Câu chuyện do Gregorio Frondoso, một người gốc Bicol ở Tigaon, Camarines, kể lại. Người kể chuyện thuật rằng: "Câu chuyện này được kể cho tôi nghe bởi một cụ già tình cờ ghé qua nhà chúng tôi ngủ lại một đêm. Cụ là một người lữ hành, và lúc đó tôi hãy còn là một cậu bé."
Ngày xửa ngày xưa, khi ước gì được nấy, tại ngôi làng hoan hỉ Delight có một bác nông dân nghèo tên là Tetong và người vợ hiền thảo Maria. Hoa lợi từ một ngày lao động của bác chỉ vừa đủ để hai vợ chồng trang trải qua ngày, dẫu vậy họ vẫn sống yên bình và hạnh phúc. Tuy nhiên, họ vẫn nghĩ rằng hạnh phúc ấy sẽ không thể trọn vẹn nếu thiếu đi ít nhất một mụn con. Thế là, sáng tối hai vợ chồng đều quỳ trước bàn thờ mộc mạc trong nhà, khẩn cầu Thượng Đế ban cho họ điều ước nguyện. Nhờ lòng thành kính ấy, ước nguyện của họ đã thành hiện thực. Một cậu con trai cất tiếng khóc chào đời, lấp đầy niềm hạnh phúc trong lồng ngực [156] hai vợ chồng. Tình yêu thương mà đôi vợ chồng dành cho con ngày càng sâu đậm, khiến họ lại khao khát có thêm đứa nữa, rồi lại thêm đứa nữa. Chúa đã thấu suốt những lời cầu nguyện của họ; cứ thế, theo thời gian, hai cậu con trai nữa lần lượt ra đời. Đứa con thứ hai được đặt tên là Felipe, và cậu út là Juan. Người anh cả tên là Pedro. Cả ba cậu bé đều khôi ngô, tuấn tú và đem lại niềm vui lớn lao cho cha mẹ.
Thế nhưng, khi chúng lên tám, lên bảy và lên sáu tuổi, Pedro, Felipe và Juan bỗng trở thành những kẻ ăn khỏe đến mức kỳ lạ. Mỗi bữa chúng có thể ngốn sạch sáu hoặc bảy chupa gạo; hậu quả là người cha buộc phải làm lụng cực nhọc, bởi ông phải gánh vác cái ăn cho tới năm miệng ăn. Trước hoàn cảnh ấy, Tetong cảm thấy rằng dẫu những đứa con này sinh ra là để nhân lên hạnh phúc cho vợ chồng ông, cuối cùng chúng cũng sẽ vắt kiệt chút tài sản ít ỏi mà ông đang có. Về phần Maria, bà cũng chẳng hề thản nhiên trước thói phàm ăn của các con trai. Dần dần, tình mẫu tử dành cho chúng nguội lạnh thành lòng căm ghét, và cuối cùng Tetong quyết định tống khứ những đứa con của mình đi.
Một đêm nọ, khi hai vợ chồng đang ngồi bên ngọn đèn lu mờ còn ba đứa con đã chìm vào giấc ngủ, Tetong bảo vợ rằng: "Em có nghĩ rằng tốt hơn hết là chúng ta nên quách quẻ lũ con trai đi không? Em thấy đấy, vì chúng mà gia đình ta ngày càng túng thiếu. Anh đã quyết định vứt bỏ chúng vào một khu rừng hoang vu nào đó, nơi chúng có thể tự kiếm hoa quả hoặc củ rừng mà ăn."
Nghe những lời ấy từ chồng, mặt Maria cắt không còn giọt máu; máu trong người bà như đông đặc lại. Nhưng bà biết làm sao đây? Bà cũng mang nỗi thống khổ chẳng khác gì chồng. Sau vài phút im lặng, bà cất giọng run rẩy đáp: "Chàng ơi, tùy chàng định đoạt vậy." Thế là Tetong chuẩn bị sẵn những thứ cần thiết cho chuyến đi, gồm một bao gạo và một ít cá khô.
Sáng hôm sau, với cái cớ đi trồng khoai lang và bắp trên ngọn đồi cách làng chừng ba mươi dặm, ông giục các con đi theo mình. Khi họ đến một khu rừng, người cha dẫn chúng đi qua con đường vòng vèo, rồi cuối cùng đưa lên đồi. Vừa đến nơi, ai nấy bắt tay ngay vào việc: người đốn cây, kẻ dựng lều, và những người khác thì phát quang một mảnh đất để trồng khoai lang cùng bắp.
