Anh lái xe đến nhà tù Thành phố, không phải trong trạng thái mù quáng, mà với sự cẩn trọng một cách tỉ mẩn đến khó hiểu ở các góc cua, kiểu tỉ mẩn của một bà già đang trồng cây trong chậu. Điều đó giúp anh tránh phải đối diện với sự tàn nhẫn ghê tởm của số phận.

Người gác cổng nói: “Không được, anh không thể thăm tù nhân nào cho đến ba giờ rưỡi—giờ thăm nuôi.”

Lúc đó mới ba giờ. Suốt nửa tiếng đồng hồ, Babbitt ngồi nhìn cuốn lịch và chiếc đồng hồ treo trên bức tường quét vôi trắng. Cái ghế thì cứng, ọp ẹp và khó chịu. Người ta cứ đi qua đi lại văn phòng, và anh nghĩ, họ đang nhìn chằm chằm vào mình. Anh cảm thấy một sự phản kháng quyết liệt bỗng chốc tan vỡ, nhường chỗ cho nỗi sợ hãi co rúm trước cỗ máy đang nghiền nát Paul—Paul—

Đúng ba giờ rưỡi, anh gửi tên mình vào.

Người gác cổng quay lại và nói: “Riesling bảo anh ta không muốn gặp ông.”

“Anh điên rồi! Anh chưa nói tên tôi cho hắn! Hãy nói là George muốn gặp hắn, George Babbitt.”

“Rồi, tôi đã nói rồi, được chưa! Hắn bảo không muốn gặp ông.”

“Vậy thì cứ đưa tôi vào.”

“Không được đâu. Nếu ông không phải luật sư của hắn, và nếu hắn không muốn gặp ông, thì mọi chuyện chỉ có thế thôi.”

“Nhưng, lạy Chúa— Này, cho tôi gặp giám thị đi.”

“Ông ấy bận rồi. Đi đi, ông—” Babbitt chồm lên phía người gác cổng. Gã vội vàng chuyển giọng dỗ dành: “Ông có thể quay lại vào ngày mai. Chắc là anh chàng tội nghiệp đó đang bị mất trí rồi.”

Babbitt lái xe, chẳng còn chút cẩn thận hay tỉ mẩn nào nữa, lách một cách hung hăng vượt qua những chiếc xe tải, mặc kệ những tiếng chửi rủa của các tài xế, lao thẳng đến Tòa thị chính; anh phanh xe kít một tiếng thật chói tai trên lề đường rồi chạy như bay lên những bậc thềm cẩm thạch tới văn phòng của Ngài Thị trưởng Lucas Prout. Anh hối lộ gã bảo vệ của thị trưởng một đô la; ngay lập tức anh đã lọt vào trong, yêu cầu: “Ông còn nhớ tôi chứ, ông Prout? Babbitt đây—phó chủ tịch hội Boosters—người đã vận động tranh cử cho ông đây? Này, ông đã nghe tin về Riesling tội nghiệp chưa? Tôi muốn có một lệnh cấp cho giám thị hay bất cứ chức danh nào của hắn tại nhà tù Thành phố để cho phép tôi vào thăm hắn. Được chứ. Cảm ơn.”

Mười lăm phút sau, anh đang sải bước dồn dập dọc hành lang nhà tù đến một cái lồng sắt, nơi Paul Riesling đang ngồi trên một chiếc giường cũi, co quắp như một lão ăn mày, hai chân bắt chéo, hai tay xoắn chặt vào nhau, cắn chặt nắm đấm của mình.

Paul ngước nhìn lên một cách vô hồn khi người cai ngục mở cửa xà lim, cho Babbitt vào rồi để họ lại với nhau. Anh nói chậm rãi: “Tiếp tục đi! Hãy đạo mạo lên!”

Babbitt phịch xuống chiếc ghế dài bên cạnh anh. “Tôi sẽ chẳng đạo mạo gì cả! Tôi không quan tâm chuyện gì đã xảy ra! Tôi chỉ muốn làm bất cứ điều gì có thể. Tôi mừng vì Zilla đã nhận lấy những gì xứng đáng với cô ta.”

