Được kể bởi Vicente Hilario ở Batangas, Batangas, người đã nghe câu chuyện từ một cụ già (nay đã qua đời) ở khu Balayan.

Thuở trước, ở một vương quốc nọ, có một vị quý tộc thế lực tên là Ludovico. Nhờ cuộc hôn nhân với một người thừa kế giàu có tên là Clotilde, gia sản của ông càng thêm muôn phần thịnh vượng. Mười năm đầu chung sống, nàng chưa từng hé cửa nhìn ra ngoài hay bước chân ra khỏi phòng: nàng chỉ ra đến tận cửa buồng để tiễn chồng hoặc nhận lấy nụ hôn từ biệt của ông khi ông lên đường giải quyết việc công, và đón chào ông bằng một cái ôm trìu mến khi ông trở về. Ngoài Ludovico và người giám hộ của nàng, không một ai khác được phép diện kiến hay trò chuyện với nàng; chỉ với hai con người ấy, Clotilde mới thổ lộ những tâm tư kín đáo và truyền gửi những suy nghĩ từ cõi lòng thanh bạch của mình. Nàng dành trọn thời gian trong sự tự nguyện ẩn mình, không màng đến những xa hoa chốn triều đình hay chốn hội hè đình đám, mà chìm đắm trong những công việc thêu thùa, đan lát, cùng việc tô điểm thêm cho vẻ đẹp vốn đã vô cùng kiều diễm của bản thân.

Thế nhưng, một biến cố đã xảy ra, đe dọa nghiêm trọng nền tảng của tổ ấm hạnh phúc ấy; bởi dòng chảy dù xiết bao êm đềm và mạnh mẽ đến đâu thì vẫn có lúc xuất hiện những dòng nước xoáy và dòng chảy ngược. Nhà vua mở tiệc khoản đãi tất cả các bậc quý tộc trong vương quốc tại một bữa yến tiệc xa hoa được tổ chức ở một trong những thành phố biên ải trọng yếu. Ludovico là một trong những người đầu tiên nhận lời mời của nhà vua. Khi bữa tiệc thịnh soạn kết thúc, các vị khách quây quần thành từng nhóm quanh những chiếc bàn nhỏ trong khu vườn liền kề để giết thời gian trong những giờ phút oi bức và bàn luận về những thời sự trong ngày. Một trong số các nhóm đó gồm có Ludovico và sáu vị quý tộc khác, trong đó có một thanh niên giàu có, bạo dạn và sắc sảo tên là Pio. Cuộc trò chuyện hướng đến chủ đề về phái đẹp, đặc biệt là những người phụ nữ nổi tiếng trong lịch sử nhờ nhan sắc, đức hạnh và cả những thói hư tật xấu. Tên Pio ba hoa liền chế giễu lòng chung thủy cao quý cùng những đức tính tuyệt vời khác của nàng Clotilde xinh đẹp.

“Ta sẵn sàng cá cược với anh bất cứ thứ gì anh muốn, rằng anh không thể dò ra những bí mật của vợ tôi trong vòng mười ngày,” Ludovico nói, gương mặt đỏ bừng vì giận dữ.

“Được thôi,” Pio đáp, tỏ ra vô cùng bực bội trước lời khoác lác của Ludovico. “Kẻ thua cuộc sẽ bị treo cổ. Ta đánh cược bằng cả sinh mạng của mình rằng ta sẽ tường tận những bí mật của vợ anh chỉ trong vòng mười lăm ngày.”

Các điều khoản của giao kèo được ghi chép lại cẩn thận, được nhà vua phê chuẩn một cách trang trọng, và có chữ ký của hai bên tham gia cá cược cùng các bậc quý tộc hiển vinh khác.

Ngày hôm sau, Pio lên đường tìm đến quê nhà của Ludovico. Chàng thanh niên non dắt hoài công tìm kiếm dinh thự của Ludovico. Cuối cùng, anh ta cất lời hỏi thăm một tên ngốc nghếch vui tính, và sau một hồi vòng vo tam quốc, tên này cuối cùng cũng chỉ đường cho anh ta tới ngôi nhà. Pio bước lên lầu, nơi anh ta trông thấy người nữ giám hộ tóc hoa râm đang ngồi một mình trong sảnh đường rộng lớn, một căn phòng được trang hoàng lộng lẫy chẳng kém gì những gian phòng xa hoa nhất trong cung điện của nhà vua. Vốn là kẻ từng trải và lịch thiệp, Pio ngả mũ chào cụ già và nhã nhặn hỏi thăm về người chủ nhân của bà.

“Ngoài phu quân và tôi ra, không ai được phép gặp mặt tiểu thư cả,” mụ phù thủy già xấu xí đáp.

Pio bèn ngồi xuống và bắt đầu trò chuyện với mụ. Bằng những lời lẽ đầy sức thuyết phục cùng cái chạm đầy ma lực từ đôi bàn tay, anh ta dễ dàng luồn lọt vào lòng tin của mụ. Đoạn, thả một đồng vàng vào lòng bàn tay mụ, anh ta cất giọng: “Bà có thể cho tôi biết những bí mật của chủ nhân mình được chứ?”

Mụ già nhìn anh ta đầy ngờ vực, nhưng đồng tiền lấp lánh tỏ ra là một sự cám dỗ quá lớn đối với mụ ta. “Clotilde,” mụ nói, “có ba sợi tóc vàng óng dưới nách trái. Tôi biết điều này, bởi vì ngày nào tôi cũng là người tắm rửa cho nàng.”

Pio thở dài một tiếng não nề và quay mặt đi chỗ khác. Sau khi lấy lại bình tĩnh, anh ta thả thêm một đồng vàng nữa vào tay người giám hộ và nói: “Bà có thể lấy một trong những sợi tóc đó cho tôi chứ?”

