Do Leopoldo Uichanco, một người Tagalog ở Calamba, La Laguna, kể lại.

Ngày xửa ngày xưa, có một cậu bé tên là Juan. Cha mẹ cậu đã qua đời, chẳng để lại cho cậu gì ngoài một con ngựa. Vì nhà không có chỗ để nhốt con vật, cậu bèn nài nỉ người chú là Diego cho con ngựa được ở nhờ trong chuồng nhà chú. Thỉnh thoảng, Juan lại ra chuồng để cho ngựa ăn. Cậu vô cùng yêu quý con vật, chăm sóc nó chu đáo chẳng khác nào cha hiền chăm con.

Một ngày nọ, chú Diego nhận ra con ngựa của Juan ngày càng béo tốt và đẹp đẽ hơn bất kỳ con vật nào của chính ông. Nổi lòng đố kỵ, ông liền giết chết con ngựa của cháu mình, rồi trơ trẽn bảo với đứa cháu ngây thơ rằng con vật đã trúng "gió độc". Mất đi gia tài duy nhất, Juan bèn cắt lấy phần thịt ngon nhất từ con xác ngựa, đem theo số lương thực ít ỏi ấy lên đường tìm vận may ở xứ khác. Trên đường đi qua một khu rừng, cậu bắt gặp một ông lão đang hấp hối vì đói lả; bên cạnh ông lão là một chiếc túi đựng đầy tiền.

– Xin cậu, – ông lão cất tiếng với vẻ khó nhọc vì đau đớn và suy kiệt, – trong túi của cháu có gì thế, con trai?

– Dạ, một ít thịt ngựa khô ạ, – Juan đáp.

– Cho ta xem nào! Ông lão nhòm vào trong túi, miệng tứa nước miếng khi nhìn thấy thứ thịt thơm phức. – Cháu có muốn đổi túi thịt này lấy túi tiền của ta không? Ta có tiền đây, nhưng lại chẳng thể ăn được. Ta cũng chẳng thể ra thị trấn mua thức ăn vì quá yếu sức. Hơn nữa cháu lại khỏe mạnh hơn, con trai ạ, xin hãy cầm lấy túi tiền này để đổi, rồi ra thị trấn tự mua thịt mà ăn. Vì ơn trên, hãy để lại chỗ thịt này cho ta! Ta đang đói sắp chết đây.

Juan đồng hành nhận tiền để đổi lấy chỗ thịt của mình, miệng ra điều tỏ vẻ vô cùng thương xót ông lão. Cậu vác chiếc túi tiền nặng trĩu lên vai, khó nhọc mang về nhà. – Chú Diego ơi! – Juan đứng dưới chân thang gọi lớn, – ra đây đi chú! Xin hãy ra đây giúp cháu vác cái túi này lên nhà với!

– Số tiền lớn quá thế này, – chú Diego thốt lên với đứa cháu. – Mày kiếm đâu ra vậy?

– Cháu bán thịt con ngựa đã chết của cháu đấy ạ. Đây là tiền người ta trả cho nó, – Juan đáp.

Người chú lại một lần nữa nổi lòng ghen tị với Juan. – Nếu chỉ với một con ngựa, – hắn lẩm bẩm một mình, – mà nó đã kiếm được từng ấy tiền, thì mười lăm con ngựa của ta sẽ thu về được bao nhiêu cơ chứ! Thế là hắn giết sạch số ngựa trong chuồng rồi lọc lấy thịt. Sau đó, hắn đựng thịt vào các bao tải, vác hai bao trên vai, vừa đi dọc phố vừa ra rao: – Thịt đây! Thịt đây! Thịt ngựa đây! Ai mua thịt ngựa tươi không?

– Bao nhiêu một cân? – một bà lão tóc bạc phơ ló đầu qua cửa sổ hỏi.

– Ba trăm chín mươi chín nghìn peso, chín mươi chín peseta, sáu rưỡi centavo một cân, – chú Diego đáp.

Những người nghe thấy chỉ biết phì cười, tưởng rằng lão ta có vấn đề về thần kinh. Chẳng một ai thèm mua thịt của hắn. Chẳng ai buồn đếm xỉa đến hắn, để rồi toàn bộ số thịt đều bốc mùi thối rữa.

Hắn lủi thủi về nhà trong tuyệt vọng, nảy sinh ý định trả thù đứa cháu vì cái trớ trêu mà nó gây ra cho mình. Hắn tống cậu cháu mồ côi vào một cái bao tải lớn, khâu chặt miệng chiếc nhà tù di động ấy lại. Rồi hắn bảo rằng đến đêm sẽ mang cái bao này ném xuống sông. Thế nhưng, Juan đã mưu trí chui ra khỏi bao, và nhốt vào đó một con chó đã bị mõm lại. Khi màn đêm buông xuống, người chú vác bao lên vai, mang ra bờ sông và quăng thẳng xuống dòng nước sâu. Hắn thầm mong Juan sẽ chết vùi ở đó, để hắn có thể chiếm đoạt trọn vẹn số tiền của đứa cháu.

Thế nhưng khi trời sáng, chú Diego lại thấy Juan đang tủm cười bước qua cửa nhà mình. – Juan, – người chú ngạc nhiên nói, – chú bất ngờ khi gặp lại cháu quá. Kể cho chú nghe xem làm thế nào mà cháu thoát được ra khỏi cái bao đó đi.

– Ồ không đâu chú ơi, – Juan đáp lời, – cháu không có thời gian đâu; chẳng còn một phút nào để lãng phí cả. Cháu đến đây chỉ để chào từ biệt chú thôi.

– Thế cháu định đi đâu? –

– Quay lại dưới lòng sông chứ ạ. Người tình của cháu, nàng Sirena, đang đợi cháu đấy ạ.

– Ồ Juan! – người chú nài nỉ, – giá mà chú cũng được đi cùng cháu! –

– Không, không, không! – cậu bé quầy quả từ chối. – Mỗi lần chỉ được một người xuống thôi. Nàng Sirena sẽ nổi giận, và hậu quả là nàng sẽ từ chối không cho bất kỳ sinh linh nào từ thế giới bên ngoài này bước vào chốn phồn hoa của nàng đâu.

– Thế thì để chú xuống trước!

– Không, không, không! – cậu bé nói.

Nhưng người chú cứ nài nỉ thiết tha mãi, cuối cùng cậu bé cũng đành miễn cưỡng gật đầu ra vẻ khó nhọc. Người chú liền chui vào một cái bao đựng gạo, và Juan thắt chặt miệng bao lại cho thật chắc chắn. – Ta sẽ lừa được nó cho mà xem, – chú Diego thầm nghĩ. – Khi ta xuống dưới nước và nàng Sirena đưa ta về dinh thự để làm chồng, ta sẽ chẳng thèm quay lại gặp Juan nữa đâu. Ha, ha, ha!

– Ta sẽ lừa được lão cho mà xem, – Juan tự nhủ. – Dưới sông làm gì có ai gọi là Sirena cơ chứ. Tạ ơn Chúa, tên chú ác độc của đời tôi sắp sửa bị trừng trị rồi! Lúc nửa đêm, Juan quăng ông chú vui mừng của mình xuống sông, miệng lẩm bừng: – Đã nợ thì ai mà chẳng phải trả. Mong rằng việc làm của con sẽ được dung thứ!

Chiếc bao nặng trĩu chìm nghỉm xuống đáy sông, và từ đó chẳng ai còn nghe giấu vết gì về chú Diego nữa.