Thứ Hai, Buổi sáng.
[Dấu bưu điện, ngày 19 tháng 1 năm 1846.]
Em yêu ơi, nếu em biết được anh cảm thấy phiền muộn thế nào chỉ vài phút ngắn ngủi sau khi bức thư của anh được gửi đi tối qua, và anh đã giận dữ ra sao trước sự gay gắt không cần thiết mà một số câu chữ có thể bị hiểu lầm thành – quả thực em sẽ tha thứ cho anh. Nhưng khi tất cả đã được thổ lộ và tha thứ, sự thật vẫn còn đó: đó sẽ là thử thách duy nhất mà anh biết mình không thể nào chịu đựng nổi; sự lặp lại của những 'cảnh tượng' này thật không thể dung thứ – không thể viết ra nổi, thậm chí tâm trí anh còn từ chối việc hình thành một khái niệm rõ ràng về chúng.
Bức thư rất yêu dấu của anh đã đến – cùng với những tin tức; mà lời tái bút đầy trấn an của nó đã khiến niềm vui bị ngắt quãng lại tuôn trào trở lại. Chà, và anh không được phép biết ơn vì điều đó sao; hay vì việc em có 'ăn bữa tối của mình' thật không? Quả thực em sẽ rất khéo léo nếu ngăn cản được anh đấy! Anh tưởng tượng ra cảnh mình gặp em trên 'những bậc thang' – cầu thang và các lối đi nói chung, cùng những hành lang (ôi, em thực sự đấy!) tất cả, với những khúc quanh đẹp như tranh vẽ của các chiếu nghỉ, và những chiều cao lẫn chiều sâu xoắn ốc, cùng những khúc cua bất ngờ và những tầm nhìn hé mở qua các cánh cửa khép hờ vào nơi mà Quarles gọi là 'những căn phòng êm ái' – và trên hết là các chiếu nghỉ – chúng là niềm vui sướng của tim anh – anh muốn xuất hiện bất ngờ trước em tại một chiếu nghỉ trong giấc mơ tới của anh! Một ngày nào đó chúng ta có thể bước đi trên những hành lang vòng quanh và phía trên khoảng sân trong của Cung điện Doges tại Venice; và đọc trên những tấm bảng gắn trên tường về việc một kẻ nào đó đã bị lưu đày vì 'khoét một lỗ quá lớn (intacco) vào kho báu công cộng' – kẻ khác vì... điều mà em không được biết vì bạn bè của hắn đã dùng đục đẽo đi phần ghi chép về nó – bên dưới những bức tượng 'những người khổng lồ' trên bệ của chúng, và giữa khoảng sân cortile là những đài phun nước bằng đồng nơi các thiếu nữ đến gánh nước.
Thế ra em cũng viết thơ tiếng Pháp cơ à? – Những vần thơ của anh có đề tài kém cao cả hơn – một cặp câu thơ hiện làm anh phải bật cười vì lý do sai nhịp điệu của nó – anh đã dịch Bài thơ ca ngợi của Alcæus; và cặp câu thơ cuối vang lên thế này....
Harmodius, et toi, cher Aristogiton!
Comme l'astre du jour, brillera votre nom!
Thực chất là anh không nỡ làm tổn thương tình cảm của người thầy dạy tiếng Pháp của mình – người luôn tàn nhẫn bóp méo những âm 'ai' và 'oi', và trong trường hợp này là cả âm 'ei'. Nhưng tác phẩm 'Pauline' hoàn toàn là một dạng thức sớm sủa khác – em sẽ được thấy nó khi anh gom đủ quyết tâm để chép lại lời giải thích mà anh biết là nằm ở tờ lác của một cuốn ở đây. Về tác phẩm đó, tờ Athenæum đã nói rằng [vài từ bị xóa] giờ đây, thật là một sự ngu ngốc quá thể! Anh chẳng quan tâm, và em cũng chẳng quan tâm chút nào về những lời hay ý đẹp hay việc làm của nó – thế mà ở đây anh lại đang nói về nó!
Giờ là đến em – Ba! Khi anh đi từ sự ngọt ngào này đến sự ngọt ngào khác, ở chữ 'Ba' là nơi anh dừng lại cuối cùng, rồi nằm xuống và nghỉ ngơi. Đó là tinh hoa của tất cả bọn chúng – tất cả đều mang màu sắc và hương vị từ điều đó. Thế nên, Ba yêu dấu ơi, hãy cứ vui mừng hết mức có thể khi gặp anh vào ngày mai. Trời mới biết anh nâng niu từng ngày như thế nào – anh không tin rằng có một ngày nào trong số bốn mươi ngày ấy bị lẫn lộn với ngày khác trong trí nhớ của mình. Thế nên, điều đó đã đạt được và chắc chắn là mãi mãi. Và tính cả thư này, đây là bức thứ 104 của anh, và giống như Cô dâu của Donne,
... Em mang đi,
Những viên ngọc khỏi hộp; gọi tên
Kim cương, Ngọc trai và Lục bảo của em, rồi tự biến
Chính mình thành một chòm sao từ tất cả chúng!
Chúa phù hộ em, Người Yêu dấu của anh!
Hôm nay anh khỏe hơn nhiều – vì ngày hôm qua sức khỏe không được tốt cho lắm – có lẽ vì thế nên mới có bức thư gửi cho anh chăng! Anh để mặc điều đó cho lòng nhân ái của em khi suy xét. Nhân tiện, hãy để câu chuyện ngớ ngẩn và thừa thãi về người bạn cũ của anh mang lại tác dụng này, đó là nó ghi lại một trong những nét tính cách trong chính tình yêu bao dung dành cho anh mà anh từng nhắc đến, anh nhớ thế – một trong những điểm trong tính cách của anh mà, như anh đã nói với em, sẽ giải thích – nếu em nghe được chúng – lý do tại sao anh lại cắt đứt mối thâm tình vốn có nhiều sự gắn bó nồng nhiệt đối với bản thân anh.
Quả là một ngày thời tiết! Nhưng anh nghĩ em không quá bận tâm đến chuyện trời mưa đâu. Mẹ anh không tệ hơn, nhưng vẫn đang đau đớn đáng thương.
Mãi mãi là của riêng em, người yêu dấu nhất muôn đời –