Tác Phẩm Tuyển Chọn Của Rudyard Kipling

Lượt đọc: 908 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Kết Duyên Cùng Người Ngoại Đạo.

❊ ❊ ❊

Tôi ngã quỵ vì người, còn người lại héo mòn vì kẻ khác. —Tục ngữ Punjab

Khi chiếc tàu kéo rời chiếc tàu hơi nước của hãng P. & O. để hướng về Bombay rồi quay lại kịp chuyến tàu về thành phố, có rất nhiều người trên tàu đang khóc. Nhưng người khóc nhiều nhất, và khóc một cách công khai nhất chính là cô Agnes Laiter. Cô có lý do để khóc, bởi vì người đàn ông duy nhất mà cô từng yêu — hay có thể yêu, theo như cô nói — đang phải đi sang Ấn Độ; và Ấn Độ, ai cũng biết đấy, là nơi chia đều cho rừng rậm, hổ mang, rắn lục, dịch tả và lính Sepoy.

Phil Garron, đứng tựa mạn tàu ngắm làn mưa phùn, cũng cảm thấy vô cùng bất hạnh; nhưng anh không khóc. Anh được phái đi làm "trà". "Trà" nghĩa là gì thì anh hoàn toàn không có chút mường tượng nào, nhưng lại tưởng tượng rằng mình sẽ được cưỡi trên một con tuấn mã phóng qua những ngọn đồi phủ đầy cây chè, và nhận một mức lương hậu hĩnh cho công việc đó; anh vô cùng biết ơn người chú đã xin cho mình chiếc ghế này. Anh thực sự định canh tân toàn bộ lối sống lêu lổng, vô tích sự của mình, dành dụm một phần lớn từ mức lương kếch xù hằng năm, và chỉ trong một thời gian rất ngắn, sẽ trở về để kết hôn với Agnes Laiter. Phil Garron đã sống bám vào gia đình và bạn bè suốt ba năm trời, và vì chẳng có việc gì làm, anh dĩ nhiên đâm ra yêu đương. Anh là một chàng trai rất dễ mến; nhưng lại không có lập trường, quan điểm và nguyên tắc vững vàng, và mặc dù chưa từng gây ra tai họa thực sự nào, bạn bè anh vẫn thở phào nhẹ nhõm khi anh nói lời tạm biệt và lên đường sang làm cái công việc "trà" bí ẩn nào đó gần Darjiling. Họ nói rằng: —"Chúa phù hộ cho cậu, anh bạn quý! Mong rằng chúng ta sẽ không bao giờ phải nhìn thấy mặt cậu nữa," — hoặc ít ra đó là điều mà Phil hiểu được.

Khi nhổ neo, trong đầu anh tràn ngập một kế hoạch lớn lao nhằm chứng tỏ bản thân xuất sắc hơn hàng trăm lần so với những gì người ta từng nghĩ về mình — sẽ làm việc quần quật như trâu ngựa, rồi khải hoàn trở về cưới Agnes Laiter. Anh có rất nhiều điểm tốt bên cạnh ngoại hình ưa nhìn; khuyết điểm duy nhất của anh là sự yếu đuối, một sự yếu đuối nhỏ nhặt nhất trên đời. Anh có khái niệm về sự tiết kiệm tương đương với tờ Morning Sun; thế mà bạn chẳng thể chỉ tay vào bất kỳ khoản nào và nói rằng: "Ở điểm này Phil Garron là kẻ hoang phí hoặc liều lĩnh." Bạn cũng chẳng thể chỉ ra một thói hư tật xấu cụ thể nào trong tính cách của anh; nhưng anh lại là kẻ "chẳng ra đâu vào đâu" và dễ uốn nắn như đất sét.

Agnes Laiter thui thủi làm công việc ở nhà — gia đình cô phản đối cuộc đính ước — với đôi mắt sưng húp, trong khi Phil đang giương buồm đến Darjiling — "một cảng biển nằm bên Đại dương Bengal," như mẹ anh hay kể với bạn bè. Anh rất được lòng mọi người trên tàu, kết giao được nhiều mối quan hệ, tích lũy một hóa đơn tiền rượu kha khá, và gửi đi những bức thư dài dằng dặc cho Agnes Laiter ở mỗi cảng tàu ghé qua. Sau đó, anh bắt tay vào công việc tại đồn điền này, đâu đó giữa Darjiling và Kangra, và mặc dù tiền lương, con ngựa và công việc không hoàn toàn như những gì anh từng tưởng tượng, anh vẫn làm khá tốt, tự dành cho sự kiên trì của bản thân những lời khen ngợi vượt mức cần thiết.

Theo thời gian, khi đã quen dần với ách nặng và công việc trước mắt dần ổn định, hình bóng của Agnes Laiter phai nhạt dần trong tâm trí anh và chỉ hiện về những khi anh rảnh rỗi, mà số lần ấy chẳng mấy khi nhiều. Anh có thể quên bẵng đi cô trong suốt nửa tháng, rồi giật mình nhớ ra như một cậu học trò quên học bài.

