Babbitt

Lượt đọc: 915 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ii

❊ ❊ ❊

Không gì có thể mang lại cho Babbitt sự thanh thật trong tâm hồn lẫn tiếng tăm lẫy lừng bằng những công sức ông đã bỏ ra cho trường Chủ nhật.

Nhà thờ của ông, nhà thờ Trưởng lão Chatham Road, là một trong những nơi lớn nhất, giàu có nhất, đồng thời cũng bề thế và sang trọng bậc nhất ở Zenith. Vị mục sư cai quản là tiến sĩ, thạc sĩ John Jennison Drew. (Học vị thạc sĩ và tiến sĩ của ông là do Đại học Elbert ở Nebraska cấp, còn học vị tiến sĩ luật là từ Cao đẳng Waterbury ở Oklahoma.) Ông là một người hùng biện, tháo vát và đa tài. Ông thường chủ trì các buổi họp nhằm lên án các công đoàn hoặc đề cao nghề giúp việc gia đình, và thổ lộ với thính giả rằng khi còn là một cậu bé nghèo khó, ông từng phải đi phát báo. Cho số báo ra ngày thứ Bảy của tờ Evening Advocate, ông viết các bài xã luận mang tựa đề “Tôn giáo của người đàn ông đích thực” và “Giá trị của Cơ đốc giáo tính bằng đô-la và xu”, được in bằng kiểu chữ đậm viền quanh bởi những đường hoa văn uốn lượn. Ông thường tuyên bố rằng mình “tự hào được biết đến trước hết là một doanh nhân” và chắc chắn ông sẽ không bao giờ “cho phép lão Sa-tan độc chiếm toàn bộ sự nhiệt huyết và năng nổ”. Ông là một thanh niên gầy gò, có khuôn mặt mang nét nhà quê, đeo kính gọng vàng và để mái tóc ngẩn màu nâu xỉn, nhưng mỗi khi lao vào những bài hùng biện, ông lại rực lên một thứ sức mạnh đầy cuốn hút. Ông thừa nhận bản thân mình mang nặng chất học giả và thi sĩ nên khó lòng mà bắt chước được nhà truyền giáo Mike Monday, thế nhưng đã có lần ông từng vực dậy giáo đoàn của mình, thổi vào đó một sức sống mới cùng những khoản tiền quyên góp lớn hơn hẳn, chỉ bằng lời thách thức: “Hỡi các anh em của tôi, kẻ keo kiệt đích thực chính là kẻ không chịu cho Chúa vay mượn!”

Ông đã biến nhà thờ của mình thành một trung tâm sinh hoạt cộng đồng thực sự. Nơi đây có đủ mọi thứ ngoại trừ một quầy bar. Nào là nhà trẻ, buổi tiệc tối thứ Năm hàng tuần kèm theo một bài diễn thuyết ngắn gọn, sinh động về công tác truyền giáo, một phòng thể dục, một buổi chiếu phim hai tuần một lần, một thư viện sách chuyên khảo dành cho các công nhân trẻ — dẫu cho điều đáng buồn là chẳng có cậu công nhân trẻ nào từng bước chân vào nhà thờ ngoại trừ đến lau cửa sổ hay sửa lò sưởi — cùng một hội thêu thùa chuyên may những chiếc quần ngắn xinh xắn cho con cái của những gia đình nghèo trong lúc phu nhân mục sư Drew lớn tiếng đọc cho nghe những cuốn tiểu thuyết đầy vẻ trang nghiêm.

Mặc dù thần học của mục sư Drew là theo hệ phái Trưởng lão, nhưng kiến trúc nhà thờ của ông lại mang dáng dấp uyển chuyển của phái Giám nhiệm. Như ông từng bày tỏ, nơi đây sở hữu “những nét kiến trúc bền vững nhất của những công trình tôn giáo cao quý tại chốn nước Anh Đại lợi vĩ đại, vốn đứng sừng sững như những biểu tượng cho sự vĩnh cửu của đức tin, cả về mặt tôn giáo lẫn dân sự”. Nhà thờ được xây bằng gạch nung màu sáng có hoa văn theo phong cách Gothic cải tiến, và khu thánh đường chính được chiếu sáng gián tiếp từ những bóng đèn điện đặt trong các bát thạch cao sang trọng.

Vào một buổi sáng tháng Mười gia đình Babbitt đến nhà thờ, tiến sĩ John Jennison Drew tỏ ra hùng biện hơn hẳn mọi ngày. Lượng người tham dự vô cùng đông đúc. Mười cậu thanh niên đón khách nhanh nhẹn, mặc áo đuôi tôm cài hoa hồng trắng, đang chuyển những chiếc ghế xếp từ dưới tầng hầm lên. Chương trình âm nhạc diễn ra vô cùng ấn tượng, do Sheldon Smeeth — giám đốc giáo dục của hội thanh niên cơ đốc Y.M.C.A., người đồng thời đảm nhận phần đơn ca trong lễ dâng hiến — trực tiếp điều khiển. Babbitt không mặn mà lắm với phần này, bởi có kẻ nào đó thiếu hiểu biết đã dạy cho cậu thanh niên Smeeth bài học phải cười, cười và cười thật tươi trong lúc hát, thế nhưng với tất cả sự trân trọng của một người đồng nghiệp trong nghệ thuật hùng biện, ông vẫn hết lời ca ngợi bài giảng của mục sư Drew. Bài giảng mang đậm chất trí tuệ — thứ phẩm chất vốn làm cho giáo đoàn Chatham Road khác biệt hẳn so với những nhà nguyện lếch thếch trên phố Smith.

