Babbitt

Lượt đọc: 915 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 6
I

❊ ❊ ❊

Anh nhanh chóng quên đi Paul Riesling trong một buổi chiều bận rộn với những chi tiết không có gì là khó chịu. Sau khi quay lại văn phòng — nơi dường như vẫn lủi thủi tự vận hành mà không có anh — anh chở một vị “khách tiềm năng” đi xem một khu nhà chung cư bốn căn hộ ở quận Linton. Anh vô cùng phấn khởi trước sự trầm trồ của khách hàng dành cho chiếc bật lửa xì-gà mới tinh. Tính năng mới lạ của nó khiến anh lôi ra dùng ba lần, và ba lần anh ném những điếu thuốc dang dở qua cửa xe, miệng cằn nhằn: “Tôi phải bỏ bớt cái thói hút thuốc lá nhiều chết đi được!”

Cuộc thảo luận rôm rả về từng tiểu tiết của chiếc bật lửa đã dẫn họ sang chuyện bàn là điện và thiết bị sưởi giường. Babbitt liền lên tiếng xin lỗi vì cái thói quê mùa, cổ lỗ sĩ là vẫn dùng túi chườm nước nóng, đồng thời tuyên bố anh sẽ cho lắp đường dây điện ra hiên ngủ ngay lập tức. Anh có một sự ngưỡng mộ vô bờ bến và mang tính thơ ca, dù hiểu biết rất ít, đối với mọi thiết bị cơ khí. Chúng chính là biểu tượng của chân lý và cái đẹp trong mắt anh. Đối với mỗi cỗ máy phức tạp mới ra lò — từ máy tiện kim loại, bộ chế hòa khí hai họng, súng máy, cho đến thiết bị hàn oxy-acetylen — anh đều cố học thuộc một câu nhận xét ra điều am hiểu, nghe thật ra dáng chuyên gia, rồi cứ thế đem ra dùng đi dùng lại với một cảm giác thích thú khôn tả khi thấy mình rành rẽ và sành sỏi về kỹ thuật.

Vị khách hàng cũng hùa vào với anh trong sự sùng bái máy móc ấy, rồi họ hớn hở bước đến khu nhà trọ để bắt đầu công cuộc săm soi lớp mái bằng đá phiến nhân tạo, những cánh cửa chống cháy kalamein, và sàn nhà lát ván giấu đinh rộng bảy phần tám inch; họ bắt đầu tung ra những chiêu trò ngoại giao kiểu như tỏ vẻ ngạc nhiên đến đau lòng hay sẵn sàng để bị thuyết phục làm cái điều mà thực ra họ đã quyết định từ trước, để rồi một ngày nào đó sẽ chốt được hợp đồng mua bán.

Trên đường quay về, Babbitt ghé qua xưởng đóng tủ bếp của đối tác kiêm bố vợ anh, Henry T. Thompson, rồi họ lái xe băng qua Nam Zenith — một khu vực sặc sỡ sắc màu, ồn ào và đầy phấn khích: những nhà máy mới xây bằng gạch rỗng với những ô cửa kính lưới thép khổng lồ, những nhà máy gạch đỏ cũ kỹ cáu bẩn bám đầy hắc ín, những tháp nước chọc trời, những chiếc xe tải đỏ sừng sững như đầu máy xe lửa, cùng hàng chục nhánh đường ray tấp nập với những toa tàu hàng bôn ba khắp nơi từ tuyến New York Central và xứ sở vườn táo, tuyến Great Northern và những cao nguyên lúa mì, cho đến tuyến Southern Pacific và những vườn cam quýt.

