Do Gregorio Frondoso, một người Bicol, kể lại. Ông nghe câu chuyện này từ một học sinh người Bicol khác. Người này cho biết câu chuyện vốn là truyền thuyết trong dân gian Bicol, và anh đã nghe nó từ chính ông nội mình.

Thuở xưa, vào thời đại của những chuyện ngớ ngẩn và vô lý, có một tay cờ bạc nghèo túng sống đơn độc trên đời: hắn chẳng có cha mẹ, họ hàng, vợ con. Chút tiền ít ỏi kiếm được, hắn đều nướng vào bài bạc hoặc đá gà. Mỗi lần chơi là mỗi lần thua sạch, thế nên hắn thường xuyên phải nhịn đói suốt cả ngày trời. Hắn bèn đi khắp làng xin ăn như một kẻ thang lang. Cuối cùng, hắn quyết định rời khỏi làng để đi tìm vận may.

Một ngày nọ, trong túi không rỗng tuếch không một xu dính túi, hắn lên đường. Khi đang thong thả bước đi dọc con đường cái, hắn nhặt được một đồng centavo. Đến ngôi làng tiếp theo, hắn dùng đồng xu ấy mua một chiếc bánh ngọt bản địa nhỏ. Hắn chỉ ăn một phần, phần còn lại gói vào mảnh giấy rồi đút vào túi áo. Sau đó, hắn đi dạo quanh làng; chẳng mấy chốc đã mệt lả, hắn liền ngồi xuống bên một cửa hiệu nhỏ để nghỉ ngơi. Vừa nghỉ, hắn vừa thiếp đi. Khi hắn đang nằm ngủ trên ghế băng, một con gà đi ngang qua, thấy chiếc bánh nhô ra khỏi túi áo liền mổ ăn sạch. Bị cái mỏ của con gà làm cho nhột, gã lang thang tỉnh giấc và lập tức tóm lấy con vật tội nghiệp. Chủ nhân của con gà đòi lại nó; nhưng Juan nhất quyết không chịu trả, với lý do con gà đã ăn mất bánh của hắn. Quả nhiên, hắn tranh biện khéo đến mức người ta đành để hắn mang con gà rời đi.

Đi chưa được một dặm đường, hắn đã tới một ngôi làng khác. Tại đây, hắn ghé vào một tiệm hớt tóc để nghỉ chân. Hắn lại chợp mắt, và chẳng mấy chốc một con chó bước vào, bắt đầu ngấu nghiến con gà của hắn. Bị đánh thức bởi tiếng kêu quác quác thảm thiết của con vật, Juan vùng dậy tóm ngay lấy con chó lúc ấy vẫn đang nhai ngấu nghiến con mồi. Bất chấp sự phản đối của người thợ hớt tóc và việc ông ta nhất quyết không chịu giao con chó, Juan vẫn cứ bắt và mang nó đi cùng. Hắn tiếp tục cuộc hành trình cho đến khi đến một ngôi làng khác. Khi đi ngang qua một ngôi nhà nhỏ, hắn cảm thấy khát nước nên quyết định rẽ vào xin uống nước. Hắn buộc con chó vào cổng rồi bước vào nhà. Lúc quay ra, hắn phát hiện con chó của mình đã nằm chết, chiếc cổng sắt đè bẹp lên trên. Rõ ràng, trong lúc giãy giụa để thoát thân, con vật đã vô tình kéo sập cánh cổng xuống. Không nói một lời, Juan giật phăng một thanh sắt trên cổng rồi mang theo. Khi chủ nhà hô hoán đuổi theo phía sau, Juan liền bảo: "Thanh sắt này thuộc về tôi, bởi vì cổng nhà anh đã giết chết con chó của tôi."

[263]Khi Juan đi đến một con sông lớn, hắn ngồi xuống bên bờ để nghỉ ngơi. Trong lúc ngồi đó, hắn bắt đầu đùa nghịch với thanh sắt, tung nó lên không trung rồi chộp lấy khi nó rơi xuống. Có lần hắn tóm hụt, thanh sắt rơi tõm xuống sông và mất hút.

— Này sông ơi, Juan cất giọng nói, — từ nay mày đã lấy mất thanh sắt của tao, vậy mày thuộc về tao rồi. Mày sẽ phải đền bù cho tao đấy. Thế là hắn ngồi lỳ ở đó suốt cả ngày, canh chừng những người đến tắm.

Tình cờ làm sao, chẳng bao lâu sau, nàng công chúa tới đây tắm. Khi công chúa bước lên từ dưới nước, Juan tiến lại gần và cất tiếng: "Thưa công chúa, ngài có biết con sông này là của tôi không? Và vì ngài đã chạm vào làn nước ấy, tôi có quyền bắt ngài về."

"Sao ngươi lại có thể sở hữu con sông này được chứ?" công chúa kinh ngạc hỏi.

"Thưa công chúa, kể lại câu chuyện tôi đã có được con sông này ra sao thì ngài sẽ mệt mỏi mất thôi; nhưng tôi khẳng định chắc chắn rằng ngài thuộc về tôi."

Juan khăng khăng đòi cho bằng được, khiến cuối cùng công chúa đành ngỏ ý sẵn sàng để nhà vua quyết định chuyện này. Nghe xong câu chuyện của Juan, sau khi gặng hỏi hắn hết câu hỏi này đến câu hỏi khác, nhà vua vô cùng ấn tượng trước sự khôn ngoan và tài suy luận kỳ diệu của hắn; và vì chẳng thể tìm được lý lẽ nào để bác bỏ những lời của Juan, ngả nhà vua đành vui lòng gả con gái cho hắn.