Câu lạc bộ Thể thao Zenith thực chất chẳng có vẻ gì là thể thao, và cũng chẳng hẳn là một câu lạc bộ, nhưng nó lại là hiện thân hoàn hảo của tinh thần Zenith. Nơi đây có một phòng chơi bi-a luôn náo nhiệt và mịt mờ khói thuốc, có các đội bóng chày và bóng bầu dục đại diện, và tại khu vực hồ bơi cùng phòng tập thể dục, một phần mười số hội viên thi thoảng lại cố gắng tập luyện để giảm cân. Thế nhưng, phần lớn trong tổng số ba nghìn hội viên lại coi nơi này như một quán cà phê để ăn trưa, đánh bài, kể chuyện, gặp gỡ khách hàng, hay mời những người chú dưới quê đi ăn tối. Đây là câu lạc bộ lớn nhất thành phố, và đối tượng căm ghét lớn nhất của nó chính là Câu lạc bộ Union bảo thủ — nơi mà mọi hội viên chân chính của câu lạc bộ Thể thao đều gọi là “một cái ổ cũ kỹ, đắt đỏ, tẻ nhạt, hợm hĩnh và mục nát — chẳng có lấy một tay giao thiệp rộng nào ra hồn ở đó — có thuê tôi cũng đời nào thọ thẻ gia nhập.” Thế nhưng, các số liệu thống kê lại cho thấy chưa từng có hội viên nào của câu lạc bộ Thể thao từ chối lời mời gia nhập Union, và trong số những người được bầu, có tới sáu mươi bảy phần trăm đã xin rút lui khỏi câu lạc bộ Thể thao để rồi sau đó, trong không gian uể oải đầy tôn nghiêm của phòng chờ Union, người ta lại nghe thấy họ thốt lên rằng: “Câu lạc bộ Thể thao sẽ là một khách sạn khá tuyệt, giá như nó mang tính độc quyền hơn nữa.”

Tòa nhà của Câu lạc bộ Thể thao cao chín tầng, được xây bằng gạch vàng với một khu vườn kính trên mái ở phía trên và hàng hiên gồm những cột đá vôi khổng lồ ở phía dưới. Sảnh chính với những trụ dày làm bằng đá Caen xốp, những vòm trần nhọn, và sàn lát gạch men bóng màu nâu trông giống như lớp vỏ bánh mì nướng kỹ, mang sự pha trộn giữa hầm mộ nhà thờ và quán rượu dưới tầng hầm. Các hội viên ào vào sảnh như thể họ đang đi mua sắm và chẳng có mấy thời gian. Cứ thế, Babbitt bước vào, và khi trông thấy nhóm người đang đứng cạnh quầy bán xì gà, anh cất giọng oang oang: “Mấy cậu khỏe cả chứ? Mấy cậu khỏe cả chứ? Chà chà, ngày đẹp trời nhỉ!”

Họ hào hứng hô lớn đáp lại — Vergil Gunch, tay buôn than; Sidney Finkelstein, nhân viên thu mua hàng may sẵn dành cho phụ nữ của cửa hàng bách hóa Parcher & Stein; và Giáo sư Joseph K. Pumphrey, chủ nhân của Trường Cao đẳng Kinh doanh Riteway kiêm giảng viên các môn Diễn thuyết, Tiếng Anh Thương mại, Viết Kịch bản và Luật Thương mại. Mặc dù Babbitt vô cùng ngưỡng mộ vị học giả này, và đánh giá cao Sidney Finkelstein như “một tay thu mua cực kỳ khôn ngoan lại hào phóng,” nhưng người mà anh quay sang cùng sự nhiệt tình lại chính là Vergil Gunch. Ông Gunch là chủ tịch của Câu lạc bộ Boosters, một câu lạc bộ ăn trưa hàng tuần, chi nhánh địa phương của một tổ chức toàn quốc chuyên thúc đẩy công việc kinh doanh vững mạnh và tình bằng hữu giữa những người bạn tốt. Ông đồng thời là một nhân vật quan trọng không kém với chức vụ Hiệp sĩ Chủ trì Đáng kính trong Hội Từ thiện và Bảo vệ Elks, và có lời đồn rằng trong cuộc bầu cử sắp tới, ông sẽ ra tranh cử chức Thủ lĩnh Tối cao. Ông là một người vui vẻ, ưa chuộng hùng biện và thích gần gũi với giới nghệ thuật. Ông thường ghé thăm các diễn viên nổi tiếng và nghệ sĩ tạp kỹ mỗi khi họ đến thành phố, tặng xì gà cho họ, gọi họ bằng tên riêng, và — đôi khi — thuyết phục được họ đến dự các buổi ăn trưa của hội Boosters để mang lại cho Cậu Chàng Một Bữa Giải Trí Miễn Phí. Ông là một người to con với mái tóc chải dựng đứng bằng bàn chải, biết rất nhiều trò cười mới nhất, nhưng lại chơi bài xì phé vô cùng kín kẽ. Chính tại bữa tiệc do ông tổ chức, Babbitt đã nhiễm phải loại vi-rút bứt rứt của ngày hôm nay.

Gunch lớn tiếng: “Mấy lão Bolshevik già thế nào rồi? Cảm giác thế nào sau một đêm chè chén hả các cậu?”

“Ôi chao! Đau đầu quá chứ sao! Một buổi tiệc ra ra trò đấy chứ, Verg! Hy vọng cậu không quên là tớ đã hốt trọn vỉ tiền cược đáng yêu cuối cùng đó nhé!” Babbitt gào lên. (Anh đứng cách Gunch có ba bước chân.)

“Thôi đi ông tướng! Để xem lần tới tớ cho cậu nếm mùi thế nào nhé, Georgie! Này, cậu có đọc trên báo cách mà Hội đồng bang New York đối phó với phe Cánh tả không?”

