Địa bàn hoạt động của bọn chúng kéo dài từ đồi Holliday ở phía bắc đến Hang Động ở phía nam, lan rộng khắp các cánh đồng và toàn bộ những khu rừng xung quanh. Chúng dong thuyền trên sông từ Đảo Rùa cho đến Đảo Glasscock (nay là đảo Pearl, hay đảo Tom Sawyer), vươn xa tận hạ nguồn, và thâm nhập vào vùng hoang dã bên bờ Illinois. Chúng có thể chạy nhanh như gà tây hoang và bơi lội giỏi như vịt; chúng chèo chống thuyền điêu luyện cứ như thể sinh ra đã gắn liền với mái chèo. Không một vườn cây ăn quả hay mảnh ruộng trồng dưa nào được an toàn tuyệt đối trước chúng; chẳng có con chó canh gác hay đội tuần tra nô lệ nào tinh ranh đến mức sớm muộn gì bọn chúng không qua mặt được. Chúng thường mượn trộm thuyền khi chủ nhân vắng nhà. Có lần, thấy việc này quá phiền phức, chúng quyết định phải sở hữu riêng một chiếc thuyền, thế là vào một Chủ nhật nọ, chúng vác một chiếc xuồng mượn đi sơn lại một lớp màu đỏ (trước đó nó có màu xanh lá) rồi đem cất giấu kỹ lưỡng một thời gian ở suối Bear. Cả sơn và cọ vẽ cũng là đi mượn nốt, dù rằng đến chập tối ngày hôm đó, chúng đều cẩn thận mang trả lại chỗ cũ để sáng thứ Hai người thợ sơn có cái mà dùng. Tom Blankenship dựng một cánh buồm cho chiếc xuồng mới, và Sam Clemens đặt tên nó là Cecilia. Kể từ đó, chúng chẳng cần phải đi mượn thuyền nữa, mặc dù chủ nhân thực sự của chiếc thuyền thì vẫn phải mượn; và thỉnh thoảng, khi nhìn thấy chiếc thuyền lướt qua, ông ấy hay lẩm bẩm rằng nếu nó không phải màu đỏ thì ông sẵn sàng thề đó chính là chiếc thuyền của mình.
Một số cuộc thám hiểm của chúng hoàn toàn vô hại. Chúng thường chèo thuyền lên Đảo Rùa, cách Hannibal chòm chòm hai dặm, để tụ tập ăn uống linh đình cả ngày. Ở đó, bạn có thể vác về cả xe rùa đầy rùa và trứng của chúng, chưa kể số lượng trai sông và cá nhiều vô kể. Câu cá và bơi lội là những trò tiêu khiển chính của chúng, đi kèm với việc đi quậy phá khắp nơi để tìm kiếm phiêu lưu. Nơi cây cầu đường sắt nay chấm dứt ở phía bờ bang Missouri chính là khúc sông bơi lội ưa thích của chúng — ngoài chỗ đó ra thì còn dọc theo suối Bear, một dòng nước trong vắt, tĩnh lặng mang những nét hấp dẫn rất riêng. Thỉnh thoảng vào buổi chiều, chúng bơi băng qua Đảo Glasscock — chốn hẹn hò của “Những kẻ báo thù đen” do Tom Sawyer lãnh đạo và là nơi ẩn náu của Huck cùng Nigger Jim; rồi sau khi đã nô đùa thỏa thích trên bãi cát ở đầu đảo suốt một tiếng đồng hồ hoặc hơn thế, chúng lại bơi ngược về trong ánh chạng vạng, quãng đường dài nửa dặm, chống chọi lại dòng chảy xiết và cuồn cuộn của sông Mississippi mà chẳng hề mệt mỏi hay sợ hãi. Những tên nhóc vô tích sự ấy có lẽ đủ sức bơi suốt cả ngày. Có lần — dẫu lúc đó muộn hơn nhiều, khi cậu đã mười sáu tuổi — Sam Clemens đã bơi thẳng sang bờ Illinois, rồi quay đầu bơi ngược trở lại mà không thèm lên bờ, tổng quãng đường tính theo đường bơi ít nhất cũng phải hai dặm. Cậu bị chuột rút trên đường bơi về. Đôi chân trở nên vô dụng, và cậu buộc phải dùng đôi tay để hoàn thành chặng đường còn lại. Đó là một lối sống khắc khổ, và người ta chưa từng ghi nhận việc chúng gây ra bất kỳ thiệt hại nghiêm trọng nào, dù thỉnh thoảng chúng cũng suýt làm thế.
