Ralph bèn ngắt lời nàng và nói: "Khi anh dò hỏi về em ở Xứ Sở Trù Fú, có vài kẻ hình như bảo rằng em từng trao lòng cho nhiều người chứ không chỉ riêng ai: nghĩ đến điều đó thôi cũng đủ khiến anh dằn vặt khôn nguôi. Nhưng giờ đây, khi chính đôi môi em kể cho anh nghe về một trong số họ, lòng anh lại chẳng mảy may bận tâm nữa. Em có thấy anh là kẻ cạn tàu ráo máng lắm không?"
"Ôi bạn lòng ơi," nàng đáp, "em hiểu rằng với chàng thì dù sự thật về em có ra sao, chàng vẫn tìm được lý do chính đáng để yêu em. Hay chàng cho rằng thuở ấy em là một người phụ nữ nào khác chăng? Không đâu, chẳng phải thế: trên suốt con đường em đã đi qua, em vẫn luôn là chính mình." Nàng lặng đi một lát, đoạn tiếp lời: "Đừng sợ, em sẽ cho chàng thật nhiều lý do để yêu em. Nhưng giờ đây, khi đã thấu hiểu tâm can chàng hơn, em sẽ kể ít đi về những gì xảy ra sau khi em rời khỏi chốn hoang vu; bởi vì dù em đã làm gì hay chịu đựng những gì, thì kẻ có mặt ở đó vẫn luôn là chính em, và người chàng yêu chính là em. Hơn thế nữa, quãng đời của em trong chốn hoang vu còn kỳ lạ hơn nhiều so với những chuyện giữa em với dân gian, với các vị Vua, Nam tước và Hiệp sĩ. Nhưng rồi khi những ngày tháng trôi qua, chàng sẽ được nghe kể mọi câu chuyện mình muốn về những điều ấy."
Thế rồi, vào ngày hôm sau, chúng tôi quyết định chưa thể lên đường ngay, bởi vì ở đó chúng tôi vẫn còn ít lương thực, và con trai nhà vua lúc bấy giờ vẫn chưa được bồi bổ đầy đủ; thế nên chúng tôi ở lại chốn yên bình ấy thêm một ngày nữa, rồi mới tiếp tục bước chân về hướng tây theo lời khuyên của bà lão. Phải mất rất nhiều ngày chúng tôi mới thoát khỏi vùng hoang vu, và thường xuyên rơi vào cảnh thiếu thốn lương thực; lúc thì em ngồi phía sau ngựa của chàng hiệp sĩ, lúc thì chàng dắt ngựa còn em đi một mình, và không ít lần em phải đi bộ—chẳng hề chậm chạp chút nào—trong khi chàng cưỡi con ngựa trắng, bởi vì khi ấy em nhẹ chân nhẹ tay chẳng kém gì bây giờ.
Còn về con đường chúng tôi đã đi, hiện tại em sẽ chẳng kể cho chàng nghe đâu, vì chắc chắn rằng nếu cả hai chúng ta cùng sống, chàng và em sẽ bước đi trên con đường ấy một lần nữa, chỉ là với hướng ngược lại; bởi đó chính là con đường dẫn đến Suối Nguồn Tận Cùng Thế Giới, nơi chính bản thân em đã từng đặt chân tới, nếu không thì đôi mắt chàng đã chẳng thể nào nhìn ngắm em.
Ralph liền nói: "Chính anh cũng đã mờ mờ đoán ra điều đó khi đọc cuốn sách; chỉ là sách không viết rõ rằng em đã từng đến nơi ấy." "Đúng vậy," nàng đáp, "bởi vì cuốn sách ấy không phải do những người bạn của em viết ra mà là do kẻ thù của em tạo nên. Họ muốn người đời đinh ninh rằng tuổi thọ của em, sức chịu đựng của nhan sắc và sự trẻ trung bất diệt trong tâm hồn em đều bắt nguồn từ những thế lực tà ác, quỷ quái. Nếu chàng tin lời em thì sự thật không phải thế, bởi ở Suối Nguồn Tận Cùng Thế Giới chẳng có điều gì tà ác cả, mà chỉ có sự Xoa Dịu Nỗi Buồn và Sự Sáng Mắt để người ta có thể nhìn thấu mọi sự. Và thật tuyệt vời làm sao khi giờ đây đôi mắt ấy đang ngắm nhìn chàng. Hơn nữa, những câu chuyện trong cuốn sách đó phần thì cố ý thêu dệt bằng ác tâm, phần thì là một thứ hỗn độn nhập nhèm giữa thực và hư do sự ngẫu nhiên đưa đẩy mà thành."
