Thư Tình Robert Browning Và Elizabeth Barrett Barrett, Tập 1

Lượt đọc: 2654 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
R.b. Gửi E.b.b.

❊ ❊ ❊

Chủ nhật.

[Dấu bưu điện, ngày 12 tháng 1 năm 1846.]

Anh không tìm được lời nào để nói với em, người yêu dấu của anh,—và anh sẽ chẳng bao giờ tìm được.

Em là của anh, anh là của em. Giờ đây, đây là một dấu hiệu cho thấy điều anh đã nói... rằng anh phải yêu em nhiều hơn lúc ban đầu... một dấu hiệu nhỏ nhoi, và phải để ý thật kỹ mới thấy được nếu không nó sẽ vụt qua, nhưng dẫu sao thì sự gia tăng mà nó cho thấy cũng chỉ là một chút ít, giờ đây thật sự rất ít—và cũng giống như các nhà phân tích hóa học tài ba người Pháp có thể định lượng vật chất ở những thể tinh khiết nhất đến phần triệu, thì—! Lúc đầu anh chỉ nghĩ đến việc được hạnh phúc nơi em,—trong hạnh phúc của em: giờ đây anh nghĩ nhiều nhất về em trong những giờ phút đen tối chắc chắn sẽ đến—anh sẽ già đi cùng em, và chết đi cùng em—chừng nào còn có thể nhìn thấu vào màn đêm, anh vẫn thấy ánh sáng ở bên mình. Và chắc chắn với sự chuẩn bị an ủi đó, người ta phải quay về với niềm vui tươi mới và cảm giác an tâm được hồi sinh giữa ban ngày ngập nắng. Giờ đây anh đang ở giữa ánh nắng rực rỡ; và sau đó, mọi thứ dường như đều được chăm lo chu đáo—liệu có phải là một sự ví von quá tầm thường khi anh nói rằng chuyến viếng thăm ban ngày không bị cản trở bởi những mối bất định về chặng đường trở về qua vùng đất hoang vu khi trời chập tối không?—Giờ đây Keats nói về 'Cái Đẹp, rồi sẽ phải chết—và Nỗi Buồn luôn đặt tay lên môi, cất lời từ biệt!' Và ai đã từng nói về việc—ngước nhìn vào đôi mắt và hỏi rằng 'Và anh sẽ yêu chúng em đến bao giờ'?—Có một Nỗi Đẹp sẽ không bao giờ chết, một Niềm Vui không cất lời từ biệt, hỡi đôi mắt vô cùng yêu dấu sẽ yêu thương suốt muôn đời!

