấy — chúng tôi là lũ lang thang, Dan ạ, cho tới khi ra khỏi Ấn Độ — và anh có nghĩ bọn tôi sẽ đặt bút ký một bản Hợp đồng thế này nếu không thực sự nghiêm túc không? Bọn tôi đã từ bỏ cả hai thứ khiến cuộc sống đáng sống rồi đấy.”
“Các anh sẽ chẳng tận hưởng cuộc đời được bao lâu nữa nếu cứ đâm đầu vào cái trò phiêu lưu ngớ ngẩn này. Đừng có châm lửa đốt văn phòng đấy,” tôi nói, “và xéo đi trước chín giờ.”
Tôi bỏ mặc họ vẫn đang cắm cúi soi bản đồ và ghi chú vào mặt sau của bản “Hợp đồng”. “Nhớ ghé qua Serai vào ngày mai nhé,” là lời từ biệt của họ.
Quán trọ Kumharsen Serai là cái hố đen khổng lồ hình vuông của nhân loại, nơi những đoàn lạc đà và ngựa từ phương Bắc đến để chất hàng và dỡ hàng. Mọi quốc tịch ở Trung Asia đều có mặt ở đây, cùng phần lớn người dân từ xứ Ấn Độ thực sự. Balkh và Bokhara gặp gỡ Bengal và Bombay tại đó, lăm le móc túi nhau. Anh có thể mua ngựa lùn, đá ngọc lam, mèo Ba Tư, túi yên ngựa, cừu đuôi béo và xạ hương ở Kumharsen Serai, và vớ được khối thứ kỳ lạ chẳng tốn xu nào. Buổi chiều, tôi lững thững đi xuống để xem bạn bè mình có định giữ lời hứa hay đang nằm say khướt ở đó.
Một vị linh mục mặc những mảnh ruy băng và giẻ rách vá chằng vá đụp bước đến trước mặt tôi, vừa nghiêm nghị xoay xoay một chiếc chong chóng giấy của trẻ con. Đi đằng sau là tên đầy tớ đang còng lưng gánh một thùng đồ chơi bằng đất sét. Cả hai đang chất hàng lên hai con lạc đà, và cư dân trong Quán trọ nhìn họ với những tiếng cười phá lên chí chóe.
“Lão linh mục đó điên rồi,” một tay buôn ngựa bảo tôi. “Lão đang lên Kabul để bán đồ chơi cho Tiểu vương. Hoặc là lão sẽ được ban vinh hiển, hoặc là cái đầu lão sẽ rơi xuống đất. Lão đến đây từ sáng nay và cứ cư xử điên rồ thế mãi.”
“Những kẻ mất trí được Chúa che chở,” một tên người Usbeg mặt dẹt bập bẹ bằng tiếng Hindi bồi. “Chúng tiên tri được những sự kiện tương lai.”
“Ước gì tụi nó tiên tri được rằng đoàn l caravan của ta sẽ bị lũ Shinwari tước đoạt ngay dưới bóng đèo!” gã đại diện người Eusufzai của một hãng buôn Rajputana làu bàu; hàng hóa của gã vừa bị bọn cướp khác giật mất ngay bên kia biên giới, và sự bất hạnh của gã trở thành trò cười cho cả khu chợ. “Này linh mục, ông từ đâu tới và định đi đâu?”
“Ta từ Roum đến!” lão linh mục hét lên, vung vẩy chiếc chong chóng trên tay; “từ Roum, bị thổi bởi hơi thở của hàng trăm con quỷ vượt biển khơi! Hỡi những kẻ trộm cắp, cướp bóc, dối trá, xin chư thần ban phúc cho lợn, chó và những kẻ bội ước! Ai sẽ đưa Kẻ được Chúa chở che lên phương Bắc để bán những tấm bùa hộ mệnh không bao giờ ngừng quay cho Tiểu vương nào? Lạc đà sẽ không bị lở loét, con cái sẽ không ngã bệnh, và những người vợ sẽ vẫn giữ lòng chung thủy khi họ vắng nhà, dành cho những ai nhường chỗ cho ta trong đoàn l caravan của họ. Ai sẽ giúp ta xỏ chiếc giày vàng gót bạc cho Vua xứ Roos? Xin sự bảo trợ của Pir Khan giáng xuống công việc của lão!” Lão tung vạt áo thụng và nhảy múa xoay tít giữa những hàng ngựa bị buộc.
“Có một đoàn l caravan xuất phát từ Peshawar đi Kabul trong hai mươi ngày nữa đấy, thưa Ngài,” thương gia người Eusufzai nói. “Lạc đà của ta đi chuyến đó. Ngài cũng hãy đi cùng và mang lại may mắn cho chúng ta đi.”
“Ta đi ngay bây giờ đây!” lão linh mục hét lên. “Ta sẽ cưỡi những con lạc đà có cánh của mình cất cánh, và có mặt ở Peshawar trong vòng một ngày! Hô! Hazar Mir Khan,” lão quát tên đầy tớ, “lùa lạc đà ra mau, nhưng để ta trèo lên con của ta trước đã.”
Lão nhảy phóc lên lưng con vật đang quỳ, rồi quay đầu lại phía tôi, hét lớn: “Cả anh nữa, Sahib, hãy đi cùng một đoạn đường, và tôi sẽ bán cho anh một chiếc bùa — một chiếc bùa hộ mệnh sẽ biến anh thành Vua xứ Kafiristan.”
Rồi ánh sáng lóe lên trong đầu tôi, và tôi lẽo đẽo theo hai con lạc đà ra khỏi Quán trọ Serai cho đến khi đến con đường rộng thênh thang và linh mục dừng lại.
“Anh nghĩ sao về màn đó?” lão cất tiếng bằng tiếng Anh. “Carnehan không nói được thổ ngữ của chúng, nên tôi bắt nó làm đầy tớ. Trông nó làm đầy tớ bảnh chọe phết chứ bộ. Tôi lăn lộn khắp xứ này mười bốn năm trời đâu phải là uổng phí. Tôi diễn màn đó ngọt sớt phải không? Chúng ta sẽ bám theo một đoàn l caravan ở Peshawar cho tới khi tới Jagdallak, rồi xem có kiếm được lừa thay cho lạc đà không, để rẽ thẳng vào Kafiristan. Chong chóng giấy cho Tiểu vương, ôi Chúa ơi! Đọc bàn tay anh xuống dưới túi lạc đà xem anh cảm thấy gì nào.”
Tôi sờ thấy báng súng của một khẩu Martini, rồi một khẩu nữa, rồi lại một khẩu nữa.
“Hai mươi khẩu,” Dravot thản nhiên đáp. “Hai mươi khẩu cùng đạn dược tương ứng, giấu dưới mấy món đồ chơi bằng đất sét và chong chóng.”
“Chúa phù hộ các anh nếu bị tóm với đống đồ đó!” tôi nói. “Một khẩu Martini đáng giá bằng cả cân bạc trong mắt đám Pathan đấy.”
“Vốn liếng mười lăm trăm rupee — từng đồng rupee mà chúng tôi có thể nài xin, vay mượn hay ăn cắp — đều được ném vào hai con lạc đà này,” Dravot nói.
“Bọn tôi sẽ không bị tóm đâu. Bọn tôi sẽ đi qua Khaiber với một đoàn l caravan đàng hoàng. Ai lại đi bắt bẻ một gã linh mục điên khố rách áo ôm cơ chứ?”
“Các anh có đủ mọi thứ mình cần chưa?” tôi hỏi, ngập tràn kinh ngạc.
“Chưa hẳn, nhưng sẽ sớm có đủ thôi. Hãy tặng bọn tôi một kỷ vật thể hiện lòng tốt của anh đi, Huynh đệ. Hôm qua anh đã giúp tôi một việc, cả vụ ở Marwar nữa. Anh sẽ được nửa giang sơn của tôi, như người ta vẫn thường nói.” Tôi tháo chiếc la bàn nhỏ gắn trên dây đồng hồ và trao lên cho vị linh mục.
“Tạm biệt,” Dravot nói, cẩn thận bắt tay tôi. “Đây là lần cuối cùng chúng tôi bắt tay với một người Anh trong nhiều ngày tới đấy. Bắt tay hắn đi, Carnehan,” hắn gọi với theo khi con thứ hai đi ngang qua.
Carnehan cúi người xuống bắt tay. Rồi những con lạc đà khuất dần trên con đường bụi mù, bỏ lại một mình tôi ngơ ngác đăm chiêu. Mắt tôi không phát hiện ra chút sơ hở nào trong các lớp cải trang. Màn kịch tại Quán trọ Serai đã chứng minh rằng chúng quá hoàn hảo trong mắt người bản xứ. Do đó, vẫn có một chút hy vọng rằng Carnehan và Dravot có thể lang thang qua Afghanistan mà không bị phát hiện. Nhưng vượt qua được biên giới, họ sẽ phải đối mặt với cái chết — cái chết chắc chắn và khủng khiếp.
Mười ngày sau, một thông tín viên bản xứ gửi tin tức trong ngày từ Peshawar cho tôi, cuối thư viết rằng: “Ở đây có rất nhiều tiếng cười liên quan đến một gã linh mục điên nào đó, kẻ tự lự rằng mình sẽ bán những món đồ trang sức rẻ tiền và tầm thường mà lão gán cho là bùa chú thần thông đại quảng cho H.H. Tiểu vương xứ Bokhara. Lão đã đi qua Peshawar và nhập bọn với đoàn l caravan mùa hè thứ hai đi Kabul. Các thương gia rất thích thú vì do mê tín họ tưởng rằng những gã điên như vậy sẽ mang lại vận may.”
Vậy là cả hai đã vượt qua biên giới. Tôi suýt đã cầu nguyện cho họ, nhưng tối hôm đó một vị Vua đích thực qua đời ở châu Âu, và đòi hỏi phải có một bài cáo phuộc.
Bánh xe thế gian cứ quay đi quay lại qua những chu kỳ giống hệt nhau. Mùa hè trôi qua rồi mùa đông đến, rồi lại qua đi. Tờ báo hằng ngày vẫn tiếp tục và tôi cũng vậy, và vào mùa hè thứ ba, một đêm nóng nực lại đến, một số báo đêm và sự chờ đợi căng thẳng một bức điện tin từ bên kia bán cầu, y hệt như những gì từng xảy ra trước đó. Vài nhân vật lớn đã qua đời trong hai năm qua, những cỗ máy hoạt động với tiếng động lách cách nhiều hơn, và vài cái cây trong khu vườn tòa soạn đã cao thêm vài thước. Nhưng đó là tất cả sự khác biệt.