Nàng lại bảo: "Giờ thì hãy lắng nghe đây, để em kể cho chàng nghe vắn tắt những gì đã xảy đến với mình trước khi em được uống Nước Suối Nguồn. Sau khi vượt qua những cánh rừng và bãi hoang trường kỳ, đi qua những vùng đất vô cùng hiểm ác và đáng sợ, khi mà chúng tôi đã tuyệt vọng vì kinh hoàng trước chốn ấy và chẳng hề thấy bóng dáng con người, cuối cùng chúng tôi cũng đến được với một cộng đồng dân cư mộc mạc—những người đối xử với chúng tôi vô cùng tử tế, thậm chí còn hơn thế nữa. Đối với em, những con người này có vẻ hạnh phúc và sung túc, dẫu rằng trong mắt chúa công của em, họ thật nghèo nàn và thiếu thốn của cải trần gian. Quả thực, vào lúc ấy, chúng tôi còn thiếu thốn hơn họ nhiều, bởi thân xác đã rã rời vì lạnh giá, đói khát và gian khổ. Dẫu vậy, với riêng em, những ngày tháng lữ hành ấy thật hạnh phúc; còn chúa công của em lại hoài niệm về thời kỳ giàu sang, vương quốc của cha mình, sự tôn kính của những bậc hào kiệt, cùng tất cả những gì chàng từng hứa hẹn với em vào ngày hạnh phúc khi đôi ta lần đầu hội ngộ—thế nên có lẽ chàng chẳng thể vô tư tận hưởng niềm vui như em."
Đó là mùa xuân khi chúng tôi đặt chân đến vùng đất của những con người ấy; bởi chúng tôi đã phải trải qua suốt mùa thu và mùa đông chật vật tìm lối ra khỏi chốn hoang vu. Không phải vì con đường dài, như em đã nhận ra sau này, mà vì chúng tôi đã đi lạc trong rừng sâu, để rồi cuối cùng chui ra một vùng đất đá cằn cỗi đến rợn ngợp. Chúng tôi đã cố gắng vượt qua nơi ấy ba lần, và cả ba lần đều bị cơn khát cùng cái cơn đói quật ngã, phải quay ngược trở về chốn rừng xanh; nhưng đến lần thứ tư, nhờ có ít lương thực tích trữ được bằng tài săn bắn của em, chúng tôi đã vượt qua được và đến được miền đất có con người sinh sống.
Đúng vậy, mùa xuân đang trải mình trên mặt đất khi tôi và chúa công hạ sơn từ những ngọn đồi đá hoang vu, cùng nắm tay nhau bước qua vùng đồng bằng nơi những người dân đang quây quần mở tiệc quanh những mái nhà mộc mạc và hội quán dựng bằng cây lá mà họ tạo dựng nên. Khi thấy chúng tôi, họ liền gác lại các trò vui để chạy ùa tới. Chúng tôi lặng lẽ bước đi, dẫu chẳng biết cuộc gặp gỡ này sẽ mang lại sự sống hay cái chết. Nhưng những con người nhân hậu ấy đã vây lấy chúng tôi, chẳng hỏi han gì cho đến khi đã cho chúng tôi ăn uống no nê, tắm rửa sạch sẽ và mặc cho những bộ trang phục theo lối của họ. Rồi dẫu cho trần trụi và nghèo túng là thế lúc họ mới nhìn thấy chúng tôi, họ vẫn đinh ninh rằng chúng tôi là những vị thần được các bậc tổ tiên xa xưa phái xuống từ thế giới bên kia những dãy núi; bởi vì về Thánh Giáo, Thiên Chúa Ba Ngôi hay Đức Mẹ, họ hoàn toàn không biết gì hơn em thuở ấy, mà vẫn là những kẻ ngoại đạo giống như người Gentiles thuở hồng hoang. Ngay cả khi chúng tôi chối bỏ vị thế thần linh ấy, đồng thời cố gắng hết sức giải thích mình là ai (bởi chúng tôi không nỡ dối lừa những con người quá đỗi mộc mạc này), lòng tốt của họ vẫn chẳng hề suy suyển. Họ khẩn khoản mời chúng tôi ở lại, trở thành những người bạn thân thiết và anh em ruột thịt.
