Tác Phẩm Tuyển Chọn Của Rudyard Kipling

Lượt đọc: 874 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ii

❊ ❊ ❊

Róc rách, róc rách, rỉ rả, rỉ rả!

Bụi bặm ngập tràn, cảnh thật thê lương!

Búp bê của tôi vừa gặp tai nạn,

Mạt cưa tuôn ra, vương vãi tứ phương! —Bài ca nhà trẻ.

Thế là bà Hauksbee, tại biệt thự “The Foundry” nhìn xuống con đường Simla Mall, liền ngồi bên chân bà Mallowe để lĩnh hội những lời khuyên sâu sắc. Kết quả của buổi hội ngộ ấy chính là Kế hoạch Vĩ đại mà bà Hauksbee vô cùng đắc ý.

Bà Mallowe bắt đầu cảm thấy hối hận về đề xuất của mình, liền cất lời cảnh báo: “Tôi phải cảnh báo chị rằng mọi chuyện không hề dễ dàng như vẻ bề ngoài đâu. Bất kỳ người phụ nữ nào — kể cả cô nàng Topsham — cũng có thể quyến rũ được một người đàn ông, nhưng rất, rất ít ai biết cách sai khiến anh ta sau khi đã bắt được.”

“Cưng ơi,” câu trả lời vang lên, “tôi đã đóng vai một nữ tu sĩ St. Simon Stylites đứng trên cao nhìn xuống đàn ông suốt những... những năm qua rồi đấy. Cứ hỏi The Mussuck xem tôi có biết cách sai khiến họ hay không.”

Bà Hauksbee rời đi trong tiếng ngâm nga: “Tôi sẽ đến gặp chàng và thưa với chàng bằng giọng điệu mỉa mai nhất.” Bà Mallowe bật cười một mình. Nhưng rồi nụ cười của bà bỗng tắt ngấm, thay vào đó là vẻ đăm chiêu. “Không biết mình có làm đúng khi gợi ý trò tiêu khiển đó không nhỉ? Lucy là một phụ nữ thông minh, nhưng lại hơi bất cẩn một chút.”

Một tuần sau, hai người gặp lại nhau tại một buổi hòa nhạc Pop ngày Thứ Hai. “Thế nào rồi?” bà Mallowe lên tiếng hỏi.

“Tôi tóm được anh ta rồi!” bà Hauksbee đáp; đôi mắt ánh lên niềm vui thích tột độ.

“Là ai thế, người phụ nữ điên rồ này? Tôi lại thấy hối hận vì đã nói chuyện đó với chị rồi đấy.”

“Hãy nhìn giữa hai cột trụ kìa. Ở hàng thứ ba; người thứ tư tính từ phía cuối. Chị có thể thấy mặt anh ta ngay bây giờ đấy. Nhìn đi!”

“Otis Yeere! Trong số tất cả những kẻ khó có khả năng và bất khả thi nhất! Tôi không tin chị đâu.”

“Suỵt! Hãy đợi cho đến khi bà Tarkass bắt đầu phá nát bài thơ của Milton Wellings đã; rồi tôi sẽ kể cho chị nghe mọi chuyện. X-x-x! Giọng của người phụ nữ đó lúc nào cũng làm tôi liên tưởng đến một chuyến tàu điện ngầm đang trờ vào ga Earl's Court với tiếng phanh rít lên. Giờ thì nghe đây. Đúng là Otis Yeere thật đấy.”

“Thì tôi thấy rồi đấy, nhưng liệu điều đó có đồng nghĩa rằng anh ta là tài sản của chị không?”

“Đương nhiên là thế rồi! Theo luật nhặt được của rơi. Tôi đã tìm thấy anh ta, cô độc và không một bóng bạn bè, ngay vào đêm hôm sau buổi trò chuyện của chúng ta, tại bữa tiệc lớn burra-khana của nhà Dugald Delane. Tôi thích đôi mắt của anh ta, nên đã bắt chuyện. Hôm sau anh ta đến thăm. Hôm sau nữa chúng tôi cùng nhau đi cưỡi ngựa, và ngày hôm nay anh ta đã dính chặt vào bánh xe xe kéo của tôi không dứt ra được. Chị sẽ thấy khi buổi hòa nhạc kết thúc. Anh ta còn chưa biết tôi có mặt ở đây đâu.”

“Tạ ơn trời là chị không chọn một tên nhóc choai choai. Thế chị định làm gì với anh ta, giả sử như chị đã tóm được rồi?”

“Cần gì phải giả sử chứ! Bộ một người phụ nữ — hay chính tôi đây — lại có thể mắc sai lầm trong chuyện đó bao giờ sao? Đầu tiên” — bà Hauksbee vừa nói vừa đếm từng mục một cách đầy phô trương trên những ngón tay đeo găng nhỏ nhắn của mình — “Đầu tiên, em yêu ạ, tôi sẽ ăn mặc cho anh ta thật đàng hoàng. Hiện tại trang phục của anh ta quả là một thảm họa, và anh ta lại mặc một chiếc sơ mi dạ hội trông chẳng khác nào tờ báo 'Pioneer' bị vò nhàu. Thứ hai, sau khi đã khiến anh ta có diện mạo ưa nhìn, tôi sẽ uốn nắn phong thái của anh ta — còn đạo đức của anh ta thì vốn đã không có gì để chê trách rồi.”

“Xem ra chị đã khám phá ra rất nhiều điều về anh ta đấy, tính trong khoảng thời gian ngắn ngủi mới quen nhau.”

