Hôm sau, những con người tử tế không giữ họ lại lâu, dẫu lòng họ vẫn buồn bã vì cuộc chia ly; và trước ngọ, những người dẫn đường cũ đã sẵn sàng cho họ. Người già cùng hai đứa cháu (vì thực chất họ là thế) được những con người giản dị hết mực kính trọng bởi công lao dẫn đường cho Giới Ngoại Thiên; ấy là cách họ gọi Ralph và Ursula. Thế rồi họ lên đường theo cung cách như trước, chỉ có điều họ mang theo năm con bò thõng thay vì hai; bởi cụ già bảo rằng không những đường đi xa hơn, mà họ còn phải băng qua một vùng hoang mạc khủng khiếp, nơi chẳng có gì phục vụ cho nhu cầu của họ, dẫu là người, thú hay thảo mộc. Quả nhiên sự thật đúng như lời ông nói; bởi sau ngày cưỡi ngựa đầu tiên từ thị trấn, họ đã đặt chân đến rìa của vùng hoang mạc ấy, và đến ngày thứ tư thì đã tiến sâu vào tận trung tâm của nó: một chốn thâm sơn cùng cốc ngập đá sỏi và cát bụi hơn là đồi núi, dẫu họ vẫn phải vượt qua cả những ngọn đồi; đồng thời ở đó có rất ít nước, mà lại là thứ nước hôi thối, bẩn thỉu. Vùng hoang mạc kéo dài đằng đẵng, và Ralph thầm nghĩ quả thật sẽ rất khó lòng vượt qua nếu không có những người dẫn đường; thế nên dọc đường đi, anh đã đánh dấu và ghi nhớ vị trí của những khối đá cùng gò đất để làm mốc cho ngày trở về.

Mười hai ngày họ rong ruổi qua hoang mạc, và sang ngày thứ mười ba thì cảnh sắc bắt đầu khởi sắc đôi chút, đã có chút cỏ non cùng dòng nước ngọt lành, và họ nhìn thấy phía trước là những dải đồi trập trùng của một khu rừng lớn, dẫu họ còn phải chật vật qua vùng đầm lầy và bụi rậm lúp xúp thêm một ngày nữa mới tới được những cội cây kể trên. Ban đầu chúng chỉ toàn là thông; nhưng rồi thông cũng thưa dần, và họ cưỡi ngựa qua một bãi cỏ hoang gần như chẳng có bóng cây, song khá dồi dào nước nạp, nơi họ săn được một lượng lớn thịt thú rừng. Sau đó, họ bắt đầu bắt gặp những cánh rừng sồi và hạt dẻ ngọt, đan xen đây đó vài cánh rừng dẻ gai.

Họ lang thang qua những khu rừng hết ngày này đến ngày khác, nhưng khi họ đặt chân tới đó thì tiết trời đã chớm tháng Năm, cảnh vật thật đượm buồn mà nên thơ, và nhờ thế này thế khác, họ có thừa thãi nguồn sinh kế nơi đây. Thế mà mãi đến khi tháng Sáu tròn đầy, họ mới chính thức nhìn thấy Ngôi Nhà của Mụ Phù Thủy, vào một buổi chiều đẹp trời và oi ả nhất. Cảnh vật y hệt như những gì Ralph từng thấy trên tấm thảm thêu ở sảnh đường Lâu đài Sung túc: một ngôi nhà nhỏ được xây theo kiểu những ngôi nhà ở quê hương xứ sở phương tây của anh; mái tranh gọn gàng, cửa sổ và cửa ra vào vẫn lành lặn, hàng rào quanh vườn nguyên vẹn, đàn dê đang thong thả gặm cỏ bên trong, và lúa mì mọc cao trổ bông trong những thửa vườn nhỏ. Trái lại với những gì anh từng hình dung là mọi thứ sẽ hoang phế điêu tàn, ngôi nhà sẽ chỉ còn là một gò đất mọc đầy cỏ rác, hoặc tệ lắm là một cái đầu hồi đổ nát đang nhanh chóng mục rữa.