Thực lòng mà nói, em đã từng bằng lòng ở lại nơi ấy cho đến tận khi tuổi già gõ cửa, nhưng chúa công của em thì không muốn vậy; chàng hằng ao ước cho em những điều lớn lao hơn. Dẫu rằng đối với em, có cảm giác như lời hứa về việc được dân chúng tôn kính mà chàng từng dành cho em nay đã thành hiện thực; bởi sau một thời gian chúng tôi lưu lại đó, nhan sắc vốn bị tàn phá bởi những dặm đường gian khổ nay đã hồi phục trọn vẹn, thậm chí có phần rực rỡ hơn xưa. Họ đối xử với chúng tôi còn ân cần hơn cả cách người đời đối đãi với các vị thánh nhân nếu các ngài tái thế trần gian; con cháu họ quây quần bên em, rủ em tham gia các trò chơi và bịn rịn chẳng muốn rời; gương mặt những cụ già bừng sáng và hoan hỉ mỗi khi em bước lại gần. Còn những chàng trai trẻ thì dường như yêu mến cả từng tấc đất đôi chân em đặt lên, dẫu em lấy làm tiếc vì không thể đáp lại lòng mong mỏi của một số người theo cách họ muốn. Mọi điều ấy thật êm đềm và ngập tràn hân hoan cho tâm hồn em—một kẻ mà chỉ ít lâu trước đó còn bị sai khiến làm lụng đầu tắt mặt tối cùng những lời lăng mạ và roi vọt, một kẻ vốn chẳng biết đến hai từ "cảm ơn" hay "tán dương" nghĩa là gì!
Thế nhưng chúng tôi vẫn phải lên đường. Những con người nhân hậu ấy bày tỏ nỗi buồn sâu sắc khi chúng tôi rời đi, dẫu vậy họ chẳng hề ngăn cản mà còn tận tình giúp đỡ hết mức có thể. Chúng tôi từ giã họ, cưỡi trên lưng những con gia súc có sừng (vì họ không biết đến ngựa) và dắt theo một con làm thú thồ hàng phía trước; họ cũng tặng chúng tôi cung tên để tự vệ và săn bắn.
Không thể nói là chúng tôi không gặp phải hiểm nguy nào; nhưng chuyện đó hiện tại em sẽ không kể đâu. Chúng tôi đi đến những xứ sở khác, trù phú và hùng cường hơn, nơi em được tận mắt nhìn thấy những lâu đài, tu viện, nhà thờ cùng các thị trấn có tường thành bao quanh, và em đã vô cùng kinh ngạc trước những công trình ấy. Ở những nơi này, người ta biết đến vương quốc của chúa công và cha chàng; và bởi họ không phải là kẻ thù của chàng (vốn phần lớn chiếm cứ phần bên kia lãnh địa), lại thêm việc chúa công có thể đưa ra những tín vật xác thực về thân phận mình, chúng tôi đã được đối đãi vô cùng kính trọng. Nhờ đó, chúa công bắt đầu lấy lại được phong độ ngày trước, cư xử đúng chất của một đấng nam nhi hào kiệt. Và tại đây, sự nghèo đói cùng những bộ y phục rách rưới thảm hại khi chúng tôi rời khỏi miền núi non hay bộ đồ của người dân mộc mạc lại trở thành một lợi thế cho em. Giả như em vẫn mặc tấm vải thô và áo da dê của Gia tộc Phù thủy, còn chàng khoác lên mình y trang lộng lẫy cùng bộ giáp sáng ngời, thiên hạ sẽ xì xào rằng chàng bị bùa mê thuốc lú bởi một ả nô lệ, và họ sẽ tìm đủ mọi cớ để tước đoạt em khỏi tay chàng; nhưng đằng này, họ lại đinh ninh rằng em thực sự là một quý bà cao quý, một nàng công chúa cành vàng lá ngọc đúng như câu chuyện mà chàng kể cho họ nghe. Thật vậy, rất nhiều kẻ trông thấy em đã đem lòng khao khát khôn nguôi, và chắc chắn đã có vị quyền quý kiêu ngạo nào đó cướp đi em khỏi tay chúa công, nếu như chúng không kiêng dè cơn thịnh nộ từ thân phụ chàng—một vị vua thực sự hùng mạnh.
