Kể bởi Lorenzo Licup, người Pampanga đến từ Angeles, Pampanga.

Ngày xửa ngày xưa có hai anh em sinh sống. Người anh tên là Cucunu, còn người em tên là Salaksak. Cha mẹ họ đều đã qua đời, vì vậy họ chia nhau tài sản để lại. Theo sự phân chia này, mỗi người nhận được một con bò và một mảnh đất. Salaksak dọn ra ở riêng, tự dựng cho mình một ngôi nhà nhỏ.

Bấy giờ, lúa của Cucunu mọc nhanh hơn lúa của người em, khiến người anh sinh lòng ghen tị. Một đêm nọ, Salaksak thả con bò của mình sang cánh đồng của anh trai. Khi Cucunu hay chuyện, anh liền tìm đến em mình và nói: “Nếu mày còn để con bò của mày bén mảng vào ruộng của tao lần nữa, tao sẽ cho mày một trận roi đấy.” Nhưng Salaksak chẳng màng tới lời đe dọa của anh, và rồi lại để con bò đi vào ruộng của Cucunu. Cuối cùng, người anh tức giận đến mức giết chết con bò. Lúc Salaksak đi tìm con vật của mình, tất cả những gì anh tìm thấy chỉ là tấm da bò. Vì vừa hổ thẹn trước hành động của mình vừa sợ hãi người anh, anh không dám trách cứ gì cả; thế là anh cầm lấy tấm da rồi bỏ vào một cái giỏ.

Chẳng bao lâu sau, vài trăm con bò được lùa qua đường cạnh chỗ anh. Anh liền đi theo đàn bò. Trong lúc những kẻ chăn gia súc đang ăn trưa, Salaksak ném tấm da của mình vào giữa bầy bò. Sau đó, anh đi đến túp lều nơi bọn họ đang ngồi ăn, và nói với kẻ đứng đầu: “Này bạn, đã một tuần nay tôi mất con bò, và tôi lo rằng nó đã lẫn vào đàn bò của các anh. Vậy xin các anh vui lòng đếm lại giúp.” Kẻ đứng đầu lập tức bước ra chỗ bầy bò. Khi hắn đang đếm, Salaksak nhặt tấm da lên, vừa lắc đầu vừa nói: “Ôi chao! Đây là dấu hiệu của con bò nhà tôi, chắc chắn đây là da con bò của tôi rồi. Các anh phải đền cho tôi một nghìn peso, bằng không các anh sẽ phải ngồi tù đấy. Con bò của tôi đáng giá cả nghìn peso cơ mà, vì khi còn sống, cứ mỗi ngày nó lại đẻ ra tiền.” Vô cùng hoảng sợ, nhóm chăn gia súc liền trả ngay số tiền cho Salaksak.

Salaksak bèn trở về nhà và kể cho anh trai nghe vận may của mình. Với mong muốn trở nên giàu có như em, Cucunu lập tức giết chết con bò của hắn. Hắn mang theo tấm da và để lại phần thịt cho Salaksak. Khi hắn đi ngoài phố và ra sức rao lớn: “Ai mua da bò không!”, hắn liền bị nhà cầm quyền trong trấn triệu tập, buộc tội là kẻ ăn trộm tấm da, và bị đánh roi nhừ tử đến mức lết về nhà nổi.

Phát điên vì nỗi nhục nhã phải chịu đựng, Cucunu liền phóng hỏa đốt nhà em trai vào một hôm Salaksak đi vắng. Lúc Salaksak trở về nhà, anh chẳng thấy gì ngoài tro tàn. Tuy nhiên, anh gom đống tro đó vào một chiếc bao rồi lên đường tìm vận may lần nữa. Trên đường đi, anh bắt kịp một cụ già đang cõng một túi tiền trên lưng. Salaksak liền hỏi cụ: “Ông đang đi đến nhà nhà cầm quyền phải không ạ?”

“Đúng vậy,” cụ già đáp, “Ta phải mang số tiền này nộp cho ngài ấy.”

“Cháu thật tiếc cho ông quá. Cháu cũng đang đến dinh thự đây. Hay là chúng ta đổi bao cho nhau nhé? Bao của cháu nhẹ hơn của ông nhiều.”