Paul cãi lại: “Này, đừng có chỉ trích Zilla. Tôi đã suy nghĩ; có lẽ cô ấy cũng không dễ dàng gì. Ngay sau khi tôi bắn cô ấy— Tôi thực sự không cố ý, nhưng cô ấy cứ hành hạ tôi khiến tôi phát điên, chỉ trong một giây thôi, và tôi đã rút khẩu súng lục cũ mà anh và tôi vẫn dùng để bắn thỏ ra, rồi nổ súng vào cô ấy. Tôi thực sự không cố ý— Sau đó, khi tôi cố gắng cầm máu cho cô ấy— Vết thương trên vai cô ấy thật khủng khiếp, mà làn da cô ấy thì đẹp lắm— Có lẽ cô ấy sẽ không chết đâu. Tôi hy vọng nó sẽ không để lại sẹo trên da cô ấy. Nhưng ngay sau đó, khi tôi đang lục lọi trong phòng tắm để tìm bông cầm máu, tôi nhìn thấy một chú vịt vàng nhỏ đầy lông tơ mà chúng tôi từng treo trên cây thông một dịp Giáng sinh, và tôi nhớ rằng cô ấy và tôi đã từng rất hạnh phúc lúc đó— Khốn thật. Tôi gần như không thể tin là mình đang ở đây.” Khi vòng tay của Babbitt siết chặt lấy vai anh, Paul thở dài: “Tôi mừng vì anh đã đến. Nhưng tôi cứ nghĩ có lẽ anh sẽ thuyết giáo tôi, và khi anh đã phạm tội giết người, rồi bị đưa đến đây và đủ thứ chuyện—có một đám đông lớn bên ngoài chung cư, tất cả đều nhìn chằm chằm, và cảnh sát đã dẫn tôi xuyên qua đám đông đó— Ồ, tôi sẽ không nói về chuyện này nữa.”

Nhưng anh vẫn tiếp tục, lầm bầm một cách đơn điệu, điên dại và đầy sợ hãi. Để đánh lạc hướng, Babbitt nói: “Sao, cậu có một vết sẹo trên má kìa.”

“Ừ. Đó là chỗ tên cảnh sát đã đánh tôi. Tôi đoán cảnh sát cũng lấy làm thú vị khi được thuyết giáo những kẻ sát nhân. Hắn là một gã to con. Và bọn họ không cho phép tôi giúp đưa Zilla xuống xe cứu thương.”

“Paul! Dừng lại đi! Nghe này: cô ấy sẽ không chết đâu, và khi mọi chuyện qua đi, tôi và cậu sẽ lại đi Maine lần nữa. Và biết đâu chúng ta có thể rủ cả May Arnold đi cùng. Tôi sẽ lên Chicago và hỏi cô ấy. Một người phụ nữ tốt, thật đấy. Và sau đó tôi sẽ lo liệu để cậu bắt đầu kinh doanh ở đâu đó ngoài miền Tây, có lẽ là Seattle—họ nói đó là một thành phố đáng yêu.”

Paul nở một nụ cười nửa miệng. Lúc này thì Babbitt lại là người huyên thuyên. Anh không biết liệu Paul có đang lắng nghe hay không, nhưng anh cứ thao thao bất tuyệt cho đến khi luật sư của Paul, P. J. Maxwell, xuất hiện. Ông ta là một người đàn ông gầy gò, bận rộn và không mấy thân thiện, gật đầu với Babbitt và ra hiệu: “Nếu Riesling và tôi có thể ở riêng một lát—”

Babbitt nắm chặt tay Paul, rồi chờ đợi trong văn phòng cho đến khi Maxwell lạch bạch bước ra. “Này ông bạn, tôi có thể làm gì đây?” anh khẩn khoản hỏi.

“Không gì cả. Chẳng có gì hết. Ít nhất là bây giờ,” Maxwell nói. “Xin lỗi nhé. Tôi phải vội. Và đừng cố gặp hắn. Tôi đã bảo bác sĩ tiêm morphine cho hắn rồi, để hắn còn ngủ.”

Quay lại văn phòng làm việc dường như là một điều gì đó tội lỗi. Babbitt cảm thấy như thể anh vừa đi dự một đám tang về vậy. Anh lững thững đến Bệnh viện Thành phố để hỏi thăm về Zilla. Anh được biết rằng cô ta khó mà chết được. Viên đạn từ khẩu súng lục quân dụng cỡ nòng .44 cũ kỹ khổng lồ của Paul đã phá nát vai cô ta và xé toạc lên trên rồi văng ra ngoài.

Anh lang thang trở về nhà và thấy vợ mình đang rạng rỡ với cái vẻ quan tâm kinh hãi mà chúng ta thường dành cho bi kịch của bạn bè. “Tất nhiên Paul không hoàn toàn đáng trách, nhưng đây là hậu quả của việc anh ta chạy theo những người đàn bà khác thay vì vác thánh giá của mình theo cách của một Cơ Đốc nhân,” bà ta reo lên đầy hả hê.

