Ngày 20 tháng 8.
... Ồ, Susan yêu dấu của tôi, trái tim tôi thật khó bảo biết bao!—nó cứ giãy giụa để chìm đắm trong nỗi buồn, trong sự lặng câm—và muốn trốn chạy khỏi chị hoàn toàn, vì không thể bay trọn đến bên chị. Tôi đã làm tất cả những gì có thể để khuất phục nó, để vỗ về nó, để khơi gợi ở nó chút hứng thú và niềm vui với những gì hãy còn trong tầm với; nhưng có những lúc tôi đành chịu thua, và dường như điều tối quan trọng đối với sự bình yên của tôi lúc này là làm bất cứ việc gì còn hơn là viết thư cho người thân yêu nhất trên cõi đời này!... Nếu chỉ trước mặt mình chị, tôi mới bày tỏ những sắc màu u tối ấy, liệu chị có trách kế hoạch mà tôi vẫn luôn tâm niệm bấy lâu: tập cách dứt bỏ chính mình—làm phai nhạt mọi tình cảm—kìm hãm mọi khát vọng—làm chai sạn mọi cảm xúc? Ý định ấy, Susan của tôi ạ, tôi đã nung nấu từ ngày đầu tiên người cha kính yêu của tôi chấp thuận chức vụ được ban ơn ấy: tôi từng nghĩ rằng một bước ngoặt đòi hỏi toàn bộ lối sống mới mẻ cũng đồng thời đòi hỏi, nếu có thể, một hệ thống tình cảm mới để đón nhận những viễn cảnh tương lai, và để vơi bớt nỗi tiếc nuối những gì đã dứt bỏ hay mất đi. Với ý niệm ban đầu như thế, vốn chỉ xuất phát từ nỗi đau ly biệt, thử hình dung xem nó đã được củng cố và xác quyết ra sao khi bản chất thực sự trong hoàn cảnh của tôi lộ diện!—khi tôi nhận ra Mrs. Schwellenberg không coi tôi là đồng nghiệp, mà là một kẻ lệ thuộc dưới quyền! Không phải là một vị khách đến đi tùy ý, mà là một người bầu bạn, một kẻ hầu người hạ hèn mọn theo lệnh của bà ta! Điều này đã khoác một diện mạo hoàn toàn khác lên chiếc ghế mà tôi từng nhận dưới những điềm lành tốt đẹp biết bao, khiến cho từ khoảnh khắc phát hiện ra sự thật bẽ bàng ấy, nếu không vì nỗi sợ làm tổn thương, hay thậm chí làm phật ý người cha vô vàn kính yêu của mình, thì tôi đã sớm nài xin ngài cho phép từ chức.
Nhưng ôi Susan của tôi,—dù ngài có nhân hậu, tốt bụng và bao dung với tôi đến nhường nào, tôi lại chẳng đành lòng phũ phàng dập tắt những hy vọng, những hoài bão, và niềm hạnh phúc của cha trong vinh dự mà ngài hằng đinh ninh đang chờ đón tôi từ một chức vụ chẳng mảy khơi gợi qua lời cầu xin nào. Hoàng hậu cũng dành cho tôi tất cả sự ngọt ngào, khích lệ và lòng tốt ân chuẩn, khiến tôi không sao nỡ lòng than phiền với bà về người đầy tớ lâu năm của mình. Thế đấy, chị thấy không, tình cảnh của tôi là đây; tôi buộc phải ở lại chốn này!—Vận mệnh đã định đoạt, và cuộc giằng xé ấy đã khép lại.—Để ngăn chặn mọi cơn bão lòng khác, để chịu đựng nỗi mất mát khi phải rời xa những người bạn thân thiết nhất, những chốn hội hè ưu tú nhất, và đổi lại là sự chuyên quyền, thói đòi hỏi sách nhiễu, niềm chán chường cùng những bề hội đồng nhục mạ từ kẻ trái ngược hoàn toàn với họ,—đó phải là nỗ lực thường trực của tôi.
Nằm trong số những nguồn cơn bất hạnh của tôi trong hoàn cảnh trớ trêu này lại chính là ân sủng của hoàng hậu—điều mà trong bất kỳ trường hợp nào khác lẽ ra phải là sự bù đắp: bởi lẽ trong khi bà dường như đang tìm mọi cách thu hút lòng tin của tôi, và rủ lòng mong muốn tôi được hạnh phúc, thì bà đồng thời khoét sâu thêm những dằn vặt trong tôi, khiến tôi không dám làm bà tổn thương bằng những lời oán thán về một kẻ dẫu có độc địa và hà hiếp tôi đến đâu, vẫn là một bề tôi trung thành và tận tụy hết lòng đối với bà. Điều này sẽ tước đi của tôi cơ hội được giải tỏa những nỗi thống khổ và muộn phiền; bởi chúng mãi mãi không thể thốt ra ánh sáng. Giá như tôi có được trọn vẹn thời gian cho bản thân, cho bạn bè, cho những giờ thảnh thơi hoặc cho công việc riêng của mình, đúng như người cha kính yêu của tôi từng tưởng tượng, thay vì phải cống hiến cho các nhiệm vụ triều đình, thì cảm xúc của tôi đã khác biết bao, và tôi đã dễ dàng thích nghi hơn chừng nào với những thiếu thốn và hy sinh này! Hoàng hậu nào đâu thấu hiểu xiềng xích nô lệ mà tôi hoặc phải chống lại, hoặc phải cắn răng chịu đựng. Và sự thù hận mới đáng sợ làm sao, khi mà bản thân tôi cũng chẳng rõ ngả đường nào mới là ngả nan giải nhất để dấn thân.