Maud Muller vào một ngày hè nắng ráo
Cào đống cỏ thơm ngát mùi cỏ thảo.
Dưới chiếc nón rách bừng lên nét đẹp
Mộc muk chân phương, sức sống tràn trề.
Vừa hát vừa làm, giọng ca vui nhộn
Được chú nhại cầm ca từ vòm lá.
Nhưng khi nàng ngước nhìn về phố thị
Trắng xoá tựa lưng ngọn đồi phía xa,
Khúc ca vụt tắt, một niềm xao xuyến
Cùng nỗi khát khao vô danh ngập lòng,
Một ước muốn thầm nàng chưa dám nghĩ
Về điều gì hơn những gì từng biết.
Vị Thẩm phán thong thả dong ngựa tới
Nhẹ vuốt bờm hung óng ả của ngựa.
Ông kéo dây cương dưới bóng táo già
Dừng lại để chào hỏi nàng thôn nữ,
Xin một ngụm nước từ mạch suối nhỏ
Chảy qua cánh đồng sát bên đường đi.
Nàng cúi xuống nơi suối trong róc rách
Múc đầy chiếc cốc thiếc nhỏ cho ông,
Thẹn thùng trao tay, mắt nhìn xuống đất
Bàn chân trần cùng tà áo rách bươm.
"Cảm ơn!" ông nói; "Một ngụm nước ngọt
Từ bàn tay xinh chưa từng nếm qua."
Ông bàn cỏ cây, hoa lá, chim chóc,
Cùng bầy ong vàng vo ve khắp chốn;
Rồi hỏi chuyện mùa gặt, liệu chiều nay
Mây phía tây có đem mưa gió tới.
Maud quên mất chiếc áo tà rách rưới
Và đôi cổ chân trần nâu duyên dáng;
Nàng đứng lắng nghe, vẻ ngạc nhiên thích
Hiện lên trong đôi mắt hạt dẻ dài mi.
Cuối cùng, như kẻ tìm lời viện cớ
Cho cuộc chần chừ, ông thúc ngựa đi.
Maud Muller dõi nhìn, khẽ thở dài: "Ôi!
Ước gì ta được làm vợ Thẩm phán!
Ông sẽ cho ta xiêm y lụa là,
Khen ngợi, chúc tụng ta bên ly rượu.
Cha ta sẽ mặc áo dạ sang trọng;
Em trai ta sẽ chèo thuyền sơn đỏ.
Ta sẽ chưng diện cho mẹ thật lộng lẫy,
Và bé con mỗi ngày có món đồ chơi.
Ta sẽ cho kẻ đói ăn, mặc người nghèo,
Ai rời cửa nhà ta cũng đều chúc phúc."
Vị Thẩm phán ngoảnh nhìn khi lên dốc
Và thấy Maud Muller vẫn đứng yên.
"Một dáng hình đẹp, một khuôn mặt ngọt
Chưa bao giờ ta may mắn gặp qua.
Và lời đáp dịu dàng cùng dáng vẻ
Cho thấy nàng khôn ngoan, tốt đẹp nhường nào.
Ước gì nàng là của ta, và hôm nay
Ta cũng là người cào cỏ như nàng,
Không còn xử án đúng sai rắc rối,
Không luật sư mỏi mệt với lời dai,
Chỉ tiếng bò rống, tiếng chim ca hót,
Cùng sức khoẻ, sự bình yên, lời thương."
Nhưng ông nhớ đến chị em kiêu kỳ
Và người mẹ kiêu hãnh vì vàng son.
Thế rồi, khép lòng lại, ông tiếp bước
Và để Maud lại một mình trên đồng.
Nhưng các luật sư chiều đó mỉm cười
Khi nghe ông ngân nga khúc ca tình cũ;
Và cô gái trẻ trầm ngâm bên giếng
Cho đến khi mưa rơi luống cỏ hoang.
Ông kết hôn với người vợ giàu có,
Sống vì thời trang, ông vì quyền lực.
Dẫu vậy, bên ánh lửa hồng lò sưởi
Ông thường thấy một bức tranh hiện về;
Và đôi mắt hạt dẻ của Maud ngọt ngào
Hiện lên với vẻ ngạc nhiên ngây thơ.
Nhiều khi, khi rượu trong ly đỏ thẫm,
Ông lại thèm khát chiếc giếng ven đường,
Và nhắm mắt trước căn phòng lộng lẫy
Để mơ về những đồng cỏ trổ bông.
Người đàn ông kiêu hãnh thở dài đau đớn:
"Ah, ước gì ta được tự do lại!
Tự do như ngày ta cưỡi ngựa qua
Nơi thiếu nữ chân trần cào cỏ hay."
Nàng kết hôn với người nghèo dốt nát,
Và nhiều con trẻ quây quần cửa nhà.
Nhưng nhọc nhằn, đau thương, và sinh nở
Đã để lại dấu hằn trên trí lẫn tim.
Và nhiều khi, giữa nắng hè oi ả
Trên đống cỏ vừa cắt ngoài đồng xa,
Nghe tiếng suối nhỏ ven đường róc rách
Chảy qua bờ tường đá rào chắn lại,
Dưới bóng cây táo ngày nào nàng thấy
Có người kỵ mã đang kéo dây cương;
Và ngước nhìn xuống với vẻ e ấp,
Nàng cảm nhận ánh mắt vui đọc gương mặt.
Đôi khi những bức tường bếp nghèo nàn
Bỗng mở rộng thành đại sảnh uy nghi;
Chiếc guồng quay mệt mỏi thành đàn spinet,
Ngọn đèn mỡ bò thành đèn astral sáng,
Và bên người ngồi cạnh lò sưởi ấm
Đang gà gật, cằn nhằn bên ly vại,
Nàng thấy hiện bên mình bóng hình kiêu hãnh,
Nơi niềm vui là phận sự, tình yêu là luật.
Rồi nàng lại gánh gồng đời giông bão
Chỉ thốt lên rằng: "Giá mà có thể."
Thương thay thiếu nữ, thương thay Thẩm phán,
Kẻ tiếc nuối giàu sang và kẻ đầu tắt mặt tối!
Chúa thương họ! Và thương tất cả chúng ta,
Những kẻ hoài công gợi lại giấc mơ xuân.
Trong mọi lời buồn của bút hay lưỡi,
Buồn nhất là câu: "Giá mà có thể!"
Thôi nhé! Với mọi người luôn có hy vọng
Được chôn sâu khuất tầm mắt người đời;
Và mai sau, các thiên thần có thể
Sẽ lăn hòn đá khỏi ngôi mộ ấy đi!
