[CHƯƠNG N: DR. BURNEY IS DISAPPOINTED OF A PLACE.]
Chủ Nhật, ngày 21 tháng 5 năm 1786.—Giờ đây tôi có một việc hoàn toàn mới để ghi chép lại. Muộn màng vào đêm thứ Bảy, tin tức truyền đến tai cha tôi về sự ra đi của ông Stanley đáng kính, người vốn đã lâm trọng bệnh từ lâu. Chức vụ quản ca trưởng hoàng gia trước kia từng được hứa trao cho người cha kính yêu của tôi.
Giờ đây, ông lại phải một lần nữa xin ứng cử; và vào sáng sớm Chủ Nhật, ông đã đến gặp ông Smelt để thỉnh giáo xem nên tiến hành theo cách nào.
Đúng lúc tôi đang ở ngưỡng cửa để chuẩn bị đi nhà thờ, cha tôi trở về và giục tôi vào lại trong nhà, bởi ông có điều muốn trao đổi. Ông Smelt, lúc ấy ông kể lại, đã khuyên ông lập tức đến Windsor, không phải để thỉnh cầu nhà vua, mà là để xuất hiện trước mặt ngài. “Hãy đưa con gái anh đi cùng,” ông ấy bảo, “và đi dạo trên Sân thượng. Việc nhà vua nhìn thấy anh vào lúc này ngài sẽ tự hiểu, và ngài dễ bị xúc động bởi một gợi ý tế nhị như thế hơn là bất kỳ lời thỉnh cầu trực tiếp nào.”
Cha tôi quyết định tuyệt đối tuân theo lời khuyên này. Nhưng xin chớ bỏ qua một tiểu tiết kỳ lạ, vốn đã cổ vũ và tiếp thêm sinh khí rất nhiều cho chuyến đi của chúng tôi. Trong lúc tôi đang thay trang phục cho chuyến đi, tôi nhận được một bức thư từ cô Port, do người quen mang tới và lẽ ra phải đến sớm hơn, trong đó tha thiết giục giã tôi đến thăm bà Delany kính yêu và cho biết đó là nguyện vọng bày tỏ rõ ràng từ hoàng hậu. Điều này đã đem lại cho tôi tinh thần vô cùng phấn chấn cho nỗ lực của cha yêu dấu, và tôi đã có thể giúp ông trên đường đi nhờ một điềm báo quá đỗi thuận lợi ấy.
Khi chúng tôi đến Windsor, cha tôi đưa tôi đến nhà bà Delany an toàn, rồi tự mình đi đến chỗ tiến sĩ Lind. Lòng tôi xiết bao hửng hực niềm vui khi bay vào vòng tay rộng mở, thân thương của người phụ nữ đáng kính bậc nhất ấy! Sự đón tiếp của bà mang tất cả sự nồng hậu, sinh động của một niềm vui bất ngờ, quyện hòa cùng lòng nhân hậu trước sau như một.
Cô Port, với sự thiên vị quen thuộc của mình, vô cùng phấn khởi vì sự bất ngờ đó. Tôi dùng bữa trưa và uống trà cùng họ. Bà Delany kể cho tôi nghe lời phát biểu vô cùng tốt đẹp mà hoàng hậu dành cho bà, rằng việc tôi đến với bà như “người bạn thích hợp nhất để an ủi bà trong những lúc muộn phiền,” và bảo đảm với tôi rằng hoàng hậu đã thực sự quan tâm khi hối thúc bà Delany giục giã tôi lên đường.
Thật là phi thường làm sao khi vị hoàng hậu ngọt ngào này luôn bày tỏ một thái độ ân cần đến thế đối với tôi, và những biểu đạt ngài dùng để ưu ái tôi lại mang một vẻ tao nhã đặc biệt nhường nào. Chúng lại càng vô cùng đúng lúc vào thời điểm này, và trao cho tôi những hy vọng hết sức tốt đẹp cho người cha thân yêu của mình. Ông đến uống trà tại nhà bà Delany, và đến giờ giấc phải phép, liền bước ra Sân thượng cùng vị tiến sĩ Lind tốt bụng, người luôn sẵn sàng giúp đỡ. Tôi đợi đi cùng một nhóm phụ nữ đã được bà Delany sắp xếp sẵn, và chẳng bao lâu sau cũng nối gót theo sau.
Toàn bộ gia quyến hoàng gia đã có mặt trên Sân thượng từ trước khi chúng tôi đến. Nhà vua và hoàng hậu, cùng Hoàng tử xứ Mecklenburg và thân mẫu của hoàng hậu—đạo mạo sóng bước bên nhau. Ngay sau họ là các công chúa cùng các nữ quan và các vị công chúa nhỏ tuổi, tạo thành một đoàn rước vô cùng rực rỡ và đẹp đẽ của một trong những gia tộc tuyệt vời nhất trên thế giới. Dù họ di chuyển về hướng nào, đám đông đều lùi lại đứng sát vào tường khi họ đi qua, rồi lại khép kín hàng ngũ bước theo sau. Khi họ tiến đến gần chúng tôi và chúng tôi đang lùi lại, phu nhân Louisa Clayton đã kéo tôi đứng ngay cạnh mình, nhường cho các cô con gái đứng phía dưới—một hành động lịch thiệp và ân cần mà nếu không có nó, chắc chắn tôi đã chẳng được ai nhìn thấy; bởi ngay khoảnh khắc hoàng gia tiến đến, tôi vô tình cúi gằm mặt xuống và kéo vành mũ che khuất gương mặt. Tôi không tài nào chịu nổi việc cứ trừng trừng nhìn họ, và ngập tràn trong tâm lý về mục đích thực sự của chuyến đi, tôi cảm thấy xấu hổ ngay cả khi bị họ trông thấy. Ý nghĩ về một mưu tính, dẫu có xa lạ với sự chê trách thế nào đi nữa, vẫn luôn khiến người ta phiền muộn và bất an. Hệ quả là, tôi lẽ ra đã đứng lẫn trong đám đông và chẳng mảy may được chú ý; thế nhưng sự ân cần và phép tắc lịch sự của phu nhân Louisa đã đặt tôi vào một vị trí quá ư nổi bật để có thể lướt qua mà không bị chú ý. Ngay khoảnh khắc hoàng hậu vừa ngỏ lời với bà, hành động mà ngài dừng lại để làm ngay khi vừa tiếp cận, ngài đã cất giọng thì thầm hỏi xem ai đang đứng cạnh mình; điều mà tôi biết được khi nghe chính tên mình được cất lên để đáp lời. Hoàng hậu liền lập tức bước lại gần tôi hơn và hỏi thăm sức khỏe của tôi; rồi nhà vua bước lên phía trước, và ngay khi lặp lại câu hỏi tương tự, liền cất giọng: “Cô đến để ở lại à?”
