Giống như câu chuyện trước, tác phẩm này chắc chắn cũng là một tích truyện được du nhập từ châu Âu vào các đảo. Nó thuộc về dòng truyện chung được gọi là “Đứa trẻ được hứa hẹn”, nhưng cốt truyện có một ngã rẽ dẫn đến một nhóm nhỏ đặc thù trong dòng này. Các thành viên của nhóm này thường không dài; và nhìn chung, các câu chuyện khá giản dị. Một người cha, do vô tình hay hữu ý, đã hứa dâng đứa con của mình cho Quỷ dữ để đổi lấy một ân huệ nào đó, rồi đặt bút ký vào bản giao kèo. Đứa trẻ lớn lên, nhận thấy sự ủ rột của cha mẹ, bèn gặng hỏi cho bằng được bí mật về giao ước ấy. Sau khi tự trang bị cho cuộc đấu tranh, cậu lên đường xuống địa ngục để đòi lại khế ước. Ở dưới đó, cậu tìm đủ mọi cách làm cho lũ quỷ khiếp sợ hoặc phát bực, trở thành một kẻ phiền toái đến mức cuối cùng chúa quỷ đành phải tống khứ cậu đi bằng cách trao trả lại tờ giao kèo.
Trong một câu chuyện ở Lorraine (Cosquin, Số LXIV, “Saint Etienne”), “một sản phụ được viếng thăm bởi một quý ông quyền quý, người đã thuyết phục cô bán con mình cho hắn để đổi lấy một khoản tiền lớn. Hắn sẽ đến đón đứa trẻ sau sáu hoặc bảy năm. Một ngày nọ, sau chuyến viếng thăm của người lạ mặt, người mẹ bắt đầu hoài nghi hắn chính là Quỷ dữ. Con trai cô nhận thấy nỗi buồn của mẹ, liền tìm hiểu bí mật đang dằn vặt bà. ‘Con không sợ Quỷ dữ đâu,’ cậu quả quyết nói, và bảo mẹ chuẩn bị cho mình một bộ da cừu đựng đầy nước thánh. Được trang bị như vậy, cậu lên đường cùng người lạ mặt khi thời điểm đến, và khi xuống tới địa ngục, cậu vẩy nước thánh khiến lũ quỷ sợ hãi đến mức chúng đành phó mặc cho cậu bình yên trở về với mẹ.” Trong câu chuyện này, không có chi tiết nào nhắc đến khế ước; nhưng trong một dị bản được Cosquin đề cập (2 : 232), một người nghèo đã ký bằng máu vào một văn bản, trong đó ông đồng ý giao con trai mình năm hai tuổi cho người đàn ông giàu có (thực chất là Quỷ dữ cải trang) – kẻ đã đồng ý làm cha đỡ đầu cho đứa trẻ. Cuối cùng, con quỷ bị đánh cho phải tháo chạy nhờ sự trợ giúp của tượng cây thánh giá cùng việc sử dụng hào phóng nước thánh.
Trong một câu chuyện xứ Wallachia (Schott, Số 15), chúng ta tìm thấy một sự tương đồng sát sao về tình tiết với câu chuyện của mình: nhân vật chính, theo lời khuyên của thầy giáo làng, đã may những chiếc áo lễ của giáo hội có thêu hình thánh giá, rồi mặc chúng đi thẳng xuống địa ngục và gõ cửa. Lũ quỷ, hoảng sợ trước cảnh tượng đó, liền muốn đuổi cậu đi; nhưng cậu kiên quyết không chịu rời đi cho đến khi chúng chịu trao lại tờ da cừu có chữ ký của cha cậu. Tuy nhiên, câu chuyện này có điểm khác biệt với truyện của chúng ta ở phần mở đầu; bởi người cha ở đây là một ngư dân nghèo, và vì muốn đổi lấy sự giàu có lớn đã vô tình hứa dâng “thứ mà ông yêu quý nhất ở nhà”. Hơn nữa, ở đoạn kết câu chuyện còn bổ sung thêm một tình tiết nhân vật chính đi cải đạo cả một băng cướp. Hãy so sánh phần mở đầu của câu chuyện Wallachia này với tác phẩm “Lionbruno” của Ý (Crane, Số XXXVI). Trong một tích truyện của người Litva (Chodzko, Contes des paysans et des pâtres slaves [Paris 1864], tr. 107), nhân vật chính trước khi lên đường gặp Quỷ dữ đã tự trang bị cho mình nước thánh cùng một mẩu phấn được linh mục làm phép. Dùng viên phấn đó, cậu vẽ một vòng tròn ma thuật xung quanh mình rồi dùng nước hắt vào lũ quỷ cho đến khi chúng chịu nhường lại khế ước. Để tìm hiểu thêm các dị bản khác, xin xem Cosquin, Số LXXV và các chú thích.
Câu chuyện của chúng ta, dẫu văn phong hãy còn thô mộc, nhưng được phát triển các tình tiết rất hợp lý xuyên suốt, lại có một tình tiết vô cùng buồn cười mà tôi chưa từng thấy ở bất cứ đâu tương tự: đó là việc trói Satan vào chiếc ghế bập bênh của hắn trong lúc hắn đang ngủ trưa, rồi khi hắn thức dậy, dùng việc trưng bày chiếc áo choàng thêu thánh giá trước mặt để dọa cho hắn phải tuân theo. Công việc đầu tiên mà nhân vật chính phải làm khi bước chân xuống địa ngục—chỉ đạo việc kéo những khúc gỗ làm củi—xem ra thích hợp hơn nhiều so với thử thách tát cạn hai cái ao mà nhân vật chính buộc phải hoàn thành trong tác phẩm “La Baguette Merveilleuse” (Số LXXV) của Cosquin.
Lời kể của người thuật chuyện rằng anh đã nghe được câu chuyện này từ một người bạn cùng chơi khi còn là một cậu bé, đã rọi một tia sáng thú vị vào cách thức mà những câu chuyện dân gian lan truyền tại Philippines.