Lúc ấy, trái tim anh nhói đau khi hồi tưởng lại những năm tháng đã qua cùng sự ngọt ngào ngắn ngủi của mối tình cũ, dẫu anh đã cố kìm nén hết sức có thể; thế nhưng Ursula vẫn lo lắng liếc nhìn anh, bởi gương mặt anh đã đổi thay quá nhiều vì những nỗi niềm tâm sự.

Nhưng người lớn tuổi nhất trong nhóm dẫn đường nhận ra anh đang xúc động, và tưởng rằng anh đang ngạc nhiên trước ngôi nhà gọn gàng ngăn nắp giữa chốn rừng hoang ấy, bèn cất lời: "Nơi đây chúng tôi cũng tuân theo lời căn dặn của Nữ thần tuyệt trỏ và kiều diễm kia, không để cho ngôi nhà này phải rơi vào cảnh hoang phế: luôn có một số người của chúng tôi túc trực ở đây, và cứ mỗi độ mùa này, chúng tôi lại cử thêm hai hoặc nhiều người nữa đến thay thế cho những ai đã sống ở Ngôi nhà này suốt cả năm trời; nhờ thế lúc nào cũng có người chăm lo cho mọi thứ ngăn nắp. Nhưng còn về phần người lạ, chưa bao giờ trong đời tôi lại thấy một Kẻ Tìm Kiếm Giếng Nước nào ghé qua nơi này, ngoại trừ một lần duy nhất, và đó là một lão già râu tóc bạc phơ y hệt tôi, chỉ có điều cụ ta yếu đuối hơn tôi về mọi mặt."

Ralph dẫu nghe ông nói nhưng chẳng mấy bận tâm đến lời lẽ ấy; bởi trong lòng anh lúc này, mọi nỗi sầu muộn mà anh đã dồn nén suốt bao lâu bỗng trào dâng và vỡ òa khỏi mọi giới hạn. Anh quay sang Ursula và ánh mắt họ chạm nhau; nàng nhìn anh đầy e thẹn và lo lắng, còn anh thì không thể kìm nén thêm được nữa, liền đưa hai tay che mặt (bởi lúc ấy họ đã kéo cương dừng lại ngay trước cổng vườn) rồi bật khóc tức tưởi. Anh khóc ròng suốt một hồi lâu cho người bạn hiền từng in dấu chân trên con đường ấy biết bao lần, và dẫu người ấy đã qua đời, tấm lòng của nàng vẫn dẫn lối đưa họ đến đây để gặt hái thành quả; và vì tình yêu lẫn niềm thương xót dành cho nàng, Ursula cũng bật khóc theo.

Thế nhưng cụ già và hai đứa cháu liền quay mặt đi trước giọt nước mắt của anh, họ xuống ngựa và tiến về phía cửa nhà, nơi giờ đây đang đứng một lão nông cùng người đàn bà thuộc tộc người của họ. Riêng Ralph chậm rãi xuống ngựa và đứng cạnh Ursula — người đã đặt chân xuống đất từ trước, nhưng anh không dám chạm vào nàng vì cảm thấy hổ thẹn. Song nàng âu yếm nhìn anh và nói: "Bạn hiền ơi, chẳng có gì phải hổ thẹn cả; bởi dẫu em còn trẻ, em vẫn hiểu được nỗi đau đớn nhường nào khi những người đã khuất mà chúng ta từng yêu thương hiện về ngang qua lối sống, để rồi chúng ta chẳng thể cất lời với họ, mà họ cũng chẳng thể nói với chúng ta. Vì thế, em chỉ mong anh hãy ngui ngoai và giữ trọn tình yêu dành cho cả người sống lẫn người đã khuất." Những giọt nước mắt của anh lại trực trào trước câu nói ấy, bởi anh tuổi trẻ chưa trải sự đời, và trong chốc lát, những giằng xé bấy lâu trong tâm can anh dường như đã lắng xuống. Nhưng chỉ một lát sau, anh ngẩng đầu lên, gạt phăng dòng lệ trên mi, mỉm cười nhìn Ursula và nói: "Những câu chuyện nàng kể về chốn này, sự ngọt ngào của nó đã ùa về trong tâm trí anh, khiến anh không sao kìm lòng nổi." Nàng đáp: "Ôi bạn hiền, anh thật nhân hậu, và em yêu anh."