“Chắc chắn chị phải biết rằng bằng chứng đầu tiên mà một người đàn ông thể hiện sự quan tâm đến phụ nữ chính là việc hắn ta huyên thuyên với cô ấy về bản thân mình. Nếu người phụ nữ lắng nghe mà không ngáp ngắn ngáp dài, anh ta sẽ bắt đầu có thiện cảm với cô ấy. Còn nếu cô ta tung hô sự tự mãn của gã đàn ông đó, anh ta sẽ kết thúc bằng việc tôn sùng cô ấy.”

“Trong một vài trường hợp thôi.”

“Đừng bận tâm đến những ngoại lệ. Tôi biết chị đang nghĩ đến ai rồi. Thứ ba, và cũng là điều cuối cùng, sau khi anh ta đã được gọt giũa và trở nên bảnh bao, tôi sẽ, đúng như chị đã nói, làm người dẫn đường, triết gia và bầu bạn của anh ta, và anh ta sẽ gặt hái thành công — thành công rực rỡ y như người bạn của chị vậy. Tôi vẫn luôn tự hỏi người đàn ông đó đã thăng tiến bằng cách nào. Có phải The Mussuck đã mang Danh bạ Công chức đến gặp chị và quỳ một chân — không, phải là quỳ cả hai chân theo kiểu Gibbon — rồi hai tay dâng lên và nói rằng: 'Nữ thần đáng yêu ơi, hãy chọn chức vụ cho người bạn của mình đi'?”

“Lucy này, quãng thời gian dài phục vụ trong Bộ Quân sự đã làm lu mờ lý trí của chị rồi đấy. Người ta không làm thế ở Ngạch Dân sự đâu.”

“Tôi không có ý bất kính với Lực lượng của Jack đâu nhé, em yêu. Tôi chỉ hỏi để lấy thông tin thôi mà. Hãy cho tôi ba tháng, rồi xem tôi sẽ tạo ra những thay đổi gì ở con mồi của mình nhé.”

“Cứ đi theo con đường của chị đi vì chị nhất định phải thế. Nhưng tôi tiếc vì mình đã quá yếu đuối khi đưa ra gợi ý về trò tiêu khiển đó.”

“'Tôi hoàn toàn kín đáo, và có thể được tin tưởng đến mức vô cùng',” bà Hauksbee trích dẫn câu nói trong vở The Fallen Angel; và cuộc trò chuyện chấm dứt theo tiếng hú dài kéo dài tận cùng của bà Tarkass.

Những kẻ thù cay độc nhất của bà — và bà có không ít kẻ thù — khó có thể buộc tội bà Hauksbee là lãng phí thời gian. Otis Yeere là một trong những nhân vật lang thang “câm lặng” như thế, bị phán định suốt đời sẽ chẳng thuộc về ai cả. Mười năm phục vụ trong Ngạch Dân sự Bengal của Nữ hoàng, phần lớn thời gian trôi qua tại những vùng đất chẳng mấy ai muốn đặt chân đến, đã mang lại cho ông rất ít niềm tự hào và chẳng có chút tự tin nào. Đã đủ lớn tuổi để đánh mất sự say mê ngây thơ tuyệt đẹp ban đầu — thứ từng ban phát cho những vị 'Stunt' non trẻ những chức vụ ủy viên tưởng tượng và những ngôi sao danh giá, rồi đẩy họ lao vào công việc với sự nhiệt huyết và buông thả của một chú ngựa non; nhưng lại còn quá trẻ để có thể nhìn lại chặng đường mình đã đi qua và tạ ơn Trời Phật rằng trong những điều kiện ngặt nghèo của thời đại, ông thậm chí đã tiến xa đến mức này — ông đang đứng tại “điểm chết” trong sự nghiệp của mình. Và khi một người đứng yên một chỗ, anh ta sẽ cảm nhận được dù chỉ là một chấn động nhỏ nhất từ bên ngoài. Định mệnh đã an bài rằng Otis Yeere, trong phần lớn chặng đường công chức đầu đời, chỉ là một trong số những binh lính vô danh tiểu tốt bị nghiền nát trong cỗ máy hành chính; để rồi đánh mất cả tâm hồn lẫn thể xác, trí tuệ lẫn sức lực trong quá trình ấy. Cho đến khi hơi nước thay thế sức lao động thủ công trong việc vận hành Đế quốc, thì tỷ lệ này vẫn sẽ luôn tồn tại — sẽ luôn có những con người bị vắt kiệt, bị tiêu hao chỉ vì những thủ tục cơ bản mang tính máy móc thuần túy. Đối với họ, sự thăng tiến còn là điều gì đó rất xa vời trong khi cái cối xay cuộc đời mỗi ngày lại vô cùng gần gũi và bức bách. Các cơ quan Ban thư ký chỉ biết đến họ qua tên gọi; họ không phải là những nhân sự được tuyển chọn kỹ lưỡng từ các Huyện để chờ đón những chức vụ Khu vực hay Sưu thuế. Họ đơn giản chỉ là những lính trơn — là mồi ngon cho những trận sốt rét — chia sẻ cùng người nông dân và con bò cày vinh dự được làm bệ đá cho Quốc gia đặt nền móng. Những người lớn tuổi đã đánh mất khát vọng; những người trẻ tuổi hơn thì đang gác lại khát vọng của mình bằng một tiếng thở dài. Cả hai đều học cách chịu đựng kiên nhẫn cho đến tận cuối ngày. Người ta bảo rằng, mười hai năm làm lính trơn sẽ bào mòn tâm can của những kẻ dũng cảm nhất và làm cùn mòn trí tuệ của những người nhạy bén nhất.

