Những mối quan hệ của cậu không chỉ toàn những kẻ ngang tàng ấy. Tại ngôi trường của cậu (cậu đã từng theo học ở vài nơi và lúc bấy giờ đang học lớp của thầy Cross ở Quảng trường), có rất nhiều bạn học ít phiêu lưu hơn, thậm chí có những người bản chất không hẳn là khá hơn. Có thể kể đến George Robards, cậu học trò giỏi tiếng Latinh, và John, em trai cậu ấy — một thiếu cậu khôi ngô, cuối cùng đã cùng cha cưỡi ngựa hướng về miền hoàng hôn đi California, với những lọn tóc vàng bay trong gió. Rồi có Jimmy McDaniel, một cậu bé tốt bụng rất đáng kết bạn vì cha cậu làm nghề làm bánh kẹo, và cậu thường mang kẹo lẫn bánh đến trường. Bên cạnh đó còn có Buck Brown, một đối thủ đáng gờm trong các cuộc thi đánh vần, cùng John Meredith — con trai bác sĩ, và John Garth — người sau này sẽ kết hôn với cô bé Helen Kercheval, để rồi mãi về sau vẫn được tưởng nhớ và tôn vinh bằng một tòa nhà tưởng niệm xinh đẹp nằm không xa vị trí ngôi trường cũ.
Hơn nữa, cũng có khá nhiều các cô bé. Tom Sawyer mang một trái tim đa cảm, và Sam Clemens cũng chẳng kém phần. Có Bettie Ormsley, Artemisia Briggs, và Jennie Brady; rồi cả Mary Miller, người lớn hơn cậu gần gấp đôi tuổi và đã mang lại cho cậu nỗi đau thất tình đầu đời.
"Tôi tin rằng lúc đó mình khốn khổ chẳng kém gì một người trưởng thành," cậu đã từng hồi tưởng lại và nói như vậy.
Tom Sawyer cũng có những nỗi buồn trắc ẩn trong tim, và chúng ta có thể tưởng tượng rằng cảm xúc của cậu những lúc ấy chính là cảm xúc của Sam Clemens, giả sử vào khoảng năm mươi tuổi.
Nhưng, cũng giống như việc Tom Sawyer chỉ có một bóng hồng chung thủy, Sam Clemens cũng vậy. Họ chính là một và giống nhau. Becky Thatcher trong tiểu thuyết thực ra chính là Laura Hawkins ngoài đời. Sự quen biết giữa hai người bắt đầu khi gia đình Hawkins chuyển đến ngôi nhà ở Virginia nằm ngay góc phố Hill và Main. — [Gia đình Hawkins ngoài đời thực không có điểm gì giống với gia đình mang cái tên đó trong The Gilded Age. Thẩm phán Hawkins trong The Gilded Age, như đã lưu ý trước đó, chính là John Clemens. Mark Twain đã dùng cái tên Hawkins, cũng như tên người bạn thanh mai trúc mã của mình là Laura, đơn giản chỉ vì hoài niệm những tháng ngày xưa cũ, và bởi vì khi phác họa thời thơ ấu của Laura Hawkins, trong tâm trí ông vẫn hiện lên hình ảnh của Laura đời thực.] — Lúc bấy giờ, gia đình Clemens đang ở căn nhà mới bên kia đường, và chẳng bao lâu sau, lũ trẻ đã làm quen với nhau. Cậu bé vốn dịu dàng và tử tế, luôn đối xử rất nhẹ nhàng với phái nữ. Họ thường xuyên qua lại thăm nhau, đặc biệt là quanh khu nhà mới, nơi có những mảnh ván và viên gạch rất đẹp để dựng nhà chơi. Thế là họ chơi trò "gia đình", và nếu có lúc họ không hoàn toàn hòa hợp với nhau, thì từ thưở hồng hoang đến nay, những người yêu nhau đâu phải lúc nào cũng hòa hợp, ngay cả ở chốn Arcadian. Có lần khi họ đang xây một ngôi nhà — và có lẽ đã có chút bất đồng ý kiến về kiến trúc của nó — cậu bé vô tình để rơi một viên gạch trúng ngón tay cô bé. Mọi sự bất hòa nếu có đều tan biến ngay lập tức trước tai nạn ấy. Cậu cố gắng dỗ dành và xoa dịu nỗi đau cho cô bé; rồi cậu khóc cùng cô và chắc hẳn là người chịu đựng đau đớn nhiều hơn cả hai. Thế đấy, bạn thấy đấy, suy cho cùng cậu vẫn chỉ là một cậu bé, dẫu cho cậu đã là thủ lĩnh của một băng nhóm tay nhuốm máu, những "Kẻ báo thù đen tối miền Spanish Main".