[157] Hai tuần sau, lương thực của họ đã cạn sạch. Tetong bấy giờ mới gọi các con lại gần và bảo: "Các con này, giờ chúng ta chẳng còn mấy thứ để ăn nữa. Ta phải rời các con vài ngày để về làng lấy gạo và cá. Hãy đối xử thật tốt với nhau và tiếp tục làm việc, chẳng mấy chốc khoai của chúng ta sẽ ra củ và bắp sẽ trổ cờ." Nói rồi, ông ban phước cho chúng và ra đi.
Ngày tháng trôi qua, hết tuần này đến tháng nọ, nhưng Tetong không quay trở lại. Bắp đã trổ cờ và khoai lang cũng cho ra những củ to chắc; thế nhưng bấy nhiêu vẫn không đủ để nuôi sống ba anh em. Hơn nữa, chúng cũng chẳng biết đường nào để mò về nhà. Cuối cùng, nhận ra rằng cha mẹ đã không còn mâu mé gì đến mình nữa, họ đành thỏa thuận cùng nhau lang thang đi tìm đồ ăn. Họ băng qua những lùm cây, bụi rậm và chốn thâm sơn cùng cốc. Cuối cùng, trong tình trạng mệt mỏi rã rời, mình mẩy bầm dập, họ tới một con sông rộng và dừng chân trên bờ để nghỉ ngơi. Trong lúc đang than khóc cho số phận hẩm hiu của mình, họ bỗng nhìn thấy bên kia sông có những rặng chuối đang mùa quả chín. Họ quyết ngắt cho được những trái chuối ấy; nhưng ngặt nỗi chẳng ai biết bơi, nên họ buộc phải đốn tre rồi kết lại làm bè vượt dòng suối. Cơn đói cào xé dữ dội đến mức mỗi người ăn liền ba buồng chuối chín. Ăn uống thỏa thuê xong, họ tiếp tục lên đường với tinh thần sảng khoái hơn.
Chẳng bao lâu sau, họ bắt gặp một vực sâu hun hút tối tăm. Tò mò muốn biết dưới đó có gì, ba anh em ghé mắt nhìn xuống nhưng chẳng thể thấy đáy. Dù vậy, vẫn chưa thỏa mãn với việc chỉ nhìn vào cái giếng trời ấy, họ quyết định phải xuống tận đáy: thế là họ đi tết các dây leo rừng lại thành một sợi thừng dài.
Pedro là người đầu tiên thử sức, nhưng anh không chịu nổi bóng tối mịt mùng dưới ấy. Tiếp đến là Felipe; nhưng cậu cũng đành hoảng sợ quay lên, chẳng thể trụ lại lâu trong bóng tối. Cuối cùng tới lượt Juan. Cậu tụt xuống tận đáy vực sâu, nơi hiện ra trước mắt cậu là một vùng đồng bằng rộng lớn phủ đầy cây cối, bụi rậm và lùm cây thấp. Ở một phía, cách đó không xa, cậu nhìn thấy một ngôi nhà màu xanh. Cậu bước đến gần và trông thấy một người phụ nữ vô cùng xinh đẹp đang ngồi trước cửa. Vừa thấy cậu, nàng cất giọng niềm nở: "Chào Juan! Ta vô cùng kinh ngạc khi thấy chàng đặt chân đến đây, bởi trước nay chưa từng có sinh vật phàm trần nào bén mảng tới chốn này. Dù sao đi nữa, ta cũng nhiệt liệt chào đón chàng đến ngôi nhà của mình." Bằng những lời lẽ lịch thiệp, Juan nhận lời mời và bước vào nhà. Cậu được nàng Maria đón tiếp nồng hậu [158] nơi đây. Họ phải lòng nhau, và nàng đồng ý cùng Juan về quê hương của chàng.