Tôi bước sang phòng in, và trải qua đúng khung cảnh mà tôi đã miêu tả. Sức ép thần kinh mạnh hơn hai năm trước, và tôi cảm thấy cái nóng thấm thía hơn. Đến ba giờ, tôi thét lên: “In đi,” rồi quay người bước đi, thì có một thứ gì đó hình thù giống con người lê lết bò tới ghế tôi. Hắn cong người thành một vòng tròn, đầu thụt sâu giữa hai đôi vai và lê lết đôi chân như một con gấu. Tôi suýt chẳng nhận ra nổi hắn đi hay bò — gã tàn tật quấn giẻ rách, rên rỉ đang gọi tên tôi và khóc lóc bảo rằng mình đã trở về.
“Anh cho tôi xin ngụm nước được không?” hắn rên rỉ. “Vì tình Chúa, cho tôi xin ngụm nước!”
Tôi quay lại văn phòng, gã lê theo sau với những tiếng rên siết đau đớn, và tôi bật đèn sáng lên.
“Anh không nhận ra tôi à?” hắn hộc lên, ngã quỵ xuống ghế và ngước khuôn mặt hốc hác, chỏm tóc điểm bạc dưới ánh đèn.
Tôi chăm chú nhìn hắn. Đã một lần tôi thấy cặp lông mày dính liền nhau thành một dải băng đen rộng một inch trên mũi, nhưng dù nghĩ nát óc tôi cũng không nhớ ra ở đâu.
“Tôi không nhận ra anh,” tôi nói, vừa đưa ly whisky cho hắn. “Tôi có thể giúp gì cho anh nào?”
Hắn nốc cạn một ngụm rượu nguyên chất, rùng mình bất chấp cái nóng ngột ngạt.
“Tôi đã về đây,” hắn lặp lại; “và tôi từng là Vua xứ Kafiristan — tôi và Dravot — những vị Vua được đội mão thiên tử chính hiệu! Chính trong căn phòng này chúng ta đã định đoạt nó — anh ngồi đằng kia và đưa sách cho tôi. Tôi là Peachey — Peachey Taliaferro Carnehan đây — và anh vẫn ngồi lỳ ở đây từ bấy đến giờ — Ôi Chúa ơi!”
Tôi kinh ngạc đến tột cùng, và bộc lộ cảm xúc của mình không chút giấu giếm.
“Đúng sự thật đấy,” Carnehan cười khùng khục khô khốc, vừa ôm lấy đôi chân quấn giẻ rách của mình — “thật như kinh thánh. Những vị Vua với vương miện trên đầu — tôi và Dravot — tội nghiệp thằng Dan — ôi, tội nghiệp Dan ơi, gã chưa từng chịu nghe lời khuyên nhủ, dù tôi đã van nài hắn biết bao!”
“Cứ uống whisky đi,” tôi nói, “và thong thả kể đi. Hãy kể lại cho tôi nghe tất cả những gì anh có thể nhớ từ đầu chí cuối. Các anh vượt biên giới trên lưng lạc đà, Dravot giả làm linh mục điên còn anh làm đầy tớ. Anh còn nhớ chứ?”
“Tôi chưa điên — chưa điên đâu, nhưng chẳng mấy chốc nữa sẽ thế thôi. Dĩ nhiên là tôi nhớ chứ. Cứ nhìn thẳng vào tôi đi, kẻo lời tôi nói lại trôi tuột đi mất. Cứ nhìn vào mắt tôi này và đừng nói gì cả.”
Tôi chồm người tới trước, đăm đăm nhìn vào mặt hắn hết sức có thể. Hắn thả một tay xuống bàn và tôi chộp lấy cổ tay hắn. Nó xoắn xuýt lại như vuốt chim, và ở mu bàn tay có một vết sẹo hình kim cương đỏ au, rách bươm.
“Không, đừng nhìn chỗ đó. Hãy nhìn vào tôi này,” Carnehan nói. “Chuyện đó xảy ra sau, nhưng vì ơn Chúa xin đừng làm tôi phân tâm. Bọn tôi rời đi với đoàn l caravan đó, tôi và Dravot làm đủ mọi trò hề để mua vui cho những kẻ đi cùng. Dravot hay làm chúng tôi cười vào mỗi buổi tối khi tất cả mọi người đang nấu bữa tối — nấu bữa tối, và... lúc đó họ làm gì nhỉ? Họ châm những đống lửa nhỏ với những tia lửa bay thẳng vào bộ râu của Dravot, và tất cả chúng tôi cười ngả nghiêng — cười muốn chết. Những đống lửa nhỏ đỏ rực, bay vào bộ râu đỏ rộ to tướng của Dravot — buồn cười làm sao.” Mắt hắn rời mắt tôi và hắn cười ngây ngốc.
“Các anh đi tới tận Jagdallak cùng đoàn l caravan đó,” tôi đoán mò, “sau khi châm những đống lửa ấy. Tới Jagdallak, nơi các anh rẽ ra để tìm đường vào Kafiristan.”
“Không, bọn tôi có đi thế đâu. Anh đang nói linh tinh gì thế? Bọn tôi rẽ trước Jagdallak, vì nghe nói đường sá dễ đi hơn. Nhưng chúng chẳng đủ tốt cho hai con lạc đà của bọn tôi — của tôi và của Dravot. Khi rời đoàn l caravan, Dravot lột sạch quần áo của hắn lẫn của tôi, và bảo rằng chúng tôi sẽ làm dân ngoại giáo, bởi người Kafir không cho phép người theo đạo Hồi chuyện trò với họ. Thế nên chúng tôi mặc đồ nửa mùa, và một cảnh tượng như Daniel Dravot thì tôi chưa từng thấy bao giờ và cũng chẳng mong thấy lại lần nữa. Hắn đốt một nửa bộ râu của mình, vắt tấm da cừu lên vai, và cạo đầu thành những hình thù kỳ quái. Hắn cũng cạo đầu tôi và bắt tôi mặc những bộ đồ lố bịch để trông giống người ngoại giáo. Đó là ở một vùng núi non hiểm trở, và lạc đà của bọn tôi không thể đi tiếp được nữa vì núi cao quá. Chúng cao và đen thui, và lúc trên đường về tôi thấy chúng đánh nhau hệt như những con dê rừng — ở Kafiristan có rất nhiều dê. Và những ngọn núi ấy, chúng chẳng bao giờ đứng yên, cũng chẳng khác gì lũ dê. Lúc nào chúng cũng đánh nhau và chẳng cho anh ngủ ban đêm.”
“Uống thêm chút whisky đi,” tôi nói rất từ tốn. “Anh và Daniel Dravot đã làm gì khi lạc đà không thể đi tiếp vì con đường gập ghềnh dẫn vào Kafiristan?”
“Ai làm gì cơ chứ? Có một tay gọi là Peachey Taliaferro Carnehan đi cùng Dravot. Tôi có nên kể cho anh nghe về hắn không? Hắn đã chết ngoài đó trong cái lạnh giá. Tụt từ trên cầu rơi xuống, cái lão Peachey già cứ xoay tròn lộn nhào giữa không trung giống hệt cái chong chóng đồng nát mà anh có thể bán cho Tiểu vương. Không; chúng là hai cái đổi lấy ba xu rưỡi, mấy cái chong chóng ấy, nếu tôi không nhớ lầm và đau đớn nhức nhối... Và rồi mấy con lạc đà chẳng còn tích sự gì, và Peachey bảo với Dravot rằng, 'Vì ơn Chúa, hãy chuồn khỏi chỗ này trước khi đầu chúng ta bị chém đứt,' thế là họ giết mấy con lạc đà giữa chốn núi non, vì chẳng có gì đặc biệt để ăn, nhưng trước đó họ dỡ mấy chiếc hộp đựng súng và đạn dược xuống, cho đến khi hai gã khác đi dắt theo bốn con la đi tới. Dravot vùng dậy nhảy múa trước mặt chúng, hát vang: 'Bán cho tao bốn con la.' Gã thứ nhất bảo: 'Nếu mày đủ giàu để mua, mày cũng đủ giàu để cướp'; nhưng chưa kịp giơ tay rút dao, Dravot đã bẻ gãy cổ gã qua đầu gối, còn kẻ kia thì cắm cổ chạy mất. Thế là Carnehan chất đạn dược súng ống lấy từ lạc đà lên lưng la, và hai chúng tôi cùng tiến sâu vào vùng núi non lạnh buốt thấu xương ấy, chẳng có lấy một con đường nào rộng hơn lưng bàn tay.”
Hắn ngưng lại một lát, trong khi tôi hỏi xem hắn có nhớ tính chất của vùng đất mà mình đã đi qua hay không.
“Tôi đang kể cho anh thật thà hết mức có thể đây, nhưng đầu óc tôi không còn được như trước nữa. Chúng đóng đinh xuyên qua đầu tôi để bắt tôi nghe cho rõ hơn về cái chết của Dravot. Xứ sở đó vô cùng núi non và bướng bỉnh, dân cư thì thưa thớt và biệt lập. Cứ leo lên rồi lại tụt xuống, và cái tay kia, Carnehan, cứ van nài Dravot đừng hát hò huýt sáo to quá, sợ làm lở tuyết kinh hoàng. Nhưng Dravot bảo nếu làm Vua mà không được hát hò thì chẳng đáng làm Vua làm gì, rồi quất mông mấy con la, chẳng thèm đếm xỉa gì suốt mười ngày lạnh giá. Bọn tôi tới một thung lũng bằng phẳng rộng lớn nằm giữa muôn trùng núi non, và lũ la sắp chết đến nơi, nên bọn tôi bèn giết thịt chúng, vì chẳng có gì đặc biệt cho chúng hay chúng tôi ăn cả. Bọn tôi ngồi lên mấy cái hộp, chơi trò chẵn lẻ bằng những viên đạn văng ra.
“Rồi mười tên cầm cung tên chạy thò lò qua thung lũng, rượt theo hai mươi tên cũng cầm cung tên, và tiếng ồn ào thì kinh thiên động địa.