Có một lần, khi chúng tôi tạm dừng chân tại một thị trấn nọ, ngay sát bên ngoài bức tường thành, một gã thanh niên nọ vốn là một tay vô địch khét tiếng và cực kỳ hống hách đã chặn đường em cùng các tùy tùng khi em đang dạo bước ngoài đồng cỏ. Hắn bắt cóc em và định đưa về lâu đài của mình, nhưng may là chúa công đã đuổi theo cùng vài binh sĩ trong thành. Một trận chiến ác liệt đã diễn ra, trong đó chúa công bị thương nhưng đã hạ gục được tên vô địch càn quấy ấy; và dẫu vui mừng vì được giải cứu, em vẫn không khỏi chạnh lòng trước cái chết của kẻ đó.
Lại có lần, chúng tôi trọ lại trong dinh cơ của một vị nam tước lớn. Lão ta cư xử với chúng tôi vô cùng đê tiện khi bỏ thuốc mê vào cốc nước chúc ngủ ngon của chúa công, rồi lẻn vào phòng em giữa đêm khu vực để đòi hỏi ân ái. Em cự tuyệt, lão bèn đe dọa đủ điều, mắng nhiếc em là kẻ nô lệ hèn m hạ, là thứ rác rưởi mà chúa công lượm nhặt bên đường. Em vớ lấy con dao thủ sẵn để tự vệ khi nhận ra chúa công không thể thức giấc, thế là tên khốn đành bỏ đi lúc bấy giờ. Nhưng đến sáng hôm sau, hắn sai hai tên tay sai đến đại sảnh để vu khống rằng em chỉ là một ả nô lệ bỏ trốn. Cứ đà ấy, vị nam tước (vốn là kẻ có thế lực) đã toan giữ chặt em lại bất chấp sự phẫn nộ và đau đớn của chúa công, nếu như không có một hiệp sĩ trẻ tuổi trong dinh cơ đứng ra thề sẽ kết liễu lão ta nếu lão không để chúng tôi đi. Thêm vào đó, khi thấy các hiệp sĩ và tùy tùng khác có ý xì xào bàn tán, vị nam tước đành phải nhượng bộ. Thế là chúng tôi rời đi, và một vài vị hiệp sĩ cùng tùy tùng đã đi theo tiễn chúng tôi đến nơi an toàn.
Tuy nhiên, nơi đó lại nằm sát vương quốc của thân phụ chúa công, và tên nam tước đê tiện ấy sau này đã trở thành một trong những kẻ thù lớn nhất của em.
Hơn thế nữa, gã thanh niên vô địch từng đứng ra can thiệp trong đại sảnh thuở trước vẫn tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi sau khi những người khác đã quay gót. Chẳng mấy chốc em nhận ra ánh mắt hắn cứ dán chặt lấy mình, và chúa công cũng thấy điều đó; suýt chút nữa họ đã rút gươm quyết đấu vì chuyện này. Dẫu vậy, vị hiệp sĩ ấy không phải kẻ xấu mà là một người tốt, một người trượng nghĩa, và em vô cùng áy náy vì không thể đáp lại tấm chân tình của hắn theo cách mà hắn mong muốn.
Này bạn lòng của em ơi, hãy nhìn xem những mầm mống bất hạnh trong những ngày tháng xa xôi ấy, và những hạt giống tai ương đã gieo xuống thửa ruộng cuộc đời mới của em ngay cả khi luống cày còn chưa kịp lật.
Chẳng bao lâu sau, chúng tôi đặt chân đến vương quốc của chúa công—nơi vào những năm tháng ấy thật tươi đẹp, trù phú và đáng yêu biết bao, không một giông bão hay chiến tranh, là chốn cư ngụ hạnh phúc cho những người cày cuồng và thợ thủ công. Tin tức vua cha đã nhận được từ trước rằng chúa công đã trở về, ngài bèn đến đón tiếp chàng cùng một đoàn tùy tùng hùng hậu gồm các hiệp sĩ và nam tước, y trang xúng xính theo những nghi thức sang trọng nhất của giới quý tộc. Cảnh tượng huy hoàng ấy khiến em lóa mắt và hoảng hốt, bèn van xin chúa công cho em lui lại phía sau khuất tầm mắt, may ra chàng có thể tìm lại được em. Nhưng chàng giục em hãy cưỡi ngựa sóng đôi bên phải chàng, bởi em chính là một nửa cuộc đời và tâm hồn chàng, rằng bạn hữu của em cũng là bạn hữu của chàng và kẻ thù của em chính là kẻ thù của chàng.