Và anh—chỉ phải yêu cho đến khi nào còn có thể. À này, em yêu—và khi anh không còn có thể nữa—em sẽ không trách anh chứ? Em sẽ vẫn cư xử như mọi khi, đầy nhân hậu và công minh; có chăng là hơn thế một chút. Anh không giả vờ nói rằng mình đã chủ ý thử thách sự tưởng tượng của bản thân theo cách đó, rồi cân nhắc xem điều ấy sẽ xảy ra thế nào, và những biện pháp nào nên được áp dụng trong tình huống khẩn cấp—bởi vì trong 'tính bao quát của sự đồng cảm' ở anh, chắc chắn anh cũng có một sự đồng cảm rất mãnh liệt với trái tim và tâm hồn chính mình, chứ không thể tự giải trí bằng cảnh tượng chúng bị cho là tiêu vong hay tê liệt. Chắc chắn anh sẽ là một đối tượng để em hoặc bất kỳ con người may mắn nào khác phải vô cùng thương xót. Và anh hy vọng rằng, vì một tai họa như vậy không xuất hiện trước mắt anh như một điều cần phải cầu nguyện để tránh khỏi, thì nó cũng không vì thế mà ít đi phần tất yếu đi kèm với mọi tai ương khác mà không một kiếp người nào có thể hoàn toàn tránh khỏi—giống như việc Chúa dạy chúng ta cầu xin sự ban phát của 'cánh hằng ngày' vậy!—'chiến tranh, án mạng và cái chết bất ngờ' chắc chắn vẫn luôn ẩn giấu phía sau. Anh xin nhắc lại, và có lẽ khi làm như vậy anh chỉ đưa ra thêm một ví dụ nữa về sự chuyển hóa tức thời từ lòng phẫn nộ mà ta dành cho hoàn cảnh của người khác, thành sự khoan dung tuyệt vời khi điều đó rơi vào chính chúng ta,... rằng anh chỉ ngắm nghía khả năng mà em bắt anh phải nhận thức, với sự thương cảm và sợ hãi... chứ hoàn toàn không có sự giận dữ nào cả; và những lời nguyền rủa báo thù, để làm gì chứ? Hãy chú ý rằng, anh chỉ nói về những trường hợp có thể xảy ra; về sự bất lực trí tuệ đột ngột; điều đó là có thể—còn có những cách khác để 'thay đổi', 'ngừng yêu', v.v. mà tốt nhất là không nên nghĩ đến hay tin vào. Một người đàn ông có thể chưa bao giờ rời khỏi bàn viết của mình mà không thấy an tâm ở một góc bàn mảnh giấy gấp hướng dẫn cách xử lý giấy tờ của anh ta trong trường hợp lý trí đột ngột lìa bỏ anh ta—hoặc anh ta có thể chưa bao giờ bước ra đường mà không có một tấm thiệp trong túi để nêu rõ địa chỉ của mình cho những ai tình cờ phải nhặt anh ta lên trong một cơn tai biến mạch máu não—nhưng nếu một khi anh ta bắt đầu sợ hãi rằng mình đang biến thành một chiếc bình thủy tinh, và do đó, có nguy cơ bị đập vỡ,—em có thấy không? Và giờ đây, tình yêu của anh, trái tim dấu yêu của lòng anh, người của riêng anh, Ba duy nhất của anh—đừng nhìn gì thêm nữa—hãy nhìn xem anh là gì, nhìn xem Chúa trong lòng thương xót hằng cửu của Ngài thường ban tặng những gì cho những ai, như anh, đã nhận được quá nhiều; quá nhiều, không sao diễn tả hết! Đó chỉ là—nếu em muốn như vậy—tệ nhất là việc ứng trước một hoặc hai năm, vì lợi ích của anh; nhưng rồi em sẽ chắc chắn về anh cũng như bây giờ anh có thể chắc chắn về chính mình—và tại sao ngay lúc này lại không thể chắc chắn? Nhìn xem, tình yêu ạ—một năm đã trôi qua—chúng ta đã ở trong một mối quan hệ khác khi em viết ở cuối một bức thư rằng 'Đừng nói là em không làm anh mệt mỏi' (bằng cách viết thư)—'em chắc chắn là mình có làm thế.' Một năm đã trôi qua—Lúc đó em có làm anh mệt mỏi không? Giờ đây, em kể cho anh nghe những gì đã được kể; vì lợi ích của anh, em yêu, hãy để vài năm trôi qua; chúng ta đã kết hôn, và vòng tay anh đang ôm lấy em, và khuôn mặt anh chạm vào khuôn mặt em, và anh đang hỏi em rằng, 'Phải chăng vào buổi bình minh mờ mịt năm 1846 ấy, em đã là đối với anh một niềm vui vượt lên trên mọi niềm vui, một cuộc đời được bồi đắp và cải biến cuộc đời anh, là điều thiện tuyệt vời nhất mà anh chọn lựa trong số mọi món quà có thể có của Chúa trên trái đất này, thứ mà anh dường như sinh ra để sống vì nó; khi đón nhận nó, anh đầy biết ơn bước sang một bên để mặc cho những kẻ khác giành lấy những gì họ có thể; những thứ mà rất có thể, họ coi trọng hơn—vì cớ gì con mắt anh lại phải ganh ghét chỉ vì Chúa nhân từ; cớ gì anh phải tiếc nuối khi trao cho họ, anh tin là ít hơn vô hạn, để rồi Ngài ban cho họ sự mãn nguyện ở thứ thiện kém hơn và niềm tin vào giá trị của nó? Anh đáng lẽ đã mong mỏi sự nhượng bộ xa hơn ấy, thứ ảo tưởng theo như anh tin, vì lợi ích của họ—nhưng anh không thể hạ thấp giá trị báu vật của chính mình để rồi làm vơi đi món tri ân duy nhất bằng sự biết ơn thuần túy mà anh có khả năng đền đáp. Hãy lắng nghe điều này được nói ra ngay trước khi vài năm ấy trôi qua; và hãy tin vào nó ngay lúc này cho tương lai, người yêu dấu nhất!