“Chúng là những gã da trắng — trắng hơn anh hay tôi — tóc vàng và thân hình cực kỳ lực lưỡng. Dravot bèn mở hòm súng, bảo rằng: 'Đây là khởi đầu của sự nghiệp rồi. Chúng ta sẽ đánh nhau vì mười gã kia,' và thế là hắn nã hai phát súng trường về phía hai mươi tên kia, hạ gục một tên cách chỗ hắn ngồi hai trăm thước trên mỏm đá. Lũ còn lại bắt đầu tháo chạy, nhưng Carnehan và Dravot cứ ngồi trên hòm đạn điểm xạ chúng ở mọi cự ly, dọc theo thung lũng. Rồi bọn tôi tiến lại chỗ mười tên đã chạy qua lớp tuyết, và chúng bắn một mũi tên èo uột về phía chúng tôi. Dravot liền bắn qua đầu chúng, và tất cả ngã rạp xuống đất. Rồi hắn bước qua người chúng, đá đè bẹp, rồi vực chúng dậy bắt tay làm hòa với tất cả. Hắn gọi chúng lại, đưa mấy cái hộp cho chúng mang theo, và vung tay vung chân cứ như thể hắn đã là Vua rồi vậy. Chúng nhận lấy mấy cái hộp, đưa hắn băng qua thung lũng lên triền đồi vào một khu rừng thông trên đỉnh — nơi có nửa tá bức tượng đá to đùng. Dravot tiến đến bức tượng lớn nhất — một tên mà chúng gọi là Imbra — đặt một khẩu súng và một viên đạn dưới chân nó, lấy mũi mình cọ tôn kính vào mũi tượng, vỗ đầu nó, gật đầu và bảo: 'Ổn cả rồi. Tao cũng trong hội đây, và mấy lão đồng bóng này là bạn tao.' Rồi hắn há miệng chỉ vào trong, và khi gã đầu tiên mang thức ăn tới, hắn bảo 'Không'; khi gã thứ hai mang tới, hắn lại bảo 'Không'; nhưng khi một trong các vị lão linh mục và tù trưởng làng mang thức ăn tới, hắn bảo 'Có'; rất hống hách và ăn từ tốn. Đó là cách hắn đặt chân đến ngôi làng đầu tiên của chúng tôi mà chẳng gặp chút rắc rối nào, cứ y như thể chúng tôi rơi từ trên trời xuống vậy. Nhưng ngặt một nỗi chúng tôi rơi từ một cái cầu dây chết tiệt nào đó xuống, anh thấy đấy — và — anh có thể mong đợi một gã cười cợt gì cho cam sau chuyện đó?”
“Uống thêm chút whisky rồi kể tiếp đi,” tôi nói. “Đó là ngôi làng đầu tiên các anh tới. Các anh đã lên làm Vua bằng cách nào?”
“Tôi có làm Vua đâu,” Carnehan nói. “Dravot mới là Vua, và trông hắn thật bảnh bao với chiếc vương miện bằng vàng trên đầu. Hắn và kẻ kia ở lại ngôi làng đó, và mỗi buổi sáng Dravot đều ngồi cạnh lão Imbra, dân làng kéo đến cúng bái. Đó là mệnh lệnh của Dravot. Rồi lũ lượt người kéo vào thung lũng, và Carnehan Dravot dùng súng tỉ hạ gục chúng trước khi chúng kịp hoàn hồn, rồi lao xuống thung lũng và leo lên bên kia, tìm thấy một ngôi làng khác, y như ngôi làng đầu tiên, dân chúng đều rạp mặt xuống đất, và Dravot hỏi: 'Nào, rắc rối giữa hai làng các ngươi là gì nào?', và dân làng chỉ vào một người phụ nữ, da trắng như anh hay tôi, bị bắt cóc, và Dravot đưa cô ta về lại ngôi làng đầu tiên rồi kiểm đếm số người chết — có tám mạng. Cho mỗi người chết, Dravot nhỏ một ít sữa xuống đất và khua tay múa chân như cái chong chóng, rồi bảo: 'Ổn cả rồi.' Sau đó hắn và Carnehan tóm lấy thủ lĩnh của mỗi làng dắt xuống thung lũng, chỉ cho họ cách dùng giáo vạch một đường thẳng tắp xuyên thung lũng, và trao cho mỗi người một cục cỏ xắt từ hai bên bờ đường ranh. Thế là tất cả dân làng kéo xuống gào thét như quỷ sứ, và Dravot phán: 'Hãy đi khai khẩn đất đai, sinh sôi nảy nở đi,' và họ làm theo, dù chẳng hiểu gì. Rồi chúng tôi hỏi tên gọi của mọi thứ bằng tiếng thổ ngữ của họ — bánh mì, nước, lửa, tượng thần và mấy thứ tương tự; và Dravot dẫn linh mục của mỗi làng tới trước tượng thần, bảo rằng hắn phải ngồi đó phán xử dân chúng, nếu có bề gì xảy ra hắn sẽ bị bắn bỏ mẹ.
“Tuần tới, tất cả bọn họ đã cày xới đất đai trong thung lũng ngoan ngoãn như ong mật và đẹp mắt hơn nhiều, các linh mục tiếp nhận mọi đơn từ khiếu nại và kể lại cho Dravot bằng ngôn ngữ hình thể. 'Đây mới chỉ là khởi đầu thôi,' Dravot nói. 'Chúng tưởng chúng ta là Thần thánh.' Hắn và Carnehan tuyển ra hai mươi tráng đinh, chỉ cho họ cách bóp cò súng, xếp hàng bốn và tiến lên theo đội hình; và họ rất hào hứng làm theo, tỏ ra vô cùng thông minh khi nắm bắt quy luật. Sau đó hắn lôi tẩu thuốc cùng túi thuốc lào ra, để lại một cái ở làng này, một cái ở làng kia, và hai chúng tôi lên đường xem phải làm gì ở thung lũng tiếp theo. Nơi đó toàn đá là đá, có một ngôi làng nhỏ xíu, và Carnehan bảo: 'Đưa bọn chúng sang thung lũng cũ để trồng trọt,' rồi dẫn chúng tới đó, chia cho dăm mảnh đất chưa ai chiếm. Chúng là một đám nghèo mạt rượi, và bọn tôi hiến tế một con dê để khai khẩu trước khi thu nhận chúng vào Vương quốc mới. Điều đó nhằm gây ấn tượng với dân chúng, rồi họ an cư lạc nghiệp, và Carnehan quay lại với Dravot — kẻ lúc bấy giờ đã dấn thân vào một thung lũng khác, toàn tuyết với băng và cực kỳ núi non hiểm trở.
“Chẳng có ma nào ở đó cả, và Quân đội bắt đầu hoảng sợ; thế là Dravot bắn hạ một tên, rồi tiến tiếp cho đến khi tìm thấy vài người dân trong một làng, và Quân đội giải thích rằng nếu dân chúng không muốn bị chết thì tốt hơn hết đừng bắn mấy khẩu súng kíp cùi bắp của họ, vì họ có súng kíp. Bọn tôi kết thân với vị linh mục, còn tôi ở lại đó một mình với hai binh sĩ trong Quân đội, dạy dân làng cách tập trận; rồi một gã Tù trưởng to lớn sừng sững băng qua tuyết với tiếng trống kèn inh ỏi, vì nghe đồn có một vị Thần mới xuất hiện ở đây. Carnehan ngắm bắn vào đám đông cách đó nửa dặm qua lớp tuyết và hạ gục một tên. Rồi tôi gửi lời nhắn cho Tù trưởng rằng nếu không muốn chết thì phải đến bắt tay tôi và bỏ lại vũ khí. Tù trưởng đến một mình trước, Carnehan bắt tay hắn rồi khua tay múa chân y như cách Dravot hay làm, và gã Tù trưởng đó ngạc nhiên vô cùng, cứ vuốt ve lông mày tôi. Sau đó Carnehan đi một mình đến gặp Tù trưởng, ra hiệu hỏi xem hắn có kẻ thù nào căm ghét không. 'Có chứ,' Tù trưởng đáp. Thế là Carnehan tuyển ra những tên ưu tú nhất trong quân của hắn, cắt hai binh sĩ trong Quân đội đến dạy họ tập trận, và chỉ sau hai tuần, đám người ấy đã có thể cơ động chẳng kém gì đội Dân quân tự vệ. Thế là tôi cùng Tù trưởng hành quân đến một đồng bằng rộng lớn tít trên đỉnh núi, và quân của Tù trưởng ào vào một ngôi làng chiếm lấy nó, ba khẩu Martini của chúng tôi nã đạn vào đám đông kẻ thù. Thế là bọn tôi chiếm luôn ngôi làng đó, và tôi xé một mảnh áo của mình tặng Tù trưởng, bảo rằng: 'Hãy chiếm lấy cho đến khi ta quay lại,' nghe rất chi là ra dáng kinh thánh. Để nhắc nhở, khi tôi và Quân đội cách đó mười tám trăm thước, tôi ném một viên đạn rớt ngay gần hắn đang đứng trên tuyết, và tất cả dân chúng liền rạp mình sát đất. Rồi tôi gửi thư cho Dravot dù hắn đang ở bất cứ đâu trên đất liền hay biển cả.”
Bất chấp rủi ro làm cắt đứt mạch cảm xúc của sinh vật tội nghiệp, tôi ngắt lời: “Làm sao anh có thể viết thư ở tuốt trên ấy chứ?”
“Bức thư ư? — ồ! — bức thư ấy à! Xin hãy tiếp tục nhìn vào giữa hai mắt tôi đây. Đó là một bức thư bằng dây thừng, kiểu mà chúng tôi đã học được cách từ một gã ăn xin mù ở Punjab.”
Tôi nhớ từng có một gã mù ghé qua tòa soạn mang theo một khúc củi thắt nút, và một đoạn dây thừng hắn quấn quanh khúc củi theo một thứ mật mã riêng của hắn. Chỉ sau vài ngày hay vài giờ, hắn có thể đọc lại trôi chảy câu văn mà hắn đã tết vào đó.
Hắn đã rút gọn bảng chữ cái xuống còn mười một âm cơ bản, và cố dạy tôi phương pháp của hắn, nhưng tôi chẳng thể tài nào hiểu nổi.