“Vào mùa gặt hái sung túc này của cả năm,” mục sư Drew cất giọng ngâm nga, “khi mà dù bầu trời có giông bão và con đường của người lữ hành nhọc nhằn có gian lao đến đâu chăng nữa, thì linh hồn vơ vẩn không thân xác vẫn sà xuống bao trùm lên mọi nỗi nhọc nhằn và khát khao của mười hai tháng qua, ồ, khi ấy dường như phía sau mọi thất bại tưởng chừng rõ mười mươi của chúng ta lại vang lên một khúc ca chào mừng bằng vàng từ những người đã ra đi trong hạnh phúc; và kìa! trên đường chân trời mờ ảo, ẩn sau những đám mây u sầu, chúng ta thấy hiện ra cả một khối núi hùng vĩ — những ngọn núi của giai điệu, những ngọn núi của niềm vui, những ngọn núi của quyền năng!”

“Quả thật tôi rất thích một bài giảng vừa có chiều sâu văn hóa lại vừa có tư duy,” Babbitt thầm nghĩ.

Đến cuối buổi lễ, ông vô cùng phấn khích khi vị mục sư, trong lúc đang nhiệt tình bắt tay mọi người ở cửa, liền cất giọng lảnh lót: “Ồ, anh em Babbitt, anh có thể chờ một lát được không? Tôi muốn xin ý kiến anh chút.”

“Chắc chắn rồi, thưa mục sư! Cứ tự nhiên!”

“Ghé vào phòng làm việc của tôi nhé. Tôi nghĩ anh sẽ thích mấy điếu xì-gà ở đó đấy.” Babbitt thực sự thích những điếu xì-gà ấy. Ông cũng thích cả căn phòng làm việc, nơi chỉ khác biệt so với những phòng làm việc khác nhờ tấm biển treo tường quen thuộc đã được sửa lại một cách đầy hứng khởi thành: “Hôm nay là Ngày bận rộn của Chúa.” Chum Frink bước vào, theo sau là William W. Eathorne.

Ông Eathorne là chủ tịch bảy mươi tuổi của Ngân hàng First State Bank thuộc Zenith. Ông vẫn giữ nguyên thói quen để bộ râu mai cắt tỉa gọn gàng từng chòm vốn là phong cách chuẩn mực của các chủ ngân hàng hồi năm 1870. Nếu như Babbitt từng có chút ghen tị với giới thượng lưu nhà McKelvey, thì trước mặt William Washington Eathorne, ông chỉ còn biết kính cẩn nghiêng mình. Ông Eathorne chẳng màng gì đến giới thượng lưu ấy. Ông đứng ở một đẳng cấp cao hơn thế. Ông là chắt của một trong năm người đặt nền móng thành lập thành phố Zenith vào năm 1792, và là thế hệ chủ ngân hàng thứ ba. Ông có thể thẩm định tín dụng, phê duyệt các khoản vay, thúc đẩy hoặc bóp nghẹt công việc kinh doanh của bất kỳ ai. Hiện diện trước mặt ông, Babbitt thở gấp và cảm thấy mình thật nhỏ bé.

Tiến sĩ mục sư Drew bước vào phòng với bước đi nhún nhảy và cất lời đầy hoa mỹ:

“Tôi mời các quý ông ở lại đây là để trình bày với các vị một đề nghị thế này. Trường Chủ nhật của chúng ta cần phải được xốc lại tinh thần. Đây là trường lớn thứ tư ở Zenith, nhưng chẳng có lý do gì bắt chúng ta phải chịu lép vế trước bất kỳ ai cả. Lẽ ra chúng ta phải đứng đầu. Tôi muốn nhờ các vị, nếu được, hãy thành lập một ủy ban tư vấn và quảng bá cho trường Chủ nhật; xem xét tình hình và đưa ra bất kỳ gợi ý nào nhằm cải thiện nó, rồi sau đó, nếu có thể, hãy đảm bảo sao cho báo chí chú ý đến chúng ta nhiều hơn — mang lại cho công chúng những thông tin thực sự hữu ích và mang tính xây dựng thay vì toàn những chuyện giết người với ly dị thế này.”

“Tuyệt vời,” vị chủ tịch ngân hàng lên tiếng.

Babbitt và Frink vô cùng hào hứng nhận lời tham gia cùng ông.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 14 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

2 Trong Tổng Số 3 tác phẩm của Sinclair Lewis

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.