Họ trò chuyện chưa được bao lâu thì Maria đột ngột bảo Juan trốn đi, vì người giám hộ của nàng, một tên khổng lồ, đang tới. Chẳng mấy chốc, con quái vật xuất hiện và gầm lên với Maria bằng giọng nói đáng sợ: "Ngươi đang giấu giếm kẻ nào phải không. Ta ngửi thấy mùi thịt người." Nàng chối đây đẩy, nhưng tên khổng lồ vẫn lùng sục khắp mọi ngóc ngách trong nhà. Cuối cùng Juan bị phát hiện, và chàng đã dũng mãnh chiến đấu với con quái vật. Chàng dính không ít vết thương, nhưng chúng đều được chữa lành dễ dàng nhờ thứ thuốc phép của Maria. Sau một trận chiến ác liệt, tên khổng lồ đã bị tiêu thụ. Maria ca ngợi lòng dũng cảm của Juan. Nàng mang thức ăn cho chàng và kể chuyện cho chàng nghe trong lúc chàng ăn. Nàng cũng kể cho chàng nghe về người hàng xóm Isabella, một giai nhân sắc nước hương trời chẳng kém gì nàng. Ngược lại, Juan cũng kể cho nàng nghe bao điều kỳ thú ở quê nhà mà vùng đồng bằng âm u này không hề có.
Khi đã ăn uống xong xuôi và hồi phục sức khỏe, Juan bàn rằng họ nên dẫn cả Isabella đi cùng. Maria đồng ý. Thế là Juan lên đường đi tìm Isabella. Lúc chàng đến nhà, nàng đang đứng bên cửa sổ nhìn ra ngoài. Vừa trông thấy chàng, nàng liền reo lên đầy thân mật: "Ôi Juan! Chàng đến đây làm gì thế? Từ khi sinh ra đời tới giờ, em chưa từng thấy một sinh vật trần thế nào giống như chàng!"
"Thưa tiểu thư," Juan nhỏ nhẹ đáp lời, "sự xuất hiện của tôi trước mặt nàng là do một thế lực vô hình nào đó mà tôi không sao tả nổi." Vừa nghe những lời ấy, Isabella thẹn thùng đỏ mặt. "Juan," nàng cất tiếng, "xin hãy bước lên đây!"
Juan bước vào nhà, kể cho nàng nghe về cảnh ngộ bất hạnh của mình cùng cơ duyên tìm thấy vực sâu. Cuối cùng, bị cuốn hút bởi vẻ đẹp mê hồn của Isabella, Juan bày tỏ lòng ái mộ với nàng. Họ trò chuyện chưa được bao lâu thì tiếng bước chân bỗng vang lên mỗi lúc một gần. Đó chính là người giám hộ của nàng, con quái vật bảy đầu. "Isabella," nó gầm gừ, đảo mắt nhìn quanh với vẻ giận dữ, "chắc chắn có sinh vật phàm trần nào đang trốn trong nhà này."
"Trong nhà chẳng có ai ngoài tôi cả," nàng lớn tiếng kêu lên. Tuy nhiên, con quái vật vẫn không chịu bỏ qua. Lùng sục khắp nhà, cuối cùng nó cũng phát hiện ra Juan, người đã vung gươm lao vào tấn công ngay lập tức. Trong trận chiến này, chàng lại giành chiến thắng vang dội, chém đứt cả bảy cái đầu của con quái vật.
Trong niềm hân hoan khôn tả, Juan và Isabella quay trở lại nhà Maria. Sau đó cả ba cùng đi đến miệng giếng. Tại đây, Juan thấy sợi dây leo vẫn còn đang thắt lủng lẳng. Chàng buộc một đầu vào vòng eo [159] của Isabella, và nàng được kéo lên bởi hai người anh đang ngóng chờ ở phía trên. Khi trông thấy nàng, Pedro và Felipe tranh nhau nhận là của mình, gần như cùng lúc cất giọng: "Đẹp làm sao! Nàng là của tao." Isabella trấn an họ rằng dưới đáy giếng vẫn còn những người đẹp khác kiều diễm hơn nàng. Nghe những lời đó, Felipe liền thả một đầu sợi dây leo xuống lại. Khi Maria lên đến miệng giếng, Felipe vô cùng sung sướng và vội nhận nàng làm của mình. Vì hai người anh mỗi kẻ đã có một nương tử trong tay, họ nhất quyết không thả sợi dây xuống lần thứ ba; nhưng cuối cùng Maria đã thuyết phục được họ làm điều đó. Thế nhưng, khi chỉ nhìn thấy mỗi bóng dáng của người em trai, hai kẻ nhẫn tâm ấy liền buông thõng sợi dây, mặc cho Juan rơi tòm trở lại bóng tối mịt mùng. "Ôi những người anh em của tôi ơi!" Maria khóc nức nở nói, "đây đâu phải là cách đối xử với một người em. Nếu không có chàng, giờ này chúng ta đã chẳng thể đứng ở đây." Nói rồi, nàng cầm chiếc lược phép thuật của mình lên và dặn dò: "Hỡi lược thần, nếu ngươi thấy Juan đã chết, hãy làm cho chàng sống lại; nếu chân tay chàng gãy nát, hãy hàn gắn chúng như cũ." Đoạn, nàng thả chiếc lược xuống giếng.