Cô thì không quên Phil, bởi vì cô thuộc tuýp người chẳng bao giờ quên được ai. Chỉ là, một người đàn ông khác — một chàng trai thực sự đáng mong ước — xuất hiện trước mặt bà Laiter; cơ hội kết hôn với Phil ngày càng trở nên xa vời; những bức thư của anh thì quá ư là nhạt nhẽo; lại thêm một chút áp lực gia đình đè nặng lên cô gái; và người chàng trai kia quả thực là một mối lương duyên tốt đẹp theo tiêu chuẩn về thu nhập; để rồi kết cục của mọi chuyện là Agnes đã kết hôn với anh ta, viết một bức thư dữ dội như cuồng phong gửi cho Phil ở chốn rừng thiêng nước độc Darjiling, và tuyên bố rằng cô sẽ chẳng bao giờ biết đến một giây phút hạnh phúc nào trong suốt phần đời còn lại. Đó là một lời tiên tri chính xác.

Phil nhận được bức thư đó, và tự thấy mình bị đối xử bất công. Lúc ấy là hai năm sau khi anh đến phương Đông; nhưng nhờ đinh ninh nghĩ về Agnes Laiter, ngắm nhìn bức ảnh của cô, tự vỗ vai khen mình là một trong những kẻ si tình chung thủy nhất lịch sử, và càng nghĩ càng thấy hừng hực khí thế, anh thực sự tưởng rằng mình đã bị đối xử vô cùng tệ bạc. Anh ngồi xuống và viết một bức thư cuối cùng — một văn thư thực sự thảm thiết theo kiểu “tình sâu nghĩa nặng đến muôn đời, amen”; giải thích rằng anh sẽ giữ trọn lòng chung thủy đến tận cõi vĩnh hằng, rằng đàn bà trên đời đều giống nhau cả thôi, và anh sẽ chôn giấu trái tim tan vỡ của mình, vân vân và mây mây; nhưng nếu như, vào một thời điểm nào đó trong tương lai, vân vân và mây mây, anh có thể gánh vác được, vân vân và mây mây, tình cảm trước sau như một, vân vân và mây mây, lại quay về với mối tình xưa, vân vân và mây mây, kéo dài suốt tám trang viết chi chít chữ. Dưới góc độ nghệ thuật, đó là một tác phẩm rất gọn gàng, nhưng một kẻ phàm tục bình thường, kẻ biết rõ tâm trạng thực sự của Phil — chứ không phải thứ cảm xúc dâng trào theo từng nét chữ — hẳn sẽ gọi đó là sản phẩm hoàn toàn ích kỷ và đê hèn của một kẻ yếu đuối, hoàn toàn ích kỷ và đê hèn. Nhưng phán quyết ấy hóa ra lại không chính xác. Phil đã trả tiền cước phí bưu điện, và cảm nhận sâu sắc từng từ mình viết ra trong ít nhất hai ngày rưỡi.

Đó là tia sáng lóe lên lần cuối trước khi ngọn đèn tắt ngấm.

Bức thư đó khiến Agnes Laiter vô cùng đau khổ, cô khóc nghẹn rồi cất nó vào ngăn bàn, và trở thành vợ của một Người-nào-đó vì lợi ích của gia đình. Đó là bổn phận thiêng liêng nhất của mọi người con gái theo đạo Thiên Chúa.

Phil tiếp tục con đường của mình, chẳng mảy may nghĩ ngợi gì thêm về bức thư ấy, ngoại trừ việc một người nghệ sĩ nghĩ về một bức phác thảo được tô vẽ gọn gàng. Con đường anh đi không hẳn là xấu, nhưng cũng chẳng hoàn toàn tốt đẹp cho đến khi đưa anh đến với Dunmaya, con gái của một cựu Subadar-Major người Rajput trong quân đội bản xứ của chúng tôi. Cô gái mang trong mình dòng máu miền núi, và giống như những phụ nữ vùng cao khác, cô không tuân theo tục lệ che mặt purdah. Phil gặp cô ở đâu, hay nghehóng về cô bằng cách nào, điều đó không quan trọng. Cô là một người con gái tốt và xinh đẹp, theo cách riêng của mình, cô rất khôn ngoan và sắc sảo; dù tất nhiên, cũng có đôi chút cứng rắn. Cần phải nhớ rằng Phil đang sống rất thoải mái, chẳng thiếu một xa xỉ phẩm nhỏ nào, chẳng bao giờ dành dụm nổi một đồng anna, rất hài lòng về bản thân cùng những dự định tốt đẹp của mình, đang dần cắt đứt liên lạc với tất cả những người quen ở nước Anh từng người một, và ngày càng coi vùng đất này là quê hương của mình. Một vài người đàn ông đã trượt ngã theo con đường ấy; và sau đó họ chẳng còn làm được tích sự gì nữa. Khí hậu nơi anh đóng quân rất tốt, và anh thực sự thấy chẳng có lý do gì để phải trở về quê nhà cả.

