[Dấu bưu điện, ngày 26 tháng 2 năm 1846.]
Em thú nhận rằng khi viết những dòng ấy, em đã nghĩ chúng không hẳn là của anh như cách anh đã thốt lên. Dẫu sao, chúng cũng mang chút gì đó tương tự, nhưng thôi chúng ta đừng bàn về chuyện đó nữa để rồi làm vỡ tan những tinh thể ấy—chúng vốn mong manh thế cơ mà? Anh có biết điều đó bằng một thứ "bản năng" không. Nhưng em đồng ý rằng tốt nhất là không nên bàn tới—em đã "từ bỏ" nó như một câu đố từ lâu rồi. Cứ để có cả "sự phân tích" đi, và rồi nó cũng chẳng mang lại lời giải đâu. Tất nhiên em có suy nghĩ của riêng em, và anh cũng vậy, điều tồi tệ nhất là một người thứ ba nào đó nhìn xuống chúng ta từ đỉnh núi tuyết phủ nào đó, hoàn toàn thảnh thơi khỏi những ảnh hưởng cá nhân, hẳn cũng sẽ có những suy nghĩ của riêng anh ta, và anh ta sẽ cho rằng nếu anh cứ cư xử hợp lý như mọi khi thì anh đã đi Ý mất rồi. Em thuộc lòng (hoặc ít ra là nhớ trong đầu) những gì người thứ ba ấy sẽ nghĩ. Người thứ ba ấy đã gầm lên với em trong một sự trừu tượng suốt một khoảng thời gian dài, và thỉnh thoảng em vẫn nghe thấy tiếng hắn, chỉ là hôm nay anh sẽ không phải nghe đâu, bởi vì hắn toàn nói những "lời lặp lại đáng nguyền rủa" và làm anh phiền lòng. Thậm chí, người thứ nhất lúc này có lẽ cũng đang làm anh phiền lòng rồi ấy chứ, mà chẳng cần phải đi xa hơn làm gì, vậy mà em vẫn phải đi xa thêm một chút nữa, chỉ để nói rằng (sau khi đã chấp nhận mọi sự khó xảy ra và phép màu có thể, bởi vì vạn vật đều màu nhiệm và bất khả) từ lâu chúng ta đã đồng ý với nhau rằng anh không yêu em vì bất cứ lý do gì—việc anh không có lý do nào cho điều đó lại là cách duy nhất khiến anh trông có vẻ hợp lý. Cũng là vì lợi ích của chính em. Em thích mọi chuyện diễn ra như thế—em không thể có được sự bình yên nếu có dù chỉ là một thay đổi nhỏ nhất từ điều đó. Người yêu dấu ơi, hãy cầm lấy cành gai của nam tước—thứ mà bất chấp giấc mơ đẹp đẽ của anh về nó, đã chết ngắt từ dạo trước, và tệ hại hơn nhiều so với lúc em từng khinh miệt nó—hãy cầm cái que khô ấy cắm thẳng xuống cát khi thủy triều lên, và toàn bộ biển xanh trải rộng cả chiều dài lẫn chiều rộng lấp lánh của nó hướng về phía và xung quanh cành cây ấy. Nhưng rồi sao chứ? Điều đó chứng minh được điều gì? ... như lời nhà triết học đã nói về bài thơ. Thế nên lẽ ra chúng ta không nên bàn về những chuyện như thế; và chúng ta thậm chí còn bị cảnh cáo ngay cả trong những hình ảnh ẩn dụ ngẫu nhiên được mang ra để soi sáng cho chúng ta. Dẫu vậy, cành cây chắc chắn chẳng thể làm biển dâng lên được.
Hôm qua anh là người yêu dấu và tuyệt vời nhất khi viết cho em bức thư nhỏ ấy! Anh còn tuyệt vời hơn cả những tưởng tượng trong tim em, và những tưởng tượng ấy, chừng nào còn hướng về anh (chứ không hơn thế), thì thiết nghĩ cũng không đến nỗi tồi tệ tuyệt vọng đâu. Em luôn mong chờ những điều tử tế nhất từ anh, và anh thì luôn làm được những việc tử tế vượt ra ngoài mong đợi, và đây cũng là một phép màu nữa, giống như những điều khác, phải thế không? Khi tiếng gõ cửa vang lên tối qua, em biết chắc đó là thư của anh chứ không phải của ai khác. Lại thêm một chiếc lá nhỏ trong Kinh Koran của em đây! Em cảm ơn anh biết bao... cảm ơn anh! Nếu em viết những bức thư quá đỗi ngọt ngào, như anh nói, thì chao ôi, chúng có thể quá ngọt ngào để em gửi đi, nhưng lại hoàn toàn vừa vặn để anh đón nhận; và em đoán là em nghĩ về anh nhiều hơn nghĩ về chính mình, đó là lý do giải thích cho việc em viết chúng, vừa giải thích lại vừa biện minh. Và đó là suy nghĩ của em chứ chẳng phải lần đầu đâu. Vì chúng ta phạm luật rất thường xuyên—giống như vị chánh án chú giải thứ ba kia có thể giảng giải cho anh nghe thật rõ ràng trích từ tập thứ chín mươi sáu của "Bộ luật Quy ước," chỉ có điều là anh chẳng giống ai khác, cũng chưa từng đối xử với em như một kẻ nào khác—anh đã bắt đầu với sự rộng lượng vô cùng bất cẩn và (anh có cho phép em nói điều này không nhỉ?) phi nam tính, và Nữ hoàng Victoria không hề ngồi trên một chiếc chiếu theo phong cách của Nữ hoàng Pomare, và ngài cũng không nên làm thế.