Thế là họ cùng nắm tay nhau bước qua khu vườn, tiến đến trước cửa nhà, nơi những người gác cửa đang đứng. Khi thấy họ quay bước về phía này, những người canh giữ liền rảo bước đi xuống con đường mòn, toan quỳ xuống tỏ lòng tôn kính; nhưng họ ngăn lại, thay vào đó là ôm hôn và gửi lời cảm ơn nhiều lần vì sự đón tiếp nồng hậu. Hai người gác cửa ấy, cả nam lẫn nữ, đều là những con người trung niên phúc hậu, vạm vỡ và có gương mặt hiền từ.

Rồi họ cùng nhau bước vào trong nhà, tiến thẳng vào căn phòng quen thuộc, nơi thuở trước Nữ thần Sung túc từng ngã bệnh vì khiếp sợ mụ Phù thủy đang ngồi trần truồng thực hiện tà thuật.

Họ cùng nhau hoan hỉ sum vầy, những người gác cửa dọn thức ăn và đồ uống mời khách, và họ cùng ăn uống, vui vẻ chuyện trò. Nhưng cụ già người đã dẫn họ đi từ Chestnut-dale bèn cất lời: "Bạn hiền ơi, tôi đã thưa với hai vị rằng hai thanh niên này là cháu nội của tôi, và chúng là con của đôi vợ chồng mà các vị đang thấy đây, bởi người đàn ông chính là con trai tôi. Chuyện là thế này, trong tộc chúng tôi, sứ mệnh bảo vệ Cuộc Hành Trinh Tìm Giếng Nước ở Tận Cùng Thế Giới từ lâu đã trở thành gia bảo truyền đời của dòng tộc, lưu truyền từ cha truyền con nối. Thế nên chẳng có gì là lạ khi dẫu tôi đã đến ngôi nhà này không biết bao nhiêu lần, tôi vẫn nắm rõ mọi ngóc ngách có thể biết về chốn này. Bố tôi đã đưa tôi đến đây khi tôi hãy còn là một chú bé; và đó cũng là lúc tôi tận mắt nhìn thấy con người cuối cùng mà chúng ta biết chắc chắn đã uống nước từ Giếng Nước ấy. Cụ ta chính là lão già râu tóc bạc phơ y hệt tôi, nhưng như tôi đã nói, yếu đuối hơn hẳn về mọi phương diện; thế mà khi trở về với chúng tôi từ Giếng Nước, cụ đã trở nên cường tráng, vạm vỡ và là một trang nam nhi khôi ngô hơn cả tôi bây giờ; và tôi còn nghe cụ xưng tên với bố tôi rằng cụ được gọi là Hiền giả xứ Swevenham."

Ralph nhìn Ursula và nói: "Vâng, thưa cụ, chính nhờ cụ ấy mà chúng con mới có được những tri thức về con đường dẫn lối đến đây; và cũng chính cụ đã dặn dò chúng con phải kiên nhẫn đợi chờ sự xuất hiện của cụ trong ngôi nhà đá ở Thung lũng Hạt dẻ Ngọt."

"Vậy là cụ ấy vẫn còn sống," cụ già thốt lên. Ralph đáp: "Vâng, và ngài vẫn là một lão ông tráng kiện, phong độ chẳng kém bất cứ ai mà cụ có thể dễ dàng bắt gặp." "Ừ thì, ừ thì," cụ già lẩm bẩm, "vậy mà năm mươi năm trước, tưởng chừng như sinh mạng của cụ ấy đã đi đến hồi kết."