“Tôi gửi bức thư đó cho Dravot,” Carnehan nói, “và bảo hắn quay về vì vương quốc này đang ngày càng lớn quá mức kiểm soát của tôi; rồi tôi quay lại thung lũng đầu tiên để xem mấy vị linh mục làm ăn ra sao. Họ gọi ngôi làng mà chúng tôi chiếm được cùng Tù trưởng là Bashkai, còn ngôi làng đầu tiên là Er-Heb. Các linh mục ở Er-Heb vẫn làm ăn xuôi chèo mát mái, nhưng họ có cả đống đơn từ khiếu nại về đất đai chờ tôi giải quyết, và vài kẻ từ làng khác đã lén bắn tên vào ban đêm. Tôi bèn đi tìm ngôi làng đó và nã bốn phát đạn từ cự ly một ngàn thước. Thế là tốn sạch số đạn tôi sẵn lòng xài, và tôi chờ đợi Dravot — người đã đi vắng hai, ba tháng — đồng thời giữ cho dân chúng của mình được bình yên.
“Một buổi sáng, tôi nghe thấy tiếng trống kèn vang trời dậy đất, và Dan Dravot hiên ngang tiến xuống đồi cùng Quân đội của hắn cùng đoàn tùy tùng hàng trăm người, và điều ngạc nhiên nhất là trên đầu hắn đội một chiếc vương miện vàng óng ánh. 'Trời ơi, Carnehan,' Daniel nói, 'đây là một sự nghiệp vĩ đại, và chúng ta đã thâu tóm toàn bộ đất đai đáng giá rồi. Ta là con trai của Alexander và Nữ hoàng Semiramis, còn anh là em trai ta và cũng là một vị Thần nữa! Đây là chiến tích vĩ đại nhất từ trước tới nay của chúng ta. Ta đã hành quân và chiến đấu suốt sáu tuần cùng Quân đội, và mọi ngôi làng khỉ ho cò gáy trong bán kính năm mươi dặm đều kéo đến ăn mừng; hơn thế nữa, ta đã nắm trong tay chìa khóa của toàn bộ cơ ngơi này, như anh sẽ thấy, và ta mang đến một chiếc vương miện cho anh đây! Ta bảo chúng làm hai cái ở một nơi gọi là Shu, nơi vàng nằm trong đá béo ngậy như mỡ cừu. Vàng thì ta thấy rồi, đá ngọc lam thì ta đá văng khỏi vách đá, và có cả ngọc hồng lựu trong cát sông, còn đây là một cục hổ phách có kẻ mang cống nạp cho ta. Gọi tất cả các linh mục đến đây, và nhận lấy vương miện của anh đi.'
“Một gã mở chiếc túi bằng lông ngựa đen, và tôi đội chiếc vương miện lên. Nó hơi nhỏ và nặng trịch, nhưng tôi cứ đội vì vinh quang. Làm bằng vàng dát múa — nặng năm cân, tròn vo như cái vành thùng phuy.
“'Peachey,' Dravot nói, 'chúng ta không cần đánh đấm gì nữa đâu. Nghề thủ công này là chìa khóa mở ra tất cả, xin Chúa chứng giám!' và hắn dẫn ra cái gã Tù trưởng mà tôi từng để lại ở Bashkai — sau này chúng tôi gọi hắn là Billy Fish, bởi hắn trông y hệt tay Billy Fish từng lái đầu máy xe lửa lớn ở Mach trên đèo Bolan ngày xửa ngày xưa. 'Bắt tay hắn đi,' Dravot bảo; và tôi giơ tay bắt suýt ngã quỵ, bởi Billy Fish đã dùng Nắm đấm Mật khẩu cho tôi. Tôi không nói gì, nhưng thử lại bằng Nắm đấm Thợ cả (Fellow-craft). Hắn đáp lại ngon ơ, và tôi tiếp tục thử Nắm đấm Bậc thầy (Master's), nhưng chỗ đó bị hụt. 'Hắn là một Fellow-craft!' tôi nói với Dan. 'Hắn biết mật khẩu không?' 'Biết chứ,' Dan đáp, 'và tất cả các linh mục đều biết. Quả là một phép lạ! Các Tù trưởng và linh mục có thể vận hành một Lãnh địa Fellow-craft theo cách rất giống chúng ta, và họ khắc các ký hiệu lên vách đá, nhưng họ không biết Bậc thứ Ba, và họ đến để tìm hiểu. Đó là Sự thật trước Chúa. Ta đã biết từ nhiều năm nay rằng người Afghanistan biết các quy tắc đến tận Bậc Fellow-craft, nhưng đây đúng là một phép lạ. Ta là một vị Thần và là một Đại sư của Hội Tam điểm, và ta sẽ mở một Lãnh địa Bậc Ba, và chúng ta sẽ nâng bậc cho các linh mục cấp cao cùng Tù trưởng các làng.'
“'Nó phạm vào mọi điều luật,' tôi nói, 'khi tổ chức một Lãnh địa mà không có giấy ủy nhiệm từ bất kỳ ai; và anh biết rõ chúng ta chưa từng giữ chức vụ trong bất kỳ Lãnh địa nào mà.'
“'Đó là một nước đi chính sách tuyệt đỉnh,' Dravot nói. 'Nó có nghĩa là điều hành đất nước này trơn tru như chiếc xe trượt dốc trên đường ray. Chúng ta không thể dừng lại để điều tra lúc này, kẻo chúng sẽ quay lưng chống lại chúng ta. Ta có bốn mươi Tù trưởng dưới quyền, và họ sẽ được thăng bậc và nâng bậc xứng đáng với công trạng. Hãy phân bổ những người này vào các làng, và đảm bảo chúng ta dựng lên một Lãnh địa nào đó. Ngôi đền Imbra sẽ làm phòng họp Lãnh địa. Phụ nữ phải may tạp dề theo như anh hướng dẫn họ. Ta sẽ mở buổi thiết triều đón tiếp các Tù trưởng tối nay và mở Lãnh địa vào ngày mai.'
“Tôi bận rộn đến rã rời cẳng chân, nhưng đâu đến nỗi ngu ngốc mà không nhận ra lợi thế to lớn mà trò Hội Tam điểm này mang lại cho chúng ta. Tôi chỉ cho gia đình các linh mục cách may tạp dề theo các bậc, nhưng riêng tạp dề của Dravot thì viền xanh và các ký hiệu được làm bằng những khối ngọc lam gắn trên da thú trắng, chứ không phải vải. Chúng tôi chọn một khối đá vuông lớn trong đền làm ghế của Đại sư, và những hòn đá nhỏ cho ghế của các quan chức, sơn những ô vuông trắng trên nền đá đen, làm mọi cách có thể để mọi thứ trông thật chính quy.
“Tại buổi thiết triều diễn ra đêm đó trên sườn đồi với những đống lửa trại lớn, Dravot tuyên bố rằng hắn và tôi là các vị Thần kiêm con trai của Alexander, đồng thời là Đại sư Cấp cao của Hội Tam điểm, đến để biến Kafiristan thành một xứ sở nơi mọi người được ăn uống trong hòa bình, lặng lẽ, và đặc biệt là phải tuân lệnh chúng tôi. Sau đó các Tù trưởng quây quần lại bắt tay, họ nhiều lông lá, trắng trẻo và tuấn tú hệt như đang bắt tay với những người bạn cũ. Chúng tôi đặt tên cho họ theo những người chúng tôi từng quen ở Ấn Độ — Billy Fish, Holly Dilworth, Pikky Kergan — kẻ từng là Trưởng chợ khi tôi ở Mhow, cứ thế, cứ thế.
“Phép lạ kỳ diệu nhất diễn ra tại Lãnh địa vào đêm hôm sau. Một trong những lão linh mục cứ theo dõi chúng tôi không chớp mắt, khiến tôi cảm thấy bất an vì biết rằng chúng ta sẽ phải làm giả Nghi thức, và tôi chẳng biết tụi nó nắm được đến đâu. Lão linh mục đó là một kẻ lạ mặt từ bên kia làng Bashkai đến. Ngay khoảnh khắc Dravot khoác chiếc tạp dề Đại sư do mấy cô gái may cho lên người, lão linh mục liền rú lên một tiếng vang dội và lao vào lật nhào khối đá mà Dravot đang ngồi. 'Tiêu đời rồi,' tôi nói. 'Hậu quả của việc táy máy với Hội Tam điểm mà không có giấy ủy nhiệm đấy!' Dravot không hề chớp mắt một cái, ngay cả khi mười vị linh mục xông vào lật nhào chiếc ghế của Đại sư — tức là hòn đá của Imbra. Lão linh mục bắt đầu cọ xát phần đáy của nó để phủi sạch lớp bụi đen, rồi ngay sau đó lão chỉ cho tất cả các linh mục khác thấy Ký hiệu của Đại sư — y hệt như trên tạp dề của Dravot — được khắc chìm vào đá. Thậm chí các linh mục trong đền Imbra còn chẳng hề hay biết nó ở đó. Lão già rạp mặt xuống đất ngay dưới chân Dravot và hôn lấy hôn để. 'Lại may mắn rồi,' Dravot nói vọng qua căn phòng Lãnh địa với tôi; 'chúng bảo đó là Ký hiệu bị thất truyền mà không ai hiểu nổi lý do tại sao.'
“'Giờ thì chúng ta an toàn tuyệt đối rồi.' Rồi hắn dùng báng súng đập mạnh xuống đất làm tiếng búa chủ tọa và tuyên bố: 'Nhựa vào quyền lực được trao phó bởi chính đôi tay này của ta cùng sự trợ giúp của Peachey, ta tuyên bố bản thân là Đại sư của toàn bộ Hội Tam điểm tại Kafiristan trong Lãnh địa Mẹ này của đất nước, và là Vua xứ Kafiristan bình đẳng với Peachey!' Dứt lời, hắn đội vương miện lên và tôi cũng đội vương miện của mình — tôi làm Quản đốc Cấp cao (Senior Warden) — và chúng tôi khai mạc Lãnh địa một cách vô cùng trang trọng. Đó thực sự là một phép lạ kinh hoàng! Các linh mục di chuyển trong Lãnh địa qua hai bậc đầu tiên gần như không cần nhắc nhở, tựa như ký ức đang ùa về trong họ. Sau đó Peachey và Dravot tiến hành nâng bậc cho những kẻ xứng đáng — các linh mục cấp cao và Tù trưởng của những ngôi làng xa xôi. Billy Fish là người đầu tiên, và tôi có thể nói rằng chúng tôi đã dọa mất mật hắn. Mọi chuyện hoàn toàn không theo Nghi thức chuẩn mực nào cả, nhưng nó phục vụ đúng mục đích của chúng tôi. Chúng tôi không nâng bậc quá mười nhân vật chóp bu, bởi không muốn làm loãng giá trị của Bậc. Thế mà họ vẫn cứ nài nỉ xin được nâng bậc.