Nhờ có chiếc lược thần kỳ ấy, Juan đã được hoàn sinh. Ngay khi có thể cử động được tứ chi, chàng dò dẫm bước đi trong bóng tối và cuối cùng lại tìm thấy chính mình ở vùng đồng bằng ngầm dưới lòng đất. Chẳng biết cách nào để quay về mặt đất, chàng đành phó mặc cho số phận.
Trong lúc đang thong thả đi dạo, chàng tình cờ bước đến một cội cây rợp bóng lá với những tán cành xum xuê. Chàng trèo lên cây để chợp mắt nghỉ trưa giữa những nhánh lá tươi non. Vừa khép mi lại, chàng chợt nghe văng vẳng tiếng ai đó gọi: "Juan, Juan! Hãy thức dậy đi! Hãy đi đến Xứ sở của những người hành hương, nơi định mệnh đang chờ đón chàng ở đó." Chàng mở bừng mắt nhìn quanh nhưng chẳng thấy bóng dáng ai. "Chắc chỉ là tiếng chim chóc nào đó," chàng lẩm bẩm, "làm phiền giấc ngủ của mình đây mà." Thế là chàng lại nhắm mắt lại. Chỉ một lát sau, giọng nói ấy lại vang lên từ ngọn cây. Chàng ngước nhìn lên nhưng chẳng thấy một bóng người. Tuy nhiên, tiếng gọi cứ vang lên dồn dập và lớn dần đến mức chàng chẳng thể tài nào chợp mắt nổi. Cuối cùng, chàng đành trèo xuống khỏi cây để đi tìm vùng đất đó.
Trên đường lang thang, chàng gặp một cụ già mặc bộ y phục rách rưới, tả tơi. Juan hỏi cụ về đường đến Xứ sở của những người hành hương. Cụ già liền bảo: "Này, hãy cầm lấy mảnh vải này, như cháu thấy đấy, ta đã xé nó ra từ vạt áo của mình, và mang nó đến đưa cho một vị ẩn sĩ đang sống cách đây không xa. Rồi hãy nói cho vị ấy biết điều cháu muốn." Juan cầm lấy mảnh vải và đi tìm vị ẩn sĩ. Khi thấy Juan đường đột bước vào khuôn viên [160] mà không xin phép, vị ẩn sĩ vô cùng giận dữ. "Thưa ẩn sĩ," Juan nói, "tôi đến đây vì một sứ mệnh vô cùng quan trọng. Trong lúc tôi đang ngủ trên tán cây, một chú chim đã hót vang bên tai tôi nhiều lần rằng tôi phải đến Xứ sở của những người hành hương, nơi định mệnh đang chờ đợi tôi. Tôi quyết tâm đi tìm vùng đất ấy. Trên đường đi, tôi gặp một cụ già đã trao cho tôi mảnh vải này và bảo tôi mang đến cho ngài để hỏi về nơi chốn mà tôi vừa nhắc tới." Khi nhìn thấy mảnh vải, cơn giận của vị ẩn sĩ bỗng biến thành nỗi buồn thương và lòng trắc ẩn. "Juan," ngài nói, "ta đã ở đây từ rất lâu rồi, nhưng chưa từng nhìn thấy cụ già nào như thế cả."