Bấy giờ Ralph lại cất lời: "Xin thưa cùng cụ, chẳng lẽ không có ai trong số đồng tộc của cụ từng tìm đến Giếng Nước ở Tận Cùng Thế Giới hay sao?" "Không, chẳng có ai cả," cụ già đáp. Ralph ngạc nhiên: "Thật là lạ lùng, khi mà các người ở gần nơi đó đến thế, lại nắm giữ tường tận biết bao tri thức về đường đi nước bước."

Bấy giờ cụ già mới đáp lời: "Hỡi con, quả thật nước từ Giếng Nước ấy sẽ ban cho con người ta sự thịnh vượng trên mọi nẻo đường, và giúp họ sống qua nhiều thế hệ loài người, có lẽ vậy, trong sự vinh hiển và an nhàn; thế nhưng nó chẳng thể giữ cho bất cứ ai trường sinh bất tử; bởi các Vị Thần đã ban cho chúng ta món quà là cái chết để ta khỏi phải chán ngấy cuộc đời. Ngày nay, đồng tộc của chúng tôi vẫn sống an lành, khỏe mạnh, không hề phải chịu đựng những cơn bệnh dịch tợn thường giáng xuống đầu người dân ở các xứ sở khác như những gì tôi từng nghe Hiền giả xứ Swevenham kể lại, dẫu khi ấy tôi đã phải ngạc nhiên trước lời của ngài. Về tranh chấp hay chiến tranh, chúng tôi hoàn toàn không biết đến; chúng tôi cũng chẳng màng thèm khát bất cứ thứ gì mà bản thân không dễ dàng đạt được. Vì lẽ đó, chúng tôi sống thọ, và chúng tôi kính sợ các Vị Thần nếu như có ý định mưu cầu sống lâu hơn nữa, kẻo các ngài sẽ giáng xuống đầu chúng tôi chiến tranh, bệnh tật, lòng tham không đáy và sự chán chường cuộc sống. Hơn thế nữa, thật chẳng hay ho gì nếu tất cả chúng ta đều đổ xô đi tìm Giếng Nước ở Tận Cùng Thế Giới; và những kẻ ít ỏi tìm đến rồi uống thứ nước ấy chắc chắn sẽ trở nên mạnh mẽ và khôn ngoan hơn những người khác, rồi họ sẽ tự phong mình làm thần thánh trần gian, và biết đâu đấy, họ sẽ hành hạ phần còn lại trong chúng ta và biến cuộc đời chúng tôi thành một gánh nặng không thể kham nổi. Về những vấn đề ấy, trong dân gian chúng tôi vẫn lưu truyền những câu chuyện kể rằng thuở xưa ở các xứ sở khác từng xảy ra cơ sự ấy, và thật tệ hại biết bao nếu những thời kỳ tăm tối đó lặp lại trên quê hương chúng tôi."

Ralph cúi gằm mặt im lặng; bởi niềm hân hoan của Cuộc Hành Trinh dường như đang lụi tàn theo từng lời nói chậm rãi thốt ra từ miệng cụ già. Nhưng rồi cụ mỉm cười nhìn Ralph và tiếp lời: "Nhưng đối với hai vị — những vị khách phương xa, thì mọi chuyện lại hoàn toàn khác biệt; bởi người đời ở Xứ sở ngoài Dãy núi các vị vốn mạnh mẽ và mang dáng dấp thần thánh hơn chúng tôi, như muôn vàn lời ca tiếng kể vẫn lưu truyền; các vị tiêu phí cuộc đời mình để mưu cầu những thứ khó lòng với tới; các vị đặt trọn tâm can vào những mục tiêu cao cả, khát khao trở thành bậc tối thượng cai quản cả các Vị Thần. Cũng vì thế mà các vị phải nếm trải bệnh tật cùng đau thương, và thường ngã xuống trước khi trọn vẹn số trời, để rồi buộc phải ra đi khi còn dang dở những hoài bão mà các vị đinh ninh rằng mình sinh ra để hoàn thành; điều đó đối với bất kỳ ai cũng là một nỗi cay đắng khôn nguôi. Và chính vì những lẽ đó, các vị mới khát khao sự chữa lành và thịnh vượng, dù cho kết quả mang lại là phước hay họa. Do đó, các vị hoàn toàn đúng đắn khi tìm đến Giếng Nước ở Tận Cùng Thế Giới, ngõ hầu có thể hoàn thành tốt hơn sứ mệnh mà các vị phải gánh vác, và để có thể phụng sự đồng loại, giải thoát họ khỏi ách thống trị của những kẻ cường quyền nhưng u muội và tàn ác — những kẻ mà chúng ta từng nghe qua vô số câu chuyện kỳ lạ."