Thoát khỏi cuộc sống ấy, Otis Yeere đã trốn chạy trong vài tháng, dạt dòi lên Simla chỉ để tìm kiếm một chút bầu không khí xã giao của nam giới. Khi kỳ nghỉ kết thúc, ông sẽ phải quay trở lại cái huyện ngập ngụa sình lầy, xanh ngắt một màu chua chát, thiếu thốn nhân sự ấy — nơi có viên Trợ lý bản xứ, vị Bác sĩ bản xứ, viên Thẩm phán bản xứ, trạm dừng chân ngột ngạt hầm hập hơi nước, thành phố nhếch nhác, cùng sự xấc láo không thèm che đậy của Hội đồng thành phố — những kẻ dùng những lời bàn tán vô bổ để tước đoạt sinh mạng của con người. Dù sao thì mạng người cũng rất rẻ mạt. Đất đai sinh sôi ra con người nhiều như đẻ ra ếch nhái vào mùa mưa, và khoảng trống do bệnh tật của mùa này nhanh chóng được khỏa lấp đến mức dư thừa bởi khả năng sinh sản của mùa tiếp theo. Otis vô cùng biết ơn vì được gác lại công việc trong chốc lát và thoát khỏi cái tổ ong sục sôi, than vãn, yếu đuối ấy — một tập thể bất lực trong việc tự cứu lấy mình, nhưng lại vô cùng mạnh mẽ trong khả năng làm tê liệt, cản trở và chọc tức cái con người có đôi mắt mệt mỏi mà theo sự trớ trêu của bộ máy quan liêu lại được cho là đang “phụ trách” nó.

“Tôi biết ở Bengal có những mụ phụ nữ quê mùa. Thỉnh thoảng họ cũng lên đây. Nhưng tôi không biết ở đó lại có cả những gã đàn ông quê mùa như thế.”

Thế là, lần đầu tiên trong đời, Otis Yeere chợt nhận ra rằng trang phục của mình trông có vẻ lỗi mốt từ đời nảo đời nào. Qua những điều trên, có thể thấy tình bạn giữa ông và bà Hauksbee đã có những bước tiến dài.

Đúng như lời người phụ nữ ấy đã nói một cách chân thực, một đàn ông chưa bao giờ hạnh phúc cho bằng lúc hắn ta đang huyên thuyên về chính mình. Từ đôi môi của Otis Yeere, chẳng mấy chốc bà Hauksbee đã dò la được mọi điều bà muốn biết về đối tượng trong thí nghiệm của mình; biết được anh ta đã trải qua lối sống ra sao ở cái nơi mà bà gọi một cách mơ hồ là “những vùng dịch tả khủng khiếp ấy”; và rồi — dẫu sự hiểu biết này đến muộn hơn — bà còn biết được anh ta từng dự định sống ra sao và đã ôm ấp những giấc mơ gì vào năm hồng ân '77, trước khi thực tế phũ phàng bóp nát trái tim anh ta. Những con đường mòn rợp bóng mát quanh đồi Prospect Hill quả thực là nơi vô cùng lý tưởng để thổ lộ những tâm sự nhường ấy.

“Vẫn chưa đâu,” bà Hauksbee nói với bà Mallowe. “Vẫn chưa được. Ít ra tôi phải đợi cho gã đàn ông đó được ăn mặc tàng hoàng đã chứ. Lạy Chúa tôi, chẳng lẽ hắn ta không biết việc được tôi cất nhắc là một vinh dự lớn nhường nào sao!”

Bà Hauksbee tuyệt nhiên không coi sự khiêm tốn giả tạo là một trong những khuyết điểm của mình.

“Lúc nào cũng thấy ở bên bà Hauksbee!” bà Mallowe thì thầm với Otis bằng nụ cười ngọt ngào nhất của mình. “Ôi mấy người đàn ông các anh, đúng là chán ngắt! Mấy anh chàng ở vùng Punjab của chúng tôi đang hầm hừ cằn nhằn vì anh đã độc chiếm người phụ nữ đáng yêu nhất ở Simla rồi đấy. Có ngày anh sẽ bị họ xé xác ra ở đường Mall đấy, anh Yeere ạ.”

Bà Mallowe thong thả giục ngựa đi xuống dốc, sau khi đã xác định rõ qua ánh nhìn lướt qua viền chiếc ô che nắng về hiệu quả từ những lời mình vừa nói.

Mũi tên đã bắn trúng đích. Chắc chắn Otis Yeere là một nhân vật có sức nặng giữa chốn Simla hoa lệ đầy hoa mắt này — đã độc chiếm người phụ nữ tuyệt vời nhất ở đây và những gã đàn ông vùng Punjab đang tỏ ra bực bội. Ý nghĩ đó làm dấy lên một niềm kiêu hãnh nhẹ nhàng trong lòng ông. Chưa bao giờ ông coi mối quan hệ quen biết với bà Hauksbee là một vấn đề thu hút sự quan tâm chung của thiên hạ.

Cảm giác được ghen tị là một cảm giác thật dễ chịu đối với một kẻ vốn chẳng có mấy tên tuổi. Cảm giác ấy càng được củng cố hơn vào cuối ngày hôm đó, khi một thực khách tại Câu lạc bộ lên tiếng đầy mỉa mai: “Này Yeere, đối với một gã Ditcher ốm yếu, cậu đang làm nên chuyện lớn đấy nhỉ. Không có người bạn tốt nào thì thầm cho cậu biết cô ta là người phụ nữ nguy hiểm nhất ở Simla này hay sao?”

Yeere cười khúc khích rồi bước đi. Ôi chao, khi nào thì bộ quần áo mới của ông mới sẵn sàng đây? Ông rẽ xuống đường Mall để dò la; và bà Hauksbee, khi đang đi ngang qua mỏm đồi Church Ridge trên chiếc xe kéo của mình, liền nhìn xuống ông với ánh mắt đầy vẻ tán thưởng.