“Hân hạnh lắm chứ, chàng trai tốt bụng!” cụ già vui vẻ nói; thế là họ đổi túi cho nhau.

Sau khi cùng đi một đoạn đường ngắn, Salaksak lên tiếng: “Thưa cụ, hình như lúc mang bao nhẹ, cụ đi khỏe hơn hẳn. Để cháu xem cụ có thể chạy nhanh đến mức nào nào.” Cụ già chẳng mảy may nghi ngờ người đồng hành, liền rảo bước đi trước hết sức có thể. Ngay khi Salaksak tìm được một chỗ an toàn bên đường để ẩn nấp, anh liền bỏ mặc người bạn đồng hành. Anh đi thẳng về nhà anh trai, khoe rằng mình đã đổi được một bao bạc lấy một bao tro.

“Lạ thật,” người anh thầm nghĩ, “nhà của ta to hơn nhà nó nhiều! Nếu đốt đi chắc ta phải thu được tận hai bao tro ấy chứ. Ta nghĩ đây là một vụ làm ăn hời đây.” Thế là hắn cũng đem nhà mình ra đốt. Sau đó, hắn đi khắp thị trấn, lớn tiếng rao: “Ai mua tro không!”

“Đúng là một kẻ điên rồ!” mấy người nội trợ bàn tán. “Việc gì mà chúng ta phải đi mua tro trong khi chẳng biết để làm gì đống tro từ chính lò sếp nhà mình?” Khi Cucunu đến gần dinh thự của nhà cầm quyền, ngài liền ra lệnh cho gia nhân: “Ta nghĩ tên đó chính là kẻ mà ta từng sai các ngươi đánh cho một trận trước đây. Hãy lôi hắn vào đây và nện cho một trận nên thân, bởi hắn chỉ đang làm trò hề thiên hạ mà thôi.” Thế là Cucunu bị triệu vào và lại ăn một trận roi đòn tơi bời.

Cơn giận sôi sục khiến Cucunu quyết tâm không để em trai lừa gạt mình thêm lần thứ ba. Hắn vắt óc suy tính xem phải làm cách nào để trừ khử cho bằng được em mình. Cuối cùng, hắn quyết định ném em xuống sông. Để thực hiện mưu đồ đó, hắn bèn đóng một cái lồng thật chắc chắn. Một hôm, hắn bắt được em trai và nhốt vào trong lồng.

“Tao cho mày ba ngày để hối cải,” Cucunu gầm lên. “Bây giờ thì mày đừngòng hòng lừa tao được nữa.” Nói đoạn, hắn bỏ mặc em trai trong chiếc lồng đặt bên bờ sông.

Khi một thanh niên đi ngang qua, Salaksak liền cất tiếng kêu la: “Chúng nhốt tôi vào cái lồng này chỉ vì tôi không muốn cưới con gái của nhà cầm quyền đấy.” Chàng thanh niên vốn hằng ao ước lấy được cô gái nhưng không thành, lập tức tiến lại gần Salaksak và nói: “Nếu anh chịu nhường chỗ cho tôi để tôi được cưới nàng, tôi sẽ dâng hết số bò tôi đang mang theo cho anh.”

Bằng mẹo mực ấy, Salaksak đã trót lọt thoát thân. Về phần Cucunu, vì đinh ninh kẻ trong lồng chính là em trai mình, hắn chẳng thèm đếm xỉa gì đến những lời người đó giải thích mà nhẫn tâm ném thẳng hắn xuống sông. Vài ngày sau, Salaksak tìm đến nhà anh trai, thản nhiên kể rằng dưới đáy nước đẹp tuyệt vời. “Dưới đó,” anh nói, “em đã gặp cha mẹ chúng ta. Cha mẹ bảo em hãy còn quá nhỏ để ở lại với họ, nên đã cho em quay về đây kèm theo một đàn bò rất lớn.”

“Thế cơ à!” Cucunu thốt lên, “Ta cũng phải đi gặp cha mẹ chúng ta mới được.” Nói rồi hắn vội vã chạy ra bờ sông, tự mình nhảy tỏm xuống nước và chết đuối. Cứ thế, Salaksak nhờ vào sự gian xảo của mình mà trở nên giàu có.