Nào, bạn lầm rồi, bạn tôi ơi, nàng chẳng hề thay dạ đổi lòng; tình yêu ấy
chỉ đơn giản là nàng đã vượt qua:
Người ta có thể thấu hiểu trọn vẹn sự tình, khi đọc lòng nàng
dưới ánh sáng lòng ta.
Bạn có chịu để tôi trò chuyện cùng bạn một cách thẳng thắn không? Lòng tôi
còn biết bao điều muốn ngỏ;
Và bạn biết đấy, chúng ta đã lớn lên cùng nhau, từng cãi vã
rồi lại hòa giải trong những trò chơi thơ bé.
Và thế đấy, vì tình bạn xưa cũ, tôi mạo muội nói với bạn sự thật này,—
Có lẽ thật thà và bộc trực, tựa như thuở đôi ta
còn niên thiếu.
Năm mùa hè trước, khi bạn ngỏ lời cầu hôn, hai người đứng chung một nhịp bước,
Kề mặt kề lòng, chưa từng mộng tưởng linh hồn mình
sẽ có ngày chia đôi.
Thuở ấy nàng yêu bạn trọn vẹn, giữa độ rực rỡ của tháng Năm đầu đời;
Và đó chẳng phải lỗi của nàng, tôi xin nhắc lại, việc hôm nay
nàng không còn yêu bạn nữa.
Tạo hóa chẳng bao giờ đứng yên, và linh hồn cũng vậy: chúng mãi đi lên
hoặc đi xuống;
Còn tâm hồn nàng vẫn luôn vươn cao vững chãi—nhưng còn tâm hồn bạn
thì sao?
Nàng đã đấu tranh, khát khao và hoài bão, mỗi năm lại thêm thanh tao và minh mẫn hơn:
Các vì sao cũng chẳng cao hơn bạn là mấy trong bầu khí quyển rực ngời kia!
Bởi nàng, người mà bạn từng đội vương miện hoa hồng tươi thắm chốn ấy, năm mùa hè trước,
Đã thấu triệt rằng bổn phận đầu tiên trước Chúa và chính mình là phải lớn lên.
Đôi mắt nàng dịu ngọt và tĩnh lặng hơn: nhưng tầm nhìn cũng đồng thời trong trẻo hơn;
Giọng nói mang âm điệu dịu dàng, mà tinh tuyết tựa tiếng chuông bạc.
Khuôn mặt nàng mang nét đẹp của những kẻ từng đàm đạo cùng Chúa và các thiên thần:
Tấm áo trắng nàng mặc còn chẳng trắng bằng những tâm hồn nàng từng sóng bước.
Còn bạn? Bạn đã hướng về điều cao cả nhất chưa? Bạn cũng đã
hoài bão và nguyện cầu chứ?
Bạn đã nhìn cái ác mà vẫn giữ mình trong sạch chưa? Bạn đã chiến thắng nó
với lòng không hề nao núng?
Bạn cũng đã thanh tao và uyên bác hơn, theo tháng năm
trôi qua đấy chứ?
Hôm nay, khi gặp lại nàng, bạn có hân hoan trong khúc khải hoàn
của chiến thắng?
Nào, hãy nghe tôi! Sự thật chẳng thể làm hại bạn. Khi hôm nay
bạn đứng trước mặt nàng
Liệu bàn tay bạn đưa ra có trắng ngọc và tinh sạch bằng đôi bàn tay
của người phụ nữ ấy?
Hãy tự đo lường bản thân bằng thước đo của nàng; hãy nhìn lại những năm tháng
đã qua đi:
Rồi tự hỏi, nếu cần thiết, vì sao nàng bảo với bạn rằng tình yêu thuở thiếu nữ
nay đã chết rồi.
Nàng chẳng thể cúi nhìn người tình của mình: tình yêu của nàng, tựa linh hồn, luôn vươn cao;
Kẻ nào muốn nhóm lên những ngọn lửa thiêng liêng ấy,
buộc phải đứng sóng hàng hoặc vượt lên trên nàng.
Giờ thì tạm biệt nhé! Vì tình nghĩa xưa tôi mới mạo muội
nói ra sự thật,
Cũng thật thà và bộc trực xiết bao, như thuở đôi ta
còn niên thiếu.
Julia C. R. Dorr [1825-1913]