“'Sáu tháng nữa,' Dravot nói, 'chúng ta sẽ tổ chức một Buổi Giao lưu khác và xem các anh làm việc ra sao.' Rồi hắn hỏi han về làng mạc của họ, và biết được rằng họ đang đánh lẫn nhau, vô cùng mệt mỏi và chán ngấy cảnh đó. Những lúc không đánh nhau thì họ lại đi chiến đấu với người Hồi giáo. 'Các ngươi có thể đánh nhau với lũ đó khi chúng xâm nhập xứ sở của chúng ta,' Dravot phán. 'Hãy cắt cử cứ mười tên trong bộ lạc thành một đội quân canh gác Biên giới, và cứ hai trăm tên một đợt cử đến thung lũng này để tập trận. Sẽ chẳng ai bị bắn hay bị đâm giáo nữa chừng nào còn cư xử phải phép, và ta biết các ngươi sẽ không dám phản bội ta, bởi các ngươi là người da trắng — con cháu của Alexander — chứ không giống lũ Hồi giáo đen đúa tầm thường. Các ngươi là thần dân của ta, và, có Chúa mới biết,' hắn lỡ lời tuôn ra tiếng Anh ở cuối câu, 'ta sẽ nhào nặn các ngươi thành một Dân tộc vĩ đại, hoặc ta sẽ chết trong công cuộc đó!'
“Tôi không thể kể hết những gì chúng tôi đã làm trong sáu tháng tiếp theo, bởi Dravot làm rất nhiều thứ mà tôi chẳng thể hiểu nổi, và hắn học thổ ngữ của họ theo cách mà tôi chẳng bao giờ bì kịp. Công việc của tôi là giúp dân cày cấy, lâu lâu lại cùng vài tên trong Quân đội đi tuần tra xem các làng khác đang làm gì, và bắt họ bắc những chiếc cầu dây vắt qua các khe núi cắt ngang đất nước trông rất đáng sợ. Dravot rất tử tế với tôi, nhưng khi hắn đi qua đi lại trong rừng thông, bứt rứt bộ râu đỏ rực bằng cả hai nắm tay, tôi biết hắn đang ấp ủ những mưu đồ mà tôi chẳng thể góp ý, và tôi chỉ việc chờ đợi mệnh lệnh.
“Nhưng Dravot chưa từng tỏ thái độ bất kính với tôi trước mặt dân chúng. Họ sợ tôi và Quân đội, nhưng họ yêu quý Dan. Hắn là bạn tốt của các linh mục và Tù trưởng; nhưng bất kỳ ai vượt núi đến khiếu nại, Dravot đều lắng nghe công bằng, gọi bốn vị linh mục tới và phán quyết phải làm gì.
“Hắn hay gọi Billy Fish từ Bashkai, Pikky Kergan từ Shu, và một lão Tù trưởng mà chúng tôi gọi là Kafuzelum — nghe khá giống tên thật của lão — để họp hội đồng với họ mỗi khi có chiến sự ở các làng nhỏ. Đó là Hội đồng Chiến tranh của hắn, còn bốn vị linh mục ở Bashkai, Shu, Khawak và Madora là Hội đồng Cơ mật. Giữa đám đông ấy, chúng tôi cử tôi cùng bốn mươi người, hai mươi khẩu súng trường và sáu mươi người gánh ngọc lam sang xứ Ghorband để mua những khẩu súng trường Martini tự chế — xuất xưởng từ xưởng của Tiểu vương ở Kabul — từ một trong các trung đoàn Herat của Tiểu vương, những kẻ sẵn sàng bán cả răng trong miệng để đổi lấy ngọc lam.
“Tôi ở Ghorband một tháng, dùng những giỏ quà tinh tuyển nhất để đút lót tên Toàn quyền ở đó, hối lộ thêm viên Đại tá trung đoàn, và nhờ sự tiếp tay của cả hai phía cùng người bản xứ, chúng tôi vớ được hơn một trăm khẩu Martini tự chế, một trăm khẩu súng kíp Kohat ngon lành có tầm bắn sáu trăm thước, cùng bốn mươi gánh đạn chất lượng rất kém dành cho súng trường. Tôi trở về với số vũ khí đó, phân phát chúng cho những tên do Tù trưởng cử đến cho tôi huấn luyện. Dravot quá bận rộn để lo mấy chuyện lặt vặt ấy, nhưng lực lượng Quân đội cũ do chúng tôi gây dựng ban đầu đã giúp đỡ tôi, và chúng tôi đã huấn luyện được năm trăm binh sĩ biết tập trận, hai trăm tên biết cách cầm súng khá chuẩn xác. Ngay cả những khẩu súng vặn lò xo tự chế đó cũng là một phép lạ đối với họ. Dravot khoác lác về các xưởng đúc thuốc súng và nhà máy, vừa đi dạo dọc rừng thông khi mùa đông đang đến gần.
“'Ta sẽ không tạo ra một Dân tộc,' hắn nói. 'Ta sẽ tạo ra một Đế quốc! Những kẻ này không phải lũ da đen; chúng là người Anh! Hãy nhìn đôi mắt chúng xem — hãy nhìn miệng chúng kìa. Nhìn cách chúng đứng thẳng đi. Chúng ngồi trên ghế trong chính ngôi nhà của mình. Chúng là những Chi tộc Thất lạc, hay thứ gì đó tương tự, và chúng đã lớn lên để trở thành người Anh. Ta sẽ tiến hành tổng điều tra dân số vào mùa xuân nếu các linh mục không hoảng sợ. Phải có ít nhất hai triệu người trong số chúng ẩn náu sau những ngọn núi này. Các ngôi làng đầy ắp trẻ con. Hai triệu con người — hai trăm năm mươi ngàn chiến binh — và tất cả đều là người Anh! Họ chỉ cần súng trường và chút huấn luyện. Hai trăm năm mươi ngàn chiến binh, sẵn sàng thọc sườn phải nước Nga khi chúng nhòm ngó Ấn Độ! Này Peachey bạn hiền,' hắn nói, nhai ngấu nghiến bộ râu thành từng cục lớn, 'chúng ta sẽ trở thành những vị Hoàng đế — Hoàng đế của Cả Trái Đất! Rajah Brooke chẳng thấm tháp gì so với chúng ta đâu. Ta sẽ đối thoại bình đẳng với Phó vương. Ta sẽ yêu cầu hắn cử cho ta mười hai người Anh ưu tú — mười hai người ta biết rõ — để giúp chúng ta cai trị một chút. Có Mackray, Trung sĩ Hưu trí ở Segowli — không biết bao nhiêu bữa tối ngon lành hắn từng đãi ta, còn vợ hắn thì tặng ta một chiếc quần dài. Có Donkin, Ngục quan Nhà tù Tounghoo; có hàng trăm kẻ mà ta có thể tìm ra ngay nếu đang ở Ấn Độ. Phó vương sẽ làm điều đó cho ta; ta sẽ cử một người vượt biên vào mùa xuân để đón những kẻ đó, và ta sẽ viết thư xin sắc lệnh từ Đại Lãnh địa cho những gì ta đã làm với tư cách Đại sư. Điều đó — cùng toàn bộ số súng Snider sẽ bị thải loại khi quân đội bản xứ ở Ấn Độ chuyển sang dùng súng Martini. Chúng sẽ bị mòn nhẵn, nhưng vẫn dùng tốt cho chiến trận trên những ngọn núi này. Mười hai người Anh, một trăm ngàn khẩu Snider lọt qua lãnh thổ Tiểu vương nhỏ giọt — ta chỉ cần hai mươi ngàn trong một năm thôi — là chúng ta sẽ thành một Đế quốc.
“Khi mọi thứ đã đâu vào đấy, ta sẽ trao lại vương miện này — chiếc vương miện ta đang đội trên đầu đây — cho Nữ hoàng Victoria khi quỳ gối trước bà, và bà sẽ bảo: 'Hãy đứng lên, Ngài Daniel Dravot.' Ôi, nó vĩ đại lắm! Vĩ đại lắm, ta nói cho anh hay! Nhưng còn bao nhiêu việc phải làm ở khắp nơi — Bashkai, Khawak, Shu và bất cứ đâu khác nữa.'
“'Gì nữa đây?' tôi bảo. 'Chẳng còn tên nào đến để tập trận vào mùa thu này nữa đâu. Nhìn mấy đám mây đen xì kìa. Chúng đang mang tuyết đến đấy.'
“'Không phải chuyện đó đâu,' Daniel vừa nói vừa đặt mạnh bàn tay lên vai tôi; 'và ta không muốn nói điều gì xúc phạm anh, vì chẳng có người đàn ông sống nào chịu đi theo ta và tạo nên ta như anh đã làm cả. Anh là Tổng tư lệnh hạng nhất, và dân chúng kính trọng anh; nhưng — đây là một đất nước rộng lớn, và bằng cách nào đó anh không thể giúp ta, Peachey ạ, theo cách mà ta muốn được giúp.'
“'Thế thì đi mà tìm mấy gã linh mục chết tiệt của anh ấy!' tôi đáp, và tôi thấy hối hận ngay khi thốt ra câu nói đó, nhưng lòng tôi đau nhói khi nghe Daniel tỏ vẻ bề trên như thế, trong khi tôi đã huấn luyện toàn bộ binh lính và làm mọi thứ hắn sai bảo.
“'Đừng cãi vã nhau nữa Peachey,' Daniel nói mà không văng tục. 'Anh cũng là Vua đấy chứ, và một nửa vương quốc này là của anh; nhưng anh không hiểu sao, Peachey, chúng ta cần những kẻ thông minh hơn chúng ta lúc này — ba hay bốn gã, để chúng ta có thể phái đi làm Phó tướng. Đây là một Quốc gia khổng lồ, và ta không thể lúc nào cũng biết rõ việc phải làm, lại chẳng có đủ thời gian cho mọi việc ta muốn làm, trong khi mùa đông thì đang kề cận thế này.'
