Hôm sau, khi Ralph và Clement gặp nhau trong sảnh đường, Clement cất lời: "Hỡi lãnh chúa Ralph, như ta đã bảo ngươi ở Whitwall, bọn thương nhân chúng ta nay đã đi đến chặng cuối của cuộc hành trình xuôi hướng, và chừng hai mươi ngày nữa chúng ta sẽ quay đầu trở về núi non; nhưng, theo ta nghĩ, hẳn ngươi vẫn vương vấn ý chí tiếp tục cuộc tìm kiếm nàng thiếu nữ, cùng bất cứ điều gì khác mà ngươi đang mưu cầu. Nay việc ấy ngươi có thể thong thả tiến hành khi chúng ta còn ở Goldburg, rồi trở lại đây kịp lúc để lên đường về cùng chúng ta: và hơn nữa, nếu ngươi muốn, ngươi có thể có những kẻ đồng hành trong cuộc tìm kiếm, ấy là một số tráng sĩ của chúng ta, những kẻ rất mực quý mến ngươi. Song giờ đây, sau khi ngươi đã dốc hết sức mình trong những ngày qua mà vẫn chẳng tìm thấy gì, ta khuyên ngươi và nài xin ngươi hãy cùng về với chúng ta, để hai ta cùng bước chung đường về Upmeads, nơi ngươi sẽ có một cuộc sống sung túc, và làm rạng danh thêm cho sự nghiệp của cha ngươi. Ta thiết nghĩ điều này hợp lý với ngươi hơn là đem vứt bỏ sinh mạng trong việc tìm kiếm một người đàn bà, kẻ mà biết đâu chẳng là gì đối với ngươi khi ngươi đã tìm thấy nàng; hoặc trong việc đuổi theo một lâu đài trên mây, thứ chẳng bao giờ đến gần ngươi dẫu ngươi có đi xa đến đâu. Vì giờ đây ta bảo cho ngươi hay, ta đã sớm nhận ra ngươi đang tìm kiếm Giếng Nước Tận Cùng Thế Giới; và ai mà biết được liệu có thứ như thế trên đời này hay chăng? Thôi nào, ngươi vừa đẹp đẽ, lại trẻ trung và cường tráng; và nếu ngươi tìm kiếm sự giàu sang, ngươi sẽ có được nó, cùng với sự giúp đỡ hết mình của ta, nếu điều đó đáng giá chút ít. Hãy suy nghĩ lại đi, con trai ta, vẫn có những người ở Upmeads và vùng lân cận hằng yêu mến ngươi, dẫu chỉ là người đồng giao của ta, vợ ta, phu nhân Katherine."

Ralph đáp: "Bậc thầy Clement, ta cảm tạ ông vì tất cả những gì ông vừa nói, cùng những lời căn dặn và việc làm của ông. Lời khuyên của ông rất đỗi chân thành, và mọi bề ta sẽ tuân theo, trừ một điều: ấy là nếu ta vẫn chưa tìm thấy thiếu nữ trước khi các ông quay gót, ta buộc lòng phải ở lại xứ này để tiếp tục dò tìm nàng. Và ta xin cúi đầu tạ lỗi cả ông lẫn người đồng giao, nếu ta không đáp lại tình cảm của hai người như các ông mong đợi, và có chăng là như ta phải làm. Phải, cả với Upmeads ta cũng xin tạ lỗi. Nhưng khi hành xử như thế này, việc làm của ta chẳng qua là tuân theo bổn phận mà lời thề đã buộc chặt lấy ta, khi Công tước Osmond phong ta làm hiệp sĩ vào năm ngoái, tại ngôi thánh đường Thánh Lawrence ở Upmeads."

Clement đáp: "Ta thấy có điều gì khác ẩn giấu đằng sau chuyện này; ta thấy ngươi hãy còn trẻ, và tình yêu cùng khát vọng đang trói buộc ngươi chặt chẽ hơn cả lời thề hiệp sĩ. Chà, sự thể đã đành phải thế, và cho đến khi ngươi tìm được nàng, trên đời này đối với ngươi chỉ có duy nhất một người đàn bà mà thôi."