“Có chứ, đố mà không đấy. Quá đỉnh phải không? Hôm nay trời đẹp thật.”

“Ừ, một ngày mùa xuân tuyệt đẹp, nhưng ban đêm vẫn còn lạnh.”

“Ừ, chuẩn không cần chỉnh! Đêm qua ngủ ở hiên ngủ ngoài trời mà tớ phải đắp tới hai cái chăn đấy. Này, Sid,” Babbitt quay sang Finkelstein, tay thu mua nọ, “có cái này muốn hỏi cậu đây. Trưa nay tớ vừa tạt ra ngoài sắm một cái bật lửa xì gà điện cho xe hơi, và—”

“Ý kiến hay đấy chứ!” Finkelstein nói, trong khi ngay cả vị Giáo sư Pumphrey uyên bác, một người có thân hình phì nhiêu, mặc bộ com-lê cutaway sẫm màu và sở hữu giọng nói vang như đàn ống trong nhà thờ, cũng bình luận: “Đó là một thứ phụ kiện tuyệt vời đấy. Bật lửa xì gà làm tăng thêm vẻ sang trọng cho bảng điều khiển.”

“Ừ, cuối cùng thì tớ cũng quyết định mua một cái. Cậu nhân viên bán hàng bảo đây là loại tốt nhất trên thị trường đấy. Tốn đứt năm đô. Chỉ đang thắc mắc không biết mình có bị hố không. Ở cửa hàng của cậu thì họ bán bao nhiêu vậy, Sid?”

Finkelstein khẳng định rằng năm đô-la không phải là một số tiền quá lớn, không thể dùng cho một chiếc bật lửa thực sự cao cấp được mạ niken phù hợp và trang bị các mối nối đạt chất lượng tốt nhất. “Tớ vẫn thường nói — và tin tớ đi, tớ đúc rút điều đó từ một kinh nghiệm thương mại khá phong phú đấy — tiền nào của nấy là rẻ nhất về lâu về dài. Dĩ nhiên nếu một kẻ nào đó muốn keo kiệt như một tên Do Thái, hắn hoàn toàn có thể mua mấy thứ đồ đồng nát rẻ tiền, nhưng xét cho cùng, thứ rẻ nhất chính là — thứ tốt nhất mà cậu có thể mua được! Lấy ví dụ ngay như dạo trước đây nhé: tớ vừa thay một cái mui mới cho chiếc xe ghẻ của mình cùng một vài phụ tùng bọc nệm, và tớ đã chi hết một trăm hai mươi sáu đô rưỡi, và dĩ nhiên là khối kẻ sẽ bảo thế là quá đắt — Chúa ơi, nếu như Mấy Cụ Già nhà tớ — họ sống ở một trong những thị trấn nhà quê hẻo lánh nào đó ở tận miền thượng bang và hoàn toàn không thể hiểu nổi tư duy của một gã trai thành thị hoạt động ra sao, và rồi, tất nhiên, họ lại là người Do Thái, nên họ chắc sẽ lăn ra chết ngấc nếu biết rằng cậu Sid đã dốc hầu bao tới một trăm hai mươi sáu đồng. Nhưng tớ chẳng hề nghĩ mình bị hố đâu, George, một chút cũng không. Trông chiếc xe giờ mới tinh như vừa xuất xưởng — không phải vì nó đã quá cũ kỹ đâu nhé; tớ dùng chưa đầy ba năm, nhưng tớ hành nó ra trò; chưa bao giờ lái dưới một trăm dặm vào ngày Chủ Nhật cả, và, ừ... Ồ, tớ thực sự không nghĩ là cậu bị hố đâu, George. Xét cho cùng, đồ tốt nhất chính là, có thể nói thế, nó chắc chắn là rẻ nhất.”

“Đúng thế,” Vergil Gunch lên tiếng. “Tớ cũng nhìn nhận theo hướng đó. Nếu một người đã quen với lối sống mà cậu có thể gọi là sống hết mình, giống như cách cậu đang tận hưởng ở Zenith này — tất cả sự hối hả và hoạt động trí óc diễn ra cùng một đám người năng nổ như hội Boosters và ngay tại Z.A.C. này đây, thì tại sao chứ, anh ta buộc phải bảo vệ thần kinh của mình bằng cách sở hữu những thứ tốt nhất.”

Babbitt gật đầu theo từng nhịp từ thứ năm trong điệu nhảy gầm rú ấy; và cho đến khi kết thúc, theo cái giọng dí dỏm nổi tiếng của Gunch, anh hoàn toàn mê mẩn:

“Mặc dù vậy, tính ra thì George ạ, tớ không biết là cậu có đủ khả năng tài chính để chơi sang thế không. Tớ nghe nói công việc kinh doanh của cậu đang bị chính phủ dòm ngó sau khi cậu hốt bén mảnh đất rìa Công viên Eathorne rồi đem bán quách đi đấy!”

“Ôi dào, cậu đúng là một tay chọc ghẹo cừ khôi đấy, Verg. Nhưng nói về khoản trêu chọc, thế còn cái tin đồn rằng cậu đã tháo toi mấy bậc thềm bằng đá cẩm thạch đen ở bưu điện rồi đem bán làm than cao cấp thì sao hả!” Trong cơn thích thú, Babbitt vỗ vỗ vào lưng Gunch, vuốt ve cánh tay ông.

“Thôi đi ông tướng, nhưng cái tớ muốn biết là: gã đại gia bất động sản nào đã mua đống than đó cho mấy tòa chung cư của hắn vậy?”

