Nếu có ai hỏi Babbitt đạo của anh là gì, anh sẽ trả lời bằng giọng hùng hồn đậm chất Câu lạc bộ Phát triển Cộng đồng: “Đạo của tôi là phục vụ đồng loại, kính anh em như chính mình, và góp phần nhỏ bé để mang lại cuộc sống hạnh phúc cho tất cả mọi người.” Nếu người đó gặng hỏi chi tiết hơn, anh sẽ tuyên bố: “Tôi là tín hữu Giáo hội Trưởng lão, và dĩ nhiên, tôi chấp nhận giáo lý của giáo hội.” Nếu đối phương còn cố tình xoáy sâu hơn nữa, anh sẽ bực dọc phàn nàn: “Bàn tán hay tranh luận về tôn giáo chẳng ích gì; chỉ tổ gây ra xích mích, bất hòa.”
Thực chất, nội dung thần học của anh chỉ xoay quanh niềm tin rằng có một đấng tối cao từng cố gắng tạo ra chúng ta hoàn hảo nhưng có lẽ đã thất bại; rằng nếu là Người Tốt, người ta sẽ lên một nơi gọi là Thiên Đàng (Babbitt trong vô thức hình dung nơi này giống như một khách sạn hạng sang có khu vườn riêng); còn nếu là Kẻ Xấu, nghĩa là kẻ phạm tội giết người, trộm cắp, hút cocaine, nuôi tình nhân hay buôn bán bất động sản ảo, kẻ đó sẽ bị trừng phạt. Tuy nhiên, Babbitt không dám chắc về cái gọi là “cái vụ Địa Ngục.” Anh giải thích với Ted: “Tất nhiên tôi là người khá cởi mở; tôi không hẳn tin vào một Địa Ngục ngập lửa với diêm sinh. Nhưng suy cho cùng thì một tên làm đủ mọi thói hư tật xấu đời nào lại không bị tóm, hiểu ý tôi chứ?”
Anh hiếm khi ngẫm nghĩ về những giáo lý thần học ấy. Cốt lõi trong đời sống tôn giáo thực tế của anh là việc đi lễ tỏ ra rất đáng kính và có lợi cho công việc làm ăn; rằng nhà thờ ngăn không cho những Kẻ Tệ Hạt nhất trở nên tồi tệ hơn nữa; và những bài giảng của mục sư, dù có vẻ tẻ nhạt đến đâu vào lúc nghe, vẫn ẩn chứa một thứ quyền năng huyền bí kiểu như bùa phép giúp ích cho con người—giúp anh giữ được sự kết nối với Những Giá Trị Cao Cả.”
Những cuộc điều tra đầu tiên của anh cho Ủy ban Cố vấn Trường Chúa nhật không hề mang lại cho anh chút cảm hứng nào.
Anh thích Lớp Kinh Thánh của Những Người Bận Rộn, bao gồm những nam nữ trưởng thành và được hướng dẫn bởi bác sĩ T. Atkins Jordan thuộc trường phái cũ, với phong cách hào hứng sánh ngang với các diễn giả pha trò tinh tế sau bữa tối; nhưng khi xuống các lớp thiếu niên, anh lại cảm thấy hụt hẫng. Anh nghe Sheldon Smeeth, giám đốc giáo dục của Hội Thanh niên Cơ Đốc (Y.M.C.A.) kiêm trưởng ban hợp xướng nhà thờ, một thanh niên tóc xoăn có nụ cười tươi nhưng trông nhợt nhạt và gắng gượng, đang dạy một lớp gồm những cậu bé mười sáu tuổi. Smeeth ân cần khuyên nhủ chúng: “Nào các bạn, vào thứ Năm tới tôi sẽ tổ chức một Buổi Trò Chuyện Từ Trái Tim Đến Trái Tim tại nhà tôi. Chúng ta sẽ quây quần bên nhau và thoải mái bộc lộ những Nỗi Lo Thầm Kín. Các bạn có thể tâm sự mọi chuyện với lão Sheldy đây, giống như tất cả các bạn ở hội Y vẫn làm. Tôi sẽ giảng giải cặn kẽ về những thói hư tật xấu ghê tởm mà một đứa trẻ rất dễ mắc phải nếu không có sự dẫn dắt của một Người Anh Cả, cũng như về những hiểm nguy và vinh quang của Chuyện Trai Gái.” Lão Sheldy cười rạng rỡ một cách ướt át; lũ trẻ tỏ vẻ hổ thẹn; còn Babbitt chẳng biết phải quay cặp mắt ngượng ngùng của mình đi đâu.
