Babbitt vốn quý mến bạn bè, hắn rất thích cái vẻ quan trọng của một người chủ nhà khi cất giọng hào hứng: “Chắc chắn rồi, các cậu phải ăn thêm chút gà nữa chứ—làm gì có chuyện không!”; hắn cũng đánh giá cao tài năng của T. Cholmondeley Frink. Thế nhưng, sự hưng phấn từ những ly cocktail đã bay biến, và hắn càng ăn lại càng thấy kém vui. Buổi tối đang yên lành bỗng chốc mất vui chỉ vì thói cằn nhằn của vợ chồng Swanson.

Ở Floral Heights và những khu dân cư giàu có khác tại Zenith, đặc biệt là trong “giới vợ chồng trẻ”, có rất nhiều người phụ nữ chẳng có việc gì làm để bận tâm. Dù thuê ít người giúp việc, nhưng nhờ có bếp gas, bếp điện, máy rửa bát, máy hút bụi cùng những bức tường bếp lát gạch men, nhà cửa của họ quá tiện nghi đến mức chẳng còn mấy việc nhà, lại thêm chuyện thức ăn phần lớn mua sẵn ở tiệm bánh hay cửa hàng đồ nguội. Họ chỉ có hai, một, hoặc thậm chí chẳng có đứa con nào; và dẫu cho người ta vẫn ca tụng rằng Đại chiến thế giới đã tôn vinh lao động, các ông chồng của họ vẫn phản đối việc vợ mình “lãng phí thời gian và nhiễm đầy mấy ý tưởng điên rồ” qua các hoạt động xã hội không lương, và càng phản đối dữ dội hơn nếu các bà kiếm ra tiền để rồi thiên hạ xì xào rằng họ không được chồng nuôi chu cấp đàng hoàng. Họ có lẽ chỉ làm việc khoảng hai tiếng mỗi ngày, còn lại thời gian đều dành để ăn kẹo chocolate, xem phim chiếu rạp, ngắm tủ kính cửa hàng, tụ tập dăm ba người đi chơi bài và buôn chuyện, đọc tạp chí, vẩn vơ mơ mộng về những bóng hình người tình chưa bao giờ xuất hiện, rồi tích tụ một nỗi bồn chồn khó tả để trút hết lên đầu chồng bằng những lời cằn nhằn. Các ông chồng tất yếu cũng cằn nhằn lại.

Vợ chồng Swanson chính là những đại diện hoàn hảo cho cái hội hay cằn nhằn ấy.

Suốt buổi tối hôm ấy, Eddie Swanson cứ cằn nhằn không ngớt trước mặt mọi người về chiếc váy mới của vợ. Anh ta cho rằng nó quá ngắn, khoét quá sâu, mỏng tang đến mức kém kín đáo, và lại quá đắt đỏ. Anh ta quay sang cầu cứu Babbitt:

Thật đấy, George, cậu nghĩ sao về cái giẻ lau mà con vợ tớ vừa đú đởn đi mua cơ chứ? Cậu có thấy nó quá quắt không?

Có gì mà căng thế, Eddie? Tớ thấy đó là một chiếc váy xinh xắn phết chứ bộ, Babbitt đáp.

Đấy, anh thấy chưa, đồ khôn lỏi! Anh đúng là chuyên gia về thời trang cơ đấy! Louetta giận dữ quát lên, trong khi mấy vị khách ngẫm nghĩ rồi liếc nhìn bờ vai cô ta.