Một trong những trò tiêu khiển ngày Chủ nhật của chúng là trèo lên đồi Holliday rồi lăn những hòn đá lớn xuống để dọa những người đang lái xe đi lễ nhà thờ. Đoạn đồi Holliday nằm phía trên con đường thì dốc đứng; một hòn đá một khi đã được đẩy đi sẽ lao vun vút, nhảy chồm chôm xuống dưới và băng qua mặt đường với tốc độ chết chóc chẳng khác nào một quả đạn pháo mười hai inch. Bọn trẻ sẽ kê sẵn một hòn đá, đứng chờ cho đến khi thấy xe ngựa đi tới, và sau khi tính toán khoảng cách cẩn thận, chúng sẽ thả cho nó lăn. Núp mình sau những lùm cây, chúng ngắm nhìn hiệu ứng kịch tính diễn ra đối với những người đi lễ khi khối đá khổng lồ vùn vụt bay ngang qua đường chỉ cách họ có vài thước. Đây là một trò chơi mang tầm vóc sử thi, nhưng chúng đã đi quá đà. Những hòn đá có thói quen bỗng dưng lăn lóc nhiều đến thế vào các ngày Chủ nhật và hiếm hoi vào những ngày thường bắt đầu dấy lên sự nghi ngờ, thế là lực lượng “Patterollers” (tuần tra sông ngòi — một dạng cảnh sát thời bấy giờ) được cắt cử đi mai phục. Do đó, lũ trẻ đành tìm những trò tiêu khiển khác cho đến khi đám Patterollers không còn canh chừng nữa; lúc đó, chúng mới lên kế hoạch cho một cú đột phá vĩ đại nhằm vượt qua mọi chiến tích lăn đá từng có trước đây.
Có một tảng đá to bằng cả chiếc xe buýt nằm ở trên đó, ở một vị trí rất thuận lợi để lao xuống dốc một khi đã được đẩy đi. Chúng quyết định rằng sẽ thật hào hứng biết bao khi chứng kiến khối đá khổng lồ ấy lao xuống, cách tầm một trăm thước trước mặt một người đi lễ nhà thờ nào đó đang đi lững thững trong hòa bình mà chẳng mẩy may nghi ngờ. Những người thợ mỏ đá đang khai thác đá ở gần đó và thường để lại cuốc xẻng qua ngày Chủ nhật. Lũ trẻ mượn tạm những dụng cụ này và bắt tay vào việc đào bới để bẩy tảng đá lớn lên. Đó là một công việc nặng nhọc hơn chúng tính toán, nhưng chúng vẫn làm việc hết mình, hết Chủ nhật này đến Chủ nhật khác. Giá như cha mẹ chúng bắt chúng làm việc chăm chỉ như vậy, chắc chắn chúng sẽ nghĩ rằng mình sắp bị hành hạ đến chết rồi.
Cuối cùng vào một ngày Chủ nhật, trong lúc chúng đang hì hục đào bới, tảng đá đột nhiên sổng chân và lao xuống. Chúng vẫn chưa hoàn toàn sẵn sàng. Chẳng có ai đi qua ngoài một ông lão da màu đang đánh xe ngựa, thế nên cú lăn này có vẻ sắp hoài phí. Tuy nhiên, nó không hẳn là hoài phí. Chúng đã lên kế hoạch cho một kết quả đầy kích thích; và quả thực cảm giác hồi hộp cũng đủ lớn chừng nào nó còn diễn ra. Trước tiên, tảng đá suýt chút nữa đã tóm được Will Bowen khi nó bắt đầu lăn. John Briggs vừa mới ngừng tay và đưa cái cuốc cho Will đúng khoảnh khắc đó. Will chuẩn bị bước xuống cái hố vừa đào thì Sam Clemens, người đã đứng sẵn ở đó, liền nhảy dựng lên và hét lớn:
— Tránh ra tụi mày ơi, nó tới kìa!