Anh đã làm điều mà nhiều chủ đồn điền từng làm trước đó — nghĩa là anh quyết định kết hôn với một sơn nữ và yên bề gia thất. Lúc đó anh hai mươi bảy tuổi, với cả một tương lai dài rộng trước mắt, nhưng lại chẳng còn chút ý chí nào để bước tiếp. Thế là anh cưới Dunmaya theo nghi thức của Giáo hội Anh giáo, dăm ba người bạn chủ đồn điền bảo anh là đồ ngốc, số khác lại bảo anh là kẻ khôn ngoan. Dunmaya là một cô gái hoàn toàn chân chất, và bất chấp lòng tôn kính dành cho một người đàn ông Anh quốc, cô vẫn có một đánh giá rất thực tế về những yếu điểm của chồng mình. Cô chăm sóc anh dịu dàng, và chưa đầy một năm sau, đã trở thành một bản sao rất đạt của một quý bà Anh quốc từ y phục cho đến dáng đi. [Thật kỳ lạ khi nghĩ rằng một người đàn ông miền núi, dẫu được giáo dục cả đời, vẫn mãi là người miền núi; nhưng một người phụ nữ miền núi chỉ trong sáu tháng có thể thông thạo hầu hết mọi cung cách của những người chị em Anh quốc. Đã từng có một người phụ nữ làm phu phen như thế. Nhưng đó là một câu chuyện khác.] Dunmaya có sở thích ăn mặc với hai tông màu đen và vàng, trông rất ưa nhìn.

Trong khi đó, bức thư vẫn nằm trong ngăn bàn của Agnes, và thỉnh thoảng cô lại nghĩ về anh chàng Phil kiên định, chăm chỉ đáng thương giữa bầy rắn lục và hổ mang ở Darjiling, đang đầu tắt mặt tối với hy vọng hão huyền rằng cô sẽ quay về bên anh. Chồng cô đáng giá gấp mười lần Phil, chỉ có điều anh ta mắc bệnh thấp tim. Ba năm sau khi kết hôn — và sau khi đã thử đủ mọi cách chạy chữa ở Nice và Algeria — anh ta đến Bombay, rồi qua đời ở đó, trả lại sự tự do cho Agnes. Vốn là một phụ nữ sùng đạo, cô coi cái chết của chồng cùng với địa điểm qua đời ấy là sự sắp đặt trực tiếp của Đấng Tối Cao, và khi đã vượt qua cú sốc, cô lấy ra đọc lại bức thư của Phil với những dấu “vân vân và mây mây”, những nét gạch ngang dài, những nét gạch ngang ngắn, rồi hôn nó mấy bận. Chẳng ai ở Bombay quen biết cô; cô được thừa hưởng gia tài lớn từ người chồng quá cố, và Phil thì đang ở ngay gần bên. Điều đó tất nhiên là sai quấy và không đúng mực, nhưng cô đã quyết định, tựa như những nữ chính trong tiểu thuyết, sẽ đi tìm người tình cũ, dâng hiến cho anh ta bàn tay cùng khối vàng của mình, rồi cùng anh ta trải qua phần đời còn lại ở một nơi nào đó xa lánh những tâm hồn không thấu cảm. Cô ngồi lì trong khách sạn Watson suốt hai tháng trời đằng đẵng chỉ để mài giũa quyết định đó, và viễn cảnh ấy thật đẹp đẽ biết bao. Rồi cô lên đường đi tìm Phil Garron, Trợ lý tại một đồn điền chè mang cái tên khó phát âm hơn mức bình thường..........

Cô đã tìm thấy anh. Cô mất nguyên một tháng trời cho việc đó, bởi vì đồn điền của anh hoàn toàn không nằm ở vùng Darjiling, mà gần Kangra hơn. Phil thay đổi rất ít, và Dunmaya đối xử với cô rất nhã nhặn.

Giờ thì tội lỗi và sự xấu hổ đặc quánh trong toàn bộ câu chuyện này nằm ở chỗ Phil, một kẻ thực sự chẳng đáng để tâm đến lần thứ hai, lại đang được yêu thương bởi Dunmaya, và thậm chí được yêu thương hơn thế bởi Agnes — người mà toàn bộ cuộc đời dường như đã bị anh ta phá hủy.

Tệ hại nhất là, Dunmaya đang biến anh thành một người đàn ông đàng hoàng; và cuối cùng anh ta sẽ được cứu rỗi khỏi chốn lầm lạc nhờ sự giáo dưỡng của cô.

Điều đó thật hiển nhiên là quá bất công.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.