“Tớ đoán chừng ngần đó đủ để bịt miệng cậu một thời gian đấy, George!” Finkelstein nói. “Nhưng tớ bảo cho mấy cậu nghe điều này, tớ vừa nghe được nhé: phu nhân của George đã ghé vào quầy trang phục nam của Parcher để mua cổ áo cho anh ấy, và trước khi cô ấy kịp đọc kích cỡ cổ áo, nhân viên bán hàng đã chìa ra cho cô ấy cỡ mười ba. ‘Sao anh biết kích cỡ hay vậy?’ bà Babbitt hỏi, và cậu nhân viên đáp, ‘Mấy ông chồng để vợ đi mua cổ áo hộ lúc nào chẳng mặc cỡ mười ba, thưa phu nhân.’ Thế nào hả! Nghe được phết chứ lỵ? Thế nào, hả cậu bạn? Tớ đoán chừng ngần đó đủ để hạ gục cậu rồi đấy, George!”

“Tớ... tớ...” Babbitt cố tìm những lời lăng mạ thân thiện để đáp trả. Anh khựng lại, trân trân nhìn ra cửa. Paul Riesling đang bước vào. Babbitt liền gọi lớn, “Gặp lại mấy cậu sau nhé,” rồi sải bước băng qua sảnh. Vào khoảnh khắc ấy, anh không còn là đứa trẻ hờn dỗi ngoài hiên ngủ, không phải bạo chúa gia đình bên bàn ăn sáng, không phải tay đổi chác gian xảo trong cuộc họp với Lyte-Purdy, hay một Gã Bạn Tốt om sòm, một tay chọc ghẹo và một gã đàn ông sành sỏi của Câu lạc bộ Thể thao nữa. Anh lúc này là một người anh em thân thiết của Paul Riesling, sẵn sàng bảo vệ cậu ấy, ngưỡng mộ cậu ấy bằng một tình yêu kiêu hãnh và tin tưởng vượt lên trên cả tình yêu nam nữ. Paul và Babbitt siết chặt tay nhau thật trang nghiêm; họ mỉm cười ngại ngùng cứ như thể họ đã xa cách nhau tới ba năm chứ không phải ba ngày — và họ cất lời:

“Dạo này tên trộm c ngựa già thế nào rồi?”

“Vẫn ổn cả, tớ đoán thế. Còn cậu thế nào, cái thây ma thảm hại kia?”

“Tớ hoàn toàn phong độ đây, cái cục phô-mai hàng dạt ạ.”

Được trấn an theo cách ấy về tình cảm sâu sắc dành cho nhau, Babbitt cục cằn cỗi: “Đúng là một tay gân cổ đáng ghét, cậu đấy! Muộn mất mười phút!” Riesling đáp trả gọn lỏn, “Ừ thì, cậu hãy còn may mắn chán khi có cơ hội được ăn trưa với một quý ông đấy!” Cả hai cười toe toét rồi bước vào phòng vệ sinh theo phong cách Neronian, nơi một hàng đàn ông đang cúi mình bên những chiếc bồn rửa được khảm dọc theo một phiến đá cẩm thạch khổng lồ, trông hệt như đang thành kính cúi lạy trước chính hình bóng của họ trong chiếc gương lớn khối lượng. Những giọng nói trầm đục, mãn nguyện và đầy quyền uy vang lên dọc theo các bức tường đá cẩm thạch, vọng lại từ chiếc trần nhà lát gạch trắng sữa viền oải hương, trong khi những ông hoàng của thành phố, những bá tước ngành bảo hiểm, luật pháp, phân bón và lốp xe ô tô, đang đưa ra những phán quyết cho Zenith; họ thông báo rằng thời tiết hôm nay ấm áp — quả thực, không thể chối cãi là tiết trời mùa xuân; rằng tiền lương thì quá cao trong khi lãi suất thế chấp lại quá thấp; rằng Babe Ruth, cầu thủ bóng chày lỗi lạc, là một người cao thượng; và rằng “hai gã khùng ở Rạp tạp kỹ Climax tuần này đích thực là một cặp diễn viên cừ khôi.” Babbitt, dẫu bình thường giọng nói của anh vẫn là thứ uy quyền và đĩnh đạc nhất, lúc này lại im lặng. Trước vẻ điềm tĩnh, ít nói và trầm mặc của Paul Riesling, anh đâm ra lúng túng, anh chỉ muốn được tĩnh lặng, vững vàng và khéo léo.

Sảnh ra vào của Câu lạc bộ Thể thao mang kiến trúc Gothic, phòng vệ sinh mang phong cách La Mã Đế chế, phòng chờ mang phong cách Tây Ban Nha Mission, và phòng đọc sách mang phong cách Chinese Chippendale, thế nhưng viên ngọc quý của câu lạc bộ lại chính là phòng ăn — kiệt tác của Ferdinand Reitman, kiến trúc sư bận rộn nhất Zenith. Nơi đây cao ráo và làm theo lối nửa khung gỗ, với những ô cửa sổ kính gắn chì theo kiểu Tudor, một ô cửa lồi, một ban công dành cho dàn nhạc nhưng có phần hơi vắng bóng nhạc công, cùng những tấm thảm treo tường được tin là khắc họa sự kiện ban hành Đại Hiến Chương Magna Charta. Các xà nhà để lộ được đẽo thủ công tại xưởng đóng thân xe của Jake Offutt, các bản lề làm bằng sắt rèn thủ công, tấm ốp chân tường được đính những chiếc chốt gỗ làm bằng tay, và ở một đầu phòng là một lò sưởi bằng đá có mái che mang phong cách huy hiệu mà cuốn sách quảng cáo của câu lạc bộ khẳng định là không chỉ lớn hơn bất kỳ lò sưởi nào trong các lâu đài châu Âu mà còn có sức hút gió khoa học hơn hẳn. Nó cũng sạch sẽ hơn nhiều, bởi chưa từng có ngọn lửa nào được nhóm lên trong đó.