Nó lao tới thật. Hòn đá khổng lồ thoạt đầu lăn bám sát mặt đất, rồi lấy đà một cách điên cuồng, nó tung mình bay vút lên không trung. Khoảng nửa đoạn đường dốc, nó đâm sầm vào một cái cây to bằng bắp chân người và hất đứt lìa một đoạn. Cú va chạm này khiến hướng đi của nó lệch đi một chút, và người da màu trên chiếc xe ngựa, nghe thấy tiếng động lớn, liền nhìn thấy nó đang lao rầm rầm về phía mình rồi tuyệt vọng quất roi thúc ngựa. Nó cũng lao thẳng về phía một xưởng làm thùng gỗ nằm bên kia đường. Lũ trẻ nín thở dõi theo với sự thích thú dâng trào. Nó bật cao hơn sau mỗi cú nảy, và mỗi khi va đập, những mảnh vụn lại tung bay mù mịt. Chúng đinh ninh rằng nó sẽ san bằng người da màu kia và phá nát xưởng làm thùng. Xưởng vắng tanh vì là ngày Chủ nhật, nhưng phần còn lại của thảm họa này sẽ thu hút sự chú ý sát sao, kèm theo những hệ lụy. Chúng muốn chuồn thật nhanh, nhưng đôi chân cứ chôn chân tại chỗ cho đến khi nhìn thấy hòn đá chạm đất. Nó đang thực hiện những cú nhảy dũng mãnh, và người da màu tội nghiệp đã kịp lùi thẳng vào đường đi của nó. Chúng đứng chết trân, nín thở, há hốc miệng. Rồi đột nhiên, chúng khó lòng tin nổi vào mắt mình; hòn đá đâm phải một gờ đất cách mặt đường một quãng, và với một cú nảy mạnh mẽ, nó bay vút qua đầu người da màu cùng con la của ông rồi rơi tỏm xuống lớp đất mềm bên kia — chỉ có một mảnh vỡ văng vào xưởng, gây hư hại chứ không làm sập nhà. Nửa vùi sâu trong lòng đất, tảng đá khổng lồ ấy cứ nằm lì ở đó gần bốn mươi năm trời; mãi về sau người ta mới cho nổ mìn phá hủy nó để lấy vật liệu nghiền. Đó cũng là hòn đá cuối cùng mà bọn trẻ từng lăn xuống núi. Chúng bắt đầu mang nỗi hoài nghi rằng trò tiêu khiển ấy xem chừng không được an toàn cho lắm.
Thỉnh thoảng lũ trẻ lại túng tiền, mà kiếm tiền vào thời đó vốn chẳng phải chuyện dễ dàng. Trong một hoàn cảnh như thế, Tom Blankenship có trong tay một tấm da gấu mèo mà cậu vừa săn được, đó cũng là khối tài sản duy nhất của cả bọn. Tại cửa hàng của Selms ở góc đường Wild Cat, tấm da gấu mèo này có thể đổi được mười xu, nhưng chừng đó vẫn chưa đủ. Chúng bèn vạch ra một kế hoạch để kiếm được nhiều tiền hơn thế đáng kể. Cửa sổ tiệm Selms đang mở vì là mùa hè, và đống da thú của ông ta thì bày khá tiện tay. Huck — tức là Tom — bước vào cửa trước và bán tấm da lấy mười xu cho Selms, và ông này liền ném nó trở lại đống da. Tom cầm tiền quay ra, và sau một khoảng thời gian hợp lý, cậu vòng ra phía cửa sổ đang mở, bò rúc vào trong, vớ lấy tấm da gấu mèo rồi đem bán lại cho Selms một lần nữa. Cậu cứ lặp lại trò này mấy bận liền trong buổi chiều hôm đó; cho đến khi John Pierce, người phụ tá của Selms, lên tiếng:
— Này Selms, có cái gì đó không đúng ở đây rồi. Thằng nhóc kia cứ bán da gấu mèo cho chúng ta suốt cả buổi chiều nay đấy.
Selms liền đi ra kiểm tra đống da thú của mình. Chỉ có vài tấm da cừu và dăm tấm da bò, nhưng duy nhất chỉ có một tấm da gấu mèo — chính là tấm mà ông vừa mới mua lúc nấy. Bản thân Selms sau này vẫn thường kể lại câu chuyện này như một mẩu cười vui hết chỗ nói.