Hắn nhét một nửa bộ râu vào miệng, đỏ rực y như vàng trên vương miện.
“'Tôi xin lỗi, Daniel,' tôi nói. 'Tôi đã làm tất cả những gì có thể. Tôi đã huấn luyện binh lính và chỉ cho dân chúng cách chất đống yến mạch tốt hơn; còn mấy khẩu súng tôn từ Ghorband tôi cũng đã mang về — nhưng tôi thừa biết anh đang nhắm tới điều gì. Tôi cho rằng các vị Vua lúc nào cũng cảm thấy bị áp bức như thế.'
“'Còn một chuyện nữa cơ,' Dravot vừa đi qua đi lại vừa nói. 'Mùa đông đang tới, và lũ dân này sẽ chẳng gây rắc rối mấy đâu, và nếu chúng có làm thế thì chúng ta cũng chẳng thể di chuyển được. Ta muốn có một người vợ.'
“'Vì ơn Chúa, hãy để yên cho mấy người phụ nữ!' tôi nói. 'Cả hai chúng ta đều ngập đầu trong công việc rồi, dẫu tôi có là thằng ngốc đi nữa. Hãy nhớ kỹ bản Hợp đồng, và tránh xa đàn bà ra.'
“'Bản Hợp đồng chỉ có hiệu lực cho đến khi chúng ta trở thành Vua; và chúng ta đã là Vua mấy tháng nay rồi,' Dravot nói, vừa cân nhắc chiếc vương miện trên tay. 'Anh cũng đi kiếm một người vợ đi, Peachey — một cô nàng khỏe mạnh, đẫy đà để sưởi ấm cho anh vào mùa đông. Họ xinh đẹp hơn gái Anh nhiều, và chúng ta có thể chọn những cô ngon nhất. Luộc qua một hay hai lần trong nước nóng, chúng sẽ mềm mại như gà xông khói cho mà xem.'
“'Đừng có cám dỗ tôi!' tôi nói. 'Tôi sẽ không dính dáng gì đến đàn bà phái yếu đâu, cho đến khi chúng ta ổn định hơn nhiều so với hiện tại. Tôi đang gánh việc của hai người, còn anh thì ôm việc của ba người. Hãy xả hơi một chút, rồi xem chúng ta có kiếm được ít thuốc lá ngon hơn từ xứ Afghanistan và tuồn vào dăm giọt rượu ngon không; tuyệt đối không đàn bà.'
“'Ai đang nói chuyện đàn bà cơ chứ?' Dravot nói. 'Ta bảo là vợ cơ mà — một Nữ hoàng để sinh ra dòng dõi vương giả cho nhà Vua. Một Nữ hoàng xuất thân từ bộ lạc hùng mạnh nhất, người sẽ gắn kết họ thành anh em máu thịt với anh, người sẽ nằm bên gối và thì thầm cho anh biết thiên hạ đang nghĩ gì về anh cũng như chuyện nội bộ của họ. Đó mới là thứ ta muốn.'
“'Anh có nhớ mụ đàn bà người Bengali mà tôi từng nuôi ở Mogul Serai khi tôi làm thợ trải đường không?' tôi nói. 'Mụ ta có tích sự mẹ gì cho cam. Mụ dạy tôi chút tiếng thổ ngữ với vài thứ lặt vặt; nhưng chuyện gì xảy ra? Mụ cao chạy xa bay với tên đầy tớ của Trưởng ga cùng nửa tháng lương của tôi. Rồi mụ xuất hiện ở ngã ba Dadur kè kè một gã lai, và trơ trẽn tuyên bố tôi là chồng mụ — ngay giữa đám tài xế ở nhà ga xe lửa nữa chứ!'
“'Chúng ta qua cái thời đó rồi,' Dravot nói; 'những người phụ nữ này trắng trẻo hơn anh hay tôi, và ta nhất định sẽ có một Nữ hoàng cho những tháng mùa đông.'
“'Đây là lần cuối cùng tôi can ngăn, Dan, đừng làm thế,' tôi nói. 'Nó chỉ mang lại tai họa cho chúng ta thôi. Kinh thánh dạy rằng các vị Vua không được phung phí sức lực vào đàn bà, nhất là khi họ đang có trong tay một Vương quốc non trẻ vừa mới khai phá.'
“'Đây là lần cuối cùng ta trả lời, ta nhất định sẽ làm,' Dravot nói, rồi bước đi xuyên qua những rặng thông trông hệt như một con quỷ đỏ khổng lồ, khi ánh mặt trời rọi thẳng vào vương miện và bộ râu của hắn.
“Nhưng việc kiếm vợ không hề dễ dàng như Dan tưởng. Hắn đưa chuyện này ra trước Hội đồng, và chẳng có lấy một lời đáp lại cho đến khi Billy Fish bảo rằng tốt nhất là nên hỏi thẳng mấy cô gái. Dravot chửi rủa tất cả bọn chúng một trận ra trò.
“'Ta có điểm nào không ổn chứ?' hắn thét lên, đứng cạnh bức tượng thần Imbra. 'Ta là con chó hay ta không đủ nam tính cho mấy ả đàn bà nhà các ngươi? Chẳng lẽ ta chưa từng che chở xứ sở này dưới bóng tay ta ư? Ai đã chặn đứng cuộc đột kích cuối cùng của người Afghanistan?' Thực ra là tôi, nhưng Dravot quá giận dữ nên chẳng nhớ nổi. 'Ai đã mua súng ống cho các ngươi? Ai đã sửa chữa những cây cầu? Ai là Đại sư của ký hiệu khắc trên đá?' hắn nói, rồi giáng mạnh bàn tay lên khối đá mà hắn thường ngồi họp trong Lãnh địa và Hội đồng — nơi luôn mở màn y như nghi thức Lãnh địa. Billy Fish im thin thít, những kẻ khác cũng vậy. 'Bình tĩnh nào Dan,' tôi nói, 'và hãy đi hỏi mấy cô gái ấy. Ở Quê nhà người ta làm thế đấy, và đám dân này hoàn toàn là người Anh còn gì.'
“'Hôn sự của nhà Vua là đại sự Quốc gia,' Dan nói trong cơn thịnh nộ bừng bừng, vì hy vọng hắn có thể cảm nhận được rằng mình đang đi ngược lại với lý trí tốt đẹp của bản thân. Hắn bỏ ra khỏi phòng họp, còn những người khác vẫn ngồi lì ở đó, đăm đăm nhìn xuống đất.
“'Billy Fish,' tôi quay sang bảo Tù trưởng xứ Bashkai, 'khó khăn ở đây là gì vậy? Hãy trả lời thành thật với một người bạn chân chính.'
“'Anh biết rõ mà,' Billy Fish đáp. 'Làm sao một kẻ phàm trần lại có thể bảo cho anh hay chuyện này? Con gái loài người sao có thể kết hôn cùng Thần linh hay Quỷ dữ? Thật chẳng ra thể thống gì.'
“Tôi chợt nhớ đến điều gì đó tương tự trong Kinh thánh; nhưng nếu sau khi chứng kiến chúng tôi bấy lâu nay mà họ vẫn đinh ninh chúng tôi là Thần thánh, thì chẳng đến lượt tôi phải đi vạch trần họ.
“'Một vị Thần có thể làm bất cứ điều gì,' tôi nói. 'Nếu Nhà Vua yêu mến một cô gái, ngài sẽ không để cô ấy chết đâu.' 'Cô ấy sẽ phải chết thôi,' Billy Fish nói. 'Có đủ loại Thần linh và Quỷ dữ trong những ngọn núi này, và thỉnh thoảng có một cô gái lấy một tên trong số chúng rồi biến mất tăm chẳng bao giờ thấy trở lại nữa. Hơn nữa, hai anh lại biết Ký hiệu khắc trên đá. Chỉ có các vị Thần mới biết điều đó. Bọn tôi tưởng hai anh chỉ là người phàm cho đến khi hai anh trưng ra ký hiệu của Đại sư.'
“Lúc đó tôi thực sự ước gì chúng tôi đã giải thích rõ ràng về sự thất truyền của những bí mật đích thực của bậc Thợ Cả ngay từ phút ban đầu; nhưng tôi đành ngậm tau thị bỏ qua. Suốt đêm hôm đó, tiếng kèn cựa vang lên inh ỏi trong một ngôi đền tối tăm nằm lưng chừng sườn đồi, và tôi nghe tiếng cô gái khóc lóc thảm thiết muốn chết đi sống lại. Một trong các linh mục bảo chúng tôi rằng cô ta đang được chuẩn bị để làm lễ kết hôn với Nhà Vua.
“'Ta không thích trò nhảm nhí kiểu đó đâu,' Dan nói. 'Ta không muốn can thiệp vào phong tục của các người, nhưng ta sẽ tự rước vợ của mình.' 'Cô ấy hơi sợ một chút thôi,' linh mục nói. 'Cô ấy nghĩ mình sắp chết, và tụi tôi đang động viên tinh thần cho cô ấy dưới đền kìa.'
“'Vậy hãy động viên cho thật dịu dàng vào đấy,' Dravot phán, 'nếu không ta sẽ dùng báng súng động viên mấy người đến mức chẳng bao giờ cần được động viên nữa cho mà xem.'
“Dan liếm liếm môi, thức trắng đi lang thang hơn nửa đêm để nghĩ về người vợ mà hắn sắp đón nhận vào buổi sáng. Tôi chẳng thấy thoải mái tẹo nào, vì thừa biết việc dính líu đến đàn bà ở xứ người, dù có làm Vua được đội vương miện hai mươi lần đi nữa, cũng chỉ rước lấy hiểm họa. Tôi dậy từ rất sớm khi Dravot còn đang ngủ, và thấy các linh mục đang thì thầm to nhỏ với nhau, các Tù trưởng cũng vậy, và họ liếc nhìn tôi bằng nửa con mắt.
“'Có chuyện gì thế, Fish?' tôi hỏi gã người Bashkai — kẻ đang quấn mình trong lớp áo lông thú trông oai vệ vô cùng.
“'Tôi không dám chắc nữa,' hắn đáp; 'nhưng nếu anh có thể làm Nhà Vua dẹp bỏ cái trò nhảm nhí về chuyện kết hôn này đi, anh sẽ làm ơn to lớn cho ngài ấy, cho tôi và cho cả chính mình đấy.'