Ralph đỏ bừng mặt khi nghe những lời ấy, còn Ursula lo lắng nhìn anh, nhưng câu chuyện nhanh chóng khép lại tại đó và họ chuyển sang bàn luận về những đề tài nhẹ nhàng, gần gũi hơn.

Sau đó, họ cùng những người gác cửa và dẫn đường lang thang khắp các khu rừng. Cụ già dẫn họ đến phàn bàn thờ cổ kính trong rừng — nơi mụ Phù thủy từng dùng con dê để tế lễ; đến gò mồ của người phụ nữ mang chiếc vòng cổ của Cuộc Hành Trinh mà Nữ thần từng tìm thấy đã chết lạnh trong tuyết; và đến chốn gần ngôi nhà nơi mụ Phù thủy thường tra tấn người nô lệ của mình — kẻ sau này đã trở thành Nữ thần Sung túc. Chưa hết, họ còn tiến xa hơn nữa cho đến khi đặt chân đến Thung lũng Tri thức và Vùng Thung lũng phía trên — nơi Hoàng tử và Nữ thần từng gặp gỡ. Tất cả những địa danh ấy cùng nhiều nơi khác giờ đây đã trở thành những chốn linh thiêng trong tâm khát của Dân tộc Vô tội, và đối với Ralph cũng chẳng mảy may khác biệt. Hơn thế nữa, trong ngôi nhà còn có một chiếc rương trạm trổ lộng lẫy, nơi họ lưu giữ những di vật từng thuộc về Nữ thần như đôi giày và chiếc áo lót của nàng, được bọc cẩn thận trong tấm vải đẹp đẽ giữa những chòm thảo mộc ngào ngạt hương thơm; và dân chúng tôn kính những món đồ này chẳng khác nào tín đồ sùng bái thánh tích của các vị thánh. Trong một chiếc rương khác, họ cũng trưng bày cho những kẻ lữ hành xem một cuốn sách ghi chép những tri thức về Giếng Nước cùng con đường dẫn đến đó. Tuy nhiên, Hiền giả từng cảnh báo trước cho Ralph và bạn đồng hành của anh về cuốn sách này, dặn dò họ rằng chỉ được phép đọc nó tại bàn thờ cổ trong rừng, hai người độc lập với nhau, và phải khoác lên mình bộ trang phục y hệt như lúc họ lắng nghe ngài đọc sách bên am thất. Quả nhiên, họ đã tìm thấy bộ y phục thích hợp nằm ngay trong chiếc rương đựng cuốn sách ấy. Thế nên, ngày qua ngày, cứ vào lúc sáng sớm, họ lại mang cuốn sách ấy ra bàn thờ để đọc, cho đến khi lĩnh hội được vô số trí tuệ.

Họ cứ thế tuân thủ suốt tám ngày liền, và sang ngày thứ chín thì họ nghỉ ngơi, vui vầy cùng những người chủ nhà; nhưng đến ngày thứ mười, họ lên ngựa cất lời từ biệt, rồi tự mình khởi hành theo những con đường đã được chỉ dạy. Họ mang theo bánh mì và bột mì nhiều nhất có thể mang nổi, cùng với những bầu đựng nước để có thể châm đầy tại dòng suối ngọt cuối cùng trước khi bước vào vùng hoang mạc không một giọt nước.