Thôi đi nào, Swanson nói. Tớ đủ am hiểu để biết rằng đó là sự lãng phí tiền bạc, và tớ phát ngấy lên được khi thấy em cứ để cả tủ quần áo mặc chẳng thèm hỏng. Anh đã nói ý kiến của mình về chuyện này rồi, và em thừa biết em chẳng thèm đếm xỉa gì đến. Anh cứ phải bám sát gót em thì em mới chịu làm việc gì ra hồn—

Còn rất nhiều lời qua tiếng lại như thế nữa, và tất cả mọi người đều hùa vào, trừ Babbitt. Mọi thứ quanh hắn đều trở nên mờ mịt, ngoại trừ cái dạ dày đang quằn quại đỏ lựng như một cục than hồng. Ăn lắm vào; đáng lẽ không nên tọng mấy thứ này, hắn rên rỉ — nhưng miệng vẫn tiếp tục nhai, vẫn nuốt chửng một miếng kem lạnh ngắt dính nhầy nhụa cùng chiếc bánh ngọt vị dừa nhão nhoét như kem cạo râu. Hắn có cảm giác như bụng mình bị nhồi đầy đất sét; cổ họng và cơ thể như muốn nứt toác ra, đầu óc đặc quánh một màu bùn nóng bỏng; vậy mà hắn vẫn phải trầy trật giữ nụ cười và hô hào cho đúng phép lịch sự của một người chủ nhà ở Floral Heights.

Nếu không vì nể khách khứa, hắn đã chuồn ra ngoài đi dạo để giã từ cơn say đồ ăn rồi, nhưng giữa làn khói mờ ảo lấp đầy căn phòng, họ vẫn ngồi lì ở đó mãi, nói nói nói, mặc cho hắn đang chết dở sống dở với suy nghĩ: Đúng là đồ ngốc mới tọng ngần này thứ — không một miếng nào nữa nhé, để rồi lại nhận ra mình đang nếm lại cái hỗn hợp kem tan chảy nhờ nhợ ở trên đĩa. Chẳng có chút phép màu nào từ bạn bè cứu vớt nổi hắn; hắn chẳng thấy khá hơn chút nào khi Howard Littlefield khoe cái vốn hiểu biết uyên bác của mình rằng công thức hóa học của cao su nguyên chất là C10H16, sau đó chuyển hóa thành isopren, tức 2C5H8. Đột nhiên, chẳng vì điềm báo trước nào, Babbitt không chỉ thấy chán ngấy mà còn thành thật thừa nhận rằng mình đang chán chết đi được. Được thoát khỏi chiếc bàn ăn, thoát khỏi cực hình của chiếc ghế cứng ngắc để ngả ngốn trên chiếc ghế bành dài ngoài phòng khách quả là một thứ hạnh phúc tột cùng.

Những người khác, qua câu chuyện chắp vá đầy gượng gạo của họ, qua nét mặt như đang bị bóp nghẹt một cách chậm chạp và đau đớn, dường như cũng đang khổ sở vì cái nghĩa vụ giao tế xã hội và nỗi ám ảnh mang tên đồ ăn ngon chẳng kém gì hắn. Ai nấy đều thở phào nhẹ nhõm khi có người đề nghị chơi bài bridge.

Babbitt dần hồi phục khỏi cảm giác như bị luộc chín. Hắn đã thắng cờ. Hắn lại có thể chịu đựng được sự niềm nở đến mức câm nín của Vergil Gunch. Nhưng trong đầu hắn lại vẽ ra cảnh được lang thang cùng Paul Riesling bên một hồ nước ở Maine. Cảm giác ấy thật mãnh liệt và đầy chất thơ, chẳng khác nào nỗi nhớ quê hương. Hắn chưa từng đặt chân đến Maine bao giờ, thế mà hắn như nhìn thấy những dãy núi mờ sương, mặt hồ phẳng lặng trong ánh chiều tà. Thằng bé Paul ấy đáng giá gấp vạn lần mấy kẻ khoác lác ra vẻ trí thức kia cộng lại, hắn lẩm bẩm; và: Tớ chỉ muốn cao chạy xa bay khỏi... tất cả mọi thứ.

Ngay cả Louetta Swanson cũng chẳng thể lay chuyển được hắn.