Có lẽ việc nói rằng cậu bé Sam Clemens — một chú nhóc khá nhỏ con, kém mười tuổi kha khá vào thời điểm này — chính là thủ lĩnh của băng đảng bất hủ ấy chẳng làm tôn thêm chút danh tiếng nào cho Mark Twain; thế nhưng bất kỳ ghi chép nào khác cũng sẽ đi ngược lại với lịch sử. Nếu băng đảng ấy có một thủ lĩnh, thì đó chính là cậu. Chúng luôn sẵn sàng lắng nghe cậu — chúng thậm chí có thể bỏ cả câu cá chỉ để làm việc đó — và răm rắp tuân theo các kế hoạch của cậu. Chúng trông cậy vào cậu về mặt ý tưởng cũng như tổ chức, dù cho đó là một vụ việc có thật hay chỉ là trò giả vờ. Khi chúng chơi trò “Cướp ngày”, “Hải quân” hay “Da đỏ”, Sam Clemens luôn luôn là đại thủ lĩnh; và khi chúng trở thành những kẻ đột kích thực sự, người ta cũng ghi nhận rằng cậu chẳng hề kém phần xuất sắc. Giống như Tom Sawyer, cậu yêu thích thứ ánh sáng hào nhoáng và những xiêm y rực rỡ của quyền lực. Khi Hội Thanh niên Cơ Đốc Kiêng khem xuất hiện với đầy đủ phẩm phục, cùng một chiếc dải băng đỏ biểu thị cho địa vị và đặc quyền được sáng tạo ra mật khẩu, vẻ hào nhoáng của những thứ đó đã làm lóa mắt cậu, thế là cậu từ bỏ việc hút thuốc (vốn dĩ cậu làm khá dè dặt) và chửi thề (việc mà cậu chỉ làm khi bị kích động mạnh), cả rượu chè nữa (dù cậu chưa từng nếm qua bao giờ), rồi ngoan ngoãn diễu hành cùng những con người mới được gột rửa và có tâm hồn thanh khiết suốt tròn một tháng — một tháng ròng ngập tràn sự thống trị huy hoàng cùng cảnh phục dịch. Thế rồi ngay cả chiếc dải băng đỏ cũng chẳng thể giam cầm nổi cậu. Cậu đi tìm Tom Blankenship và tuyên bố:
— Này Tom, tao ngấy đến tận cổ rồi! Biến đi đâu đó làm điếu thuốc nào!
Đó hẳn là một sự hy sinh không hề nhỏ, bởi vì bộ đồng phục là một thứ vô cùng trân quý.
Ánh đèn sân khấu và vị trí trung tâm chính là niềm đam mê thuở thiếu thời của Sam Clemens, một tình yêu dành cho sự phô trương chưa bao giờ phai nhạt hoàn toàn. Thật có chút tiếc nuối khi trong những ngày tháng đi chân trần xa xôi ấy, cậu không thể nhìn thấu tương lai để thấy một thời điểm mà khi thế giới đang quy phục dưới chân cậu, ngôi trường Oxford cổ kính sẽ khoác lên người cậu chiếc áo choàng đỏ thắm.
Cậu chẳng thể nào mơ nổi đến vinh dự đường bệ ấy. Hoài bão của cậu không hề nằm ở hướng đạt được những thành tựu trí tuệ. Quả thực là thỉnh thoảng, vào ngày thứ Sáu ở trường, cậu có đọc một bài văn xuôi, trong đó có một bài — mang tính chất châm biếm cá nhân nhắm vào một vài học sinh lớn tuổi hơn — suýt chút nữa đã dẫn đến hậu quả bạo lực thân thể. Thế nhưng bất kỳ hoài bão văn chương nào mà cậu từng nuôi dưỡng trong những ngày đó cũng chỉ là thứ phù du chóng qua. Giấc mơ thường trực của cậu là được làm hải quân, hoặc hoa tiêu, hoặc kẻ cướp, hay thợ săn da thú do thám; một thứ gì đó lộng lẫy và năng động, nơi mà chỉ cần một lời nói của cậu — thậm chí chỉ một cái gật đầu — cũng đủ trở thành luật pháp. Dòng sông giữ cho hoài bão làm hoa tiêu luôn tươi mới, và cái hang động đã cung cấp một phông nền hoàn hảo cho những thứ còn lại.
