Mark Twain: Tiểu Sử Toàn Tập

Lượt đọc: 1809 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Xlvi. Ổn Định Cuộc Sống Tại San Francisco

❊ ❊ ❊

Đó là vào khoảng cuối tháng Năm năm 1864. Cả Gillis và Clemens đều có ý định trở về miền Đông; nhưng khi đã đến San Francisco, cả hai nhanh chóng nhận việc tại tờ 'Morning Call', Clemens làm phóng viên còn Gillis làm thợ sắp chữ.

Từ cuốn 'Roughing It', độc giả có ấn tượng rằng Mark Twain lúc bấy giờ đã chìm đắm trong một cuộc sống nhàn hạ lông bông như loài bướm, dựa vào khối tài sản kếch xù hứa hẹn thu về từ “nửa rương cổ phiếu mỏ,” để rồi chẳng mấy chốc, khi bong bóng mỏ khoáng sản vỡ tung, ông trở thành một kẻ trắng tay. Nhưng thực tế lịch sử giai đoạn này đã được thêm thắt không ít. Chắc chắn là ông từng kỳ vọng vào những khoản lợi nhuận khổng lồ từ số cổ phiếu mỏ của mình và rồi phải thất vọng, đặc biệt là với khoản đầu tư vào cổ phiếu Hale và Norcross, bị nắm giữ quá lâu thay vì bán đi đúng thời điểm để thu về khoản lời lớn.

Thực tế là ông chỉ dành chưa đầy vài ngày—nhiều nhất là hai tuần—cho lối sống “nhàn hạ lông bông” tại khách sạn Lick House trước khi bắt tay vào làm việc cật lực cho tờ 'Call'. Ông sống một cách giản dị cùng Steve Gillis ở nơi yên tĩnh nhất mà họ có thể tìm thấy, dù thực ra chẳng bao giờ đủ yên tĩnh, nhưng ít ra cũng ở xa nhất có thể khỏi bầy chó, mèo, gà và những tiếng đàn piano dường như luôn trực làm cho những buổi sáng trở nên kinh hoàng, khi mà một phóng viên trực đêm và thợ sắp chữ đang mệt mỏi chỉ muốn được nghỉ ngơi. Thỉnh thoảng, họ cũng tham gia các hoạt động xã giao, ăn mặc khá lịch sự; nhưng những trò giải trí của họ thường thiên về những buổi chè chén hoan ca nửa đêm riêng tư sau khi báo đã lên khuôn—những cuộc giải khuây nhẹ nhàng bằng bất cứ thứ gì họ có thể tìm thấy để ăn vào giờ đó, kèm theo vài ly bia, và có lẽ là một ván bi-a hoặc pool tại quán xá mở cửa suốt đêm. Một người thợ in tên là Ward—“Ward Nhỏ,”—[L. P. Ward; được biết đến như một vận động viên tại San Francisco. Ông bị phát tâm thần và tự sát vào năm 1903.]—như cách họ gọi—thường tháp tùng họ trong những buổi ăn đêm này. Cả Ward và Gillis đều hiếu thắng như những con gà chọi tơ, đôi khi hay gây sự chỉ vì niềm vui được chiến đấu. Clemens chưa bao giờ thích kiểu trò đó và thường ngăn cản, nhưng Ward và Gillis thì luôn sẵn sàng chiến tranh. “Họ chưa bao giờ bênh vực lẫn nhau. Nếu một người ngỏ ý giúp đỡ người kia chống lại kẻ to con nào đó, thì đó sẽ là một sự xúc phạm, và một trận chiến sẽ bùng nổ giữa đôi bạn nhỏ ấy.”—[S. L. C., 1906.]—Riêng Steve Gillis đặc biệt thích những cuộc đụng độ bất chợt, một nét tính cách sau này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình sự nghiệp của Mark Twain. Dĩ nhiên, những đêm dữ dội như thế không diễn ra thường xuyên. Đường về nhà của họ thường khá yên ả và họ vô cùng mừng rỡ khi về đến nơi.

Tuy nhiên, Clemens dường như chẳng bao giờ sẵn sàng đi ngủ ngay. Cũng như mọi khi, ông thường chống gối ngồi đọc trên giường, châm tẩu thuốc, và đắm chìm vào lịch sử Anh hay Pháp cho đến khi cơn buồn ngủ chiến thắng. Bạn cùng phòng của ông không hề thích thói quen này; nó làm phiền đến giấc ngủ của anh ta, và với bản tính nghịch ngợm quái đản của mình, anh ta tìm cách trả đũa theo cách riêng. Hiểu rõ hệ thần kinh cực kỳ nhạy cảm của bạn mình, anh ta nghĩ ra những trò tra tấn để buộc Clemens phải tắt đèn. Có lần anh buộc một chiếc đinh vào sợi dây; trò này được giấu trên sàn nhà phía sau giường. Vờ như đang ngủ, anh ta cầm đầu sợi dây, nhấc lên nhấc xuống nhẹ nhàng, tạo ra tiếng lách cách khẽ khàng trên sàn nhà, đủ làm cho một kẻ thần kinh căng thẳng phải phát điên. Clemens lắng nghe một lát rồi lên tiếng:

“Cái quái gì mà kêu thế không biết?”

Giả vờ ngủ và tiếng lách cách của Gillis vẫn tiếp tục.

