Anh trả lời các cuộc gọi điện thoại, đọc thư lúc bốn giờ, ký thư của buổi sáng, nói chuyện với một người thuê nhà về việc sửa chữa, và cãi nhau với Stanley Graff.
Chàng thanh niên Graff, nhân viên kinh doanh thị trường bên ngoài, vẫn luôn bóng gió rằng anh xứng đáng được tăng hoa hồng, và hôm nay anh phàn nàn: “Tôi nghĩ mình đáng được nhận tiền thưởng nếu chốt được thương vụ Heiler. Tôi cứ phải chạy đôn chạy đáo và làm việc cật lực vì nó gần như mọi buổi tối luôn ấy chứ.”
Babbitt thường hay nói với vợ rằng tốt hơn hết là nên “nịnh nọt nhân viên văn phòng một chút cho họ vui vẻ thay vì cứ chửi mắng và thúc ép họ—làm vậy sẽ vắt kiệt được nhiều công sức hơn từ họ,” thế nhưng sự thiếu biết ơn hiếm thấy này đã làm tổn thương anh, và anh quay sang quát Graff:
“Này cậu Stan; chúng ta hãy nói cho rõ ràng chuyện này nhé. Cậu cứ ôm cái ảo tưởng rằng chính cậu là kẻ làm tất cả mọi việc bán hàng đấy à. Cậu vớ cái thói đời ấy ở đâu thế hả? Cậu nghĩ cậu sẽ ra cái thớ gì nếu không có nguồn vốn của chúng tôi đứng sau lưng cậu, không có danh sách bất động sản của chúng tôi, và tất cả những khách hàng tiềm năng mà chúng tôi tìm kiếm cho cậu? Việc duy nhất cậu phải làm là theo sát những mối chúng tôi mách nước và chốt hợp đồng. Cả người gác cửa cũng có thể bán được danh sách nhà đất của Babbitt-Thompson! Cậu bảo cậu đã đính ước với một cô gái, nhưng lại phải bỏ ra các buổi tối để chạy theo những kẻ mua nhà. Chà, sao quỷ quái lại không nên làm thế chứ? Cậu muốn làm gì nào? Ngồi lì một chỗ nắm tay cô ta chắc? Để tôi nói cho cậu hay, Stan, nếu cô người yêu của cậu đáng mặt làm vợ, cô ấy sẽ phải vui mừng khi biết cậu đang xông pha ra ngoài kiếm tiền để xây dựng tổ ấm, thay vì cứ quấn quýt lấy nhau tình tứ nhảm nhí. Cái loại đàn ông kêu ca về chuyện làm thêm giờ, cái loại chỉ muốn dành cả buổi tối đọc tiểu thuyết rẻ tiền hay tán tỉnh và trao đổi mấy chuyện nhảm nhí ngốc nghếch với cô đào nào đó, thì không đời nào là cái thứ thanh niên xốc vác, năng nổ, có tương lai—và có Tầm nhìn!—mà chúng ta đang cần ở đây. Thế nào hả? Rốt cuộc thì Lý tưởng của cậu là gì? Cậu muốn kiếm tiền và trở thành một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng, hay cậu muốn làm một kẻ ăn bám vô tích sự, chẳng có chút Cảm hứng hay Nhiệt huyết nào hết?”
Graff không hề dễ dãi tiếp thu Tầm nhìn và Lý tưởng như mọi khi. “Thì con cám ơn ông là con rất muốn kiếm tiền chứ sao! Đó là lý do tại sao con muốn có khoản tiền thưởng đó! Thật lòng nhé, thưa ông Babbitt, con không có ý xấc xược đâu, nhưng cái nhà của ông Heiler này đúng là một cục nợ khó nhằn. Chẳng ai thèm dòm ngó nó cả. Sàn nhà thì mục nát mà tường thì chi chít vết nứt.”