“Anh ấy đang học cách ngẩng cao đầu như một người đàn ông thực thụ, thay vì trông giống một món đồ đạc, và” — bà nheo mắt lại để nhìn rõ hơn dưới ánh mặt trời — “anh ấy quả là một người đàn ông khi đứng thẳng người như thế. Ồ, hỡi Sự Tự phụ diễm phúc, chúng ta sẽ ra sao nếu thiếu vắng ngươi cơ chứ?”

Cùng với bộ quần áo mới là một nguồn tự tin mới mẻ tràn ngập. Otis Yeere phát hiện ra rằng mình có thể bước vào một căn phòng mà không hề bị vã mồ hôi hột — thậm chí có thể bước băng qua phòng, ngay cả khi muốn đến nói chuyện với bà Hauksbee, cứ như thể những căn phòng sinh ra là để bước qua vậy. Lần đầu tiên sau chín năm, ông cảm thấy tự hào về bản thân, hài lòng với cuộc sống hiện tại, mãn nguyện với bộ trang phục mới và hoan hỉ tận hưởng tình bạn với bà Hauksbee.

“Sự tự phụ chính là thứ mà anh chàng tội nghiệp ấy đang thiếu,” bà tâm sự riêng với bà Mallowe. “Tôi tin chắc người ta phải dùng đến những viên chức Dân sự để cày bừa ở vùng Hạ Bengal mất thôi. Chị thấy đấy, tôi phải bắt đầu từ con số không tròn trĩnh — phải không nào? Nhưng chị phải thừa nhận rằng, người yêu ạ, anh ấy đã tiến bộ lên rất nhiều kể từ khi tôi nhúng tay vào uốn nắn. Chỉ cần cho tôi thêm chút thời gian nữa thôi là chính anh ấy cũng phải ngỡ ngàng không nhận ra mình luôn đấy.”

Quả thực, Yeere đang nhanh chóng quên đi con người trước đây của mình. Một đồng nghiệp cùng cấp bậc với ông đã nói thẳng thừng không chút nể nang khi bất ngờ hỏi Yeere: “Này, thế dạo này ai vừa phong cậu làm Ủy viên Hội đồng thế? Cậu mang dáng vẻ bề thế của nửa tá ủy viên trỏng rồi đấy.”

“Tôi... tôi vô cùng xin lỗi. Cậu biết đấy, tôi không có ý đó đâu,” Yeere đáp lại với vẻ ăn năn.

“Sẽ chẳng ai kìm chân được cậu nữa đâu,” gã lão làng tiếp lời với vẻ mặt nghiêm nghị. “Trèo xuống đi, Otis — trèo xuống đi, và để những trận sốt rét đánh bay cái vẻ ta đây khó chịu đó ra khỏi người cậu đi! Ba ngàn một tháng cũng chẳng đủ để gồng gánh cái điều đó đâu.”

Yeere đem câu chuyện kể lại cho bà Hauksbee. Ông đã coi bà như Cha xứ ban phép giải tội cho mình rồi.

“Và anh lại đi xin lỗi á!” bà thốt lên. “Ôi thật là xấu hổ! Tôi ghét nhất thể loại đàn ông mở miệng ra là xin lỗi. Đừng bao giờ xin lỗi về cái gọi là 'kiểu cách bề thế' mà người bạn của anh vừa nói. Tuyệt đối không! Bắt nạt và hách dịch vốn là bản chất của một người đàn ông cho đến khi anh ta gặp được kẻ mạnh hơn mình. Giờ thì, cậu trai hư đốn ạ, hãy lắng nghe tôi đây.”

Một cách đơn giản và thẳng thắn, trong lúc chiếc xe kéo thong thả lượn quanh ngọn đồi Jakko, bà Hauksbee rao giảng cho Otis Yeere nghe Phúc âm Vĩ đại về Tính Tự phụ, đồng thời minh họa bằng những nhân vật sống động mà họ bắt gặp trong buổi dạo chơi chiều Chủ nhật.

“Lạy Chúa nhân từ!” bà kết luận bằng một ví dụ liên quan trực tiếp đến ông, “có khi lát nữa anh lại xin lỗi vì đã làm tùy tùng của tôi chắc?”

“Không bao giờ!” Otis Yeere đáp.

“Đó lại là chuyện khác hoàn toàn. Tôi sẽ mãi mãi...”

“Lại sắp nói cái gì đây?” bà Hauksbee thầm nghĩ.

“Tự hào về điều đó,” Otis nói tiếp.

“Xem như tạm ổn,” cô tự nhủ.

“Nhưng tôi sợ rằng mình đã trở nên kiêu ngạo mất rồi. Giống như Jeshurun ấy, cô biết đấy. Khi trở nên béo tốt, hắn ta bắt đầu giở thói đá húng. Chắc là do không phải bận tâm lo nghĩ gì cộng với không khí miền núi đây mà.”

“Không khí miền núi cơ đấy!” bà Hauksbee thầm kêu lên. “Hắn ta chắc đã trốn kỹ trong Câu lạc bộ cho đến tận ngày cuối cùng của kỳ nghỉ rồi, nếu tôi không phát hiện ra hắn.” Rồi bà cất giọng lớn — “Sao anh lại không được phép thế? Anh hoàn toàn có quyền đó chứ.”

“Tôi á? Tại sao lại thế?”

“Ơ hay, vì hàng tá lý do ấy chứ. Tôi không đời nào lãng phí buổi chiều tuyệt đẹp này chỉ để giải thích đâu; nhưng tôi biết là anh có quyền đó. Còn chồng bản thảo mà anh đưa tôi xem viết về ngữ pháp của thổ dân... tên họ là gì ấy nhỉ?”

