Nhật Ký Và Thư Của Madame D'arblay — Tập 1

Lượt đọc: 2681 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
George Iii. Bàn Về Kịch Và Diễn Viên.

❊ ❊ ❊

Một thời gian sau, nhà vua cho biết ngài đọc được trên báo rằng bà Clive đã qua đời.

Ngài cũng đọc báo cơ à? Tôi thầm nghĩ. Ôi, thưa bệ hạ! Ngài hẳn phải có một tính khí điềm đạm nhất trần đời, nếu không thì đã phát điên lên mất.

Câu chuyện này dẫn đến việc bàn luận về nhiều diễn viên khác. Ngài bày tỏ sự tiếc nuối cho Henderson, nhất là khi bà Siddons từng mong muốn ông được diễn chung một sân khấu với mình. Tiếp đó, đến lượt bà Siddons được nhắc đến với những lời ngợi khen nồng nhiệt nhất.

— Trẫm rất mê bà ấy, nhà vua thốt lên, thực sự là một người cuồng nhiệt ấy chứ, trẫm nghĩ trong thời đại của trẫm chưa từng có diễn viên nào xuất sắc nhường vậy — kể cả Garrick đi nữa — trẫm phải công nhận điều đó!

Rồi, tiến lại gần tôi — người đang giữ sự im lặng — ngài hỏi: — Sao nào? Sao cơ? — ý ngài muốn hỏi tôi nghĩ gì. Nhưng tôi vẫn không nói gì cả; tôi không thể đồng tình khi bản thân có suy nghĩ khác biệt hoàn toàn, mà việc tranh luận thì hoàn toàn bất khả thi; bởi vì với bất kỳ điều nhỏ nhặt nào tôi thốt ra, nhà vua đều lắng nghe với sự hào hứng đến mức luôn khiến tôi cảm thấy hổ thẹn vì sự tầm thường của nó. Và quả thực, nếu không vì điều đó, tôi đã có thể trò chuyện với ngài một cách trôi chảy và thoải mái hơn rất nhiều.

Từ diễn viên, ngài chuyển sang các vở kịch, phàn nàn về sự khan hiếm trầm trọng những vở kịch hài hiện đại hay, đồng thời lên án tính vô đạo đức tột cùng của hầu hết các vở kịch cổ.

— Và bọn chúng cứ ra vẻ, ngài kêu lên, là sẽ sửa chữa lại chúng; nhưng điều đó là không thể. Trẫm hỏi cô có nghĩ vậy không? — sao nào?

— Thưa bệ hạ, tôi tin là không thường xuyên như vậy đâu ạ; — lỗi lầm thường xuất phát ngay từ nền móng rồi.

— Đúng vậy, hoặc giả chúng có thể sửa chữa những lời thoại đơn thuần — nhưng các nhân vật thì đều tồi tệ từ đầu đến cuối.

Sau đó, ngài kể tên một vài vở; nhưng tôi chưa đọc vở nào trong số đó, thế nên chẳng thể thốt lên được điều gì về vấn đề này — cho đến khi, cuối cùng, ngài nhắc đến Shakespeare.

— Đã bao giờ có, ngài thốt lên, những thứ nhảm nhí như phần lớn tác phẩm của Shakespeare chưa — chỉ là người ta không được phép nói thế thôi! Nhưng cô nghĩ sao? — Sao cơ? — Chẳng lẽ không phải là thứ nhảm nhí thảm hại sao? — sao nào? — sao cơ?

— Vâng, quả thực là vậy, thưa bệ hạ, dẫu cho chúng được hòa quyện với những nét xuất sắc đến mức mà——

— Ồ! ngài bật cười đầy vẻ ôn hòa, trẫm biết điều đó không được phép nói ra! Nhưng đó là sự thật. Chỉ vì đó là Shakespeare, nên chẳng ai dám lăng mạ ông ta cả.

Rồi ngài điểm lại rất nhiều nhân vật cùng những phân đoạn kịch mà ngài phản đối — và khi đã điểm qua tất cả, ngài kết thúc bằng một tràng cười vang, kèm theo lời cảm thán:

— Nhưng người ta sẽ bị ném đá chết tươi vì dám nói ra điều đó!

— Thưa bệ hạ, tôi thưa rằng, Madame de Genlis có ấn tượng sâu sắc đến mức bà ấy từng bảo với tôi rằng không một người phụ nữ nào nên đặt chân đến xem bất kỳ vở kịch hài nào của chúng ta.

Lời nhận xét này, vốn thực sự là một sự chỉ trích quá đà đối với các vở kịch của chúng tôi, đã khiến nhà vua lùi lại và lên tiếng minh oan cho sân khấu khỏi một án phạt quá đỗi khắc nghiệt như vậy; dẫu cho điều đó từng được bà ấy thốt lên với tôi, cứ như thể bà nhìn nhận đó là một quan điểm mà tôi sẽ hoàn toàn đồng tình như một lẽ hiển nhiên không có gì phải bàn cãi.

Nhà vua chẳng hề tán thành một lời cáo buộc như thế cũng hệt như bề tôi bé nhỏ của ngài; và ngài đã bảo vệ sân khấu khỏi một lời gièm pha nặng nề nhường ấy, với một sự nồng nhiệt không hoàn toàn giấu được vẻ phẫn nộ.

Sự việc này dẫn đến vô số lời bình phẩm kịch nghệ khác; nhưng những gì được nói ra trôi qua quá nhanh để có thể ghi nhớ mà viết lại. Bệ hạ ở lại gần hai tiếng đồng hồ, sau đó chúc bà Delany ngủ ngon, và sau khi cúi đầu chào tôi, ngài tự tay khép cửa lại để ngăn bà Delany, hay thậm chí cả tôi, tiễn ngài ra ngoài, và chỉ với sự phục dịch của một mình cô Port, ngài tự mặc áo khoác ngoài ngay ở hành lang, rồi rảo bước trở về Căn nhà nhỏ phía dưới để thăm Công chúa Elizabeth, đi mà không cần xe ngựa hay người hầu tề tựu. Ngài là một tấm gương mẫu mực về sự cao quý đầy khiêm nhường nhưng vô cùng nam tính trước mọi tước vị. Lẽ ra tôi nên viết nhiều hơn về buổi tối hôm nay, và về nhà vua — người mà cuộc trò chuyện tự nhiên cùng phong thái và cách ứng xử không chút phô trương đã khiến tôi vô cùng say đắm — nhưng tôi còn một buổi gặp gỡ khác cần phải ghi chép lại — một cuộc hội kiến riêng tư kéo dài, và với tôi, là vô cùng tuyệt vời cùng hoàng hậu. Nó đã diễn ra ngay vào sáng hôm sau.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.