Bà Swanson rất xinh đẹp và mềm mại. Babbitt không phải là kẻ chuyên nghiên cứu về phụ nữ, ngoại trừ việc tìm hiểu thị hiếu của họ đối với những ngôi nhà cho thuê đã trang bị đầy đủ nội thất. Hắn phân loại họ thành Phụ nữ Chân chính, Phụ nữ Lao động, Những mụ Cổ hủ Lắm điều, và Gái tơ Đú đởn. Hắn hay mơ mộng về vẻ quyến rũ của họ nhưng vẫn đinh ninh rằng tất cả bọn họ (trừ những người phụ nữ trong gia đình hắn) đều rất “khác lạ” và “bí ẩn”. Thế nhưng, bằng trực giác, hắn thừa biết là có thể tiếp cận được Louetta Swanson. Mắt và môi cô ta lúc nào cũng ươn ướt. Gương mặt thon dần từ chiếc trán rộng xuống cái cằm nhọn, đôi môi mỏng nhưng cứng cỏi và đầy khao khát, còn giữa hai hàng lông mày hằn lên hai nếp nhăn cong vút đầy vẻ đam mê. Cô ta chắc chừng ba mươi tuổi, hoặc trẻ hơn. Chẳng có lời đồn thổi tai tiếng nào từng chạm đến cô ta, nhưng bất cứ người đàn ông nào khi nói chuyện với cô ta cũng tự nhiên và ngay lập tức tỏ ra tán tỉnh, còn mọi phụ nữ thì đều nhìn theo với ánh mắt trơ trọi, lạnh lùng.

Giữa những ván bài, khi đang ngồi trên ghế bành dài, Babbitt hướng về phía cô ta với vẻ hào hoa cần thiết, cái thứ sự hào hoa vang dội kiểu Floral Heights vốn chẳng phải là tán tỉnh mà thực chất là một cuộc trốn chạy trong hoảng sợ:

Tối nay trông em cứ như một cầy soda mới tinh ấy nhỉ, Louetta.

Thế ạ?

Lão Eddie nhà em hình như lại nổi cơn lôi đình rồi thì phải.

Vâng. Em phát ngấy lên được.

À thế, khi nào chán lão chồng rồi, em có thể cao chạy xa bay cùng chú George này nhé.

Nếu em bỏ trốn thật — Ồ, mà thôi...

Có ai từng bảo với em là tay em đẹp tuyệt trần chưa?

Cô ta cúi nhìn đôi bàn tay mình, kéo phần ren ở cổ tay áo che đi, nhưng ngoài ra chẳng thèm đếm xỉa gì đến hắn. Cô ta đã chìm đắm trong những mộng tưởng không thành lời.

Tối nay Babbitt quá uể oải để có thể tiếp tục làm tròn bổn phận của một gã đàn ông cuốn hút (dù là trai ngoan chính hiệu). Hắn lững thững quay lại các bàn chơi bài bridge. Hắn chẳng mấy hào hứng khi bà Frink, một phụ nữ nhỏ thó hay hót líu lo, đề nghị cả nhóm thử làm một ít trò cầu cơ xem sao — các cậu biết đấy, Chum có khả năng triệu hồi linh hồn đấy — thề luôn, anh ấy làm tớ sợ phát khiếp!

Các quý cô trong buổi tiệc vốn dĩ im hơi lặng tiếng suốt cả buổi tối, nhưng giờ đây, với bản tính vốn gắn liền với thế giới tâm linh trong khi các đức lang quân bận chiến đấu với những thứ vật chất tầm thường, họ liền nắm quyền chỉ huy và hô lên: Ơ, chơi đi! Trong ánh sáng lờ mờ, đám đàn ông tỏ ra khá trang nghiêm và ngớ ngẩn, nhưng các bà vợ thì run lên vì thành kính khi quây quần ngồi xung quanh chiếc bàn. Họ cười khúc khích: Nào, ngoan ngoãn vào nhé kẻo tôi mách đấy! khi mấy ông chồng nắm tay họ trong vòng tròn.

Babbitt bỗng thấy râm ran một chút hứng thú trở lại với cuộc đời khi bàn tay của Louetta Swanson siết lấy tay hắn với một lực chắc nịch đầy tĩnh lặng.

