Cuộc trò chuyện giữa hai người tạm dứt ở đó, và ba ngày trôi qua. Đến sáng ngày thứ tư, Richard tìm đến Ralph và nói với cậu rằng:

– Hỡi người con nuôi, ta lấy làm tiếc vì lời này buộc phải thốt ra, nhưng Clement Chapman đã vào trong cửa thành từ sáng sớm nay, và đoàn người cùng đi với hắn đã sẵn sàng lên đường, sẽ khởi hành vào lúc ngọ hôm nay. Do đó, chúng ta chỉ còn vỏn vẹn bốn giờ để ở bên nhau; và sau đó, dẫu điều gì xảy ra cho cậu đi nữa, rất có thể ta sẽ chẳng còn được nhìn thấy mặt cậu lần nào nữa; thế nên những gì cậu muốn nói với ta phải được giãi bày ngay bây giờ. Giờ ta muốn nói điều này với cậu rằng, trong mọi việc, ta rất đỗi muốn được đồng hành cùng cậu, nhưng ta không thể, bởi Blaise là người mà ta mang ơn phò tá mọi bề. Hơn thế nữa, ta trù tính rằng những ngày giông bão có thể sắp sửa kéo đến chốn Whitwall này. Số là có một vị bá tước danh xưng Walter Đen, bề ngoài là một trang nam tử khôi ngô tuấn tú, nhưng thâm tâm lại xảo trá và là một kẻ bạo tàn. Lão ta vốn có điều cớ sự với thị trấn yên bình này, và người ta từng ngóng đợi lão sẽ sai sứ giả đến đây thách thức cửa khẩu từ hơn nửa vầng trăng trước; nhưng vào khoảng thời gian ấy, theo như chúng ta nghe ngóng được, lão đã bị thương trong một trận chiến mãnh liệt và vẫn chưa thể ngự trên yên ngựa để giao chiến. Dẫu vậy, hoãn lại không có nghĩa là quên đi, như tục ngữ vẫn thường hay nói; và khi lão đã bình phục hoàn toàn, chúng ta hoàn toàn có thể trông đợi sự xuất hiện của lão ngay tại cửa thành này. Hơn nữa, vì Blaise thừa nhận ta là một tay kiếm sọm sờm hay dũng mãnh hơn thế, ta không thể trông mong việc hắn sẽ nhường ta đi theo phò tá cậu trong cuộc hành trình này. Không những thế, người ta cũng sẽ đòi hỏi cậu phải làm tròn bổn phận hiệp sĩ đối với cửa khẩu, và bản thân Blaise cũng tâm niệm là như vậy; thế nên ta đã thay mặt cậu mà dặn dò dối trá với hắn, lại còn bảo cả Clement cũng hối hả nói dối (quả thật hắn có thể làm việc đó giỏi hơn ta, bởi hắn hoàn toàn chẳng hay biết gì về tận cùng tâm tư của cậu), và ta đã nói rằng cậu sẽ đi cùng Clement tối đa đến tận Cheaping Knowe, nơi nằm sát bên kia dãy núi này, và sẽ quay trở về trong khoảng hơn nửa vầng trăng một chút. Giờ thì cậu đã được cảnh báo về điều đó rồi nhé.

Ralph vô cùng xúc động trước những lời ấy của Richard, và cậu cất lời:

– Quả thật, người bạn già ơi, ta lấy làm tiếc khôn nguôi khi phải chia tay người; nhưng dẫu chẳng mấy chốc nữa ta sẽ hoàn toàn đơn độc giữa xứ người xa lạ, thì giờ đây chí khí nam nhi lại đang trỗi dậy trong ta. Thế nên, ít ra vì lý do đó mà ta cảm thấy vui lòng khi được lên đường; và như một minh chứng cho thấy tâm can ta đã bình an hơn trước, giờ đây ta sẽ kể cho người nghe câu chuyện về nỗi thống khổ của ta, nếu người bằng lòng lắng nghe, điều mà mấy hôm trước ta không tài nào thổ lộ cùng người được.