“Gullals. Chỉ là dăm ba thứ nhảm nhí thôi. Tôi còn quá nhiều việc phải làm để mà bận tâm đến đám Gullals lúc này. Cô nên xuống thăm Huyện của tôi một lần đi, tôi sẽ dẫn cô đi một vòng. Một nơi thật đáng yêu vào mùa mưa! Cả một biển nước với cái nền đường sắt cùng đám rắn thò cả đầu ra, và vào mùa hè thì đầy ruồi xanh với bọ rùa. Dân chúng ở đây sẽ chết khiếp chỉ vì cô vung roi dọa chó một cái. Nhưng họ biết cô bị cấm làm điều đó, nên họ hùa nhau biến cuộc sống của cô thành một gánh nặng. Huyện của tôi do một tên nào đó ở Darjiling điều khiển từ xa, dựa trên những báo cáo gian dối của một gã biện hộ bản xứ. Ôi, đúng là một nơi chốn thiên đường!”

Otis Yeere cười nhạt đầy cay đắng.

“Chẳng có lý do gì bắt buộc anh phải ở lại đó cả. Tại sao anh cứ cắm cổ ở đấy làm gì?”

“Vì tôi buộc phải thế. Chứ làm sao mà tôi thoát ra được chứ?”

“Làm thế nào á! Có tới một trăm rưỡi cách. Nếu không vì dọc đường có quá nhiều người, tôi đã muốn cốc cho anh mấy cái rồi đấy. Hãy lên tiếng đi, anh bạn quý ạ, hãy đòi hỏi đi! Nhìn kìa, đằng kia là cậu Hexarly mới có sáu năm thâm niên mà tài năng chỉ bằng nửa anh. Cậu ta muốn gì là cất tiếng đòi cái đó, và cậu ta đã đạt được. Nhìn kìa, ngay đoạn dưới tu viện kìa! Có McArthurson đấy, kẻ đã leo lên vị trí hiện tại chỉ bằng cách đòi hỏi — đòi hỏi một cách trơ trẽn, thẳng thừng — sau khi đã tự chèn ép mình thoát khỏi đám lính trơn. Ở cái sở của anh, người này cũng chẳng kém gì người khác đâu — hãy tin tôi đi. Tôi đã sống ở Simla qua bao nhiêu mùa vụ hơn cả số năm tôi muốn nhớ rồi. Anh tưởng người ta được chọn vào các chức vụ vì họ thực sự phù hợp từ trước hay sao? Tất cả các anh đều đã vượt qua một kỳ sát hạch cao cấp — các anh gọi nó là gì nhỉ? — ngay từ đầu, và ngoại trừ một số ít kẻ đã hỏng bét hoàn toàn, ai trong các anh mà chẳng có thể làm việc chăm chỉ. Việc đòi hỏi sẽ làm phần việc còn lại. Cứ gọi đó là mặt dày, gọi là xấc láo, gọi là cái quái gì cũng được, nhưng hãy đòi hỏi đi! Đàn ông hay lý sự — vâng, tôi biết đàn ông các anh hay nói gì rồi — rằng một kẻ dám đưa ra yêu cầu một cách táo tợn thì chắc chắn phải có tài cán gì trong người. Một kẻ yếu đuối sẽ không bao giờ dám nói: 'Hãy cho tôi cái này và cái kia.' Hắn chỉ biết rên rỉ rằng: 'Tại sao tôi lại không được ban cho cái này và cái kia?' Nếu anh ở trong Quân đội, tôi sẽ bảo anh đi học cách xoay đĩa hay đánh c tambu bằng ngón chân đi. Còn bây giờ — hãy đòi hỏi đi! Anh thuộc về một Ngạch công chức đáng lẽ phải đủ sức điều khiển Hạm đội Channel, hoặc bó bột cho một ca gãy chân chỉ trong vòng hai mươi phút, thế mà anh lại cứ chần chừ do dự không dám xin chuyển khỏi một cái huyện sình lầy xanh rờn nơi mà anh phải thừa nhận mình chẳng làm chủ nổi. Hãy dứt bỏ hoàn toàn Chính quyền Bengal đi. Ngay cả Darjiling cũng chỉ là một xó xỉnh quạnh hiu. Tôi từng ở đó một lần, và tiền thuê nhà thì đắt cắt cổ. Hãy khẳng định bản thân đi. Khiến Chính phủ Ấn Độ tiếp quản anh đi. Hãy thử xin ra vùng Biên giới đi, nơi mà bất kỳ ai cũng có cơ hội tuyệt vời nếu anh ta dám tin tưởng vào bản thân mình. Hãy đi đâu đó đi! Hãy làm gì đó đi! Trí tuệ của anh gấp đôi và phong thái của anh gấp ba lần đám đàn ông ở trên cái đất Simla này, và, và...”

Bà Hauksbee khựng lại để lấy hơi; rồi tiếp tục — “và dù anh nhìn nhận nó theo bất cứ cách nào đi nữa, anh cũng đáng được như vậy. Một người có thể tiến rất xa như anh!”

“Tôi không biết nữa,” Yeere nói, có chút ngỡ ngàng trước sự hùng biện bất ngờ ấy. “Tôi không đánh giá cao bản thân mình đến thế đâu.”