Hang động là một niềm vui bền vững và đậm nét. Đó là một cái hang thực sự, không đơn thuần chỉ là một cái lỗ, mà là một kỳ quan ngầm với những lối đi sâu thẳm và các căn phòng vòm cuốn dẫn sâu vào vách đá rồi đi mãi xuống cõi tĩnh lặng đen tối của lòng đất, thậm chí có người còn bảo là sâu tận dưới đáy sông. Đối với Sam Clemens, hang động có một sức hút chưa bao giờ phai nhạt. Những địa điểm khác hay các trò tiêu khiển khác có thể rồi sẽ nhàm chán, nhưng bất kỳ sự nhắc nhở nào về hang động cũng khiến cậu hân hoan và sẵn sàng cho chuyến đi bộ hoặc chèo thuyền kéo dài ba dặm đưa chúng đến cánh cửa huyền bí của nó. Với những hành lang dài dằng dặc, những căn phòng vương giả được treo đầy nhũ đá, những nơi ẩn náu xa xôi, cùng tiềm năng trở thành sào huyệt của một băng đảng cướp bóc hào hiệp, nơi đây chứa đựng tất cả những gì mà một cậu bé lãng mạn có thể yêu thích hoặc khao khát. Trong tác phẩm Tom Sawyer, Indian Joe đã chết trong hang động. Hắn ta không hề chết ở đó ngoài đời thực, mà chỉ từng bị lạc ở đó một lần, và phải sống bằng loài dơi khi người ta tìm thấy hắn. Hắn là một kẻ đồi bại đốn mác, và khi hắn thực sự bỏ mạng ở đó vào một đêm nọ, một cơn giông bão dữ dội đã nổi lên đến mức Sam Clemens lúc bấy giờ đang nằm trên giường ở nhà đã đinh ninh rằng quỷ Satan đã thân chinh đến tận nơi để cướp đi linh hồn tội lỗi của gã lai ấy. Cậu trùm kín đầu và chăm chỉ đọc kinh cầu nguyện, vì nỗi sợ rằng ác quỷ có thể sẽ tặc lưỡi tóm luôn cả cậu đi cho đỡ mất công làm thêm chuyến nữa.
Cuộc phiêu lưu đào khoả vàng trong cuốn sách vốn có nền tảng từ thực tế. Từng có một giai thoại truyền miệng về một số thợ săn da thú người Pháp từ lâu lắm rồi đã lập nên một trạm mậu dịch cách Hannibal hai dặm về phía bắc, tại nơi được gọi là “vịnh nhỏ”. Người ta kể lại rằng, trong lúc một trong số những thợ săn này đang đi săn bên ngoài, người da đỏ đã đột kích vào trạm và tàn sát những người còn lại. Khi người thợ săn quay về, anh ta bàng hoàng thấy đồng đội của mình đã bị giết và lột da đầu, nhưng toán người da đỏ lại không tìm thấy kho báu đã được chôn trong một chiếc rương. Anh ta bỏ lại nó ở đó, bơi sang bang Illinois và tìm đường đến St. Louis, nơi anh ta kể lại vụ thảm sát cùng vị trí chôn chiếc rương vàng. Sau đó, anh ta bắt đầu lên kế hoạch chiêu mộ một nhóm người quay lại lấy nó, nhưng rồi ngã bệnh và qua đời. Mãi sau này, một số người từ St. Louis kéo lên để tìm kiếm chiếc rương. Họ không tìm thấy nó, nhưng họ đã kể lại các tình tiết ấy, và sau đó khá nhiều người đã thử vận may đi tìm vàng.