“Đó chính xác là điều tôi muốn nói! Đối với một nhân viên kinh doanh có tình yêu với nghề nghiệp, chính những bài toán hóc búa như thế mới truyền cảm hứng cho họ phát huy hết khả năng. Hơn nữa, Stan— Thực ra mà nói, Thompson và tôi phản đối tiền thưởng, xét trên phương diện nguyên tắc. Chúng tôi quý cậu, và chúng tôi muốn giúp cậu để cậu có thể kết hôn, nhưng chúng tôi không thể đối xử bất công với những người khác trong văn phòng được. Nếu chúng tôi bắt đầu phát tiền thưởng cho cậu, cậu có thấy là chúng ta đang làm tổn thương tình cảm và tỏ ra bất công với Penniman và Laylock không? Đâu ra đấy rõ ràng, sự phân biệt đối xử là không công bằng, và sẽ không có chuyện đó xảy ra ở văn phòng này đâu! Đừng có ảo tưởng, Stan, rằng vì thời chiến tranh việc tuyển nhân viên kinh doanh rất khó, nên bây giờ, khi có rất nhiều kẻ đang thất nghiệp, thì ngoài kia không thiếu gì những thanh niên sáng giá sẵn sàng nhảy vào tận hưởng những cơ hội của cậu, chứ không phải cư xử như thể Thompson và tôi là kẻ thù của cậu và chẳng chịu làm bất cứ việc gì trừ khi có tiền thưởng. Thế nào hả, hử? Thế nào hả?”
“Ờ—thì—trời ạ—tất nhiên là—” Graff thở dài, lầm lũi bước ra ngoài như con cua bò ngang.
Babbitt không thường xuyên đôi co với nhân viên của mình. Anh thích có thiện cảm với những người xung quanh; anh cảm thấy hoang mang khi họ không thích anh. Chỉ khi nào đụng chạm đến túi tiền thiêng liêng thì anh mới hoảng sợ đến mức nổi giận đùng đùng, nhưng rồi, vốn là một kẻ hay diễn thuyết và coi trọng nguyên tắc cao cả, anh lại đâm ra thích thú nghe chính giọng văn hoa của mình và cảm nhận sự ấm áp từ đức hạnh của bản thân. Hôm nay, mải đắm chìm trong sự tự mãn một cách đầy nhiệt huyết đến độ anh tự hỏi không biết mình đã hoàn toàn công tâm chưa:
“Rốt cuộc thì Stan cũng đâu còn là đứa trẻ con nữa. Lẽ ra không nên mắng nó nặng lời thế. Nhưng mà thôi kệ, thỉnh thoảng cũng phải cạo mặt người ta một trận thì họ mới khá lên được chứ vì lợi ích của chính họ thôi mà. Nhiệm vụ không mấy dễ chịu gì, nhưng mà— Tự hỏi không biết Stan có đang giận dai không nhỉ? Nó đang nói gì với con mụ McGoun ngoài kia thế kia?”
Một luồng gió căm ghét lạnh ngắt thổi ra từ văn phòng bên ngoài khiến cho cảm giác thoải mái quen thuộc khi đi làm về nhà bỗng chốc tiêu tan. Anh cảm thấy phiền muộn vì đánh mất sự kính trọng từ đám nhân viên—thứ mà một nhà quản lý luôn phải làm nô lệ cho nó. Thông thường, anh rời văn phòng với hàng ngàn lời dặn dò bận rộn đầy hứng khởi rằng chắc chắn ngày mai sẽ có những công việc quan trọng, và cô McGoun cùng cô Bannigan tốt hơn hết là nên có mặt sớm, đồng thời vì Chúa hãy nhắc anh gọi điện cho Conrad Lyte ngay khi vừa bước chân vào cửa. Đêm nay, anh ra về với vẻ hoạt bát giả tạo và đầy áy náy. Anh cảm thấy sợ hãi những gương mặt lạnh lùng của đám nhân viên cấp dưới—những ánh mắt đang đổ dồn vào anh, cô McGoun trợn trừng nhìn lên từ máy đánh chữ, cô Bannigan ngước qua cuốn sổ cái, Mat Penniman ngẩng cổ dòm ra từ chiếc bàn làm việc trong góc tối, Stanley Graff với nét mặt cau có vô cảm—chẳng khác nào một kẻ trọc phú đứng trước sự nề nếp lạnh lẽo của tay quản gia nhà mình. Anh căm ghét việc phải quay lưng để mặc họ chế giễu, và trong nỗ lực ra vẻ vui vẻ bình thường, anh lắp bắp, cười nói oang oang một cách thân thiện rồi lủi thủi trốn khỏi căn phòng với tâm trạng khốn khổ vô cùng.
Nhưng anh liền quên đi nỗi khốn khổ ấy ngay khi nhìn thấy từ phố Smith vẻ đẹp kiều diễm của Floral Heights; những mái nhà lợp ngói đỏ và phiến đá xanh, những căn phòng lắp kính đón ánh nắng mới tinh tươm, và những bức tường trắng tinh không tì vết.