Chuyện là vị ẩn sĩ này đang nuôi dưỡng muôn loài thú vật. Ngài liền triệu tập tất cả tụ tập vào sân và gặng hỏi từng con về Xứ sở của những người hành hương; nhưng chẳng con nào hay biết gì. Sau khi hỏi khắp lượt mà vẫn vô vọng, vị ẩn sĩ bảo Juan hãy đến tìm một vị ẩn sĩ khác đang tu luyện ở một nơi xa hơn.
Thế là Juan lại lên đường tìm vị ẩn sĩ kia. Ban đầu, cũng giống như người trước, vị ẩn sĩ này tỏ ra nổi giận khi thấy Juan; nhưng khi nhìn thấy mảnh vải, cơn thịnh nộ của ngài liền dịu lại thành lòng xót thương và nỗi buồn. Juan thuật lại cho ngài nghe những gì mình đang kiếm tìm, và vị ẩn sĩ liền thổi một hồi tù và thật lớn. Lập tức, một đàn chim đủ muôn hình vạn trạng ào ạt bay tới. Ngài hỏi từng con về Xứ sở của những người hành hương, nhưng chẳng một con nào biết đến chốn đó. Thế nhưng, ngay khoảnh khắc Juan chuẩn bị rời đi, bỗng có một chú đại bàng sà xuống sân. Khi được hỏi có biết Xứ sở của những người hành hương hay không, nó liền gật đầu. Vị ẩn sĩ bèn lệnh cho nó chở Juan đến đó. Chú đại bàng ngoan ngoãn tuân lệnh, cõng Juan trên lưng bay qua bao biển rộng núi cao. Sau khi đưa Juan đến vùng đất hằng mong ước, chú đại bàng liền quay về với chủ nhân của mình.
Tại đây, Juan sống cùng một cặp vợ chồng già nghèo khó, họ chăm sóc chàng như con ruột và chàng cũng tận tụy phụng dưỡng họ. Chàng gặng hỏi họ về vùng đất mà họ đang sinh sống. Họ cho biết nơi này được cai trị bởi một vị vua bạo ngược có cô con gái vô cùng xinh đẹp. Họ kể rằng rất nhiều hoàng tử đến cầu hôn nàng đều đã bị xử tử vì không hoàn thành được những thử thách ngặt nghèo mà nhà vua đặt ra. Khi nghe tin về vị công chúa tuyệt trần này, Juan thầm nhủ: "Đây chính là định mệnh dành cho mình. Nàng phải là vợ của ta." Thế là, bất chấp hiểm nguy chực chờ, chàng quyết tâm chinh phục bằng được nàng.
Một ngày nọ, nhân lúc các gia sư của công chúa vắng nhà, chàng làm một con diều, buộc vào đó bức thư ngỏ lời với nàng rồi thả lên trời. Trong lúc [161] nàng đang dạo bước trong khu vườn hoa, con diều bỗng sà xuống ngay trước mặt nàng. Nàng ngạc nhiên và vô cùng tò mò. "Tên vô lại hỗn láo nào," nàng thốt lên, "lại dám thả diều rơi vào khu vườn của ta thế này?" Nàng bước tới gần con diều, ngắm nghía nó và nhìn thấy bức thư được viết bằng những nét chữ mạnh mẽ. Nàng đọc thư. Sau vài giây ngập ngừng, nàng bèn viết một bức thư đáp lại, trong đó dặn chàng hãy đến đứng dưới khung cửa sổ trên tháp của nàng.
Khi Juan đến đó, công chúa cất lời: "Juan, nếu chàng thực sự yêu em, chàng sẽ phải trải qua muôn vàn gian khổ. Ngày mai, hãy diện kiến phụ hoàng em và nhận lời làm tất cả những gì ngài sai bảo. Sau đó hãy quay lại tìm em." Juan vui vẻ hứa sẽ vượt qua mọi thử thách vì nàng.
Sáng hôm sau, Juan đứng đợi ở bậc thềm cung điện của nhà vua. Nhà vua cất tiếng hỏi: "Ngươi là ai, và đến đây có việc gì?"
"Thưa bệ hạ! Tôi là Juan, và tôi đến đây để cưới con gái ngài."
"Được lắm, Juan, ngươi có thể toại nguyện nếu hoàn thành thử thách ta giao cho. Hãy mang số hạt lúa mì này gieo trồng trên ngọn đồi kia, và vào sáng mai, hãy mang bánh mì vừa nướng chín từ chính những hạt lúa đó đến làm bữa sáng cho ta. Khi ấy ngươi sẽ được cưới con gái ta ngay lập tức. Nhưng nếu không hoàn thành nhiệm vụ, ngươi sẽ bị chém đầu."