Mụ ta chần chừ, nhưng sự uy hiếp từ sự hào phóng của anh ta là không thể cưỡng lại. “Tôi sẽ đưa sợi tóc cho cậu vào ngày mai,” mụ đáp. Pio bấy giờ mới rời đi, còn mụ ta quay trở lại phòng của chủ nhân.

Sáng sớm hôm sau, trong lúc mụ già đang tắm cho Clotilde như thường lệ, mụ ta liền giật lấy một sợi tóc vàng của nàng.

“Ái!” Clotilde kêu lên, “bà làm sao thế?”

“Không sao đâu, không sao đâu!” mụ già vừa cất lời vỗ về vừa âu yếm vuốt ve. “Đây là phần thưởng duy nhất mà tôi muốn để đổi lấy bao năm tận tụy phục vụ cho tiểu thư.”

Hoàn toàn không mảy may hay biết về âm mưu phản trắc của mụ giám hộ, Clotilde không nói gì thêm nữa. Trước buổi trưa, Pio đã tới nơi. Với đôi tay run rẩy và gò má tái mét, mụ già trao tận tay anh ta sợi tóc vàng. Mụ ta đã được hậu tạ một túi đầy vàng. Chẳng hề hay biết về hậu quả thảm khốc từ hành động phản bội của mình, mụ ta hớn hở quay trở lại căn phòng riêng của Clotilde.

Pio rời thị trấn vào lúc chiều muộn và chẳng mấy chốc đã về đến kinh thành. Ludovico chết lặng khi tận mắt chứng kiến sợi tóc vàng. Ông liền viết ngay cho vợ một bức thư với đại ý như sau:

“Anh đã trải qua mười năm cuộc đời trong hạnh phúc viên mãn bên em. Anh từng mong mỏi được tận hưởng những ngày tháng tuyệt vời ấy lâu hơn nữa. Nhưng giờ đây mọi thứ đã tan thành mây khói. Cuộc đời anh sẽ phải chấm dứt trong bạo lực, chính vì sự phản bội của em. Chúng ta sẽ chẳng bao giờ gặp lại nhau nữa. Hãy nhận lấy lời từ biệt buồn đau từ người chồng Ludovico của em.”

Khi Clotilde đọc được bức thư này, nàng ngất lịm đi. Lúc tỉnh lại, nàng bàng hoàng như vừa thoát khỏi một giấc chiêm bao. Nhưng khi trông thấy bức thư ấy một lần nữa, nàng lại đọc được từ ngữ nhục nhã “phản bội” viết bằng chính nét chữ của chồng mình. Nàng hoàn toàn không hiểu mình đã phạm phải tội lỗi bất trung nào. Nàng đi lại trong phòng với tâm trạng bấn loạn và những bước chân chao đảo. Cuối cùng, một ý nghĩ lóe lên trong đầu nàng: nàng cho vời người thợ kim hoàn giỏi nhất trong thị trấn đến và bảo hắn làm cho mình một chiếc giày bằng vàng nạm đá quý. Dưới sự giám sát ngặt nghèo của nàng, công việc đã hoàn thành trong một khoảng thời gian ngắn đến kinh ngạc. Đoạn, nàng khoác lên mình bộ trang phục đẹp nhất cùng đôi giày quý giá ấy, với tất cả sự khẩn trương lớn nhất, nàng lên đường tìm gặp Ludovico.

Clotilde đến thành phố chỉ vài phút trước khi cuộc hành quyết diễn ra. Nàng lái xe thẳng đến lầu ngự lãm của nhà vua. Người đồng hành duy nhất của nàng chính là mụ già đã gây ra toàn bộ rắc rối này. đám đông hỗn tạp tụ tập ở quảng trường công cộng để chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng đều phải kinh ngạc trước nhan sắc kiều diễm và y phục lộng lẫy của Clotilde. Khi nàng đến diện kiến nhà vua và hỏi ngài mọi chi tiết liên quan đến vụ án của Ludovico, và khi nhà vua đã cung cấp cho nàng mọi thông tin mà ngài biết, nàng quay người lại, chỉ tay về phía Pio và dat: “Tên đàn ông kia đã đánh cắp chiếc giày còn lại của tôi, trông nó giống hệt chiếc giày tôi đang đi này.”

Nhà vua gọi Pio từ nơi anh ta đang đứng lại gần, và thuật lại toàn bộ lời buộc tội của vị phu nhân kiều diễm. “Tôi không hề phạm bất kỳ tội ác nào chống lại nàng ấy,” Pio tức giận cãi. “Tôi thậm chí còn chẳng quen biết nàng ta. Đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy mặt nàng ta đấy.”

“Thưa bệ hạ,” Clotilde nhếch mép cười khinh bỉ nói, “vậy tại sao, ngài lại nói với Hoàng thượng và những người khác rằng ngài đã khám phá ra những bí mật của tôi? Tôi chính là vợ của Ludovico, người mà ngài đã đe dọa tước đoạt sinh mạng bằng những thủ đoạn lừa dối của mình. Giờ đây tôi đã rõ bằng cách nào mà ngugời có được sợi tóc vàng của tôi rồi đấy.”

Lời tuyên bố của Clotilde đã định đoạt số phận của Pio. Hắn ta bị treo cổ thay cho Ludovico, người lúc này đang vô cùng ân hận vì đã trót hoài nghi người vợ chung thủy của mình. Còn số phận của mụ già, kẻ thà chọn số vàng của một tên bịp bợm còn hơn là lòng tốt từ một người phụ nữ đức hạnh, sẽ đi về đâu? Mụ phù thủy ấy đã bị kết án phải giam cầm suốt phần đời còn lại trong một ngục tối ẩm ướt và lạnh lẽo.