Đó hoàn toàn không phải là một mối quan hệ thuần khiết kiểu Plato, nhưng nó là Sách lược. Bà Hauksbee nhẹ nhàng đặt bàn tay mình lên bàn tay không đeo găng đang tựa trên chiếc mui xe kéo lật ngửa, và nhìn thẳng vào mặt người đàn ông, cất lời dịu dàng, thậm chí có phần quá đỗi dịu dàng: “Tôi đặt niềm tin vào anh nếu anh còn hoài nghi chính mình. Thế đã đủ chưa, bạn tôi?”

“Đã đủ rồi,” Otis đáp lại với vẻ vô cùng trang trọng.

Ông chìm đắm trong im lặng suốt một quãng đường dài, mơ lại những giấc mơ mà ông từng ấp ủ từ tám năm trước, nhưng xuyên suốt qua tất cả những giấc mơ ấy, tựa như ánh chớp lóe lên giữa những đám mây vàng, chính là ánh mắt màu hoa violet của bà Hauksbee.

Thật tò mò và đầy những điều khó dò thấu trong những mê cung của đời sống Simla — sự tồn tại duy nhất ở vùng đất hoang vắng này đáng để sống. Dần dần, lời đồn lan truyền giữa những người đàn ông và phụ nữ, trong khoảng thời gian nghỉ giữa các buổi khiêu vũ, kịch nghệ và hội thao Gymkhana, rằng Otis Yeere — người đàn ông với ánh sáng tự tin vừa được thắp lên trong mắt — đã “làm được một việc nên trò trống gì đó” tại chốn rừng thiêng nước độc nơi anh ta từng sống. Anh ta đã thuần phục được một Hội đồng thành phố ngổ ngáo, tự đứng ra quản lý quỹ tài chính và cứu sống hàng trăm mạng người. Anh ta hiểu biết về người Gullals nhiều hơn bất kỳ ai còn sống trên đời. Sở hữu kiến thức uyên bác về các bộ lạc thổ dân; bất chấp tuổi đời còn trẻ, anh ta là chuyên gia lớn nhất về thổ dân Gullals. Không ai thực sự biết người Gullals là ai hoặc là gì cho đến khi The Mussuck — người vừa đến thăm bà Hauksbee và lấy làm hãnh diện về khả năng khai thác trí tuệ của người khác — giải thích rằng họ là một bộ lạc miền núi hung hãn ở đâu đó gần Sikkim, mà ngay cả Đại Đế quốc Ấn Độ cũng thấy việc chiếm được tình hữu nghị của họ là vô cùng đáng giá. Giờ đây chúng ta đều biết rằng Otis Yeere từng cho bà Hauksbee xem những ghi chép bản thảo đã có từ sáu năm trước của ông về chính bộ lạc Gullals đó. Ông cũng từng kể cho bà nghe về việc, khi bị những cơn sốt rét do sự tắc trách của họ gây ra tàn phá đến mức kiệt quệ, bị tê liệt vì mất đi tay trợ lý cưng, và tức giận đến điên cuồng trước sự hoang tàn ở nơi mình quản lý, ông từng nguyền rủa cái đám “hội đồng địa phương thông minh” của mình là một lũ haramzadas không ngẩng mặt lên được. Hành động “áp bức bạo tàn và tàn nhẫn” đó đã mang lại cho ông một Lời Khiển trách Hoàng gia từ Chính quyền Bengal; nhưng trong giai thoại đã được gọt giũa để phù hợp với khẩu vị của miền Bắc thì chúng ta không tìm thấy bất kỳ ghi chép nào về chuyện này. Do đó, chúng ta buộc phải kết luận rằng bà Hauksbee đã “biên tập” lại những hồi ức của ông trước khi gieo rắc chúng vào những cái tai nhàn rỗi — những kẻ vốn luôn chực chờ, như bà thừa biết, để thổi phồng cả chuyện tốt lẫn điều xấu. Và Otis Yeere cứ thế hiên ngang bước đi như một anh hùng trong vô số giai thoại.

“Anh có thể trò chuyện với tôi khi không chìm đắm trong những suy tư mông lung. Hãy nói chuyện đi, và hãy nói bằng tất cả sự rực rỡ và tuyệt vời nhất của anh,” bà Hauksbee nói.

Otis chẳng cần phải thúc giục. Hãy trông cậy vào một người đàn ông có lời khuyên của một phụ nữ từng trải hoặc vượt trội hơn đời rước bước hỗ trợ. Chừng nào còn giữ được cái đầu lạnh, anh ta có thể đối thoại với cả hai phái trên một bình đẳng — một lợi thế chưa bao giờ được Thượng Đế định đoạt sẵn, Ngài đã tạo ra Đàn ông vào một ngày và Đàn phụ nữ vào một ngày khác, ngụ ý rằng chẳng ai được phép biết nhiều hơn một chút xíu về cuộc đời của người kia. Một người đàn ông như thế sẽ tiến rất xa, hoặc giả như sự cố vấn ấy bị rút lại, anh ta sẽ sụp đổ đột ngột trong lúc cả thế giới của anh ta đang ngẩn ngơ đi tìm nguyên nhân.

Được chỉ đạo bởi bà Hauksbee — người một lần nữa lại thâu tóm mọi trí tuệ của bà Mallowe để phục vụ cho mình — đầy kiêu hãnh về bản thân và cuối cùng đã tin tưởng chính mình chỉ vì được người khác tin tưởng, Otis Yeere đứng vững trước bất kỳ vận mệnh nào có thể ập đến, hoàn toàn chắc chắn rằng đó sẽ là một vận mệnh tốt đẹp. Anh sẽ tự chiến đấu vì quyền lợi của chính mình, và quyết tâm để cuộc chiến thứ hai này dẫn đến một kết quả tốt đẹp hơn là sự đầu hàng bất lực ban đầu của viên 'Stunt' ngơ ngác kia.