Juan cúi gằm đầu và lui ra. Chàng xuất hiện trước mặt công chúa với vẻ mặt vô cùng buồn bã.
"Có chuyện gì thế, Juan?" nàng hỏi.
"Ôi công chúa yêu kiều của tôi! Phụ hoàng nàng đã giao cho tôi một thử thách bất khả thi. Ngài bắt tôi đem số hạt lúa mì này trồng trên đồi, và đến sáng mai ngài lại đòi có ổ bánh mì mới ra lò từ chính chúng."
"Đừng lo, Juan. Giờ chàng hãy về nhà đi, và ngày mai cứ đến diện kiến phụ hoàng em. Bánh mì sẽ sẵn sàng đợi ngài thức giấc."
Sáng hôm sau, Juan trở lại cung điện và vui mừng khôn tả khi thấy ổ bánh mì đã nằm sẵn trên bàn. Khi nhà vua tỉnh dậy, ngài vô cùng kinh ngạc khi thấy Juan đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
"Bây giờ, Juan," nhà vua nói, "thêm một thử thách nữa dành cho ngươi. Dưới cửa sổ phòng ta có hai cái vò lớn — một vò đựng đầy hạt đậu váng đỏ, vò kia đựng toàn cát mịn. Ta sẽ trộn lẫn chúng vào nhau, và ngươi phải phân loại chúng sao cho đâu ra đấy vào từng vò tương ứng."
Juan [162] hứa sẽ hoàn thành thử thách này. Chàng ghé qua cửa sổ phòng công chúa và kể cho nàng nghe những gì nhà vua vừa phán. "Hãy về nhà và ngày mai quay lại đây," nàng bảo chàng. "Nhà vua sẽ thấy đậu váng và cát được phân loại gọn gàng trong vò của chúng."
Sáng hôm sau, Juan quay lại cung điện. Nhà vua vừa thức giấc, nhìn qua cửa sổ và trố mắt kinh ngạc khi thấy đậu váng và cát đã được phân loại hoàn hảo. "Được lắm, Juan," nhà vua nói, "ngươi đã vượt qua các thử thách mà ta đưa ra một cách xuất sắc. Nhưng ta còn một việc nữa muốn nhờ ngươi. Chiều hôm qua, trong lúc vợ chồng ta đang dạo bước dọc bờ biển, chiếc nhẫn vàng của ta đã rơi xuống nước. Ta muốn ngươi tìm lại nó và mang về đây cho ta vào sáng mai."
"Xin vâng lệnh bệ hạ!" Juan đáp.
Chàng liền kể cho công chúa nghe ý muốn của nhà vua. "Hãy đến đây vào lúc gần sáng ngày mai," nàng dặn, "và mang theo một cái chậu lớn cùng một con dao rựa. Chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm chiếc nhẫn."
Đúng vào lúc rạng sáng hôm sau, chàng đến tháp của nàng, nơi nàng đang đợi trong trang phục của một thôn nữ. Họ đi ra bờ biển, nơi chiếc nhẫn được cho là đã bị thất lạc. Tại đó, công chúa Maria — đó chính là tên nàng — bảo chàng: "Bây giờ hãy cầm chậu và dao rựa lên, rồi băm nát thân thể em ra! Hãy đổ phần thịt đã băm nhỏ ấy xuống vùng nước nơi chiếc nhẫn của cha em rơi xuống, nhưng hãy cẩn thận đừng để sót một miếng thịt nào rơi xuống đất nhé!"
Nghe những lời đó, Juan đứng sững người như trời trồng, rồi òa khóc nức nở. Chàng nghẹn ngào van xin: "Ôi người em yêu! Thà để em băm nát thân xác anh còn hơn là anh phải ra tay với em."
Nàng kiên quyết: "Nếu chàng yêu em, hãy làm đúng như lời em dặn."