Em có nhất thiết phải xem 'Pauline' không? Ít nhất thì hãy để anh đợi vài ngày; để sửa lại những lỗi in ấn làm sai lệch ý nghĩa, và viết cho em câu chuyện đằng sau nó; những gì cần thiết mà em phải biết trước khi xem. Bài báo đó anh đoán là của Heraud—khoảng hai phần ba—và phần còn lại, hoặc ít hơn một chút, là của cái tay Mr. Powell đó—người mà sự ngu xuẩn thô tục trơ trẽn không thể tưởng tượng nổi của hắn ta đã được em thoáng nhận ra trong 'Câu chuyện từ Boccaccio'—mà những lời trích dẫn chắc chắn là của hắn—chắc chắn như việc hắn không biết liệu Boccaccio sống trước hay sau Shakspeare, liệu Firenze hay Roma mới là thành phố nằm xa hơn về phía bắc—hay một từ tiếng Ý nói chung, hoặc một chữ cái của Boccaccio nói riêng. Khi anh từng rủ lòng thương hắn ta một lần và giúp những vần thơ của hắn có được một chút ngữ pháp và ý nghĩa, anh đã không ngờ hắn lại là kẻ đi mua thơ của người khác để in thành của chính mình; thế là hắn đã mua hai bản hiện đại hóa thơ của Chaucer—'Ugolino' và một câu chuyện khác từ Leigh Hunt—và một bài, 'Sir Thopas' từ Horne, rồi in chúng ra như thể của chính mình, điều mà mãi tuần trước anh mới biết được. Hắn đã nịnh hót anh một cách quá đáng và, không nhìn thấy điều gì có hại trong sự dại dột thuần túy của con người đó, anh đã giữ quan hệ tốt với hắn, cho đến mười tháng trước, khi hắn lăng mạ thô bạo một người bạn của anh—người đã viết một bài báo cho tờ Review—(vốn cũng tốt như bài của hắn, vì hắn là một chủ sở hữu lớn của tài sản thú vị đó, và có sức ảnh hưởng đến tiếng nói của các cộng sự trong hội đồng)—chà, hắn đã lăng mạ người bạn của anh, người đã viết bài báo đó theo lời thỉnh cầu đặc biệt của anh, và làm mọi cách để trốn tránh việc trả tiền thù lao cho bài viết—Tại sao?—Bởi vì tội nghiệp thay, sinh linh đó thực ra đã đem bài báo đến cho Biên tập viên như một bài do người bạn của hắn là Serjeant Talfourd đóng góp hoàn toàn vì lòng yêu mến hắn, tức cái tay Powell vừa kể—khiến cho bản thân hắn chẳng lấy gì làm vẻ vang trong mắt Thợ in và Nhà xuất bản! Giờ thì anh đã vắng mặt suốt thời gian đó ở Ý nếu không thì hắn sẽ chẳng bao giờ dám mạo hiểm làm một trò xấc xược trẻ con như vậy. Và người bạn của anh vốn là một quý tộc thực thụ, hoàn toàn không quen với kiểu 'thực hành' này, theo nghĩa của người Mỹ, đã giữ im lặng và chịu mất 'thù lao'. Nhưng khi trở về, anh đã dò hỏi, và bắt hắn phải đưa ra một yêu cầu hợp thức, thứ mà Mr. Powell đã đối xử bằng tất cả sự xấc xược trên đời—bởi vì, như kết quả đã phơi bày, việc phải viết một tấm séc cho 'Tác giả của Bài báo'—tên của tác giả đó lại không phải là Talfourd... điều đó chắc chắn là một sự ô nhục! Kể từ đó (mười tháng trước) anh chưa bao giờ gặp lại hắn—và hãy lưu ý điều này, hắn tự cáo buộc bản thân về tội 'hút cạn các cốt truyện của tôi trong khi tôi uống trà của hắn'—cái này bằng cả cái kia! Và giờ thì tại sao anh lại kể cho em nghe chuyện này, toàn bộ câu chuyện ấy? À,—giờ thì em sẽ được nghe! Bởi vì, đã bao lần anh có ý định hỏi xem em biết gì về Mr. Powell này, hay đã từng biết gì. Vì hắn, (vốn uyên thâm trong mọi thứ dối trá, như mọi trải nghiệm mới mẻ đều cho anh thấy, và cả những người quen khác của hắn) đã nói với anh từ lâu rồi, 'hắn từng thư tín với em, và rằng hắn đã cãi nhau với em'—điều mà anh cho là có nghĩa rằng hắn bắt đầu bằng việc gửi cho em sách của hắn (như cách hắn làm với bất kỳ ai) và rằng, để đáp lại tấm thiếp cảm ơn của em, hắn đã chọn viết thư lần nữa, và có lẽ, lại lần nữa—có phải vậy không? Đừng viết dù chỉ một chữ để trả lời anh—cái tên của một sự tồn tại vô nghĩa thảm hại và cái vỏ trấu của một con người như thế, không đáng có một chỗ đứng trong những bức thư của em—và theo con đường đó hắn sẽ lại tiếp cận được anh; lần này thì thực sự gần gũi đấy!—Vậy hãy nói cho anh biết, trong một từ—hoặc đừng nói gì cả.