Điều gì có thể đã xảy ra, thật không thể nói trước được. Chỉ là sự việc đáng tiếc này đã xảy ra, bắt nguồn trực tiếp từ tuyên bố của bà Hauksbee rằng cô sẽ dành mùa tới để ở Darjiling.

“Anh chắc chắn về điều đó chứ?” Otis Yeere hỏi.

“Chắc chứ. Bọn tôi đang viết thư hỏi thuê nhà rồi đây.”

Otis Yeere “khựng lại chết sững”, như lời bà Hauksbee dùng để kể lại sự thụt lùi này với bà Mallowe.

“Anh ta cư xử,” cô bực bội nói, “y chang con ngựa của Đại úy Kerrington — chỉ có điều Otis là một con lừa — tại buổi Gymkhana vừa rồi. Cắm phập hai chân trước xuống đất và kiên quyết không chịu bước thêm bước nào nữa. Polly này, người của tôi sắp làm tôi thất vọng rồi. Tôi phải làm sao đây?”

Theo nguyên tắc, bà Mallowe không ủng hộ việc trố mắt ngạc nhiên, nhưng trong dịp này bà đã mở to hết cỡ đôi mắt của mình.

“Chị đã xoay xở rất khéo léo cho đến lúc này mà,” bà nói. “Hãy nói chuyện với anh ta, và hỏi xem anh ta có ý gì.”

“Tôi sẽ làm vậy — trong buổi khiêu vũ tối nay.”

“Không, đừng, đừng ở một buổi khiêu vũ,” bà Mallowe thận trọng ngăn lại. “Đàn ông chẳng bao giờ thực sự là chính mình tại các buổi khiêu vũ cả. Tốt hơn là nên đợi đến sáng mai.”

“Nhảm nhí. Nếu anh ta định quay trở lại cái thói điên rồ này, thì chẳng có một ngày nào để mà lãng phí cả. Chị có đi không? Không á? Vậy thì thức đợi tôi nhé, cưng. Tôi sẽ không ở lại quá giờ ăn tối dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào.”

Bà Mallowe đã kiên nhẫn chờ đợi suốt cả buổi tối, đăm đăm nhìn vào lò sưởi và thỉnh thoảng lại tự mỉm cười một mình.

“Ôi! Ôi! Ôi! Gã đàn ông đó đúng là một tên ngốc! Một tên ngốc cuồng loạn, hết thuốc chữa! Tôi lại thấy hối hận vì từng gặp hắn ta!”

Bà Hauksbee xông thẳng vào nhà bà Mallowe vào lúc nửa đêm, suýt thì khóc òa lên.

“Chuyện quái gì đã xảy ra thế?” bà Mallowe hỏi, nhưng ánh mắt bà lại ngầm cho thấy rằng mình đã đoán trước được câu trả lời.

“Xảy ra á! Mọi chuyện xảy ra hết rồi! Anh ta có mặt ở đó. Tôi tiến lại gần và nói, 'Nào, thế cái trò ngớ ngẩn này có ý nghĩa gì đây?' Đừng cười tôi nhé, cưng, tôi không chịu nổi đâu. Nhưng chị biết tôi muốn nói gì rồi đấy. Sau đó đến màn khiêu vũ cặp, tôi đã ngồi ì ra đó với anh ta để đòi một lời giải thích, và anh ta đã nói — Ồ! Tôi chẳng còn chút kiên nhẫn nào với mấy tên ngốc như thế nữa! Chị biết tôi nói gì về việc đi Darjiling vào năm tới chứ? Đối với tôi đi đâu chẳng được. Tôi thà đổi Trạm và mất tiền thuê nhà còn hơn là để chuyện này xảy ra. Anh ta nói thẳng thừng ra rành mạch rằng, anh ta sẽ không thèm cố gắng vươn lên nữa đâu, bởi vì — bởi vì anh ta sẽ bị thuyên chuyển đến một tỉnh khác cách xa Darjiling, trong khi cái Huyện của chính anh ta, nơi có lũ sinh vật ấy ngự trị, lại chỉ cách đó có một ngày đường —”

“Ái chà!” bà Mallowe thốt lên bằng giọng điệu của một kẻ vừa dò ra manh mối của một từ khó nhằn qua bộ từ điển dày cộp.

“Chị đã bao giờ nghe thấy điều gì điên rồ đến thế chưa — ngớ ngẩn đến thế chưa? Trong khi chiến thắng đã nằm gọn trong tầm tay. Anh ta chỉ việc đá nhẹ một cái là xong! Tôi đã có thể biến anh ta thành bất cứ thứ gì! Bất cứ thứ gì trên đời này. Anh ta đã có thể tiến đến tận cùng thế giới. Tôi đã có thể giúp anh ta. Tôi là người tạo ra anh ta cơ mà, phải không Polly? Chẳng phải tôi đã nhào nặn nên con người đó sao? Chẳng phải anh ta nợ tôi tất cả đó sao? Thế mà để báo đáp tôi, đúng lúc mọi thứ đã được sắp xếp ngon lành cành đào, thì cái trò điên rồ này lại đến phá hủy tất cả mọi thứ!”

“Rất ít người đàn ông thấu hiểu trọn vẹn sự tận tụy của chị.”

“Ôi, Polly, đừng cười chế nhạo tôi nữa! Từ giờ phút này tôi xin cạch mặt đàn ông. Lúc đó tôi chỉ muốn lao vào bóp cổ anh ta cho rồi. Cái quái gì mà cái con người này — cái Thứa mà tôi đã vớt lên từ chốn ruộng lầy nhớp nhúa ấy — lại dám giở thói tỏ tình với tôi chứ?”

“Anh ta làm thế thật á?”