"Không, sự thật không phải vậy, thưa bậc thầy Clement," Ralph đáp, "và ta sẽ nói cho ông nghe điều này, để ông tin lời từ chối của ta; kể từ khi ta rời khỏi Upmeads, ta đã từng rơi vào cạm bẫy của tình yêu, từng khao khát một người phụ nữ tuyệt sắc, và ta đã chiến thắng để có được nàng, rồi cái chết lại cướp đi nàng. Ông có tin lời ta không?"

"Tin chứ," Clement nói, "nhưng đối với tuổi trẻ như ngươi, tình yêu đâu dễ gì bị nhổ bật rễ, và nó sẽ sớm đâm chồi nảy lộc trở lại." Bấy giờ Ralph buồn rầu đáp: "Giờ thì hãy kể chuyện này cho người đồng giao của ta nghe khi ông về đến nhà nhé." Clement gật đầu đồng ý, và một lát sau Ralph lại cất lời: "Và giờ đây ta sẽ bắt đầu cuộc tìm kiếm của mình tại Goldburg bằng cách cầu xin ông dẫn ta đến gặp gỡ các thương gia cùng những người khác, những kẻ có thể đã nhìn thấy hoặc nghe ngóng được tin tức về nàng thiếu nữ của ta."

Cậu lo lắng nhìn Clement khi cất lời; và Clement mỉm cười, bởi tự nhủ rằng việc dòm ngó vào cõi lòng Ralph trong chuyện này chẳng khác nào nhìn thấu một căn phòng qua khung cửa sổ rộng mở. Nhưng ông nói: "Đừng lo, ta sẽ lo liệu việc đó cho; ta là bạn ngươi, chứ không phải là ông thầy học của ngươi."

Nói đoạn, ông rời khỏi Ralph, và trong vòng ba ngày, ông đã đưa cậu đến diện kiến tất cả những ai có khả năng biết đôi điều về sự việc; và hết thảy bọn họ đều nói rằng họ chưa từng thấy người phụ nữ nào như thế, và còn về phần Lãnh chúa xứ Utterbol, hắn đã không đặt chân đến Goldburg suốt ba tháng nay rồi. Nhưng có một thương gia đã lên tiếng: "Bậc thầy Clement, nếu vị hiệp sĩ trẻ tuổi này định đến Utterbol, thì cậu ta đang cầm sinh mạng trong tay đấy, như ông thừa biết. Nay ta khuyên ông hãy dẫn cậu ta đến diện kiến Nữ vương của chúng ta, người rất mực nhân hậu và từ bi, và nếu bà không thể giúp cậu ta bằng cách khác, thì biết đâu bà có thể ban cho cậu ta một bức thư tay để trình lên tên bạo chúa kia, may ra điều đó còn cứu nguy được cho cậu ta: bởi chẳng đời nào có kẻ nào dám đi ngược lại ý muốn của Nữ vương và Bà Chúa chúng ta; người chắc chắn sẽ trừng phạt kẻ dám trái ý mình sớm muộn gì cũng rõ." Clement đáp: "Ý kiến hay lắm, ta nhất định sẽ làm theo lời ông dặn."