– Ta sẽ vô cùng hoan hỉ lắng nghe, – Richard đáp. Nói đoạn, cả hai ngồi xuống bên bệ cửa sổ, bởi họ đang ở trong nhà trọ, và Ralph kể lại mọi chuyện đã xảy ra với mình một cách rành mạch và ngắn gọn nhất có thể; và khi cậu vừa dứt lời, Richard liền cất tiếng:

– Cậu đã trải qua biết bao chông gai phiêu lưu chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi, hỡi chúa công, và nếu giờ đây cậu có thể kìm nén nỗi khao khát dành cho những gì đã qua, rồi dồn trọn tâm trí vào những điều sắp tới, thì chẳng mấy chốc cậu vẫn có thể tôi luyện bản thân trở thành một vị hiệp sĩ lừng lẫy và một người hạnh phúc.

Ralph liền hỏi:

– Thật ư? Giờ thì hãy bày tỏ hết tâm tư của người cho ta nghe đi.

Richard đáp:

– Tâm tư của ta là vị phu nhân đã bị sát hại kia, e rằng bà không hoàn toàn thuộc về dòng dõi loài người; mà ít ra trong huyết quản của bà cũng hòa quyện dòng máu của các nàng tiên. Hoặc giả cậu nghĩ thế nào?

– Ta nào đâu hay biết, – Ralph buồn bã đáp; – đối với ta, nàng chỉ thuần túy là một người phụ nữ, dẫu nàng xinh đẹp và thông tuệ hơn bất kỳ người phụ nữ nào khác.

Richard liền nói:

– Ồ, vả lại, nếu ta nghe không lầm, thì trong câu chuyện ấy còn có một người phụ nữ khác cũng xinh đẹp và thông tuệ hơn những người phụ nữ khác phải không?

– Ước gì nàng là chị em của ta! – Ralph thốt lên.

– Phải, – Richard gặng hỏi, – và cậu có còn ghi nhớ hình hài của nàng trông ra sao chăng? Ý ta là vóc dáng cơ thể nàng ấy cơ.

– Quả thật là có, – Ralph đáp.

Richard lại tiếp lời:

– Cậu có cảm thấy hình như Nữ chúa Xứ Cây Khô ít nhiều đã có linh cảm rằng cậu sẽ tình cờ gặp được người phụ nữ này hay chăng: khi mà chính bà đã chỉ dẫn cho cậu con đường dẫn tới Giếng Nước Tận Cùng Thế Giới, rồi trao cho cậu chuỗi hạt ấy, và ngụ ý rằng cậu cũng nên đến đó? Hơn nữa, cậu còn kể rằng bà đã ca ngợi nàng—cả nhan sắc lẫn sự thông tuệ của nàng. Bằng cách thức nào mà bà lại ca ngợi nàng ấy? Những lời ấy thốt ra từ cửa miệng bà ra sao? Có ngọt ngào chăng?

– Ngọt ngào tựa mật ong và hoa hồng vậy, – Ralph đáp.

– Phải, – Richard nói, – và lẽ ra bà hoàn toàn có thể ca ngợi nàng bằng cách để những lời ấy thốt ra cay đắng tựa mật đắng và giấm chua. Giờ thì ta sẽ thổ lộ suy nghĩ của mình cho cậu nghe, bởi chúng ta đang đứng trước phút giây chia lìa, dẫu cho cậu có phật ý và nổi giận với ta đi chăng nữa: ấy là, cậu rồi sẽ phai nhạt tình yêu dành cho vị phu nhân ấy theo thời gian, ngay cả khi bà chưa từng bị sát hại; và vì bà, dẫu không phải tiên nữ, nhưng lại thông tuệ hơn những người phụ nữ khác và có khả năng tiên tri, nên bà đã sớm thấu hiểu mọi chuyện sẽ diễn ra đúng là như thế.

Ralph liền ngắt lời:

– Không, không, chẳng phải thế đâu, hoàn toàn không phải thế!