Bấy giờ Juan mới miễn cưỡng cầm lấy con dao rựa, nhắm nghiền mắt lại và chém nát thân thể nàng rồi trút đống thịt vụn xuống làn nước nơi chiếc nhẫn bị mất. Chỉ năm phút sau, công chúa trồi lên từ mặt nước với chiếc nhẫn còn đeo trên ngón tay. Thế nhưng Juan lại chìm vào giấc ngủ sâu; và trước khi chàng kịp tỉnh dậy, chiếc nhẫn lại tuột khỏi tay rơiỏm xuống nước một lần nữa.
"Ôi, chàng yêu em ít biết bao!" nàng thốt lên trách móc. "Chiếc nhẫn rơi mất là vì chàng không nhanh tay chộp lấy nó từ ngón tay em. Hãy băm thân thể em ra như trước và lại đổ đống thịt xuống nước đi." Thế là Juan đành phải băm nát thân xác nàng lần thứ hai và tiếp tục trút xuống làn nước. Chẳng mấy chốc, Maria lại ngoi lên từ dòng nước với chiếc nhẫn trên tay; nhưng ngặt nỗi Juan lại ngủ gật thêm lần nữa, và thế là chiếc nhẫn lại rơi tõm xuống nước.
[163] Lúc này Maria thực sự nổi giận: nàng bèn rạch một vết trên ngón tay chàng, bảo chàng hãy băm nát thân thể mình ra và đổ xuống nước như trước. Cuối cùng thì chiếc nhẫn cũng được tìm thấy. Lần này Juan đã tỉnh táo, chàng nhanh tay chộp lấy chiếc nhẫn ngay khi nàng trồi lên từ mặt nước.
Sáng hôm ấy, Juan đến diện kiến nhà vua và dâng chiếc nhẫn lên ngài. Khi trông thấy vật báu, vị quân vương hết sức kinh ngạc và thầm nghĩ: "Sao nó có thể hoàn thành tất cả những nhiệm vụ khó khăn mà ta giao cho nhỉ? Chắc chắn hắn phải là kẻ có phép thuật siêu nhiên." Ngẩng đầu lên, nhà vua phán với Juan: "Juan, quả thật ngươi là người xứng đáng lấy con gái ta; nhưng ta muốn ngươi làm ơn giúp ta thêm một việc nữa. Đây sẽ là lần cuối cùng. Hãy đi dắt ngựa ra đây cho ta, hôm nay ta muốn đi săn." Chuyện là con tuấn mã này chạy nhanh tựa gió bão. Nó lại vô cùng hoang dã, chẳng ai có thể thuần phục nổi ngoài chính nhà vua và công chúa.
Tuy nhiên, Juan vẫn nhận lời và quay về tháp của Maria. Khi biết được ý muốn của phụ hoàng, nàng liền cùng Juan đi bắt con ngựa. Sau khi đã thuần phục được nó, nàng cũng dắt con ngựa của mình ra. Rồi họ cùng quay trở lại cung điện. Bấy giờ Juan và Maria bàn nhau bỏ trốn. Thế là sau khi Juan buộc con ngựa của nhà vua gần bậc thềm, họ nhảy lên yên ngựa của Maria và phi nước đại đi mất.
Khi không tìm thấy con gái cưng, nhà vua liền leo lên lưng ngựa phóng đuổi theo Juan và Maria, lúc này đã đi trước vài dặm đường. Nhưng con ngựa của nhà vua chạy nhanh khủng khiếp, chỉ thoáng chốc nó đã suýt bắt kịp đôi uyên ương trốn chạy. Nhìn thấy cha ở phía sau, Maria liền thả chiếc lược của mình xuống, và trong chớp mắt, một rặng tre dày đặc mọc lên chắn ngang đường đi của nhà vua. Theo lệnh ngài, một con đường được phát quang qua bụi tre chỉ trong khoảnh khắc. Ngài lại tiếp tục truy đuổi; nhưng ngay khi sắp tóm được họ lần nữa, Maria lại văng chiếc nhẫn xuống, và thế là bảy quả núi cao sừng sững mọc lên ngay sau lưng họ. Nhà vua lại một lần nữa bị cản trở; nhưng con tuấn mã của ngài phóng qua những ngọn núi nhanh như bay, khiến chẳng mấy chốc ngài lại bắt kịp tầm mắt nhìn thấy hai kẻ trốn chạy. Lần này Maria quay người lại và khạc nhổ một bãi nước bọt. Lập tức, một vùng biển rộng mênh mông hiện ra sau lưng họ. Nhà vua đành từ bỏ cuộc truy đuổi, chỉ thốt lên một câu: "Hỡi đứa con gái vô ơn!" rồi quay đầu hồi cung.