Tất cả bọn họ cúi rạp người xuống, chăm chú tập trung. Họ giật nảy mình khi ai đó hít một hơi căng thẳng. Trong thứ ánh sáng mờ đục hắt ra từ hành lang, trông họ chẳng khác nào những bóng ma, tự thấy mình như đã thoát xác. Bà Gunch kêu lên chít chít, và họ giật mình cười rộ lên một cách gượng gạo, nhưng ngay lập tức chìm vào sự kinh ngạc tĩnh lặng trước tiếng xì xào của Frink. Đột nhiên, thật khó tin, họ nghe thấy tiếng gõ. Họ trân trân nhìn đôi bàn tay đang nằm im lặng của Frink. Họ cựa quậy, ra điều làm ra vẻ không mấy ấn tượng.

Frink nghiêm trang lên tiếng: Có ai ở đây không? Một tiếng thộp. Một tiếng gõ là dấu hiệu cho ‘phải’ phải không? Một tiếng thộp. Và hai tiếng là ‘không’? Một tiếng thộp.

Nào các bạn, chúng ta có nên thỉnh cầu vị dẫn đường kết nối chúng ta với linh hồn của một vĩ nhân đã khuất không? Frink lầm bầm.

Bà Orville Jones nài nỉ: Ôi, hãy nói chuyện với Dante đi! Tớ đã học về ông ấy ở Câu lạc bộ Đọc sách đấy. Cậu biết ông ấy là ai mà, Orvy.

Đương nhiên là anh biết ông ấy là ai rồi! Lão nhà thơ Ý ngớ ngẩn ấy chứ ai. Em tưởng anh lớn lên ở xó nào hả? ông chồng bị xúc phạm đáp lại.

Chuẩn luôn — cái gã từng làm chuyến du lịch trọn gói xuống Địa ngục ấy mà. Tớ chưa bao giờ cày hết đống thơ của ổng, nhưng hồi ở đại học bọn tớ có học về ổng, Babbitt nói.

Xin mời gọi hồn ngài Dannnnnty! Eddie Swanson cất giọng ngân nga.

Anh phải mời dễ dàng chứ, anh Frink, hai anh vốn là đồng nghiệp thi ca cơ mà, Louetta Swanson nói.

Đồng nghiệp thi ca cái nỗi gì! Cậu lấy đâu ra cái ý tưởng đấy thế? Vergil Gunch phản đối. Tớ cá là Dante cũng có chút tốc độ đấy đối với một lão văn nhân thời cổ — không phải là tớ thực sự đọc ổng đâu nhé — nhưng nói cho vuông, nếu bắt ổng phải cắm mặt vào văn chương thực chiến rồi viết một bài thơ cho hãng phát hành báo chí mỗi ngày như Chum đang làm, thì có cắm cổ chạy theo sau cũng chẳng ngửi kịp khói đâu!

Chuẩn cơm mẹ nấu, Eddie Swanson hùa theo. Mấy gã cổ đại ấy có khối thời gian để thong thả. Lạy Chúa tôi, tớ cũng tự viết thơ được nếu có nguyên cả năm trời rảnh rỗi, và chỉ viết về mấy thứ đồ cổ vớ vẩn giống như Dante đã viết.

Frink ra lệnh: Trật tự nào! Tôi gọi ngài ấy đây... Hỡi Ánh Mắt Nụ Cười, hãy bước ra nơi tận cùng của cõi vô tận, mang theo linh hồn của Dante, để chúng ta, những kẻ phàm trần, được lắng nghe những lời vàng ngọc của ngài.

Cậu quên cho người ta địa chỉ rồi kìa: số 1658 phố Diêm Sinh, Đồi Lửa, Địa ngục, Gunch khúc khích cười, nhưng những người khác lại thấy thế là bất kính. Hơn nữa — biết đâu đấy chỉ là do Chum tự gõ, nhưng mà, nhỡ đâu có thật chuyện này thì nói chuyện với một cổ nhân sống từ thủa hồng hoang quả là kích thích phết...

Một tiếng gõ. Linh hồn của Dante đã giá lâm phòng khách của George F. Babbitt.

Xem chừng ngài rất sẵn lòng trả lời các câu hỏi của họ. Ngài rất vui được tề tựu cùng mọi người tối nay.

