Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1741 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
From The Note-book:

❊ ❊ ❊

Ngày 25 tháng Hai. Đến Stockton lúc 5 giờ chiều. Lại được về nhà, lại được về nhà tại Khách sạn Occidental, San Francisco—tìm thấy những bức thư của Artemus Ward nhờ tôi viết một bài phác thảo cho cuốn sách mới của ông về những chuyến đi đến Lãnh thổ Nevada sắp được phát hành. Quá muộn—lẽ ra tôi phải nhận được những bức thư đó từ ba tháng trước. Chúng được đề ngày từ đầu tháng Mười một.

Ông rất tiếc vì không thể giúp đỡ Ward, đồng thời cũng tiếc vì không có bài viết nào góp mặt trong cuốn sách của ông. Ông đã viết thư giải thích hoàn cảnh và kể lại câu chuyện về chuyến đi vắng của mình. Trong khi đó, Steve Gillis đã trở lại San Francisco và giải quyết ổn thỏa mọi rắc rối ở đó. Hai người bạn lại dọn về ở chung.

Mark Twain tiếp tục viết các bài báo hàng ngày cho tờ Enterprise, mà không gặp phải phiền phức nào thêm từ phía các cơ quan chức năng. Có lẽ đã có một sự đình chiến tạm thời từ hướng đó, dù ông vẫn tiếp tục đả kích các tệ nạn khác nhau—từ công cộng, tư nhân cho đến nghệ thuật—trở thành một dạng kiểm duyệt viên chung, tự phong cho mình danh hiệu “Nhà đạo đức học của phố Main.” Các bài báo đã được tái bản ở San Francisco và được đọc rộng rãi. Thỉnh thoảng có ai đó cả gan đáp trả, nhưng hầu hết các nạn nhân của ông đều giữ sự im lặng khôn ngoan. Trong một bức thư như thế, ông đã kể về con hàu Mexico, một món ăn khá dai, không ngon miệng, không thể chịu nổi những lời chỉ trích, và chẳng mấy chốc đã biến mất khỏi thị trường. Tuy nhiên, đó lại là một sai lầm khi ông tấn công một nhà báo của tờ Alta có tên là Evans. Evans vốn là một nhà thơ, và từng sáng tác một bài điếu văn với phần điệp khúc kết thúc bằng:

Đã đi, đi, đi

—Đã đi làm trọn sứ mệnh;

Đã đi, đi, đi,

Mãi mãi và ngàn năm.

Trong bài viết cho tờ Enterprise đăng sau đó, Mark Twain đã nhắc đến bài thơ này. Ông chế giễu phần điệp khúc và thêm rằng, “Nếu phải đưa ra bất kỳ lời chỉ trích nào về nó, tôi xin nói rằng có hơi nhiều chữ 'đi' và chưa đủ chữ 'mãi mãi'.”

Đó ít nhiều là một lời châm biếm vô thưởng vô phạt, nhưng nó mang một sắc thái hài hước dễ trích dẫn, và điều đó khiến Evans nổi giận. Trong một mẩu nhã ý trên tờ Alta, ông đã trả đũa:

Mark Twain đã tiêu diệt con hàu Mexico. Chúng tôi chỉ tiếc rằng hành động đó không được truyền cảm hứng bởi một động cơ cao đẹp hơn. Lý do duy nhất khiến Mark Twain tấn công con hàu Mexico là vì nhà hàng bán chúng đã từ chối cho ông mua thiếu.

Một đòn chí mạng như thế không thể nào đỡ nổi trên mặt báo. Việc phủ nhận hay cáo buộc ngược lại sẽ chỉ làm cho bản thân trở nên nực cười. Người ta chỉ có thể nghiến răng và nung nấu ý định trả thù.

“Joe,” ông nói với Goodman, người vừa ghé sang chơi, “mục đích duy nhất trong đời tôi lúc này là kiếm đủ tiền để nộp phạt hầu tòa rồi sau đó đi giết quách Evans.”

Bản thân ông đôi khi cũng làm thơ, và làm cho các bài báo trên tờ Enterprise thêm phần sinh động bằng những vần điệu vui tai. Một trong số đó viết về Tom Maguire, người quản lý kiêm bạo chúa của các nhà hát ở San Francisco. Bài thơ thuật lại vụ Maguire hành hung một diễn viên của mình.

Tom Maguire,

Nổi cơn lôi đình,

Lao vào McDougal;

Xé toạc áo hắn,

Bóp chặt cổ hắn,

Và đấm vỡ mặt hắn.

Thật đáng hổ thẹn! ôi, thôi nào!

Maguire, sao ông

Lại giở thói côn đồ này?

Sao cứ nguyền rủa và quát tháo,

Rồi xé rách tả tơi

Cái con người McDougal tội nghiệp?

Gần như rã rời,

Xương cốt tả tơi,

Vestvali, cô nàng Do Thái dịu dàng;

Và giờ đây ông đã đập nát

Và gần như băm nát

Thân hình của tội nghiệp McDougall.

Goodman nhớ rằng Clemens và Gillis lúc đó lại ở cùng nhau trên phố California, và từng nghe họ hát bài “Khúc ca thảm thiết của kẻ tình nhân bị cự tuyệt,” một sáng tác khác của Mark Twain. Đó là một tràng ca hoang dã, đầy lời láng mạ, và sự nhiệt tình cuồng nộ mà Mark và Steve đã dùng để thể hiện nó, đứng cạnh nhau và giơ cao nắm đấm, càng làm cho nó trở nên khó coi hơn. Những ký ức như thế này được ghi lại ở đây, bởi vì chúng phơi bày một khía cạnh của nhân cách mạnh mẽ đó, được tạo nên từ cùng một chất liệu nguyên thủy từ khi thế giới được khai sinh—được cấu thành từ mọi loại chất liệu từng tồn tại trong con người—vừa có khả năng viết ra những lời thô tục không thể in ấn được, lại vừa có thể viết nên những miêu tả hiếm có và dịu dàng nhất trong tất cả, đó là tác phẩm 'Hồi ức về JOAN of ARC'.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.