Đó là lúc dự cảm về những giông bão sắp tới thoáng hiện trong tâm trí em. Em nhận ra niềm hạnh phúc thanh sạch, ngọt ngào của những ngày tháng mới mẻ đã phai nhạt và biến tướng thành một điều gì khác; em bắt đầu nếm trải nỗi đau của sự tranh chấp và niềm cay đắng của cảnh hỗn loạn. Nhưng vì vốn chẳng được nuông chiều từ bé, lại từng trải qua muôn vàn đắng cay tủi nhục từ thuở ấu thơ, em chẳng hề nao núng mà tôi luyện tâm can để đối mặt với tất cả, hệt như cách chúa công đang cố gắng thép hóa lòng mình. Quả thật, em tự nhủ rằng nếu với chàng, em quan trọng như một nửa cuộc đời, thì với em, chàng chính là toàn bộ cuộc đời, chẳng kém là bao.
Hỡi người bạn của em, em nhớ như in cứ thể mọi chuyện vừa mới xảy ra hôm qua, khoảnh khắc chúng tôi đứng bên những con ngựa giữa vòng vây của các bậc hào quý khoác áo thêu vàng, giáp trụ lấp lánh nơi bãi cỏ ngoài cổng thành—nơi mà sự bình yên, mộc mạc cùng đàn cừu đàn bò đang thung thăng gặm cỏ, cùng những người nông dân đang chăm chút cho mảnh đất màu mỡ bỗng bị xóa sạch bởi sự hiện diện của đoàn người hùng vĩ và cao sang ấy. Chúng tôi đứng đó, và em biết rằng ánh mắt của tất cả các vị lãnh chúa cùng chiến binh đang đổ dồn về phía mình với vẻ ngỡ ngàng. Nhưng tình yêu của chúa công cùng sự tự tin vào nhan sắc vừa được thức tỉnh đã nâng đỡ em. Rồi vòng người giãn ra, nhà vua tiến về phía chúng tôi: một người đàn ông cao lớn, lực lưỡng ở tuổi năm mươi lăm, thân hình cường tráng và có nét mặt rất giống chúa công. Ngài choàng tay ôm lấy chúa công, hôn ngài rồi lùi lại một chút và cất lời: "Thế nào, con trai, cuối cùng con đã tìm thấy nó rồi chứ, Suối Nguồn Tận Cùng Thế Giới ấy?"
"Vừa vặn thưa cha," chúa công đáp, rồi đưa bàn tay em lên môi hôn miết. Em ngước nhìn thẳng vào gương mặt nhà vua. Ánh mắt ngài hướng về phía em, nhưng dường như ngài đang nhìn xuyên qua em để hướng đến một điều gì đó phía sau lưng.
Rồi ngài phán: "Tốt lắm con ta: giờ hãy trở về nhà với mẫu thân và họ hàng đi." Giữa lúc nhà vua không chú ý và chẳng một ai trong vòng vây hiệp sĩ động đậy vị trí, chúa công quay sang em, đỡ em lên yên ngựa rồi xoay người để leo lên theo. Ngay lúc đó, một vị lãnh chúa trong đoàn tùy tùng với y phục lộng lẫy bước tới cúi mình cung kính trước chúa công và giữ lấy bàn đạp ngựa cho ngài. Nhưng chúa công nhanh nhẹn tung mình lên yên, với lấy dây cương của em và dẫn đường. Thế là ngài, nhà vua cùng em ba người sóng bước bên nhau, trong khi toàn thể các nam tước và đoàn tùy tùng hò reo vang dội, tung cao gươm giáo theo sau. Và chúng tôi để lại sau lưng bãi cỏ yên bình, mộc mạc thuở nào, để tiến qua cổng thành của kinh đô nhà vua—nơi tọa lạc cung điện nguy nga cùng tòa lâu đài, chốn đi về muôn đời của dòng tộc ngài.