“'Tôi tin chắc thế,' tôi nói. 'Nhưng chắc anh cũng biết rõ, Billy ạ, qua việc cùng chiến đấu với chúng tôi, rằng Nhà Vua và tôi chẳng qua chỉ là hai trong số những gã đàn ông cừ khôi nhất mà Thượng đế từng tạo ra. Chẳng hơn gì đâu, tôi đảm bảo với anh đấy.'
“'Có thể lắm chứ,' Billy Fish nói, 'và dù vậy tôi vẫn lấy làm tiếc nếu đúng là thế.' Hắn cúi đầu xuống chiếc áo khoác lông thú lớn trầm ngâm một lát. 'Nhà Vua này,' hắn nói, 'dù anh là người hay Thần hay Quỷ, tôi vẫn sẽ sát cánh cùng anh hôm nay. Tôi có hai mươi tráng đinh đi theo, và họ sẽ tuân lệnh tôi. Chúng tôi sẽ rút về Bashkai cho đến khi sóng yên biển lặng.'
“Một trận tuyết nhỏ đã rơi trong đêm, và vạn vật đều trắng xóa ngoại trừ những đám mây mỡ màng đục ngầu đang cuồn cuộn thổi xuống từ phương bắc. Dravot bước ra với chiếc vương miện trên đầu, vung tay vung chân và dậm chân bình bộch, trông mãn nguyện hơn cả trúng số.
“'Lần cuối cùng đấy, dẹp nó đi Dan,' tôi thì thầm khuyên nhủ; 'Billy Fish ở đây bảo rằng sẽ có bạo loạn đấy.'
“'Bạo loạn giữa thần dân của ta á!' Dravot nói. 'Còn lâu nhé. Peachey, anh thật ngốc khi không kiếm lấy một người vợ đấy. Con bé đâu rồi?' hắn gân cổ gò giọng to như tiếng la hét của lừa. 'Triệu tập tất cả Tù trưởng và linh mục lại đây, để Hoàng đế xem mặt vợ mình có vừa ý không nào.'
“Chẳng cần phải gọi ai cả. Tất cả bọn họ đều có mặt ở đó, tì tay lên súng trường và giáo mác vây quanh khoảng trống giữa rừng thông. Một lũ linh mục đi xuống ngôi đền nhỏ để dẫn cô gái lên, và tiếng kèn thổi inh ỏi như đánh thức cả người chết. Billy Fish lảng vảng bước lại gần Daniel nhất có thể, và đằng sau hắn là hai mươi tráng đinh tay lăm lăm súng kíp — không một tên nào dưới sáu thước. Tôi đứng cạnh Dravot, và sau lưng tôi là hai mươi binh sĩ thuộc Quân đội chính quy. Cô gái được dẫn lên, quả là một ả tráng đinh vạm vỡ, đeo đầy bạc và ngọc lam, nhưng mặt cắt không còn giọt máu, cứ chốc chốc lại quay đầu nhìn đám linh mục.
“'Nó được đấy chứ,' Dan nói khi ngắm nghía cô ta. 'Sợ cái gì hả em? Lại đây hôn anh nào.' Hắn vòng tay ôm lấy cô ta. Cô nhắm nghiến mắt, rít lên một tiếng nhỏ, và úp phắt mặt vào chòm râu đỏ rực của Dan.
“'Con khốn này cắn ta!' hắn la lên, đưa tay ôm lấy cổ, và quả thực bàn tay hắn đẫm máu. Billy Fish cùng hai tay súng kíp chộp lấy vai Dan kéo xốc vào nhóm người Bashkai, trong khi đám linh mục gào thét bằng thổ ngữ của chúng: 'Không phải Thần cũng chẳng phải Quỷ, mà chỉ là một gã đàn ông!' Tôi chết sững người, vì một tên linh mục vung dao chém trực diện vào tôi, còn đám Quân đội phía sau bắt đầu nã đạn vào nhóm người Bashkai.
“'Chúa ơi!' Dan thét lên, 'chuyện này nghĩa là thế nào?'
“'Rút lui mau! Chạy mau!' Billy Fish hét. 'Đại họa và Bạo loạn đến nơi rồi. Chúng ta sẽ mở đường máu về Bashkai nếu có thể.'
“Tôi cố gắng ra lệnh cho đám quân của mình — những binh sĩ thuộc Quân đội chính quy — nhưng chẳng ăn thua gì, thế nên tôi đành nã súng trường Martini vào giữa đám đông và hạ gục ba tên liền một lúc. Cả thung lũng ngập tràn những sinh vật đang gào thét, tru tréo, và mọi sinh linh đều ré lên: 'Không phải Thần hay Quỷ, mà chỉ là một gã đàn ông!' Lực lượng Bashkai bám sát Billy Fish hết mình, nhưng súng kíp của họ không bằng một nửa súng nạp hậu của Kabul, và bốn tên đã ngã gục. Dan gầm lên như một con bò mộng vì vô cùng tức giận, và Billy Fish phải vất vả lắm mới ngăn được hắn lao thẳng vào đám đông.
“'Chúng ta không thể trụ lại được đâu,' Billy Fish nói. 'Chạy tháo thân xuống thung lũng mau! Cả xứ này đang chống lại chúng ta đấy.' Đám lính súng kíp cắm cổ chạy, và chúng tôi tháo chạy xuống thung lũng bất chấp ý của Dravot. Hắn chửi rủa thậm tệ và gào lên rằng hắn là một Vua. Đám linh mục lăn những hòn đá tảng xuống chỗ chúng tôi, Quân đội chính quy thì nã đạn xối xả, và chẳng còn quá sáu người — không tính Dan, Billy Fish và Tôi — sống sót chạy được xuống đến đáy thung lũng.
“Rồi chúng ngừng bắn, và những tiếng kèn trong đền lại vang lên.
“'Rút mau — vì Chúa mau rút đi!' Billy Fish giục. 'Chúng sẽ phái người đi tản báo các làng trước khi chúng ta kịp về tới Bashkai. Tôi có thể bảo vệ các anh ở đó, nhưng giờ thì tôi chẳng làm gì được nữa đâu.'
“Theo suy nghĩ của riêng tôi thì Dan bắt đầu phát điên từ khoảnh khắc đó. Hắn trợn trừng mắt nhìn xung quanh như một con heo bị chọc tiết. Rồi hắn đòi quay lại một mình để giết sạch lũ linh mục bằng tay không; điều mà hắn hoàn toàn có thể làm được. 'Ta là Hoàng đế,' Daniel lải nhải, 'và năm sau ta sẽ trở thành Hiệp sĩ của Nữ hoàng.'
“'Được rồi, Dan,' tôi bảo; 'nhưng giờ thì chuồn lẹ đi trong lúc còn kịp.'
“'Tại anh cả đấy,' hắn quát, 'vì không chịu quản lý Quân đội cho đàng hoàng. Có sự phản loạn ngay trong nội bộ mà anh không hề hay biết — cái đồ chuyên lái tàu hỏa, rải đường ray, chuyên đi săn ơn phước của nhà truyền giáo!' Hắn ngồi bệt xuống một hòn đá và trút mọi lời chửi rủa tồi tệ nhất có thể thốt ra vào mặt tôi. Tôi chán nản đến mức chẳng thèm bận tâm, dù chính sự ngu ngốc của hắn đã gây ra cơ sự này.
“'Tôi xin lỗi, Dan,' tôi nói, 'nhưng chẳng thể tài nào lường trước được tụi bản xứ đâu. Vụ này chính là sự kiện Năm 57 của chúng ta đây. Biết đâu chúng ta vẫn vớt vát được chút gì khi về tới Bashkai.'
“'Vậy thì về Bashkai thôi,' Dan nói, 'và có Chúa chứng giám, khi ta quay lại đây lần nữa, ta sẽ càn quét sạch sẽ thung lũng này cho đến khi chẳng còn lấy một con rệp trong chăn!'
“Chúng tôi đi bộ suốt ngày hôm đó, và suốt đêm hôm ấy Dan cứ lững thững bước lên bước xuống trên lớp tuyết, nhai ngấu nghiến bộ râu và lẩm bẩm một mình.
“'Chẳng còn hy vọng thoát thân đâu,' Billy Fish nói. 'Lũ linh mục đã phái người đến các làng báo tin rằng các anh chỉ là người phàm. Sao các anh không tiếp tục giả làm Thần cho đến khi mọi chuyện ổn định hơn chứ? Tôi là kẻ chết chắc rồi,' Billy Fish nói, rồi quăng mình xuống tuyết bắt đầu cầu nguyện với các vị thần của hắn.
“Sáng hôm sau, chúng tôi lọt vào một vùng đất vô cùng khốc liệt — lên dốc xuống đèo liên tục, chẳng có lấy một mảnh đất bằng phẳng nào, và cũng chẳng có thức ăn. Sáu gã người Bashkai nhìn Billy Fish với ánh mắt thèm thuồng như muốn hỏi điều gì đó, nhưng không hé răng một lời. Giữa trưa, chúng tôi leo lên đỉnh một ngọn núi phẳng lì ngập tràn tuyết trắng, và khi trèo lên tới nơi, ôi thôi, có cả một đội quân đang dàn trận chờ sẵn ở giữa đường!
“'Chúng chạy nhanh thật đấy,' Billy Fish nói với một nụ cười nhạt. 'Chúng đang đợi chúng ta kìa.'
“Ba bốn tên bắt đầu nã súng từ phía kẻ thù, và một phát đạn lạc trúng ngay bắp chân Daniel. Điều đó đưa hắn bừng tỉnh khỏi cơn mê sương mù. Hắn nhìn chằm chằm qua lớp tuyết về phía Đội quân, và nhận ra những khẩu súng trường mà chúng tôi từng mang vào xứ sở này.
“'Tiêu đời rồi,' hắn nói. 'Chúng là người Anh, những con người này — và chính sự ngu ngốc chết tiệt của ta đã đẩy các anh đến nông nỗi này. Quay về đi, Billy Fish, và dẫn người của anh đi; anh đã làm hết sức có thể rồi, giờ thì chuồn lẹ đi. Carnehan,' hắn nói, 'bắt tay tôi đi và đi cùng Billy đi. Biết đâu chúng không giết anh đâu. Tôi sẽ ra đối mặt với chúng một mình. Chính tôi gây ra chuyện này! Tôi, nhà Vua!'