– Lắng nghe ta đây, hỡi chàng trai trẻ! – Richard điềm đạm bảo; – Ta cho rằng sự thể là thế này. Tình yêu của bà dành cho cậu sâu đậm đến mức bà muốn cậu được hạnh phúc sau buổi chia ly: chính vì thế nên bà mới tâm niệm rằng cậu phải tìm cho bằng được người thiếu nữ ấy—người mà theo ta trù tính chính là người thầm yêu trộm nhớ cậu—và rằng cậu sẽ dành trọn tình yêu chân thành cho nàng.

– Ồ không, không! – Ralph quả quyết, – Toàn bộ những phỏng đoán của người chẳng đúng chút nào, ngoại trừ việc bà thực sự là một người nhân hậu. Nhân hậu tựa như thiên đường rủ lòng thương xót đến những kẻ đã hy sinh vì chính đạo, để rồi bước vào chốn cực lạc sau ngập tràn nỗi thống khổ vậy.

Và đoạn, cậu bất chợt nghẹn ngào rơi lệ ngay khi nghĩ đến lòng nhân ái bao la của nàng; bởi quả thực, đối với chàng thanh niên này, nàng mãi là một bóng hình vĩ đại, cao cả và vượt trội hơn hẳn so với cậu.

Richard lẳng lặng ngắm nhìn cậu một lát; đoạn cất tiếng:

– Giờ đây, ta cầu xin cậu chớ nên phật ý hay giận hờn ta vì những lời vừa rồi. Nhưng ta vẫn muốn nói thêm đôi điều nữa, và hẳn những điều này sẽ khiến cậu vừa lòng hơn. Số là, khi ta từ Swevenham trở về vào ngày thứ Tư, ta từng cho rằng Giếng Nước Tận Cùng Thế Giới rất có thể chỉ là một câu chuyện huyền thoại, một đám mây ngũ sắc hão huyền mà thôi; hoặc giả nếu nó thực sự tồn tại trên cõi đời này, thì đời nào cậu mới tìm ra được. Thế nhưng giờ đây, tâm trí ta đã hoàn toàn đổi thay sau khi lắng nghe câu chuyện của cậu, và ta tin chắc rằng Giếng Nước ấy thực sự hiện hữu, đồng thời chính cậu sẽ là người tìm ra nó; và vị Phu nhân thông tuệ nọ đã thấu tỏ điều này, nên bà mới trân quý tuổi trẻ cùng vẻ khôi ngô của cậu biết bao, xem đó như một món quà trân quý và huy hoàng hơn gấp bội, dẫu cho nó có mỏng manh tợ sương khói như bản chất thường tình của vạn vật. Giờ thì ta sẽ không bàn thêm về chuyện này nữa; nhưng ta tin rằng những lời ta vừa thốt ra, dẫu lúc này cậu cho là hão huyền vô nghĩa, rồi sẽ có ngày trở về trong tâm trí cậu vào một mai sau, và sẽ giúp ích cho cậu đôi phần; đó chính là lý do vì sao ta phải cất lời. Song lại có một chuyện khác nữa, ấy là ta đã kiếm được cho cậu một con tuấn mã thực thụ cùng nhiều trang bị khác, những thứ mà cậu sẽ cần cho chuyến hành trình dài, và hội của Clement sẽ tụ họp tại Petergate ngay sát bên nhà thờ. Ta sẽ làm người hầu cận cho đến khi cậu đến đó và giục ngựa rời khỏi cửa thành. Giờ thì ta đoán là cậu sẽ muốn từ biệt Blaise: nhưng cậu phải lưu ý rằng hắn sẽ chẳng bận lòng mấy trước lời từ biệt của cậu đâu, bởi lúc này hắn đang ngập chìm giữa những đồng tiền vàng florin và la liệt hàng hóa trân quý; hơn nữa hắn lại đinh ninh rằng cậu sẽ sớm quay trở về đây thôi.

– Dẫu vậy, – Ralph nói, – ta vẫn phải ôm chầm lấy người anh em cùng chung dòng sữa mẹ với mình trước khi lên đường; thế nên giờ chúng ta hãy đi thôi, bởi toàn bộ cuộc trò chuyện này đã ngốn mất hơn một tiếng đồng hồ trong số bốn tiếng ít ỏi còn lại của ta rồi.