Một nửa số bàn ăn là những phiến đá khổng lồ đủ chỗ cho hai mươi hoặc ba mươi người ngồi. Babbitt thường ngồi ở chiếc bàn gần cửa, cùng một nhóm bao gồm Gunch, Finkelstein, Giáo sư Pumphrey, Howard Littlefield, người hàng xóm của anh, T. Cholmondeley Frink, nhà thơ kiêm nhân viên quảng cáo, và Orville Jones, người có tiệm giặt là theo nhiều cách là tốt nhất ở Zenith. Họ lập thành một câu lạc bộ trong lòng câu lạc bộ, và vui vẻ gọi nhau là “Những kẻ thô lỗ.” Hôm nay khi đi ngang qua bàn của họ, nhóm Roughnecks liền chào lớn: “Lại đây, ngồi xuống đi! Cậu và cả Paul nữa, chảnh chọe không thèm ăn uống với dân nghèo à? Sợ ai đó bắt bẻ tiền mua một chai Bevo hả, George? Tớ thấy mấy gã tai to mặt lớn các cậu ngày càng trở nên độc quyền đến phát bực rồi đấy nhé!”

Anh gầm lên: “Đương nhiên rồi! Tớ không thể để uy tín của mình bị hủy hoại chỉ vì bị bắt gặp đứng chung với mấy kẻ keo kiệt các cậu được!” rồi dẫn Paul đến một trong những chiếc bàn nhỏ nằm bên dưới ban công dành cho dàn nhạc. Anh cảm thấy tội lỗi. Ở Câu lạc bộ Thể thao Zenith, việc giữ sự riêng tư là một phép lịch sự cực kỳ tồi tệ. Thế nhưng anh muốn có riêng Paul cho mình.

Sáng hôm ấy anh vừa lớn tiếng ủng hộ những bữa trưa nhẹ nhàng hơn vậy mà giờ đây anh lại gọi toàn những món như sườn cừu kiểu Anh, củ cải trắng, đậu Hà Lan, bánh táo đút lò lòng sâu, một ít phô mai, và một bình cà phê kèm kem, đồng thời không quên bồi thêm một câu như mọi khi, “Và, ừ... Ổn rồi, cậu mang cho tớ thêm một phần khoai tây chiên kiểu Pháp nữa nhé.” Khi đĩa sườn được mang lên, anh liền rắc muối và tiêu thật mạnh tay. Anh lúc nào cũng rắc muối và tiêu lên thịt của mình, và làm một cách cực kỳ mạnh mẽ, trước cả khi nếm thử.

Paul và anh bắt đầu bàn về bầu không khí xuân ngập tràn của mùa xuân, những ưu điểm của chiếc bật lửa xì gà điện, và động thái của Hội đồng bang New York. Phải đợi cho đến khi Babbitt đã ngập ngụa và chán chường trong lớp mỡ cừu, anh mới bùng nổ:

“Tớ vừa chốt xong một thương vụ khá ổn với Conrad Lyte sáng nay, mang lại cho tớ năm trăm đồng rủng rỉnh vào túi. Quá được — quá thế chứ lỵ! Thế mà... Tớ chẳng biết mình bị làm sao ngày hôm nay nữa. Có thể là một cơn sốt mùa xuân, hoặc do thức quá khuya ở nhà Verg Gunch, hay có lẽ chỉ vì công việc mùa đông cứ chồng chất cả lên, nhưng tớ cứ thấy chán nản suốt cả ngày nay. Dĩ nhiên là tớ chẳng đời nào dám than vãn về điều đó với mấy tay ở Bàn Roughnecks kia đâu, nhưng còn cậu thì sao... Cậu đã bao giờ có cảm giác như thế chưa, Paul? Cảm giác ấy cứ trào lên trong tớ: đây, tớ đã làm hầu như tất cả những gì mình cần phải làm; chu cấp cho gia đình, có một ngôi nhà tử tế cùng chiếc xe sáu xi-lanh, gầy dựng được một cơ ngơi nho nhỏ, và chẳng hề có thói hư tật xấu nào đặc biệt, ngoại trừ hút thuốc — mà nhân tiện đây, tớ cũng gần như đang bỏ hẳn nó rồi. Tớ còn đi nhà thờ, chơi golf đủ để giữ dáng, và chỉ giao du với những người bạn tốt lành, tử tế. Thế mà, dẫu vậy, tớ cũng chẳng biết liệu mình có hoàn toàn mãn nguyện hay không nữa!”

Những lời ấy được thốt ra một cách chậm chạp, bị ngắt quãng bởi những tiếng hò hét từ các bàn bên cạnh, bởi những lời trêu ghẹo mang tính cơ học dành cho cô nhân viên phục vụ, và bởi những tiếng thở khò khè khi tách cà phê ngập tràn sự chóng mặt và khó tiêu. Anh tỏ ra đầy vẻ phân trần và hoài nghi, và chính Paul, với chất giọng mỏng manh của mình, đã xuyên thủng lớp sương mù ấy:

“Chúa ơi, George, đừng có bảo với tớ là cậu ngạc nhiên khi nhận ra rằng những kẻ bận rộn như chúng ta, cứ tưởng mình đã thành công rực rỡ đến thế, lại chẳng thu được mấy giá trị từ đó nhé? Trông cậu cứ như thể đang chờ để tố cáo tớ là kẻ phản loạn không bằng! Cậu thừa biết cuộc đời của tớ thế nào rồi đấy.”

“Tớ biết chứ, anh bạn già.”