Clemens ngồim bật dậy trên giường, vứt phăng cuốn sách đi và chửi thề một cách giận dữ.

“Steve, cái tiếng quái quỷ gì thế?” ông càu nhàu.

Steve vờ như vừa bừng tỉnh sau giấc ngủ.

“Có chuyện gì thế, Sam? Tiếng gì cơ? À, chắc là con bọ mọt gỗ giát giường nào đó thôi; chúng không ưa ánh sáng đâu. Chắc một lát nữa nó tự dừng thôi.”

Thường thì tiếng động cũng ngừng lại vào lúc đó, và việc đọc sách lại tiếp tục. Nhưng chẳng mấy chốc khi không gian vừa chìm vào tĩnh lặng thì nó lại vang lên—lách cách, lách cách, lách cách. Cùng một tràng chửi thề giận dữ, cuốn sách bay vụt qua sàn nhà và ngọn đèn liền tắt ngấm. Thỉnh thoảng, khi không tài nào ngủ được, ông lại mặc quần áo bước ra đường đi dạo suốt một tiếng đồng hồ, trong khi gã Steve độc ác ngủ say như một tên tội phạm chính hiệu.

Cuối cùng, vào một đêm nọ, hắn đã đi quá giới hạn và bị tóm quả tang. Người bạn cùng phòng đang chịu đựng cực hình ban đầu thì mắng chửi hắn, sau đó đe dọa giết hắn, và cuối cùng làm cho hắn phải hổ thẹn. Thật kỳ lạ, nhưng hai con người ấy vẫn luôn yêu thương nhau; chưa từng có bất kỳ điều gì giống như sự ghẻ lạnh, và cho đến tận những ngày cuối đời, Mark Twain chưa bao giờ nhắc đến Steve Gillis mà không mang theo niềm trìu mến.

Họ đã chuyển chỗ ở rất nhiều lần tại San Francisco. Nơi ở ưng ý nhất của họ là trên một vách đá ở phố California. Cửa sổ nhà họ nhìn xuống một khu nhà người Trung Quốc—“nhà hộp thiếc,” người ta thường gọi vậy—những căn lán gỗ nhỏ được lợp bằng những tấm vỏ hộp thiếc đập bẹp. Steve và Mark thường nhìn xuống những ngôi nhà ấy, chờ cho đến khi tất cả người Trung Quốc vào hết bên trong; rồi một trong hai người sẽ chộp lấy một vỏ chai bia trống, ném thẳng xuống những mái nhà bằng thiếc đó, vàụp mặt trốn sau tấm rách che cửa. Người Trung Quốc sẽ túa ra, ngước nhìn lên dãy nhà bên mép vách đá, giơ nắm đấm và tuôn ra những lời mắng mỏ bằng tiếng Trung. Chút xíu sau, khi họ đã rút lui và mọi thứ lại yên tĩnh, những kẻ quấy rối lại ném thêm một cái chai nữa. Đó là trò giải trí ngày Chủ nhật của họ.

Ở một căn nhà trên phố Minna, họ sống cùng một gia đình tư gia. Ban đầu Clemens vô cùng thích thú.

“Cậu nhìn xem, Steve,” ông nói. “Thật là một nơi yên tĩnh và dễ chịu. Chẳng có lấy một thứ gì làm phiền chúng ta cả.”

Nhưng sáng hôm sau, một con chó bắt đầu tru lên. Lần này Gillis tỉnh giấc và thấy bạn cùng phòng của mình đang đứng ở cánh cửa mở ra khu vườn phía sau, tay cầm một khẩu súng lục cỡ lớn, run lẩy bẩy vì lạnh và kích động.

“Lại đây, Steve,” ông nói. “Lại đây bắn chết nó đi. Người tao lạnh cóng chẳng thể ngắm chuẩn nổi nữa rồi.”

“Sam,” Steve nói, “đừng bắn nó. Cứ chửi nó đi. Cậu thừa sức hạ gục nó ở cự ly ấy bằng những lời chửi rủa của cậu cơ mà.”

Steve Gillis kể rằng Mark Twain khi ấy đã tung ra một tràng chửi mắng cay nghiệt và rát bỏng đến mức chủ nhân của con vật đã phải bán nó vào ngày hôm sau cho một người nuôi giống chó không lông Mexico.

Chúng ta được biết rằng họ chuyển nhà với tần suất trung bình khoảng mỗi tháng một lần. Một bức thư gửi về nhà ngày 25 tháng Chín năm 1864, có đoạn viết:

Chúng con đến đây mới được bốn tháng, thế mà đã đổi chỗ ở tới năm lần rồi. Chúng con ổn định rất thoải mái ở chỗ hiện tại và chẳng có điều gì phàn nàn về phòng ốc hay những con người ở đây cả. Chúng con là những vị khách trọ duy nhất trong một gia đình tử tế khá giả... Nhưng con lại thấy cần sự thay đổi và chắc phải chuyển chỗ nữa.

Đó chính là căn nhà ở phố Minna—nơi có con chó. Cũng trong bức thư đó, ông đề cập đến việc đã đạt được thỏa thuận mới với tờ Call, theo đó ông sẽ nhận được hai mươi lăm đô la một tuần và không phải làm việc ban đêm nữa; ông còn cho biết thêm rằng mình đã nhận lời viết các bài báo hàng tuần cho tờ Californian với thù lao mười hai đô la mỗi bài.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.