Cậu luôn là một thiếu niên đa cảm. Cậu không bao giờ ngược đãi động vật, ngoại trừ những lúc bản tính thích đùa nghịch lấn át, giống như trong sự cố dùng thuốc Pain-killer. Cậu thực sự có một tình yêu sâu sắc dành cho loài mèo; những mùa hè khi về quê, chưa bao giờ cậu quên mang theo chú mèo của mình trong một chiếc giỏ. Khi ăn, nó ngồi trên chiếc ghế bên cạnh bàn ăn của cậu. Sự đồng cảm của cậu bao trùm cả những vật vô tri vô giác. Cậu yêu những đóa hoa — không phải theo cách của một nhà thực vật học hay người làm vườn tập sự, mà như những người bạn tâm giao. Cậu thương cảm cho chiếc lá úa tàn và cọng cỏ khô rì rào trong gió tháng Mười bởi quãng đời ngắn ngủi của chúng đã chấm dứt, và chúng sẽ chẳng bao giờ còn được thấy mùa hè nữa, hay bừng tỉnh niềm vui trong một mùa xuân mới. Trái tim cậu hướng về chúng; hướng về dòng sông và bầu trời, đồng cỏ ngập tràn ánh nắng và những ngọn đồi nhấp nhô tuyết phủ. Việc cậu quan sát vạn vật một cách tỉ mỉ và chuẩn xác được thể hiện khắp nơi trong các tác phẩm của ông; nhưng đó chưa bao giờ là sự quan sát của một nhà tự nhiên học trẻ tuổi, mà là sự quan sát vô thức phát xuất từ một tình yêu đầy trắc ẩn.
Chúng ta đang đi lan man khỏi những ngày đi học của cậu. Chúng thật ngắn ngủi và nhanh chóng trôi đến hồi kết. Chúng sẽ không giữ chân chúng ta lâu đâu. Chắc chắn rằng sự chán ghét trường lớp của Tom Sawyer cùng những cái cớ để được ở nhà — thường là một thứ bệnh giả vờ nào đó — đều có nền tảng vững chắc từ thời thơ ấu của Sam Clemens. Mẹ cậu vừa phạt vừa nài nỉ cậu, hết lần này đến lần khác. Cậu căm ghét trường học hơn bất cứ thứ gì trên đời này, thậm chí hơn cả việc đi nhà thờ. "Nhà thờ chẳng đáng một xu," Tom Sawyer từng nói, nhưng dẫu sao thì nó vẫn còn đỡ hơn đi học.