“Lẽ ra tớ phải làm một tay chơi vĩ cầm, thế mà tớ lại đi làm kẻ buôn nhựa đường lợp mái! Còn Zilla... Ồ, tớ chẳng muốn ca thán đâu, nhưng cậu thừa biết cô ấy là một người vợ truyền cảm hứng đến mức nào rồi đấy.... Điển hình như tối qua: Bọn tớ đến rạp chiếu phim. Có một đám đông đang đứng chờ ở sảnh, và vợ chồng tớ ở tận khúc cuối hàng. Cô ấy bắt đầu luồn lách chen chúc thẳng lên trước với cái vẻ mặt ‘Thưa anh, anh dám thế à?’ — Thành thật mà nói, có những lúc nhìn vào cô ấy và thấy cô ấy lúc nào cũng son phấn lòe loẹt, nồng nặc mùi nước hoa, lúc nào cũng chực chờ gây sự và ré lên kiểu ‘Tôi nói cho anh hay tôi là một quý bà, đồ khốn nạn!’ — chà, tớ chỉ muốn bóp cổ quái vật ấy cho rồi! Thế rồi, cô ấy cứ tiếp tục huých cùi chỏ chen qua đám đông, tớ lẽo đẽo theo sau với nỗi hổ thẹn ngập tràn, cho đến khi gần chạm tới sợi dây nhung và chuẩn bị trở thành người tiếp theo được cho vào trong. Thế nhưng ở đó có một gã đàn ông lùn tịt — có lẽ đã phải đợi tới nửa tiếng đồng hồ — tớ đâm ra lại nể cái gã lùn cọc ấy — hắn quay sang phừng phừng với Zilla và nói một cách vô cùng lịch sự, ‘Thưa bà, tại sao bà lại cứ cố chen vượt qua tôi?’ Và cô ấy liền — Chúa ơi, lúc ấy tớ xấu hổ muốn độn thổ! — cô ấy gào lên vào mặt hắn, ‘Anh chẳng ra cái thói gì cả,’ rồi kéo cả tớ vào cuộc và tru tréo, ‘Paul, cái tên này dám lăng mạ tôi!,’ và gã tội nghiệp kia liền thủ thế chuẩn bị sấn sổ tẩn cho một trận.

“Tớ làm bộ như chẳng hề nghe thấy gì sất — chuẩn luôn! y như cách cậu làm ngơ trước một xưởng nồi hơi vậy! — và tớ cố quay mặt đi chỗ khác — tớ có thể kể van vách từng viên gạch trên trần cái sảnh đó trông ra sao; có một viên bị những vết ố nâu trông giống hệt mặt quỷ — và suốt khoảng thời gian đó, những con người ở đó — họ chen chúc nhau như nêm choác — cứ liên tục đưa ra những lời bình phẩm về vợ chồng tớ, còn Zilla thì vẫn tiếp tục lải nhải về gã lùn kia, ré lên rằng ‘những kẻ như hắn không đời nào được phép bước chân vào một nơi vốn dành cho các quý ông quý bà,’ và ‘Paul, anh làm ơn gọi người quản lý ra đây để tôi tố cáo cái tên khốn bẩn thỉu này mau,’ và... Ồi dào! Lẽ nào tớ lại không thấy nhẹ nhõm khi cuối cùng cũng có thể chuồn vào trong và trốn biệt vào bóng tối hay sao!

“Trải qua hai mươi bốn năm ròng rã sống trong cảnh ngộ đó, cậu hẳn không mong đợi tớ sẽ ngã lăn ra rồi sùi bọt mép khi cậu úp mở rằng cái cuộc sống ngọt ngào, trong sạch, đáng kính và đầy đạo đức này không hề tuyệt vời như người ta vẫn tưởng đúng không? Tớ thậm chí chẳng thể mở miệng bàn về nó với bất kỳ ai khác, ngoại trừ cậu, bởi vì ai nấy sẽ nghĩ rằng tớ là một kẻ hèn nhát. Có lẽ tớ hèn thật. Chẳng thèm bận tâm nữa.... Chúa ơi, Georgie, từ trước đến nay cậu đã phải chịu đựng biết bao nhiêu lời nhảm nhí kêu ca của tớ rồi đấy!”

“Thôi đi mấy cái chuyện nhảm nhí đó đi, Paul, cậu chưa bao giờ thực sự than vãn theo kiểu mà người ta gọi là than vãn cả. Thỉnh thoảng... Tớ vẫn thường ba hoa với Myra và mấy đứa nhỏ về chuyện mình là một ông trùm bất động sản cừ khôi thế nào, thế mà đôi khi tớ vẫn mang cái ý nghĩ lén lút rằng bản thân chẳng phải một Pierpont Morgan vĩ đại như tớ hay khoác lác. Nhưng nếu quả thực tớ từng giúp ích được chút ít khi động viên cậu, anh bạn Paulski già quý mến của tớ, thì tớ đoán có lẽ Thánh Peter cuối cùng rồi cũng sẽ cho phép tớ bước qua cánh cổng thiên đàng mất thôi!”

“Ừ, cậu đúng là một tay khoác lác già đời, Georgie, một tên sát nhân vui tính, nhưng quả thực chính cậu đã giúp tớ tiếp tục trụ vững đấy.”

“Sao cậu không ly dị Zilla đi?”

“Sao không ly dị ư! Giá mà tớ làm được! Giá mà cô ấy chịu cho tớ cơ hội ấy! Cậu có thuê cô ấy cũng đời nào chịu ly dị tớ, không đâu, thậm chí cô ấy còn chẳng thèm bỏ nhà ra đi nữa là. Cô ấy quá đỗi luyến tiếc những bữa ăn đầy đủ ngày ba bữa cùng mấy lạng kẹo sô-cô-la nhân hạt ăn vặt giữa buổi. Ước gì cô ấy chịu phản bội tớ theo cái cách mà người ta vẫn gọi! George, tớ không muốn ra vẻ mình là một kẻ đồi bại quá mức; hồi còn học đại học, tớ từng nghĩ một người dám thốt ra câu đó đáng bị đem ra xử bắn lúc bình minh. Nhưng thú thật, tớ sẽ vui sướng đến phát điên lên được nếu cô ấy thực sự đi tòm tem với một gã nào đó. Mơ đi cưng! Dĩ nhiên cô ấy sẽ lẳng lơ với bất kỳ thứ gì — cậu biết cách cô ấy nắm tay và cười rồi đấy — cái điệu cười ấy — cái điệu cười chát chúa kinh khủng ấy — cái cách cô ấy líu lo, ‘Anh hư đốn quá đấy, lo mà cẩn thận kẻo ông chồng to con của tôi nổi giận bây giờ!,’ và gã kia thì liếc mắt đánh giá tớ rồi thầm nghĩ, ‘Trời ạ, cái món đáng yêu thế này, chuồn mau đi không tao đòn cho bây giờ!’ Và cô ấy sẽ thả lỏng cho gã ta tiến tới đúng một giới hạn vừa đủ để cô ấy tìm thấy chút phấn khích, rồi sau đó lại bắt đầu giở trò ngây thơ vô tội và tận hưởng những giây phút tru tréo tuyệt vời kiểu ‘Em đâu có ngờ anh lại là loại người như thế.’ Người ta cứ hay bàn về những cô nàng nửa trinh nữ trong mấy cuốn tiểu thuyết—”