Đỡ khó chịu hơn nhưng cũng tẻ nhạt không kém là các lớp học nhỏ về triết học và nhân chủng học phương Đông do những bà cô chưa chồng đầy tâm huyết giảng dạy. Hầu hết các lớp họp trong căn phòng Trường Chúa nhật được đánh vecni bóng loáng, nhưng có một số lớp phải tràn xuống tầng hầm, nơi được trang trí bằng những ống nước nổi gân ngoằn ngoèo và được chiếu sáng bởi những ô cửa sổ nhỏ nằm tít trên cao bức tường ẩm ướt. Tuy nhiên, những gì Babbitt nhìn thấy lại chính là Nhà thờ Trưởng lão Thứ nhất ở Catawba. Anh như đang trở lại lớp Trường Chúa nhật thời thơ ấu. Anh lại ngửi thấy cái mùi ngột ngạt lịch sự chỉ có ở phòng khách nhà thờ; anh nhớ lại những cuốn sách Trường Chúa nhật xỉn màu: “Hetty, một Nữ anh hùng Khiêm nhường” và “Josephus, một Chàng trai xứ Palestine”; anh lại lật giở những tấm thẻ Kinh Thánh sặc sỡ mà chẳng đứa trẻ nào muốn giữ nhưng cũng tiếc chẳng nợ vứt đi vì chúng mang thứ gì đó linh thiêng; anh lại bị hành hạ bởi những bài học học vẹt ê a từ ba mươi lăm năm trước, khi anh ngồi nghe trong nhà thờ rộng lớn ở Zenith:
“Nào, Edgar, em đọc câu tiếp theo đi. Câu này có ý nghĩa gì khi nói rằng con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn? Điều này dạy chúng ta bài học gì? Clarence! Xin đừng ngọ nguậy nữa! Nếu em chịu khó học bài thì đã không bồn chồn như thế. Nào, Earl, bài học mà Chúa Giê-su muốn truyền dạy cho các môn đệ là gì? Điều duy nhất thầy muốn các em đặc biệt ghi nhớ, các chàng trai ạ, chính là câu nói: ‘Mọi sự đều có thể với Đức Chúa Trời.’ Hãy luôn nhớ điều đó—Clarence, xin hãy tập trung—chỉ cần nhủ rằng ‘Mọi sự đều có thể với Đức Chúa Trời’ bất cứ khi nào các em cảm thấy nản lòng, và, Alec, em đọc câu tiếp theo đi; nếu em chịu chú ý thì đã không để bị lạc mất dòng rồi!”
Vo ve—vo ve—vo ve—những con ong khổng lồ đang u minh kêu rền trong một hang động buồn ngủ—
Babbitt giật mình tỉnh giấc sau cơn ngủ gật mở mắt, cảm ơn cô giáo vì “đặc ân được lắng nghe bài giảng tuyệt vời của cô,” rồi lảo đảo bước sang vòng tròn tiếp theo.
Sau hai tuần như thế, anh chẳng có nổi một ý kiến đóng góp nào cho Mục sư Tiến sĩ Drew.
Rồi anh khám phá ra cả một thế giới tạp chí Trường Chúa nhật, một lĩnh vực tuần báo và nguyệt san vô cùng sôi động, chuyên môn, thiết thực và mang tinh thần tiến bộ không kém gì các chuyên mục bất động sản hay tạp chí thương mại giày dép. Anh mua nửa tá ấn phẩm ấy tại một hiệu sách tôn giáo và đọc ngấu nghiến, trầm trồ cho đến tận nửa đêm.
Anh tìm thấy vô số mẹo kiếm hời về “Cách Tập trung Hướng Khơi gợi,” “Săn lùng Hội viên Mới,” và “Thuyết phục Khách hàng Tiềm năng Ký kết với Trường Chúa nhật.” Anh đặc biệt thích từ “khách hàng tiềm năng,” và anh vô cùng xúc động trước đoạn châm ngôn:
“Nguồn cội đạo đức trong đời sống cộng đồng nằm sâu thẳm trong các Trường Chúa nhật—những ngôi trường giáo dục và truyền cảm hứng tôn giáo. Sự xao lãng hôm nay đồng nghĩa với việc đánh mất sức sống tinh thần và sức mạnh đạo đức trong những năm tháng tới.... Những thực tế như trên, đi kèm với một lời kêu gọi kiên quyết, sẽ chạm đến những con người mà ta không bao giờ có thể cười cợt hay nịnh nọt để họ chịu gánh vác phần việc của mình.”