Bốn ngày cứ thế trôi qua, và trong khoảng thời gian ấy, Ralph cứ ngược xuôi dò la tin tức từ những người cậu gặp gỡ, từ những kẻ mới đặt chân đến thành phố cho tới những thợ săn từ vùng chân núi và khu rừng dưới đồng bằng, cùng những thủy thủ và những kẻ đại loại như thế, về tung tích của nàng thiếu nữ và Lãnh chúa xứ Utterbol; và Bull cũng đi khắp nơi thăm dò tin tức: nhưng trong khi Ralph hỏi thẳng thừng điều mình muốn biết, thì Bull lại tỏ ra thận trọng, thay vì gặng hỏi trực tiếp khiến người ta nhận ra mục đích, hắn lại khéo léo dẫn dắt câu chuyện để người ta tự miên man kể lể về những điều đó. Dù vậy thì kết quả vẫn hoàn toàn như nhau, chẳng có chút tin tức nào lọt tai họ; quả thực, cái tên Lãnh chúa xứ Utterbol (người mà quả thật Bull chẳng dám nhắc đến tên) dường như làm đông cứng cả lời nói trên đầu lưỡi thiên hạ, và họ thường lảng đi ngay lập tức hễ khi cái tên ấy được thốt ra.

Đến ngày thứ năm, Clement tìm gặp Ralph và bảo: "Giờ thì ta sẽ đưa ngươi diện kiến Nữ vương, người còn trẻ tuổi, lại vô cùng xinh đẹp, đồng thời cũng rất mực thông thái, đến độ ta thiết nghĩ biết đâu chừng diện mạo của người sẽ đặt dấu chấm hết cho cuộc tìm kiếm của ngươi một lần và mãi mãi. Để rồi ta tưởng rằng ngươi có thể ở lại đây một cuộc sống tốt đẹp hơn vạn phần so với việc lang thang giữa chốn dân dã man rợ, đầy hiểm nguy và tàn độc. Phải, ngươi hoàn toàn có thể có được cuộc sống ấy nếu muốn, khi ngươi vốn vô cùng tuấn tú, khôn ngoan, ăn nói nhã nhặn và mang dòng dõi cao quý."

Ralph nghe xong thì đỏ bừng mặt, nhưng không đáp lại một lời; và cả hai cùng nhau đi đến Tòa Nhà Cao Của Nữ vương, nơi trông lộng lẫy chẳng khác nào một góc của Vương Quốc Thiên Đàng, với vô số cột trụ làm bằng đá cẩm thạch sáng chói, được dát vàng, cùng những phần đầu cột được chạm trổ vô cùng tinh xảo: trên tường không treo nhiều vải vóc, bởi chính những bức tường ấy đã được đục đẽo và vẽ tranh theo lối tuyệt mỹ nhất; thậm chí những thảm sàn cũng vô cùng kiều diễm đến mức trông như thể chúng chỉ được làm riêng cho đôi chân của những người phụ nữ đẹp nhất trần gian. Và tất cả những kiến trúc ấy tọa lạc giữa những khu vườn mà họ chưa từng thấy nơi đâu sánh bằng.

Nhưng họ cứ thế bước vào không chút chần chừ, và được các tiểu đồng dẫn vào tận căn phòng sâu kín nhất của Điện; và nếu như phần còn lại của dinh thự đã tuyệt mỹ, thì nơi đây lại càng lộng lẫy và kỳ diệu hơn bội phần, tựa hồ như nó được tạo tác bởi những bàn tay thợ kim hoàn và thợ kim khí hơn là bởi những người thợ xây và thợ tạc tượng. Dù vậy, quả thực nhiều người đã đồng tình với Clement rằng vị Nữ vương ngự trị nơi ấy mới chính là phần tuyệt mỹ nhất của chốn này.

Bấy giờ người cất lời với Clement rằng: "Chào nhà buôn! Phải chăng đây là vị hiệp sĩ trẻ tuổi mà ông đã kể, người đang mỏi mòn tìm kiếm người thương bị bọn ác nhân bắt đi làm nô lệ?"

"Đúng là cậu ta, thưa Nữ vương," Clement đáp. Nhưng Ralph lại lên tiếng: "Không phải đâu, thưa Nữ vương, thiếu nữ mà ta tìm kiếm không phải người thương, mà là người tri kỷ của ta. Người thương của ta đã chết rồi."