“Mấy cô nàng nào cơ?”

“—nhưng những bà vợ già ranh mãnh, từng trải và bị siết chặt trong những chiếc áo nịt ngực như Zilla lại còn đáng sợ hơn bất kỳ cô gái tóc ngắn nào dám dũng cảm bước chân vào cơn bão cuộc đời này — mà vẫn giấu chiếc ô gọn lỏn trong ống tay áo! Nhưng thôi, cậu lạ gì bản chất của Zilla nữa. Cách cô ấy cứ cằn nhằn — cằn nhằn — cằn nhằn không dứt. Cách cô ấy muốn mua mọi thứ mà tớ có khả năng mua và cả đống thứ ngoài tầm với, cách cô ấy vô lý đến tột cùng, và khi tớ nổi đóa lên cố tranh cãi cho ra ngô ra khoai thì cô ấy lại diễn vai Quý Bà Hoàn Hảo xuất sắc đến mức ngay cả tớ cũng bị lừa phỉnh để rồi sa lầy vào mớ câu hỏi ‘Tại sao anh lại nói’ với ‘Em đâu có ý đó.’ Tớ nói cho cậu hay nhé, Georgie: Cậu thừa biết sở thích của tớ khá là đơn giản — ít nhất là trong chuyện ăn uống. Tất nhiên, như cậu vẫn hay cằn nhằn, tớ đúng là thích mấy điếu xì gà ra trò đấy — chứ không phải mấy thứ Flor de Cabago mà cậu đang hút đâu—”

“Thôi đi ông tướng! Đó là loại hai điếu một đô chất lượng đấy. Nhân tiện đây, Paul, tớ đã kể cho cậu nghe chuyện tớ quyết định gần như bỏ hẳn hút—”

“Ừ cậu... Đồng thời, nếu không kiếm được thứ mình thích, tớ hoàn toàn có thể sống chung với việc thiếu thốn nó. Tớ chẳng bận tâm khi phải ngồi vào bàn ăn món bò bít-tết cháy khét, với đào hộp và bánh ngọt mua ngoài tiệm làm món tráng miệng ly kỳ sau đó đâu, nhưng tớ dứt khoát vạch ra giới hạn khi cứ phải tỏ ra đồng cảm với Zilla chỉ vì cô ấy cáu bẳn đến mức khiến đầu bếp bỏ việc, và vì cô ấy bận rộn ngồi thừ người cả buổi chiều trong chiếc áo negligée ren nhăn nhúm, cặm cụi đọc truyện về một gã anh hùng miền Tây dũng cảm nam tính nào đó đến nỗi chẳng còn thời gian để nấu nướng dăm ba món ăn. Cậu thì lúc nào cũng mở miệng ra là ‘đạo đức’ — ý cậu là chế độ một vợ một chồng, chắc thế. Cậu từ lâu đã là chỗ dựa vững chãi như bàn thạch cho tớ, đúng vậy, nhưng thực chất cậu chẳng khác nào một gã khờ. Cậu—”

“Cái từ ‘gã khờ’ đó cậu nhặt ở đâu ra thế, anh bạn nhỏ? Để tớ nói cho cậu nghe—”

“—cứ thích làm ra vẻ đăm chiêu nghiêm nghị rồi thông báo với thiên hạ rằng ‘trách nhiệm của những doanh nhân có trách nhiệm là phải giữ gìn đạo đức nghiêm ngặt, như một tấm gương sáng cho cộng đồng noi theo.’ Thậm chí cậu còn quá đỗi nghiêm túc về chuyện đạo đức ấy chứ, Georgie già ạ, đến mức tớ không dám nghĩ bên dưới lớp vỏ bọc đó cậu thực sự là một kẻ vô luân đến mức nào. Thôi được rồi, cậu có thể—”

“Khoan đã, khoan đã nào! Cái gì mà—”

“—cứ tha hồ bàn về đạo đức tùy thích đi, anh bạn thân mến, nhưng tin tớ đi, nếu không nhờ có cậu cùng những buổi tối thỉnh thoảng kéo đàn vĩ cầm hòa tấu cùng cây đàn vi-ô-lông xê-lô của Terrill O’Farrell, cùng ba hoặc bốn cô nàng đáng yêu giúp tớ tạm quên đi cái trò đùa tàn nhẫn mà người ta gọi là ‘cuộc sống đáng kính’ ấy, thì tớ đã tự sát từ nhiều năm về trước rồi.

“Và cả chuyện kinh doanh nữa chứ! Ngành kinh doanh lợp mái nhà! Mái nhà cho chuồng bò! Ồ, tớ không có ý chê là bản thân chưa từng kiếm được khối niềm vui từ Trò Chơi đó; niềm vui từ việc qua mặt các liên đoàn lao động, nhìn thấy những tấm séc lớn gửi về, và công việc kinh doanh ngày càng phất lên. Nhưng rốt cuộc thì để làm gì chứ? Cậu biết đấy, công việc kinh doanh của tớ chẳng phải là phân phối vật liệu lợp mái — mà chủ yếu là ngăn không cho các đối thủ cạnh tranh phân phối vật liệu lợp mái mà thôi. Cậu cũng thế cả thôi. Tất cả những gì chúng ta làm chỉ là cứa cổ lẫn nhau rồi bắt công chúng phải gánh khoản tiền đó!”