Một buổi sáng nọ, Tom Blankenship tìm đến Sam Clemens và John Briggs để tuyên bố rằng cậu ta sắp đi đào khoả vàng. Cậu ta bảo rằng mình vừa mơ thấy chính xác vị trí của nó, và hứa nếu họ chịu đi cùng và phụ giúp đào bới, cậu ta sẽ chia đều chiến lợi phẩm. Lũ trẻ đặt niềm tin rất lớn vào những giấc mơ, đặc biệt là giấc mơ của Tom. Sự tự do không giới hạn của Tom đã mang lại cho cậu một tầm quan trọng lớn lao trong mắt chúng. Giấc mơ của một đứa trẻ như thế chắc chắn phải ẩn chứa điều gì đó. Chúng lủi thủi đi theo Tom đến tận nơi mang theo vài cây xẻng và một cái cuốc, rồi cậu ta chỉ chỗ cho chúng đào. Sau đó, Tom thản nhiên ngồi phịch xuống dưới bóng râm của một cây đu đủ rừng và bắt đầu ra lệnh.
Chúng hì hục đào bới gần như suốt cả ngày. Thỉnh thoảng chúng lại dừng tay để nghỉ ngơi, và có lẽ cũng thầm thắc mắc đôi chút vì sao Tom chẳng chịu động tay động chân vào cuốc xẻng một tí nào; nhưng ngặt nỗi, dĩ nhiên chính Tom là người đã mơ thấy giấc mơ đó, và điều đó trao cho cậu ta quyền hưởng phần ngang bằng với người khác.
Hôm đó chúng chẳng tìm thấy gì cả, và khi quay trở lại vào sáng hôm sau, chúng mang theo hai thanh sắt dài; chúng sẽ dùng những thanh này chọc và đâm xuống đất cho đến khi chạm phải vật gì đó cứng chắc. Khi ấy chúng mới đào xuống để xem đó là thứ gì, nhưng rốt cuộc chẳng bao giờ lòi ra được đồng tiền nào cả. Tối hôm đó, lũ trẻ tuyên bố chúng sẽ đình công không đào nữa. Nhưng ngặt nỗi Tom lại tiếp tục có một giấc mơ khác. Cậu ta mơ thấy vàng nằm ngay bên dưới gốc cây đu đủ rừng nhỏ. Nghe có vẻ chi tiết và xác thực đến mức chúng lại lũ lượt kéo nhau quay lại và cày ải thêm một ngày nữa. Thời tiết lúc bấy giờ cũng cực kỳ oi bức, đang giữa tháng Tám, và đến tối thì chúng mệt rã rời gần như chết lả. Ngay cả Tom lúc này cũng đành chịu thua. Cậu ta ngụy biện rằng có vấn đề gì đó trong cách chúng đào bới, nhưng tuyệt nhiên vẫn chẳng thèm mó tay vào việc cuốc xẻng lần nào.
Sự việc này có phần khác biệt khá nhiều so với tình tiết đào bới trong cuốn sách, nhưng nó phần nào cho chúng ta hình dung được sự nể trọng mà lũ trẻ dành cho nguyên mẫu rách rưới của nhân vật Huckleberry Finn. — [Phần lớn các chi tiết trong chương này được cung cấp cho tác giả bởi John Briggs ngay trước khi ông qua đời vào năm 1907.] — Người anh trai của Tom Blankenship, Ben, cũng là nguồn cảm hứng được khai thác cho nhân vật đó, ít nhất là xét trên một khía cạnh vô cùng quan trọng trong tính cách của Huck. Hắn lớn tuổi hơn, đồng thời cũng bất lương hơn Tom rất nhiều. Hắn có sở thích hành hạ lũ trẻ bằng cách thắt nút quần áo của chúng khi chúng đang bơi lội, hoặc ném bùn vào người khi chúng muốn lên bờ, thế nên chúng chẳng có chút tình cảm sâu đậm nào dành cho hắn. Nhưng sâu thẳm bên trong con người Ben Blankenship lại tồn tại một phẩm chất nhân văn cao đẹp và rộng lượng, chính điều này đã cung cấp cho Mark Twain tập phim bất hủ trong câu chuyện về Huck Finn — đó là việc cất giấu và bảo vệ Nigger Jim.