Nữ vương nhìn cậu với nụ cười hiền từ, dẫu nét mặt người thoáng chút ưu tư. Người cất lời: "Hỡi nhà buôn, thời gian của ông ở đây không còn nhiều để lo liệu những việc cần làm; thế nên chúng ta cho phép ông cáo lui cùng lời cảm ơn vì đã đưa một người bạn đến thăm chúng ta. Nhưng vị hiệp sĩ này không còn vướng bận việc buôn bán nào nữa: thế nên nếu chàng muốn ở lại với chúng ta một thời gian ngắn, đó sẽ là vinh hạnh của chúng ta."

Thế là Clement cúi đầu hành lễ rồi cáo lui. Nhưng Nữ vương ra lệnh cho Ralph ngồi xuống trước mặt người, và kể cho người nghe về những nỗi niềm cay đắng của lòng mình, và ánh mắt người nhìn cậu mới dịu dàng và thân thiết làm sao khiến cõi lòng cậu tan chảy ra, đến mức chẳng thể thốt nên lời bởi những giọt nước mắt chực trào tuôn rơi, và cậu đã khóc nghẹn ngào trước mặt người; trong khi người lặng lẽ ngắm nhìn cậu, sắc mặt khi thì ửng hồng khi thì tái nhợt, đôi môi run rẩy, và cứ để mặc cho cậu khóc chán chê. Nhưng cậu chẳng màng gì đến người, mà chỉ nghĩ đến bản thân mình và việc người đối xử với cậu sao mà ân cần đến thế. Tuy nhiên, chỉ một lát sau, cậu đã kìm nén được cơn xúc động và bắt đầu cất lời, kể cho người nghe tất cả những gì cậu từng trải qua và chịu đựng. Câu chuyện kéo dài đằng đẵng, bởi việc giãi bày cả nỗi đau lẫn niềm hy vọng trước mặt người mang lại cho cậu một sự an ủi ngọt ngào. Người cứ để mặc cậu huyên thuyên, có lúc thì chú ý lắng nghe, có lúc lại lơ đễnh, nhưng suốt thời gian ấy, ánh mắt người vẫn dán chặt vào cậu, dẫu có lúc ngước nhìn lảng tránh như thể đang thẹn thùng. Về phần cậu, dẫu nhận ra gương mặt người mới xinh đẹp và đáng yêu làm sao, nhưng trong tim cậu chẳng hề dấy lên chút khao khát nào dành cho người, chẳng hơn gì so với dành cho một bức họa người phụ nữ trên vách tường, dẫu cậu vẫn kính trọng xem người là người bạn vô cùng thân thiết và quý giá.

Khi cậu dứt lời, người lặng thinh một lúc lâu, nhưng cuối cùng cũng nén nỗi lòng để cất lời: "Thật đau xót cho người mẹ đã sinh ra ngươi khi ngươi không được ở trong mái ấm của chính mình, nơi mọi thứ đều thân thuộc và gần gũi với ngươi. Biết đâu ngươi đang đi tìm một thứ vốn không hề tồn tại. Hoặc biết đâu ngươi sẽ tìm kiếm rồi tìm thấy, nhưng lại chẳng có gì trong thứ mà ngươi tìm thấy xứng đáng để đền đáp cho lòng trung kiên và sự dũng cảm của ngươi. Trong khi đó, tại chính quê nhà, ngươi đáng lẽ phải được hưởng mọi điều ngươi hằng ao ước."

Bấy giờ người lại lặng thinh một lúc, đoạn cất tiếng: "Dẫu vậy, ta vẫn phải thổ lộ rằng ta ước gì mái ấm của ngươi đặt tại Goldburg này."