“Này nhé, Paul! Cậu ăn nói chẳng khác gì chủ nghĩa xã hội rồi đấy!”

“Ồ vâng, dĩ nhiên là tớ không thực sự có ý hoàn toàn như thế rồi — tớ đoán vậy. Dĩ nhiên là... sự cạnh tranh... sẽ làm nổi bật những gì ưu tú nhất — quy luật sinh tồn của kẻ mạnh — nhưng... Ý tớ là: Cứ nhìn vào tất cả những gã mà chúng ta quen biết, đúng những kẻ đang có mặt ngay trong câu lạc bộ lúc này, những kẻ có vẻ hoàn toàn mãn nguyện với đời sống gia đình và công việc kinh doanh của họ, những kẻ tung hô Zenith cùng Phòng Thương mại và gào thét đòi nâng dân số lên một triệu người xem. Tớ cá là nếu cậu có thể mổ xẻ đầu óc họ ra, cậu sẽ thấy cứ một phần ba trong số họ thực sự cảm thấy mãn nguyện với vợ con, bạn bè và văn phòng của mình; một phần ba cảm thấy bứt rứt không yên nhưng lại chẳng dám thừa nhận; và một phần ba còn lại thì khốn khổ và thừa nhận điều đó. Họ căm ghét cái trò chơi hừng hực khí thế, đầy nhiệt huyết và tiến thủ ấy, họ chán ngấy những bà vợ của mình và nghĩ rằng người thân của họ chỉ là một lũ ngốc — ít nhất là khi bước sang tuổi bốn mươi hay bốn lăm, họ sẽ cảm thấy chán ngấy — và họ căm ghét công việc kinh doanh, và họ sẽ sẵn sàng... Cậu nghĩ tại sao lại có nhiều vụ tự sát ‘bí ẩn’ đến thế? Cậu nghĩ tại sao lại có từng ấy Công Dân Đích Thực lao thẳng vào cuộc chiến tranh? Cậu thực sự nghĩ đó hoàn toàn là lòng yêu nước đấy phỏng?”

Babbitt hậm hực: “Cậu còn mong đợi gì nữa chứ? Cậu nghĩ chúng ta được sinh ra trên cõi đời này để hưởng thụ một cuộc sống êm đềm rồi... gọi là gì nhỉ... ‘thả trôi trên những chiếc giường hoa êm ái’ chắc? Cậu nghĩ con người sinh ra chỉ để hạnh phúc thôi sao?”

“Sao lại không chứ? Dù tớ chưa từng tìm ra được bất kỳ ai biết rốt cuộc Con Người sinh ra trên đời để làm cái quái gì!”

“Thì chúng ta biết rõ rồi còn gì — không chỉ riêng trong Kinh Thánh đâu, mà suy luận thông thường cũng thấy rõ — một kẻ không chịu cúi đầu làm việc và làm tròn bổn phận của mình, cho dù đôi khi nó có tẻ nhạt đến đâu đi nữa, thì chẳng khác nào một... ồ, hắn đơn giản chỉ là một kẻ yếu đuối. Nói đúng hơn là một kẻ mềm yếu hèn nhát! Thế còn cậu, cậu đang cổ súy cho cái quái gì thế? Đi thẳng vào vấn đề xem nào! Nếu một người cảm thấy chán ngấy vợ mình, ý cậu nghiêm túc là anh ta có quyền đá bay mụ ta đi rồi chuồn êm, thậm chí là tự sát luôn chắc?”

“Chúa ơi, tớ nào biết một con người có những ‘quyền’ gì! Và tớ cũng chẳng biết giải pháp nào cho nỗi chán chường cả. Nếu biết, tớ đã trở thành nhà triết học duy nhất tìm ra thứ thuốc chữa cho sự sống rồi. Nhưng tớ biết chắc một điều rằng có nhiều người cảm thấy cuộc đời họ tẻ nhạt, và tẻ nhạt một cách không cần thiết, gấp mười lần con số những kẻ dám thừa nhận điều đó; và tớ thực sự tin rằng nếu thỉnh thoảng chúng ta dám bứt phá và thừa nhận nó, thay vì cứ sống thật ngoan ngoãn, kiên nhẫn và trung thành suốt sáu mươi năm, để rồi tiếp tục ngoan ngoãn, kiên nhẫn và chết đi cho đến tận cùng cõi vĩnh hằng, thì biết đâu đấy, có lẽ, chúng ta có thể làm cho cuộc đời trở nên vui thú hơn chăng.”

Họ trượt dài vào một mê cung của những suy đoán. Babbitt cảm thấy bứt rứt và vụng về tựa một con voi. Paul thì táo bạo, nhưng lại không hoàn toàn chắc chắn về sự táo bạo của chính mình. Thỉnh thoảng, Babbitt bất chợt đồng tình với Paul trong một sự thừa nhận đi ngược lại hoàn toàn với mọi lời biện hộ cho bổn phận và sự kiên nhẫn theo đạo Kitô của anh, và với mỗi lần thừa nhận như thế, anh lại trải qua một niềm vui liều lĩnh kỳ lạ. Cuối cùng, anh lên tiếng:

“Này nhé, anh bạn Paul già, cậu nói nhiều đến thế về việc đạp đổ mọi thứ, thế mà cậu có bao giờ dám đạp đâu. Sao cậu không làm đi?”