Câu chuyện thực tế diễn ra như thế này:
Một tên nô lệ trốn chạy từ hạt Monroe, bang Missouri, đã vượt sông trốn sang được địa phận bang Illinois. Ben vẫn thường hay lui tới chài lưới và săn bắn ở vùng đầm lầy bên đó, và rồi tình cờ chạm trán hắn vào một ngày nọ. Vào thời kỳ đó, việc đem giao nộp một tên nô lệ đào tẩu được xem là một nghĩa cử vô cùng cao đẹp; trên thực tế, không làm điều đó còn bị coi là phạm tội. Hơn thế nữa, cho vụ trốn chạy lần này còn có mức tiền thưởng lên đến năm đô-la — một gia tài đối với kẻ lang thang rách rưới Ben Blankenship. Số tiền đó cùng danh dự mà hắn có thể đạt được chắc chắn là thứ cám dỗ ngọt ngào đối với kẻ vô gia cư ấy, thế nhưng chúng vẫn chẳng thể lấn át được lòng trắc ẩn mang tính con người trong hắn. Thay vì bắt giữ rồi đi lĩnh thưởng, Ben lại âm thầm che chở cho kẻ trốn chạy suốt cả mùa hè ở vùng đầm lầy đó. Tên nô lệ sẽ đi bắt cá còn Ben thì mang cho hắn những mẩu thức ăn thừa. Rồi dần dần, chuyện đó cũng bị lộ tẩy. Một vài người đốn củi đã đi lùng sục kẻ trốn chạy và truy đuổi hắn đến nơi gọi là “Vũng chim hót”. Tại đó, trong lúc cố gắng bơi qua một khúc gỗ lũa trôi dạt, hắn đã bị đuối nước.
Trong tác phẩm của mình, tác giả đã biến cuộc đấu tranh nội tâm của Huck thành một cuộc giằng xé tâm lý giữa một bên là lương tâm cùng luật pháp, và bên kia là lòng trắc ẩn. Còn đối với Ben Blankenship, cuộc đấu tranh — nếu thực sự tồn tại — có lẽ là giữa lòng trắc ẩn và sự ham lam tiền tài. Hắn vốn chẳng mảy quan tâm đến lương tâm và lại càng phớt lờ luật pháp hơn nữa. Tuy nhiên, lòng trắc ẩn của hắn dành cho kẻ trốn chạy lại vô cùng lớn lao và nguyên thủy, và nó phải cực kỳ to lớn thì mới có thể đủ sức lấn át sức hấp dẫn từ phần thưởng kia.
Có một kết cục rùng rợn nối tiếp sau sự việc này. Vài ngày sau vụ đuối nước của kẻ trốn chạy, Sam Clemens, John Briggs cùng anh em nhà Bowen đã kéo đến hiện trường và đang dùng sào khều khều đống gỗ lũa, thì đột nhiên cái xác của tên nô lệ trồi lên ngay trước mặt họ, đứng thẳng đờ và đầy kinh hoàng, nhô lên khỏi mặt nước đến nửa thân người. Hắn ta đã chìm nghỉm với phần chân xuống trước, và chính đống gỗ lũa bị xê dịch đã giải thoát cho hắn. Lũ trẻ chẳng dám đứng lại để tìm hiểu sự việc. Chúng đinh ninh rằng hắn đang truy đuổi mình và cắm cổ bỏ chạy trong nỗi kinh hoàng tột độ, cắm đầu cắm cổ chạy thẳng một mạch cho đến khi về tới khu vực có bóng dáng con người.
Dường như có biết bao nhiêu trải nghiệm rùng rợn từng xuất hiện trong những ngày tháng tuổi thơ ấy! Trong 'Những kẻ khờ khạo đi viễn du', Mark Twain có nhắc đến một người đàn ông bị sát hại mà ông từng tận mắt chứng kiến vào một đêm nọ tại phòng làm việc của cha mình. Nhan sắc nạn nhân tên là McFarlane. Ông ta đã bị đâm trong ngày hôm đó do mối thù truyền kiếp giữa hai dòng họ Hudson và McFarlane, rồi được khiêng vào đó để chờ chết. Sam Clemens và John Briggs lúc bấy giờ đã trốn học và rong chơi lông bông suốt cả ngày hôm đó, nên chẳng hề hay biết gì về vụ việc. Sam quyết định rằng văn phòng của cha cậu còn an toàn hơn chán ngợt so với việc phải đối mặt với người mẹ, người có lẽ vẫn đang thức trắng để chờ cậu về. Ông kể lại cách mình nằm dài trên chiếc ghế dài, và cách mà một hình thù mờ ảo trên sàn nhà dần dà hiện rõ thành hình hài của một con người; cách mà một ô ánh sáng hình vuông chiếu rọi từ cửa sổ từ từ dịch chuyển tới gần và vạch trần khuôn mặt lạnh ngắt của người đã khuất cùng lồng ngực đẫm máu bị đâm thủng đến ghê rợn.