Anh quá mệt mỏi để phản ứng lại như ý muốn. Anh nói những điều cần nói về việc vác thánh giá của người Cơ Đốc, rồi đi ra ngoài lau chùi chiếc xe. Một cách chậm chạp, kiên nhẫn, anh cạo lớp mỡ bám đầy cặn bẩn khỏi khay hứng dầu, khoét sạch bùn đất bám cứng trên các bánh xe. Anh mất nhiều phút để rửa tay; kỳ cọ chúng bằng loại xà phòng nhà bếp thô nhám; lấy làm sung sướng khi cảm thấy đau ở những đốt ngón tay mũm mĩm của mình. “Đôi bàn tay mềm nhũn chết tiệt—như tay đàn bà vậy. Á!”

Trong bữa tối, khi vợ anh bắt đầu những lời càm ràm không thể tránh khỏi, anh quát lớn: “Tôi cấm tất cả mọi người nói một lời nào về Paul! Tôi sẽ lo liệu tất cả những gì cần phải nói về chuyện này, nghe rõ chưa? Tối nay, sẽ có một ngôi nhà trong cái thị trấn chuyên ngồi lê đôi mách này không thốt ra những lời đạo đức giả. Và vứt ngay mấy tờ báo buổi chiều bẩn thỉu kia ra khỏi nhà!”

Nhưng chính anh lại đọc những tờ báo đó sau bữa tối.

Trước chín giờ, anh khởi hành đến nhà luật sư Maxwell. Anh được tiếp đón mà không lấy gì làm nồng hậu. “Gì vậy?” Maxwell nói.

“Tôi muốn đề nghị được giúp đỡ trong phiên tòa. Tôi có một ý này. Tại sao tôi không thể lên tòa và thề rằng tôi đã có mặt ở đó, rằng cô ta rút súng trước, rồi hắn giằng co với cô ta và súng cướp cò một cách vô tình?”

“Và khai man sao?”

“Hử? Ừ, tôi cho là đó là khai man. Ồ— Liệu nó có giúp ích gì không?”

“Nhưng, anh bạn thân mến! Khai man đấy!”

“Ồ, đừng có ngốc thế! Thứ lỗi cho tôi, Maxwell; tôi không cố ý làm ông bực mình đâu. Ý tôi chỉ là: Tôi đã biết và ông cũng đã biết không biết bao nhiêu vụ khai man, chỉ để thâu tóm vài miếng đất cỏn con tồi tàn nào đó, và ở đây, khi đây là chuyện cứu Paul khỏi việc phải ngồi tù, tôi sẵn sàng khai man đến tận cùng.”

“Không. Ngoài vấn đề đạo đức ra, tôi e là việc đó không khả thi. Công tố viên sẽ xé nát lời khai của anh ra ngay. Ai cũng biết rằng vào lúc đó chỉ có Riesling và vợ hắn ở đó thôi.”

“Vậy thì, nghe này! Hãy để tôi lên tòa và thề—và đây sẽ là sự thật trước Chúa—rằng cô ta đã quấy rầy hắn đến mức hắn phát điên.”

“Không. Rất tiếc. Riesling hoàn toàn từ chối việc đưa ra bất kỳ lời khai nào làm ảnh hưởng đến vợ hắn. Hắn khăng khăng nhận tội.”

“Vậy thì hãy để tôi đứng lên và làm chứng điều gì đó—bất cứ điều gì ông bảo. Hãy để tôi làm gì đó đi!”

“Tôi rất tiếc, Babbitt, nhưng điều tốt nhất anh có thể làm— Tôi rất ghét phải nói điều này, nhưng anh có thể giúp chúng tôi nhiều nhất bằng cách tránh xa chuyện này ra.”

Babbitt, xoay xoay chiếc mũ trên tay như một gã thuê nhà nghèo túng đang quỵt tiền, co rúm người lại rõ rệt đến mức Maxwell phải hạ cố nói thêm:

“Tôi không muốn làm tổn thương cảm xúc của anh, nhưng anh thấy đấy, cả hai chúng ta đều muốn làm điều tốt nhất cho Riesling, và chúng ta không được tính đến bất kỳ yếu tố nào khác. Vấn đề của anh, Babbitt, là anh thuộc loại người nói năng quá dễ dàng. Anh thích nghe tiếng của chính mình. Nếu có bất cứ việc gì mà tôi có thể đưa anh lên bục làm chứng, anh sẽ huyên thuyên không ngừng và làm hỏng hết cả chuyện. Xin lỗi nhé. Giờ tôi phải xem lại vài giấy tờ đây— Thật tiếc.”