Đôi trẻ tiếp tục cuộc hành trình cho đến khi tới một ngôi làng nhỏ. Tại đây, họ quyết định kết hôn nên đã [164] lập tức tìm đến vị linh mục trong làng. Ngài đã làm lễ cưới cho họ ngay ngày hôm đó. Juan và Maria định cư luôn tại nơi này để chung sống trọn đời bên nhau, thế là họ mua một ngôi nhà và một mảnh đất nhỏ. Thời gian thấm thoắt trôi qua, Juan bỗng nhớ đến cha mẹ mình.
Một ngày nọ, chàng xin phép vợ về thăm cha mẹ. "Chàng có thể đi," nàng nói; "nhưng hãy nhớ đừng để dù chỉ một giọt nước mắt của cha hay mẹ rơi xuống má chàng, bằng không chàng sẽ quên mất em đấy." Hứa sẽ ghi nhớ lời dặn của vợ, Juan lên đường.
Khi cha mẹ trông thấy con trai, họ mừng rỡ đến mức ôm chầm lấy chàng và suýt dầm đìa nước mắt vui sướng lên mặt con. Thế là Juan quên bẵng mất Maria. Tình cờ thay, đúng vào ngày Juan về đến nhà, người em trai Felipe của chàng đang cử hành hôn lễ với Maria — nàng công chúa dưới lòng đất, và một bữa tiệc linh đình đang diễn ra trong gia đình. Ngay khoảnh khắc Maria nhận ra Juan, người mà nàng yêu thương nhất, nàng liền hủy hôn với Felipe và muốn được kết duyên cùng Juan. Thế là dân làng được triệu tập để giải quyết rắc rối, và Maria cùng Juan tổ chức lễ cưới ngay trong ngày hôm đó. Khúc ca tiếng nhạc và những điệu nhảy lại tiếp tục tưng bừng.
Giữa lúc ấy, sự xuất hiện bất ngờ của một vị công chúa xinh đẹp ngồi trên chiếc xe ngựa dát vàng kéo bởi những con tuấn mã thượng hạng khiến ai nấy đều ngỡ ngàng. Nàng được mời tham gia vào điệu nhảy. Trong lúc mọi người đang vui vẻ ca hát nhảy múa, họ bỗng tụ tập xung quanh vị công chúa này để xem nàng đang làm gì. Nàng ngồi ở giữa sảnh đường. Trước mặt nàng là một chú chó bị xiềng xích. Nàng bắt đầu cất tiếng hỏi chú chó những câu hỏi sau:—
"Mày có từng phục dịch một vị vua để cưới con gái ngài không?"
"Không!" chú chó đáp.
"Ngài có bắt mày gieo hạt lúa mì trên đồi, rồi sáng hôm sau mày phải mang bánh mì nướng từ lúa mì đó dâng lên ngài không?"
"Không!"
"Ngài có trộn lẫn hai vò đậu váng và cát với nhau, rồi bắt mày phân loại sao cho đậu váng ra vò nấy, cát ra vò nấy không?"
"Không!"
"Mày có nhớ khi mày và một nàng công chúa cùng nhau ra bờ biển tìm chiếc nhẫn của cha nàng, và khi mày băm nát thân thể nàng rồi đổ đống thịt vụn xuống nước không?"
Khi Juan, người đang đứng theo dõi, nghe thấy câu hỏi cuối cùng ấy, chàng [165] liền chen khỏi vòng người vây quanh và quỳ sụp xuống trước mặt nàng, van nài: "Ôi người vợ quý giá nhất đời tôi! Xin hãy rộng lượng tha thứ cho tôi!" Thế là người mới đến ấy, chẳng phải ai khác chính là Maria — người vợ đích thực của Juan, ôm chầm lấy chàng, và tình xưa nghĩa cũ lại thắm thiết như xưa. Thế là bữa tiệc lại tiếp tục tưng bừng. Để đền bù cho niềm vui lớn lao của Felipe, nàng Maria dưới lòng đất được trả lại cho anh; và hai cặp đôi chung sống hạnh phúc bên nhau trọn đời.