“Làm chứ. Tôi chẳng nhớ nổi một nửa những gì anh ta nói, vì lúc đó tôi đang giận điên người lên. Ồ, nhưng có một chuyện buồn cười thế này xảy ra! Giờ nghĩ lại tôi vẫn không nhịn được cười, mặc dù lúc ấy tức đến mức muốn khóc thét lên được. Anh ta thì gào thét còn tôi thì nổi giận lôi đình — tôi e rằng chúng tôi đã làm ầm ĩ một trận ra trò trong góc kín kala juggah của mình. Hãy bảo vệ danh tiết cho tôi nhé, cưng, nếu đến ngày mai chuyện này loanh quanh khắp Simla — và rồi giữa lúc cơn điên cuồng đang cao trào đó, anh ta bỗng chồm tới — tôi dám cá là gã đàn ông đó phát rồ rồi — và hôn tôi!”

“Đạo đức không có gì để chê trách cơ mà,” bà Mallowe lẩm bẩm.

“Thì đúng là thế — vẫn thế chứ bộ! Đó là một nụ hôn ngớ ngẩn nhất trên đời. Tôi không tin là trước đó anh ta từng hôn bất kỳ người phụ nữ nào trên đời này đâu. Tôi ngả đầu ra sau, và nó giống như một cú quẹt môi trượt qua, đúng ngay chóp cằm — ở đây này.” Bà Hauksbee lấy quạt gõ nhẹ vào chiếc cằm nhỏ nhắn mang nét nam tính của mình. “Và rồi, dĩ nhiên là tôi nổi giận đùng đùng, bảo rằng anh ta chẳng ra dáng một quý ôg chút nào, và tôi thấy hối hận vì đã gặp anh ta, đại loại thế. Thế mà anh ta lại xìu xuống nhanh đến mức tôi chẳng thể giận lâu hơn được. Rồi tôi quay thẳng về chỗ chị đây.”

“Chuyện này xảy ra trước hay sau bữa tối thế?”

“Ôi! Trước chứ — trước từ tám đời tám kiếp. Chẳng phải là tởm lợm lắm sao?”

“Để tôi suy nghĩ đã. Tôi xin hoãn việc đưa ra phán xét cho đến ngày mai. Sáng ra sẽ có mưu kế hay.”

Nhưng buổi sáng chỉ mang đến một người hầu cầm theo một bó hoa hồng Annandale xinh xắn dành cho bà Hauksbee để cài lên ngực trong bữa tiệc tại Dinh Toàn quyền tối hôm đó.

“Xem ra anh ta không có vẻ gì là ăn năn hối cải lắm nhỉ,” bà Mallowe nói. “Cái bức thư tình billet-doux ở chính giữa kia là gì thế?”

Bà Hauksbee mở tờ giấy được gấp gọn gàng — một kỹ năng khác mà bà từng dạy cho Otis — đọc lướt qua, rồi rên rỉ một cách đầy bi thảm.

“Tàn tích cuối cùng của một bộ óc cằn cỗi! Thơ ca! Chị nghĩ đây là thơ tự sáng tác của hắn ta chắc? Ôi trời ơi, sao tôi lại đi đặt kỳ vọng vào một gã ngốc say xỉn lẩm cẩm thế này cơ chứ!”

“Không. Đây là một câu trích dẫn từ thơ của bà Browning, và xét theo hoàn cảnh thực tế lúc này, đúng như lời Jack nói, thì nó cực kỳ phù hợp. Nghe này:

“'Em yêu hỡi, em vừa giẫm lên một trái tim —

Hãy bước đi! Thế giới này đầy rẫy đàn ông

Cùng những người phụ nữ xinh đẹp chẳng kém gì em,

Sẽ phải làm thế thỉnh thoảng dăm ba lần.

Em chỉ bước qua mà lòng không hề hay biết —

Chẳng một ai có thể buộc tội ác tâm;

Và cớ sao một trái tim lại nằm ở đó,

Ngay giữa đường đi của gót ngọc giai nhân?'

“Tôi không hề — không hề — không hề có ý đó!” bà Hauksbee giận dữ lên tiếng, đôi mắt ngấn lệ; “tôi hoàn toàn không có chút ác ý nào cả. Ôi, thật là bực bội hết sức!”

“Chị đã hiểu sai ý khen ngợi của người ta rồi,” bà Mallowe nói. “Anh ta đã minh oan cho chị hoàn toàn và — ừm — tôi nghĩ qua chuyện này, có lẽ anh ta cũng đã ‘chuồn’ hoàn toàn rồi đấy. Kinh nghiệm của tôi về đàn ông là khi họ bắt đầu ngâm thơ tức là họ sắp sửa cao bay xa chạy. Giống như loài thiên nga cất tiếng hát trước lúc chết vậy thôi, chị hiểu chứ.”

“Polly, chị đón nhận nỗi buồn của tôi với một thái độ vô cảm hết chỗ nói.”

“Vậy sao? Nó khủng khiếp lắm à? Nếu anh ta tổn thương sự kiêu ngạo của chị, thì tôi có thể nói rằng chị cũng đã gây ra một tổn thương không nhỏ cho trái tim anh ta đấy.”

“Ôi, chẳng bao giờ có thể hiểu nổi đàn ông đâu!” bà Hauksbee thốt lên với vẻ khinh bỉ sâu sắc.

Nhìn nhận sự việc dưới tư cách là một người ngoài cuộc vô tư, tôi chợt nhận ra rằng mình có lẽ là người duy nhất thu được lợi ích từ việc giáo dục Otis Yeere. Nó kéo dài tới hai mươi bảy trang giấy và còn lẻ thêm một chút.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.