Frink đánh vần các thông điệp bằng cách đọc lướt qua bảng chữ cái cho đến khi vị thông dịch viên cõi âm gõ vào đúng chữ cái đó.

Littlefield bằng giọng điệu uyên bác liền hỏi: Ngài có thích cảnh giới trên Thiên đường không, thưa Ngài?

Chúng ta rất hạnh phúc ở cảnh giới cao hơn, thưa Ngài. Chúng tôi rất vui vì các vị đang nghiên cứu chân lý vĩ đại này của bộ môn tâm linh học, Dante đáp.

Cả vòng tròn khẽ chuyển động với tiếng kẽo kẹt đầy kính sợ của những chiếc áo chít eo và sơ mi cổ trắng. Giả sử — giả sử có thật chuyện này thì sao nhỉ?

Babbitt lại mang một nỗi lo khác. Giả sử Chum Frink thực sự là một tay theo chủ nghĩa tâm linh thì sao! Đối với một gã làm văn nghệ, Chum từ trước đến nay vẫn tỏ ra là một tay chơi sòng phẳng; hắn gia nhập Nhà máy Trưởng lão Chatham Road, tham gia các bữa trưa của hội Boosters, thích xì gà, ô tô và mấy câu chuyện tiếu lâm cay cú. Nhưng nhỡ đâu trong thâm tâm... Suy cho cùng, cậu chẳng bao giờ dò nổi gan ruột mấy gã trí thức nửa mùa này; mà trở thành một tín đồ tâm linh thuần túy thì cũng chẳng khác nào làm cộng sản là mấy!

Chẳng ai có thể giữ vẻ mặt nghiêm túc lâu trước mặt Vergil Gunch. Hỏi Dante xem Shakespeare với lão Verg’ — cái gã mà người ta đặt tên theo tớ ấy — dạo này ra sao rồi, và có ước gì được tham gia đóng phim điện ảnh không nào! hắn oang oang cất giọng, và ngay lập tức tiếng cười rộ lên khắp phòng. Bà Jones hét lên chí chóe, còn Eddie Swanson thì muốn biết liệu Dante có bị cảm lạnh không khi chẳng mặc gì ngoài chiếc vòng nguyệt quế trên đầu.

Vị Dante hoan hỉ liền khiêm nhường đáp lại.

Thế nhưng Babbitt — thứ cảm giác bất mãn chết tiệt ấy lại đang tra tấn hắn, và giữa bóng tối vô định, hắn nặng nhọc ngẫm nghĩ: Mình không... Tất cả chúng ta đều quá cợt nhả và cứ nghĩ mình thông minh lắm. Sẽ có... Một gã như Dante — Ước gì mình từng đọc vài tác phẩm của ổng. Chắc bây giờ mình chẳng bao giờ đọc nổi nữa rồi.

Không một lời giải thích, trong đầu hắn bỗng hiện lên hình ảnh một vách đá lởm chởm, và trên đó, hiện ra dưới dạng bóng đen cắt ngang bầu trời đầy mây giông bão, là một bóng người đơn độc và khắc khổ. Hắn bỗng đâm ra hoảng sợ vì sự khinh miệt đột ngột nảy sinh đối với những người bạn thân thiết nhất của mình. Hắn siết chặt bàn tay của Louetta Swanson, và tìm thấy sự an ủi từ hơi ấm con người. Thói quen hiện về như một vị lão tướng kỳ cựu; và hắn tự tát mình tỉnh táo lại. Cái quái gì đang xảy ra với mình tối nay thế này?

Hắn vỗ nhẹ lên tay Louetta để ra hiệu rằng việc hắn vừa bóp tay cô ta không hề mang hàm ý mập mờ nào cả, rồi quay sang giục Frink: Này, thử xem cậu có gọi được lão Dant’ phun ra vài câu thơ cho chúng ta nghe xem nào. Nói chuyện với ổng đi. Bảo rằng: ‘Buena giorna, señor, com sa va, wie geht’s? Keskersaykersa làm chút thơ đi ngài ơi?’