Cậu mỉm cười buồn bã nhìn người, nhưng chẳng mảy láy kinh ngạc, và quả thực trong thâm tâm cậu vẫn chẳng hề nghĩ ngợi gì nhiều về người khi cất lời: "Thưa Nữ vương và Bà Chúa, người đối xử với tôi quá đỗi nhân hậu. Nhưng ngẫm lại xem! Tôi từng có một mái ấm, rồi đã rời bỏ nó; tôi từng trông ngóng một mái ấm khác, rồi lại đánh mất nó; và giờ đây tôi chẳng còn mái ấm nào nữa. Biết đâu đến những ngày tháng sau này tôi sẽ quay về chốn cũ; và đôi khi tôi tự hỏi với ánh mắt nào nơi ấy sẽ nhìn tôi đây. Bởi vùng đất ấy vừa vui tươi lại vừa thân thương; trong khi tôi giờ đây đã trở thành kẻ đìu hiu."

"Đừng sợ," người đáp; "ta xin nhắc lại rằng tại chốn quê nhà, mọi thứ sẽ nhìn ngươi bằng ánh mắt đầy thân ái."

Thêm một lần nữa người ngồi lặng thinh, và cõi lòng cậu chẳng mách bảo thêm lời nào để cất tiếng. Đoạn người thở dài và bảo: "Hỡi vị lãnh chúa tuấn tú, ta mời ngươi cứ tự do ra vào dinh thự này như ý muốn; nhưng vì có quá nhiều người cần diện kiến ta, và vô số công việc đã được định sẵn ta phải hoàn thành, thế nên ta cầu xin ngươi hãy trở lại đây sau ba ngày nữa, và trong lúc đó ta sẽ cho dò la về cuộc tìm kiếm của ngươi, để có thể tiễn ngươi lên đường đến xứ Utterness, nơi cách Utterbol không xa lắm và là thị trấn cuối cùng mà chúng ta còn nắm được đôi chút tin tức. Ta sẽ viết một bức thư giao cho ngươi để đưa cho lãnh chúa xứ Utterbol, hắn sẽ phải đếm xỉa đến nó, nếu hắn còn chút kiêng dè thiện ý hay thù hằn nào của ta. Xin ngươi hãy quay lại nhận nó sau ba ngày nữa nhé."

Nói đoạn, người đứng dậy, cầm lấy tay cậu dẫn ra tận cửa, và cậu cáo lui, lòng thầm cầu phúc cho sự nhân hậu của người, đồng thời không ngớt kinh ngạc trước cung cách nhã nhặn và lời ăn tiếng nói dịu dàng ấy.

Suốt ba ngày đó, cậu vẫn tiếp tục đi khắp nơi dò la tin tức, cho đến khi thiên hạ gần xa đều biết đến cậu và bắt đầu bàn tán về cậu. Và đúng vào thời hạn đã hẹn, cậu lại đến Điện của Nữ vương và được dẫn vào căn phòng của người như trước, và người đang ở một mình trong đó. Người chào đón cậu và dành cho cậu một nụ cười vô cùng ân cần, nhưng cậu không tài nào không nhận ra rằng trông người có vẻ ưu tư và nét mặt đã hằn lên những vết thời gian do nỗi buồn dặn giép. Người bảo cậu ngồi xuống bên cạnh, và cất tiếng hỏi: "Ngươi đã có chút tin tức nào về người phụ nữ mà mình đang tìm kiếm chưa?" "Chưa, chưa có gì cả," cậu đáp, "và giờ đây tôi định sẽ tiếp tục cuộc tìm kiếm ở bên ngoài thành. Tôi có vài người bạn tốt sẽ đồng hành cùng tôi một thời gian. Còn ngài, thưa Nữ vương, ngài đã hay tin gì chưa?"

"Chẳng có tin gì về nàng thiếu nữ ấy cả," người đáp. "Nhưng có chuyện khác. Như Clement đã kể với ta, ngươi đang tìm kiếm Giếng Nước Tận Cùng Thế Giới, và qua ngả Utterness cùng Utterbol chính là con đường mà người ta thường hướng đến đó. Mong sao ngươi tìm được nó, và mong sao nó mang lại cho ngươi nhiều lợi ích hơn xưa kia đối với người họ hàng của ta, kẻ từng khai sinh ra Goldburg giữa chốn hoang vu này. Trong khi đối với hắn chẳng có gì ngoài tranh chấp và hỗn độn, cho đến khi hắn ngã xuống trong một cuộc tranh đoạt, nơi mà thất bại đồng nghĩa với trắng tay, còn chiến thắng lại chỉ mang về nỗi hổ thẹn và khốn cùng."