“'Đi đi!' tôi quát. 'Xuống Địa ngục đi, Dan! Tôi ở lại đây với anh. Billy Fish, anh biến đi, hai chúng tôi sẽ đối đầu với đám người đó.'
“'Tôi là Tù trưởng,' Billy Fish điềm tĩnh nói. 'Tôi ở lại với các anh. Quân của tôi cứ việc đi.'
“Đám người Bashkai chẳng đợi nghe lần thứ hai, cắm cổ chạy tháo thân, còn Dan, Tôi và Billy Fish bước thẳng đến nơi tiếng trống đang gióng lên và tiếng kèn đang thổi. Lạnh lắm — lạnh thấu xương. Cái lạnh đó vẫn còn đọng lại trong tận óc tôi đến tận bây giờ. Có một cục lạnh ngắt nằm ì ở trỏng.”
Đám phu kéo quạt trần đã ngủ thiếp đi. Hai ngọn đèn dầu hỏa đang cháy bừng bừng trong văn phòng, mồ hôi vã ra như tắm trên mặt tôi và nhỏ giọt tí tách lên tờ giấy thấm khi tôi chồm người về phía trước. Carnehan đang run lẩy bẩy, và tôi sợ rằng trí óc hắn sẽ hoàn toàn sụp đổ. Tôi lau mặt, siết chặt đôi bàn tay dập nát đến tội nghiệp, và hỏi: “Chuyện gì xảy ra sau đó?”
Sự dao động chốc lát trong ánh mắt tôi đã phá vỡ dòng chảy mạch lạc.
“Anh vừa nói gì cơ?” Carnehan rên rỉ. “Chúng tóm lấy họ mà chẳng phát ra một tiếng động nào. Không một tiếng thì thầm dọc theo lớp tuyết, dẫu cho Nhà Vua có quật ngã tên đầu tiên đặt tay lên người hắn — dẫu cho lão Peachey có nã viên đạn cuối cùng vào đám đông chúng đi nữa. Không một âm thanh đơn độc nào phát ra từ lũ súc sinh ấy. Chúng cứ thế khép chặt vòng vây, và tôi nói thật với anh là áo lông của chúng hôi rình. Có một gã tên là Billy Fish, một người bạn tốt của tất cả chúng ta, bị chúng cắt cổ ngay tại chỗ, thưa ngài, hệt như con lợn; và Nhà Vua đá văng lớp tuyết đẫm máu rồi phán: 'Chúng ta đã có một cuộc dạo chơi đáng đồng tiền bát gạo đấy chứ. Sắp tới màn gì nữa đây?' Nhưng Peachey, Peachey Taliaferro này, tôi xin nói với ngài, thưa ngài, tâm sự giữa hai người bạn với nhau, hắn đã mất trí rồi, thưa ngài. Không, hắn không mất trí đâu. Nhà Vua mới là kẻ mất trí, tại mấy cái cầu dây ranh mãnh đó đấy. Làm ơn đưa cho tôi cái dao rọc giấy đi, ngài. Nó bị nghiêng theo chiều này. Chúng áp giải hắn đi suốt một dặm qua lớp tuyết tới một chiếc cầu dây bắt qua khe núi với dòng sông cuồn cuộn ở đáy. Chắc anh từng thấy cảnh đó rồi. Chúng chọc vào lưng hắn y như chọc bò. 'Mẹ kiếp nhà tụi mày!' Nhà Vua thét lên. 'Mày tưởng tao không biết chết như một quý ông chắc?'
“Hắn quay sang Peachey — Peachey đang khóc nức nở như một đứa trẻ. 'Tao đã đẩy mày đến nông nỗi này, Peachey,' hắn nói. 'Đưa mày ra khỏi cuộc sống hạnh phúc để bị giết ở Kafiristan, nơi mày từng là Tổng tư lệnh các lực lượng của Hoàng đế. Nói là mày tha thứ cho tao đi, Peachey.' 'Tôi tha thứ,' Peachey đáp. 'Tôi hoàn toàn và tự nguyện tha thứ cho anh, Dan.' 'Bắt tay nào, Peachey,' hắn nói. 'Tôi đi đây.' Thế là hắn bước ra, không ngoảnh đầu nhìn trái cũng chẳng nhìn phải, và khi ra đến chính giữa những sợi dây chao đảo chóng mặt ấy, 'Chặt đi lũ khốn kiếp!' hắn thét lớn; và chúng chặt đứt, và lão Dan rơi xuống, xoay tròn lộn nhào qua hàng vạn dặm, vì mất cả nửa phút mới rơi xuống tận mặt nước, và tôi có thể thấy thi thể hắn mắc kẹt vào một hòn đá với chiếc vương miện bằng vàng ngay bên cạnh.
“Nhưng anh có biết chúng đã làm gì Peachey giữa hai cây thông không? Chúng đóng đinh hắn, thưa ngài, như bàn tay của Peachey sẽ cho anh thấy. Chúng dùng cọc gỗ đóng vào tay và chân hắn; nhưng hắn không chết. Hắn treo lơ lửng ở đó và gào thét, rồi hôm sau chúng hạ hắn xuống, bảo rằng việc hắn không chết là một phép lạ. Chúng hạ hắn xuống — tội nghiệp lão Peachey già chưa từng làm hại ai — chưa từng làm hại...”
Hắn vật vã qua lại, khóc nức nở, lấy mu bàn tay sẫm sẹo lau nước mắt và rên rỉ như một đứa trẻ trong suốt mười phút.
“Chúng ác độc đến mức nuôi cơm hắn trong đền, vì bảo rằng hắn còn giống Thần thánh hơn cả lão Daniel bằng xương bằng thịt. Rồi chúng tống hắn ra ngoài tuyết, bảo hắn về nhà đi, và Peachey đã lết về nhà trong khoảng một năm, đi ăn mày dọc đường hoàn toàn bình an vô sự; bởi Daniel Dravot cứ đi trước và dặn: 'Đi nào Peachey. Chúng ta đang làm một việc lớn đây.' Những ngọn núi nhảy múa vào ban đêm, và những ngọn núi tìm cách đè bẹp đầu Peachey, nhưng Dan cứ giơ tay lên, và Peachey cứ thế lết đi gù cả lưng. Hắn chẳng bao giờ buông tay Dan, cũng chẳng bao giờ buông đầu Dan cả. Chúng trao nó cho hắn như một món quà trong đền, để nhắc nhở hắn đừng có quay lại nữa; và dẫu vương miện bằng vàng ròng còn Peachey thì đang chết đói, Peachey quyết không bán nó đâu. Anh biết Dravot mà, thưa ngài! Anh biết Huynh đệ Tôn kính Dravot mà! Hãy nhìn hắn bây giờ đi!”
Hắn mò mẫm trong đống giẻ rách quấn quanh vòng eo còng cõi; lôi ra một chiếc túi bằng lông ngựa đen thêu chỉ bạc; và trút từ đó lên bàn tôi — cái đầu khô khốc, quéo lại của Daniel Dravot! Ánh nắng ban mai từ lâu đã làm luồng đèn mờ nhạt bỗng chiếu rọi vào bộ râu đỏ và đôi mắt trũng sâu mù lòa; rọi lên cả vòng tròn vương miện bằng vàng nặng trịch gắn đầy những viên ngọc lam thô ráp, được Carnehan đặt một cách trìu mến lên những thái dương dập nát.
“Ngài hãy chiêm ngưỡng đi,” Carnehan nói, “vị Hoàng đế trong trang phục thuở sinh thời — Vua xứ Kafiristan với vương miện trên đầu. Tội nghiệp lão Daniel từng là một vị quân vương một thời!”
Tôi rùng mình, bởi bất chấp biết bao vết tích tàn phá, tôi vẫn nhận ra cái đầu của gã ở ngã ba Marwar. Carnehan đứng dậy toan bỏ đi. Tôi định ngăn hắn lại. Hắn hoàn toàn không đủ sức khỏe để đi lang thang ngoài đường. “Cho tôi xin lại chai whisky, và cho tôi chút tiền đi,” hắn thều thào. “Tôi từng là Vua. Tôi sẽ đến gặp Phó Toàn quyền xin vào Trại Tế bần cho đến khi khỏe lại. Không, cảm ơn ngài, tôi không đợi ngài kiếm xe ngựa cho đâu. Tôi có việc riêng khẩn cấp — ở miền Nam — tại Marwar.”
Hắn lê lết bước ra khỏi phòng làm việc và khuất dạng về hướng nhà của Phó Toàn quyền. Trưa hôm đó, tôi có việc phải đi qua con đường Mall lóa mắt vì nắng, và nhìn thấy một gã gù đang lê lết trên lớp bụi trắng ven đường, tay cầm chiếc mũ, ngâm nga một cách ảo não theo kiểu của mấy ca sĩ đường phố ở Quê nhà. Xung quanh chẳng một bóng người, và hắn ở ngoài mọi tầm với âm thanh có thể đến được từ các ngôi nhà. Hắn cất giọng qua mũi, ngoảnh đầu từ phải sang trái:
“Con Người ra trận tiến công,
Vương miện vàng vinh quang đoạt lấy;
Cờ đỏ thắm bay ngút ngàn —
Ai là kẻ theo đoàn bước đi?”
Tôi chẳng đợi nghe thêm nửa lời, bèn nhét kẻ tội nghiệp lên xe ngựa chở thẳng đến nhà truyền giáo gần nhất để chuyển giao vào Trại Tế bần. Hắn lặp lại bài thánh ca hai lần khi ngồi với tôi — người mà hắn hoàn toàn không nhận ra, và tôi để mặc hắn vừa hát vừa ở lại với nhà truyền giáo.
Hai ngày sau, tôi đến hỏi thăm tình hình của hắn từ Giám đốc Trại Tế bần.
“Hắn nhập viện trong tình trạng bị say nắng. Hắn đã chết vào đầu sáng hôm qua,” viên Giám đốc cho hay. “Có đúng là hắn đã phơi đầu trần giữa nắng gắt buổi trưa suốt nửa tiếng không vậy?”
“Vâng,” tôi đáp; “nhưng ngài có tình cờ biết lúc chết hắn có mang theo thứ gì bên người không?”
“Không, tôi không biết,” viên Giám đốc đáp.
Và câu chuyện khép lại như thế.