“Tôi chuồn khỏi đó ngay lập tức,” ông kể. “Tôi không dám khẳng định rằng mình rời đi với bất kỳ sự vội vã nào, nhưng tôi đơn giản là chuồn thẳng; thế là đủ. Tôi bay qua khung cửa sổ, và tiện tay quắp luôn cả cái khung cửa đi theo. Tôi thực sự chẳng cần đến cái khung cửa ấy làm gì, nhưng việc cầm theo nó xem ra còn tiện lợi hơn là bỏ lại nó ở đó, thế là tôi xách luôn. Tôi chẳng hề sợ hãi chút nào đâu, nhưng thú thật là tôi cũng bị kích động đến mức đáng kể đấy.”
Cậu lúc ấy vẫn chưa tròn mười hai tuổi, bởi vì người cha kính yêu của cậu đã qua đời trước khi cậu kịp chạm đến cột mốc tuổi đó. Quả thực đây đều là những sự việc gây chấn động và ám ảnh khôn nguôi. Rồi còn có cả câu chuyện về gã lang thang say xỉn trong nhà giam mà lũ trẻ tốt bụng đã mang thức ăn và thuốc lá đến cho hắn. Sam Clemens thậm chí còn hy sinh một phần số tiền quý giá của mình để mua tặng gã một hộp diêm quẹt — một phát minh hoàn toàn mới mẻ vào thời điểm đó, vừa khan hiếm lại vừa đắt đỏ. Gã lang thang dùng chính hộp diêm đó để châm lửa sưởi ấm rồi vô tình thiêu rụi luôn cả nhà giam, kéo theo cả tính mạng của chính gã trong đó. Suốt nhiều tuần liền, cậu bé đã bị hành hạ đến khốn khổ, cả trong lúc thức lẫn trong những giấc mơ, bởi ý nghĩ rằng giá như mình không mang hộp diêm đó đến cho gã thì thảm kịch đã không bao giờ xảy ra. Sự dằn vặt luôn là hình phạt chắc chắn nhất đối với Samuel Clemens. Cho đến tận những ngày cuối đời trên cõi đời này, ông chưa bao giờ thoát khỏi những nỗi đau đớn cào xé của nó.
Biết bao nhiêu là sự việc đã dồn nén vào trong vài năm tháng ngắn ngủi ấy! Thật chẳng dễ dàng gì để có thể tóm tắt hết những cuộc phiêu lưu thời thơ ấu của Sam Clemens cùng lũ bạn hư hỏng của ông, nhưng người ta có thể cứ thế kể dài lê thê mãi về những trò điên rồ của chúng. Chúng vốn là một nhúm trẻ chẳng lấy gì làm hứa hẹn cho cam. Các mục sư cùng những người có tư tưởng điềm đạm khác thường xuyên tiên tri những kết cục bạo lực và đầy bi thảm dành cho chúng, đồng thời cho rằng chúng chẳng đáng để cầu nguyện. Thế nhưng lũ trẻ ấy rốt cuộc lại biến thành một nỗi thất vọng lớn cho những nhà tiên tri đó. Anh em nhà Bowen trưởng thành thành những hoa tiêu sông nước cự phách; Will Pitts đúng hẹn hóa thân thành một thương gia hàng đầu kiêm giám đốc ngân hàng; John Briggs lớn lên trở thành một lão nông khá giả và vô cùng đáng kính; thậm chí ngay cả Huck Finn — tức là Tom Blankenship — theo lời đồn đại cũng từng giữ vị trí một công dân danh dự kiêm thẩm phán hòa giải tại một thị trấn miền Tây. Thế nhưng vào những năm tháng tuổi thơ ấy, chúng chỉ là một băng đảng náo loạn, ham chơi hiếu động, chẳng mảy tôn trọng trật tự và lại càng xem nhẹ luật lệ hơn gấp bội.