Người dịu dàng nhìn cậu và cất lời: "Ngươi hoàn toàn không phải là con người giống như hắn; và nếu ngươi uống được dòng nước từ Chiếc Giếng ấy, ngươi sẽ quay trở lại Upmeads, về với cha mẹ, với những người thân thuộc và mái ấm của chính mình. Nhưng giờ đây, đây chính là bức thư mà ngươi sẽ trao cho Lãnh chúa xứ Utterbol nếu ngươi gặp được hắn; và biết đâu hắn lại chẳng phải là kẻ độc ác tợn như những lời đồn đại."

Người trao bức thư vào tay cậu, rồi lại tiếp lời: "Và giờ đây ta muốn nhắn nhủ điều này với ngươi, nếu có bất trắc gì xảy ra cho ngươi, và ngươi thấy mình đủ gần để tìm đến ta, hãy quay về đây, rồi dẫu ngươi có rơi vào hoàn cảnh nào đi chăng nữa, hay đã nhúng tay vào bất cứ chuyện gì đi nữa, nơi đây vẫn sẽ luôn mở rộng cánh cửa đón chào ngươi như một người bạn."

Giọng người hơi run run khi cất lời, rồi người lại lặng thinh để kìm nén nỗi lòng đang dâng trào. Đoạn người cất tiếng: "Cuối cùng ta buộc phải nói điều này với ngươi, để giữa chúng ta không còn phải vướng bận bất kỳ sự dối trá nào nữa. Nàng thiếu nữ mà ngươi từng kể rằng chỉ là người tri kỷ chứ không phải người thương của ngươi—Ôi, ước gì ta cũng được làm người tri kỷ của ngươi theo cách đó! Nhưng ta thấy quá rõ ràng rằng điều ấy không thể xảy ra. Bởi tâm trí ngươi đang hướng về những chiến công ở phía trước, những điều sẽ được sẻ chia bởi một ai đó chứ không phải ta. Hỡi người bạn, ta thấy thật kỳ lạ, lạ lùng làm sao khi ta bất chợt gặp ngươi, lại đem lòng yêu ngươi tha thiết đến thế, để rồi chỉ một chốc lát nữa thôi ta buộc phải thốt lời cất bước biệt ly với ngươi. Vĩnh biệt, vĩnh biệt!"

Nói đoạn, người đứng dậy, một lần nữa cầm lấy tay cậu trong tay mình, rồi dẫn cậu ra tận cửa. Và cậu cảm thấy buồn bã cùng cực đan xen lẫn lộn với nỗi bàng hoàng: bởi trước đó cậu chưa từng nghĩ nhiều về người đến mức có thể nhận ra rằng người đã đem lòng yêu mình; và cậu chỉ đinh ninh rằng người, với vị thế cao sang và hạnh phúc ngập tràn, vốn dĩ chỉ đang tỏ lòng nhân ái với một kẻ bất hạnh không nhà không cửa mà thôi. Cậu hoàn toàn bối rối trước những lời nói của người và vô cùng hổ thẹn vì dẫu trong lòng mang nặng nỗi niềm, cậu chẳng thể thốt nên lời đáp, thậm chí chẳng dám trao cho người một ánh nhìn trọn vẹn; cậu chẳng biết phải hành xử hay nói năng ra sao.

Thế là cậu rời khỏi Điện của Nữ vương và khoảng sân chốn ấy, tựa hồ như những phiến đá lát đường đang bốc cháy hừng hực ngay dưới đôi chân mình.