Sao anh chẳng bao giờ nói đúng những điều mình định nói khi ngồi xuống nhỉ! Sao việc nói những điều nhỏ nhặt lại khiến anh muốn nói nhiều hơn thế! Sao dù chỉ là một chút xíu của những điều nhỏ nhặt, một khi đã được chọn để kể cho em nghe, lại có vẻ cần đến những lời giải thích và bình chú; mọi thứ đều quan trọng đối với anh—mỗi hơi thở em hở, mỗi chi tiết nhỏ nhặt (như thế này) mà em phải biết!

Đêm qua anh đã ra ngoài—để xem phần còn lại trong các buổi trình diễn sân khấu của Frank Talfourd; và đã gặp Dickens cùng nhóm của ông ấy—những buổi tối của anh cứ thế trôi đi! Nếu anh không mang theo Màn kịch thì em phải tha thứ cho anh—nhưng anh nghĩ là anh sẽ mang; sự thô sơ chẳng bõ bận tâm ở giai đoạn này. Chorley nói rất đúng rằng một vở bi kịch hàm ý có bao nhiêu sức mạnh được kìm nén lại cũng bấy nhiêu sức mạnh được bộc lộ—điều đó rất đúng. Nhìn chung, anh không cảm thấy bất mãn—như lẽ ra phải thế—với hiệu ứng của phần cuối này—chỗ mỏm đồi, nơi cái kết hiện ra, khi em tiếp tục đi xuống đó để rồi đến sát đoạn cuối em có thể bước ra một khoảng đồng bằng rồi rời đi—chứ không phải dừng khựng lại giống như con ngựa của em đâm vào bức tường nhà thờ. Tất cả đều nằm trong những lời thoại dài—hành động thực sự nằm trong đó; chúng không phải là những đoạn miêu tả hay phóng đại—nhưng ở đây, trong một vở kịch kiểu này, mọi sự kiện (và sự hấp dẫn), đều diễn ra trong tâm trí của các nhân vật... hơi giống 'Paracelsus' ở điểm đó. Em biết, hoặc không biết, rằng lời buộc tội chung chống lại anh gần đây, từ một số ít nguồn mà anh nghĩ là đáng để lắng nghe, chính là lối viết đột ngột, ngắt quãng—tất nhiên họ sẽ tìm ra điểm lỗi ở điều này.