“Chẳng ai làm cả. Thói quen đã quá sâu rễ bền gốc. Nhưng mà... Georgie, tớ đang nghĩ đến một chuyến đi chơi thả phanh nho nhỏ — ồ, đừng lo lắng thế, hòn đá tảng của chế độ một vợ một chồng ạ; nó hoàn toàn đàng hoàng và đúng mực mà. Mọi chuyện có vẻ như đã được định đoạt rồi phải không — mặc dù Zilla vẫn cứ luôn miệng đòi một kỳ nghỉ tốn kém ra trò ở New York và Atlantic City, với những ánh đèn rực rỡ, những ly cocktail chui lủi và một đám đàn ông vô công rỗi nghề lảng vảng để nhảy múa — nhưng gia đình Babbitt và gia đình Riesling chắc chắn sẽ đến hồ Sunasquam, phải không nào? Sao cậu và tớ không viện một cái cớ nào đó — ví dụ như công chuyện làm ăn ở New York — rồi lên Maine trước họ bốn năm ngày, và cứ thế tự do thảnh thơi tự túc câu cá, hút thuốc, chửi thề và sống đúng với bản chất tự nhiên nhỉ?”

“Tuyệt! Quá tuyệt vời!” Babbitt trầm trồ tán thưởng.

Đã mười bốn năm nay, anh chưa từng có một kỳ nghỉ nào mà không đi cùng vợ, và cả hai người đều không hoàn toàn tin rằng họ có thể phạm phải một sự táo tợn tày trời đến thế. Rất nhiều hội viên của Câu lạc bộ Thể thao vẫn đi cắm trại mà không có vợ đi cùng, nhưng họ được phân công chính thức cho việc câu cá và săn bắn, trong khi những môn thể thao thiêng liêng và bất biến của Babbitt và Paul Riesling lại là đánh golf, lái ô tô và chơi bài bridge. Đối với những tay câu cá hay những người chơi golf mà thay đổi thói quen của họ thì đó sẽ là một sự vi phạm kỷ luật tự đặt ra có thể gây sốc cho tất cả những công dân chân chính và tuân thủ lề thói.

Babbitt lớn tiếng hậm hực: “Sao chúng ta không dứt khoát dậm chân xuống rồi tuyên bố, ‘Chúng tôi đi trước các người, và mọi chuyện chỉ có thế thôi!’ Có gì phạm pháp trong đó đâu. Cứ nói thẳng với Zilla rằng—”

“Cậu chẳng thể nào nói thẳng với Zilla một cách đơn giản được đâu. Này Georgie, cô ấy gần như cũng là một nhà đạo đức học giống hệt cậu vậy, và nếu tớ nói cho cô ấy sự thật, cô ấy sẽ chắc đét một điều rằng chúng ta đang đi gặp gỡ mấy ả đào ở New York cho mà xem. Hơn nữa, ngay cả Myra — cô ấy dẫu không bao giờ cằn nhằn cậu theo cách mà Zilla làm, nhưng cô ấy sẽ lo lắng. Cô ấy sẽ nói rằng, ‘Anh không muốn em đi Maine cùng anh ư? Em sẽ chẳng đời nào mơ đến chuyện đi trừ phi anh muốn điều đó;’ và cậu sẽ lại nhượng bộ để bảo vệ cảm xúc của cô ấy thôi. Ồ, quỷ tha ma bắt đi! Hay là chúng ta ra làm vài ván bowling nhỏ đi.”

Trong suốt ván chơi bowling dích-pin, một phiên bản trò chơi ném pin non dành cho giới trẻ, Paul giữ im lặng hoàn toàn. Khi họ bước xuống những bậc thềm của câu lạc bộ, trễ hơn nửa tiếng so với thời gian mà Babbitt từng nghiêm khắc thông báo với cô McGoun rằng anh sẽ quay lại, Paul thở dài: “Này anh bạn già, lẽ ra tớ không nên tuôn ra những lời về Zilla theo cái cách vừa rồi.”

“Thôi đi ông tướng, nói thế để xả bớt áp lực thôi mà.”

“Ồ, tớ biết chứ! Sau khi dành trọn buổi trưa để bĩu mai chế giễu những lề thói thông thường, tớ lại đủ thông thường để cảm thấy xấu hổ vì đã cứu lấy mạng sống của mình bằng cách bùng nổ với mấy rắc rối ngớ ngẩn bản thân!”

“Này Paul già, dây thần kinh của cậu đang có vấn đề rồi đấy. Tớ sẽ lôi cậu đi cho bằng được. Tớ sẽ dàn xếp vụ này. Tớ sẽ bịa ra một thương vụ quan trọng ở New York và — và chắc chắn rồi, dĩ nhiên! — tớ sẽ cần cậu tư vấn cho tớ về phần mái nhà của tòa nhà đó! Rồi thương vụ chết tiệt ấy sẽ đổ bể, và chẳng còn cách nào khác ngoài việc chúng ta phải đi trước lên Maine. Tớ... Paul, khi mọi chuyện ngã ngũ, tớ chẳng thèm bận tâm việc cậu có muốn nổi loạn hay không nữa. Tớ rất thích duy trì cái uy tín là một thành viên của Nhóm, nhưng nếu cậu thực sự cần tớ, tớ sẵn sàng vứt quách nó đi và đứng về phía cậu trong bất kỳ hoàn cảnh nào! Dĩ nhiên không có nghĩa là cậu sẽ... dĩ nhiên tớ không có ý nói là cậu sẽ làm điều gì đó khiến cho... khiến cho một vị thế đàng hoàng bị tiêu tùng nhưng mà... Cậu hiểu ý tớ chứ? Tớ chỉ là một lão khờ vụng toan, và tớ cần cái bàn tay khéo léo sắc sảo của cậu. Chúng ta... Ôi quỷ tha ma bắt, tớ không thể đứng đây lảm nhảm cả ngày được! Vào việc thôi nào! Chào nhé! Đừng có nhận tiền giả đấy nhé, Paulibus! Gặp lại cậu sớm nhé! Chào nhé!”