Như đã lưu ý trước đây, ngôi trường của thầy Cross tọa lạc tại hoặc gần khu vực mà nay là Quảng trường ở Hannibal. Vào thời điểm đó, Quảng trường chỉ là một khu rừng thưa, mọc đầy mận, phỉ và dây leo — một chốn tuyệt vời cho trẻ con. Vào giờ ra chơi và giờ nghỉ trưa, bọn trẻ thường leo cây, hái hoa và đu đưa trên những chiếc xích đu làm bằng dây leo rừng. Cứ vào chiều thứ Sáu hàng tuần lại có một buổi thi đánh vần, đối với Sam thì đây là sự kiện duy nhất có thể chịu đựng nổi trong các hoạt động ở trường. Cậu có thể trụ lại trên bục đánh vần lâu hơn cả Buck Brown. Điều này thật hào nhoáng và nổi bật; nó chuốc lấy những lời tán dương ngay cả từ thầy Cross, người mà cái tên chắc hẳn phải do các thiên thần trao truyền lại, bởi nó quá ư ứng nghiệm với ông. Có một hôm, Sam Clemens viết lên bảng đá con của mình:
Cross tên gọi và cross tính tình
Cross bèn nhảy qua củ khoai tây.
Cậu đưa cho John Briggs xem, và cậu này coi đó là một kiệt tác thiên tài. Cậu ta giục tác giả viết nó lên bảng đen vào giờ nghỉ trưa, nhưng tham vọng của thi sĩ lại không vươn tới mức đó.
"Ôi chao!" John nói. "Tớ mà thế thì chẳng sợ gì cả."
"Thách cậu dám làm đấy," Sam nói.
John Briggs chưa bao giờ chùn bước trước một lời thách thức, và vào giờ nghỉ trưa, khi thầy Cross đang ở nhà ăn trưa, cậu ta đã viết lên bảng câu thơ miêu tả đầy ngạo nghễ ấy. Khi người thầy quay lại và giờ "học sách" được điểm danh, ông nhìn thẳng vào John Briggs. Ông đã nhận ra nét chữ.
“Em làm trò này phải không?” ông hỏi với giọng đầy điềm gở.
Đây là lúc cần sự thật.
“Thưa thầy, vâng ạ,” John đáp.
“Lại đây!” Và John bước tới, phải trả giá đắt cho việc khai thác thiên tài của mình. Sam Clemens thầm nghĩ người tiếp theo được gọi tên sẽ là "tác giả", nhưng vì lý do nào đó mà cuộc điều tra đã kết thúc ngay tại đó. Thật hiếm hoi khi cậu thoát nạn. Tấm lưng của cậu nhìn chung vẫn giữ được độ ấm áp vừa đủ từ trận đòn "roi vọt" này cho đến trận đòn tiếp theo.
Những phần thưởng cậu nhận được không phải lúc nào cũng mang tính trừng phạt. Ở trường có hai tấm huy chương, một dành cho môn đánh vần, tấm kia dành cho đức tính hòa nhã. Chúng được trao một lần mỗi tuần, và những người giữ huy chương sẽ đeo chúng nổi bật trước cổ, do đó nhận được không ít sự ganh tị. John Robards — cậu bé với mái tóc vàng — hầu như đeo tấm huy chương hòa nhã liên tục, trong khi Sam Clemens nắm giữ độc quyền tấm huy chương đánh vần. Đôi khi họ đổi cho nhau xem cảm giác sẽ thế nào, nhưng người thầy đã dập tắt thói quen này bằng cách tịch thu luôn huy chương trong phần thời gian còn lại của tuần. Có lần Sam Clemens đã đánh mất tấm huy chương chỉ vì bỏ quên chữ "r" đầu tiên trong từ February. Lệnh cậu đánh vần ngược lại từ đó chắc chắn cũng chẳng làm khó được cậu; nhưng Laura Hawkins là người duy nhất còn lại trên sàn đấu với cậu, và cậu lại là một cậu bé ga lăng.
Bức tranh về ngôi trường đó được thể hiện trong cuốn sách viết ba mươi năm sau có thể tin là rất chân thực, và nhân vật trung tâm là một thiếu niên đa cảm, lãng mạn, bất cần đời, căm ghét sự chuyên chú và chỉ khao khát sự tự do. Đó là một ân huệ sẽ đến với cậu thậm chí còn nhanh hơn cả những gì cậu từng mơ ước.