Họ trao đổi với viên thư ký của Công ty đúc Zenith về một dự án nghệ thuật đầy thú vị — chiếc hàng rào bằng gang cho Nghĩa trang Linden Lane. Sau đó, họ lái xe đến Công ty ô tô Zeeco để gặp giám đốc kinh doanh Noël Ryland nhằm bàn về mức chiết khấu khi mua xe Zeeco cho Thompson. Babbitt và Ryland đều là hội viên Câu lạc bộ Boosters, và chẳng có hội viên Booster nào lại thấy thoải mái nếu mua đồ của một hội viên khác mà không được giảm giá cả. Thế nhưng Henry Thompson lại càu nhàu: “Ôi, mặc thây chúng nó! Tôi đời nào đi hạ mình đi xin xỏ giảm giá, chẳng xin đứa nào sất.” Đó chính là một trong những điểm khác biệt giữa Thompson — mẫu doanh nhân Mỹ kiểu cũ, gầy gò, thuộc tầng lớp Yankee phong trần, truyền thống và điển hình trên sân khấu — với Babbitt: một kẻ hiện đại tròn trịa, bóng bẩy, tháo vát, bắt kịp thời đại và hoàn hảo theo những tiêu chí khác. Mỗi khi Thompson cất giọng oang oang: “Hãy đặt cái bút ký tên John Hancock của anh vào dòng này,” Babbitt lại thấy buồn cười trước cái vẻ quê mùa cổ rích ấy chẳng khác nào một quý ông Anh quốc chính thống nhìn người Mỹ. Anh thừa biết mình mang dòng dõi văn minh và nhạy cảm hơn hẳn Thompson. Anh đã tốt nghiệp đại học, anh biết đánh gôn, anh thường hút thuốc lá thay vì xì-gà, và mỗi khi tới Chicago, anh luôn thuê một phòng khách sạn có buồng tắm riêng. “Vấn đề là ở chỗ này,” anh giải thích với Paul Riesling, “mấy lão già đó thiếu đi sự tinh tế mà thời buổi này buộc phải có.”

Tuy nhiên, sự tiến bộ văn minh ấy cũng có thể bị đẩy đi quá đà, như Babbitt nhận thấy. Noël Ryland, giám đốc kinh doanh của Zeeco, chỉ là một cử nhân Princeton phù phiếm, trong khi Babbitt lại là một sản phẩm chuẩn mực, chất lượng cao xuất xưởng từ cái đại bách hóa lớn lao ấy: Đại học Tiểu bang. Ryland diện quần ôm sát, anh ta viết những bức thư dài dằng dặc bàn về Quy hoạch Đô thị và Phong trào Hát tập thể cộng đồng, và dù là một hội viên Booster, ai cũng biết trong túi anh ta lúc nào thủ sẵn những tập thơ nhỏ viết bằng ngoại ngữ. Tất cả những điều đó đã đi quá xa rồi. Henry Thompson là đỉnh cao của sự thủ cựu, còn Noël Ryland là đỉnh cao của sự sáo rỗng; đứng giữa họ, chống đỡ cho quốc gia, gìn giữ các nhà thờ Tin lành, sự ấm cúng gia đình và nền kinh doanh lành mạnh chính là Babbitt cùng những người bạn của anh.

Với sự đánh giá đúng đắn ấy về bản thân — và với lời hứa giảm giá chiếc xe cho Thompson — anh quay trở lại văn phòng trong sự đắc thắng.

Nhưng khi bước qua hành lang Tòa nhà Reeves, anh thở dài: “Tội nghiệp Paul già! Mình phải... Ơ, khỉ thật cái thằng Noël Ryland! Khỉ thật Charley McKelvey! Chỉ vì chúng nó kiếm được nhiều tiền hơn mình mà tưởng mình cao sang lắm đấy. Có cho tiền tôi cũng chẳng thèm bước chân vào cái Câu lạc bộ Union ngột ngạt cổ lỗ của chúng nó đâu! Tôi... Chẳng hiểu sao, hôm nay tôi chẳng có chút hứng thú nào để làm việc nữa. Thôi kệ...”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 14 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

2 Trong Tổng Số 3 tác phẩm của Sinclair Lewis

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.