“Thưa ngài, không phải bây giờ ạ.”
“Không; thế cô sẽ ở lại bao lâu?”
“Thưa ngài, tối nay thần sẽ đi.”
“Trẫm đã đoán chắc,” hoàng hậu liền thốt lên, “rằng cô ấy không đến để ở lại, khi nhìn thấy cha cô ấy.”
Tôi lấy làm mừng vì điều này cho thấy cha tôi đã được chú ý tới.
“Và cô đến hồi mấy giờ?” nhà vua cất giọng hỏi.
“Thưa ngài, cách đây khoảng hai tiếng ạ.”
“Và khi nào thì cô quay lại Windsor?”
“Thưa ngài, thần hy vọng là rất sớm ạ.”
“Và—và—và—” ngài vừa cất tiếng cười khẽ vừa ngập ngừng một cách đầy hàm ý, “xin hỏi, Nàng Thơ dạo này thế nào rồi?”
Ban đầu tôi cũng chỉ biết cười trừ; nhưng ngài cứ lặp lại câu hỏi ấy, và rồi tôi đành đáp: “Thưa ngài, chẳng ra sao cả ạ.”
“Không ư? Nhưng tại sao?—tại sao lại không?”
“Thưa ngài, thần—thần—thần e là...,” tôi lắp bắp, và quả thực đúng là như vậy.
“Và tại sao chứ?” ngài lặp lại câu hỏi, “e sợ điều gì?”
Tôi lầm bầm vài câu gì đó,—chính tôi còn khó lòng biết nổi bản thân đang nói gì,—lời lẽ rời rạc đến mức ngài chẳng thể nghe rõ, dẫu cho ngài đã cúi hẳn đầu luồn dưới vành mũ của tôi ngay từ khi bắt đầu cuộc trò chuyện ngắn ngủi ấy; và sau chừng một hoặc hai câu hỏi tương tự như thế mà câu trả lời chẳng đem lại sự thỏa mãn hơn là bao, ngài mỉm cười vô cùng độ lượng rồi tiếp tục bước đi, bên cạnh là vị hoàng hậu kiều diễm của ngài. Sự nhã nhặn của ngài khiến tôi bối rối, dẫu rằng nó đem lại cho tôi niềm vui sướng.
Chúng tôi ở lại Sân thượng thêm một khoảng thời gian nữa, và cha tội nghiệp của tôi thỉnh thoảng lại đến nhập đoàn cùng tôi; nhưng trông ông có vẻ đầy vẻ gượng gạo và chán nản đến mức tôi thấy đau lòng khi nhìn thấy ông. Chẳng có điều gì mà tôi biết lại có thể gây suy sụp tinh thần đến thế như việc đi xin xỏ. Tôi dám chắc rằng bản thân mình sẽ không bao giờ, và tôi tin là thế, có thể vượt qua được một nhiệm vụ kiểu đó. Cha kính yêu của tôi không hề được ai ngỏ lời thăm hỏi, dẫu rằng ông nhận được một cái gập đầu mỗi khi nhà vua đi ngang qua, cùng một cái nhún gối chào từ hoàng hậu. Nhưng điều đó làm tổn thương ông, và ông coi đó là một điềm báo vô cùng xấu; và tất cả những gì có thể bấu víu vào lúc này chỉ là sự ân cần được dành cho tôi, thứ quả thực, qua cách tôi được chào hỏi, vô cùng là niềm vinh hạnh, và tôi được bảo rằng, ngoại trừ những người có bậc cao sang, điều đó rất hiếm khi xảy ra.
Chúng tôi chỉ ở lại một khoảng thời gian rất ngắn với bà Delany ngọt ngào của tôi, người mà bạn có thể chắc chắn rằng luôn gửi gắm những lời chúc tốt đẹp nhất cho chúng tôi. Tôi đã kể cho bà nghe về kế hoạch của chúng tôi, cùng sự đinh ninh chắc chắn rằng bà không thể nhúng tay vào việc này; bởi những ân nghĩa mà chính bản thân bà đang mang nặng vai quá lớn lao và sâu sắc, khiến bất kỳ thỉnh cầu nào xuất phát từ bà cũng sẽ trở thành sự mạo muội và không phải phép.
Chúng tôi mãi đến tận quá mười một giờ đêm mới về tới nhà. Lúc đó chúng tôi được thông báo rằng lãnh chúa Brudenel đã ghé qua để báo tin ông Parsons đã nhận được lời hứa trao chức vụ từ quan đại thần buồng ngủ nhà vua. Điều này chẳng lấy gì làm phấn khởi cho lắm.