Nhưng... nhưng... anh biết rất rõ rằng mình đang thất hứa trong vấn đề về vở "Tragedy" và "Luria"—anh đã hứa là sẽ nghỉ ngơi—vậy mà anh chỉ nghỉ có ba ngày. Liệu có ai khỏi bệnh bằng cách đó không? hay giữ gìn sức khỏe bằng cách đó sao? Quả thực em không nghĩ mình sẽ để anh có được "Luria" đâu. À—hãy cẩn thận, em thực sự van xin anh đấy—hãy cẩn thận. Vẫn còn thời gian để dừng lại, và bản thân các tác phẩm cũng sẽ được hưởng lợi từ điều đó. Còn anh! Và em... nếu như anh đổ bệnh!—
Còn lại thì em sẽ cho phép anh đi dạo trong cánh đồng của em, và ngắm những hàng cây du của em thỏa thích... dù rằng em nghe nói về liệu pháp tắm vòi hoa sen với chút ít hoài nghi. Chà, nếu nó từng làm hại anh trước đây, thì tại sao lần này lại không? và tại sao anh phải dùng nó, nếu nó đe dọa gây hại? Giờ thì hãy nói cho em nghe xem nó có làm anh hơi mệt mỏi kể từ lần thử nghiệm mới đây không!—hãy nói cho em biết đi, anh yêu, người yêu dấu của em.
Còn về phần mình, em tin rằng anh bắt đầu giục giã em phải bận rộn, chỉ để em không trách mắng anh vì tội quá bận rộn mà thôi. Hãy thú nhận đi đó chính là ý nghĩa duy nhất của lời giục giã ấy. Nhưng không, anh hoàn toàn nghiêm túc, anh bảo vậy. Anh thậm chí còn đe dọa em bằng một thứ tiếng gầm gừ âm ỉ dưới lòng đất, nghe giống như một trận động đất mới chớm; và nếu em không viết đủ ngần này trang mỗi ngày ngay lập tức, thì chức vụ thẩm phán hưởng lương của anh sẽ tước đi giấy phép được yêu đương của em... Em sẽ không còn được làm Ba của anh nữa... anh nói thế đấy! Và điều này có đúng không nào? Giờ thì em hỏi anh đấy. Phải có biết bao nhiêu tinh thể đã rơi rụng xuống bởi nhát gậy ấy rồi đấy, em xin đảm bảo với anh. Chỉ là anh không hoàn toàn có ý như những gì mình đã nói quá rành mạch đó thôi, và anh sẽ rút lại lời nói ấy, nếu anh muốn, và suy nghĩ lại về nó ở gần những hàng cây du.
Còn về việc viết lách, em sẽ viết... em đã viết... em đang viết đây. Anh không đời nào nghĩ rằng em đã từ bỏ việc viết lách chứ?—Không. Chỉ là em chắc chắn đã la cà và phân tâm nhiều hơn thường lệ trong những gì mình đã làm, đó không phải lỗi của em—cũng chẳng phải lỗi trực tiếp của anh—và em cảm thấy không có hứng thú bắt tay vào viết tiểu thuyết, bàn tay của tâm hồn đang run rẩy. Em có lẽ đang quá hạnh phúc và không đủ bình tĩnh, nên mới không có được tâm trạng phù hợp. Chà—nó sẽ đến thôi. Nhưng dẫu toàn là những vết mực nhòe và những mảnh chấp vá, thì cũng có đủ thơ để lấp đầy một tập sách được hoàn thành trong năm qua.
Và nếu như không có... nếu như chẳng có gì... em vẫn đinh ninh rằng mình phải là Ba, và đồng thời là Ba của anh... điều đó là một sự "hỗn xược"... anh sẽ nói thế phải không?