Babbitt thừa nhận: “Đúng thế thật. Hồi ở Catawba, cứ có cơ hội là tớ lại trốn tiệt cái Trường Chúa nhật ấy chứ, nhưng nghĩ lại thì, nếu không nhờ những bài học rèn luyện về—về sức mạnh đạo đức ở đó, chắc gì tớ đã có được ngày hôm nay. Mà lại toàn chuyện về Kinh Thánh. Văn học vĩ đại thật. Sớm muộn gì cũng phải đọc lại vài cuốn mới được.”
Anh học được cách tổ chức Trường Chúa nhật khoa học đến nhường nào từ một bài viết trên tờ Lớp Kinh Thánh Người Lớn Westminster:
“Phó chủ tịch thứ hai lo liệu công tác giao lưu của lớp. Cô ấy chọn ra một nhóm để phụ giúp. Những người này sẽ làm nhiệm vụ đón khách. Bất cứ ai đến đều nhận được cái bắt tay nồng nhiệt. Không ai phải ra về trong cảnh lạ lẫm. Một thành viên trong nhóm túc trực ngay bậc cửa để mời gọi những người qua đường bước vào.”
Có lẽ điều mà Babbitt tâm đắc nhất chính là những lời bàn của William H. Ridgway trên tờ Tạp chí Trường Chúa nhật:
“Nếu anh có một lớp học Trường Chúa nhật thiếu hẳn sức sống và sự năng nổ, nghĩa là thiếu sự quan tâm, sĩ số thất thường, hành xử giống như một gã đang mắc chứng uể oải mùa xuân, hãy để lão bác sĩ Ridgway kê cho anh một đơn thuốc. Toa: Mời cả bọn đi ăn tối.”
Các tạp chí Trường Chúa nhật vừa thiết thực lại vừa toàn diện. Chúng không bỏ sót bất kỳ bộ môn nghệ thuật nào. Về âm nhạc, tờ Tạp chí Trường Chúa nhật quảng cáo rằng C. Harold Lowden, “người được hàng ngàn người biết đến qua các sáng tác thánh ca,” đã viết một kiệt tác mới, “mang tựa đề ‘Khát khao Ngươi.’ Phần thơ của Harry D. Kerr là một trong những áng thơ tinh tế nhất mà bạn có thể tưởng tượng, và giai điệu thì hay đến mức không diễn tả nổi bằng lời. Các nhà phê bình đều đồng thuận rằng nó sẽ càn quét khắp cả nước. Có thể biến nó thành một bài thánh ca vô cùng quyến rũ bằng cách thay thế phần lời bằng câu ‘Tôi Đã Nghe Tiếng Chúa Giê-su Gọi.’”
Ngay cả việc thủ công cũng được quan tâm đúng mức. Babbitt chú ý đến một cách minh họa vô cùng khéo léo về sự phục sinh của Chúa Giê-su Ki-tô:
“Mô hình để học sinh tự làm. Ngôi mộ có cửa lăn.—Dùng một chiếc hộp vuông đậy nắp, lật ngược lại. Kéo phần nắp dịch lên phía trước một chút để tạo thành một rãnh ở phía đáy. Cắt một cánh cửa vuông, đồng thời cắt một hình tròn bằng bìa cứng sao cho có thể che kín cánh cửa đó. Phết một lớp hỗn hợp đặc gồm cát, bột mì và nước thật dày lên cánh cửa tròn và ngôi mộ rồi đem phơi khô. Đó chính là tảng đá tròn nặng trĩu bị lấp trước cửa mà những người phụ nữ đã nhìn thấy bị ‘lăn đi’ vào sáng Chủ nhật Phục sinh. Đây chính là câu chuyện mà chúng ta phải ‘Đi—rao giảng.’”
Trong các mục quảng cáo, những tạp chí Trường Chúa nhật tỏ ra vô cùng hiệu quả. Babbitt vô cùng hứng thú với một loại dược phẩm “có tác dụng thay thế việc tập thể dục cho những người ít vận động bằng cách tái tạo các mô thần kinh bị tổn hại, nuôi dưỡng não bộ và hệ tiêu hóa.” Anh cũng rất đỗi phấn khởi khi biết rằng việc buôn bán Kinh Thánh là một ngành công nghiệp cạnh tranh khốc liệt và đầy năng động, đồng thời, với tư cách là một chuyên gia vệ sinh, anh vô cùng hài lòng trước thông báo của Công ty Dụng cụ Tiệc Thánh Vệ Sinh về “một bộ dụng cụ cải tiến và hoàn hảo từ trong ra ngoài, bao gồm cả chiếc khay gỗ gụ đẹp mắt được đánh bóng kỹ càng. Chiếc khay này triệt tiêu mọi tiếng động, nhẹ hơn và dễ cầm nắm hơn các loại khác, lại vô cùng đồng bộ với nội thất nhà thờ hơn bất kỳ chiếc khay làm bằng chất liệu nào khác.”