Em mới hiểu Chorley làm sao! Đúng y chang con người đó, ngọn liễu gió thổi lúc đông lúc tây—hoàn toàn chính xác! Ước gì anh ta quan tâm đến tờ Athenæum, sự im lặng hay hùng biện của nó, ít hay nhiều cũng được như anh—nhưng anh ta cứ liên tục phiền hà anh hết lời mời này đến lời mời khác, anh tin chắc là chỉ để cho anh thấy rằng anh ta không dính dáng gì đến chuyện đó: anh có hai tấm thiếp nhỏ nhắn tử tế mời anh đến vào thứ Năm và thứ Bảy. Em hãy nhìn thấy cái thế kẹt ngớ ngẩn của cả hai chúng ta đi; anh ta đòi hỏi sự hiện diện của anh nhiều hơn mức anh ta cần, chỉ để thể hiện tình cảm tốt đẹp của chính mình, điều mà anh không hề nghi ngờ; và anh phải cố gắng chấp nhận sự hiếu khách nhiều hơn mức anh thấy thoải mái, chỉ để chứng minh niềm tin của anh vào chính điều đó! Về phần anh—nếu anh có sự kiêu căng mà những Tạp chí như thế có thể thổi phồng; liệu những lời ca ngợi của họ có làm nó tăng lên không, những kẻ từng ca ngợi cái bài 'Dead Pan' chính chủ, hoàn toàn chính chủ của Mr. Mackay vào dạo nọ cơ chứ?—Nhân tiện đây, Miss Cushman đã cho anh biết vào tối nọ rằng vị quý tộc ấy đã viết một bài 'Khúc ca cái chuông' nào đó... 'giống một cách kỳ lạ với tác phẩm của Schiller; xét đến việc Mr. M. chưa bao giờ đọc nó!' Anh nghe nói hắn viết bài cho tờ Athenæum, nhưng không rõ. Liệu loại lời ca ngợi đó có phải là nịnh bọt, hay việc hắn giữ im lặng—điều mà Forster, người rất uyên thâm về những bí ẩn của nghề nghiệp này, đã củng cố quan niệm của chính anh về nó—như một sự sẵn lòng thuần túy để gây tổn thương, và là sự bất lực được thú nhận cùng sự tiểu nhân cay độc nhỏ nhen, và cảm giác bị ép buộc về những gì có thể là an toàn vào phút chót? Em sẽ thấy họ sẽ không thèm đếm xỉa đến—trừ khi một ấn phẩm mới làm thay đổi tình hình—cho đến tận bảy hoặc tám tháng sau—như trước đây; và rồi họ sẽ chú ý, và ca ngợi, và nói với bất kỳ ai bận tâm thắc mắc rằng, 'Thế là chúng tôi đã lưu ý đến tác phẩm.' Thế nên em đừng có đi hy vọng vào sự công bằng hay bất công cho đến khi anh nói cho em biết. Thật có lợi cho anh khi được thấy mình viết như thế này, quá ư lo lắng để chứng minh rằng anh hiểu rõ các quy luật của trò chơi, khi trò chơi đó chỉ là trò 'Lừa bịp hạt đậu' và phần thưởng chỉ là bánh gừng—Có hay không có giải thưởng, Mr. Dilke vẫn dịch chuyển quả đậu, và vẫn làm thế từ thủa ban đầu—như biệt danh vui vẻ mà Charles Lamb đặt cho hắn (hắn cứ nằng nặc gọi là Mr. Bilk) đã minh chứng. Dù sao thì hắn cũng cư xử tử tế với tội nghiệp Frances Brown đó—thế nên hãy quên hắn đi.

Và giờ đây, Khán giả của anh, người đội mão triều thiên cho anh, người dọn đường cho anh—anh lại được ở bên em và thoát khỏi tất cả bọn họ—ở kia, ở đây, trong vòng tay anh, chính là thành công rõ rệt sờ thấy được của anh! Cuộc đời anh, thơ ca của anh, chẳng thu được gì cả, ồ không!—nhưng chính thứ này đã tìm thấy chúng, và ban phước cho chúng. Vào thứ Ba anh sẽ gặp em, người yêu dấu—sức khỏe đã khá hơn nhiều; hôm nay rất khỏe—còn em có khỏe không—hay 'hầu như không thể gọi là một bệnh nhân nữa'? Ồ, khi anh có em, được ở bên em—

Cầu xin Chúa ban phước cho em, người yêu dấu—Và hãy thật chắc chắn về mong muốn của em về độ dài của tuần này—dù sao thì thứ Ba cũng phải đến! Và cùng với nó là người của riêng em, hạnh phúc, đầy lòng biết ơn

R.B.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.