Thư Tình Robert Browning Và Elizabeth Barrett Barrett, Tập 1

Lượt đọc: 2654 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
E.b.b. Gửi R.b.

❊ ❊ ❊

[Dấu bưu điện, ngày 24 tháng 2 năm 1846.]

Người yêu dấu nhất của em, chỉ khi anh ra đi, khi anh đã thực sự rời khỏi ngôi nhà và con phố này, em mới đứng dậy và suy ngẫm một cách trọn vẹn, với lòng biết ơn chân thành dành cho những đóa hoa của anh. Lần này anh lại mang đến cho em những đóa hoa thật tuyệt làm sao! Trông chúng rạng rỡ như chính mùa hè vậy, lại còn tỏa hương thơm ngát! Việc dành cho những đóa hoa sự "tôn kính xứng đáng" ấy dường như giúp sự hiện diện của anh ở lại bên em lâu hơn một chút; mặt trời lúc ấy chiếu rọi qua ngọn đồi ngay bên kia, rồi lặn xuống cho đến bức thư tiếp theo.

Giá như em nhận được bức thư vào thứ Bảy như đáng lẽ phải thế — không, chắc gì em đã có thể hồi đáp để anh nhận được vào Chủ Nhật — không, thế nào em cũng vẫn phải là người viết trước.

Bây giờ thì anh hiểu rằng em không hề phàn nàn chuyện phải viết thư trước, mà chỉ không thích việc phải chờ nghe tin sau thôi. Em thích viết biết bao — chính em ấy chứ! Nhưng tất nhiên, được nhận thư mới là niềm vui lớn lao nhất; và dẫu anh có nói bao nhiêu lần về việc anh thích nhận thư của em đến thế nào (điều mà bản thân em nghe cũng đã thấy vô cùng thích thú rồi), anh cũng đừng hòng giả vờ rằng thư của anh không có ý nghĩa lớn lao hơn, quan trọng nhất đối với em! Cứ hỏi thiên thần hộ mệnh của em mà xem ông ấy nói thế nào nhé! Chắc chắn anh bạn ấy sẽ phải quay mặt đi chỗ khác vì hổ thẹn khi dám đem những niềm vui ấy ra so bì với ông! Bởi như em đã từng nói trước đây, và như chính ông ấy bây giờ đang khẳng định, anh chính là tất cả đối với em, là mọi ánh sáng, mọi sự sống; giờ đây em đang sống vì anh. Và trước khi biết anh, em là ai và đang ở chốn nào? Đối với em, thế gian này là gì, anh nghĩ xem? Và ý nghĩa cuộc sống là gì? Còn giờ đây, khi anh đến rồi đi, khi anh viết thư hay im lặng, mọi khoảng thời gian đều được điểm tô tương ứng thành biết bao ô vuông trắng đen, tựa như đang chơi trò chơi cáo và ngỗng... chỉ có điều chẳng có con cáo nào cả, và em sẽ không đời nào chịu làm con ngỗng đâu... hay có lẽ người đó chính là anh, vì đã "quá dễ dãi" thỏa mãn.

Thế nên, lập luận của em là dẫu thế nào đi nữa, anh vẫn có ý nghĩa với em nhiều hơn là em có thể mang lại cho anh. Hôm Chủ Nhật, ông Fox bảo em là một "nữ tu sĩ ẩn dật theo đạo" chuyên viết những "bài thơ đáng lẽ phải được đọc trong một ngóc ngách kiểu Gothic"; và muôn người đều nói rằng các tu sĩ ẩn dật, khi họ khao khát nhìn thấy những điều kỳ diệu, họ đạt được điều đó tốt nhất thông qua việc ăn chay, đánh roi hành xác và giam mình trong những nơi tối tăm. Chẳng hạn như Thánh Teresa, nhờ những phương cách ấy, bà đã nhìn thấy một thứ ánh sáng vinh quang rõ rệt hơn cả ngài Sir Moses Montefiore qua chiếc kính viễn vọng trị giá một trăm ghin-ghê của ông. Vậy anh hãy thử nghĩ xem, mọi bóng râm trong cuộc đời em đã góp phần làm nổi bật lên biết bao, với ý nghĩa rạng rỡ và trọn vẹn hơn biết nhường nào, thứ ánh sáng đến với em từ anh... anh hãy nghĩ xem đó chính là nguồn sáng duy nhất, được nhìn ngắm mà không hề bị phân tâm bởi bất cứ điều gì.

Hôm nọ em vẫn thường nghĩ rằng, suy cho cùng và xét đến cùng (hoặc đúng hơn là trước hết mọi điều), từ bấy lâu nay em vẫn luôn yêu anh mà chính mình không hề hay biết, nghĩa là yêu hình bóng của anh. Phần lớn phụ nữ (dù có mơ mộng đến đâu đi chăng nữa) thường bắt đầu bằng cách thầm nhủ trong lòng rằng mình sẽ yêu một hình mẫu lý tưởng nào đó, đôi khi nhìn thấy trong một giấc mơ, đôi khi trong một cuốn sách, để rồi khi tuổi xuân dần trôi qua, họ lại bội ước với niềm tin thuở ban đầu ấy. Em nhắc đến sách, bởi em nhớ có một người bạn của em đã lùng sục khắp nơi để tìm ra nguyên mẫu nhân vật 'Tremaine' của ông Ward, vì cô ấy cứ khăng khăng rằng không gì có thể làm cô vừa ý, ngoại trừ cái sự tinh tế quá mức được gọi là như thế ấy, đi kèm với sự hiểu biết sách vở và cung cách xã giao khuôn sầu (muốn yêu ai thì yêu, Tremaine ạ), để rồi kết cục lại đi lấy một viên trung úy hải quân đến cả chính tả cũng viết sai. Những chuyện như thế vẫn diễn ra cơm bữa mỗi ngày, và các bậc thông thái bảo rằng không thể khác được — và việc mọi chuyện đối với em lại khác đi như thế chính là sự bù đắp kỳ diệu cho những năm tháng đầy thử thách, dẫu cho đó là một sự bù đắp quá đỗi dồi dào, vượt mọi mức cần thiết, đến nỗi em không khỏi lo sợ rằng nó quá lớn lao, bởi em thừa biết anh quá tốt đẹp và cao cả so với em, và với khoảng cách mà em được kéo lên ấy, anh lại tự hạ mình xuống, khiến cho đôi ta thật khó lòng tìm được một mặt phẳng chung để gặp gỡ. Dĩ nhiên là hình mẫu lý tưởng của một người bao giờ cũng phải nằm cao hơn bản thân họ rồi, anh biết đấy. Nó ở tầm cao mà đôi mắt ta (đôi mắt tâm hồn) chỉ có thể với tới bằng ánh nhìn, chứ không thể chạm tay vào. Và đây là hình mẫu của em... để em kể anh nghe nhé?... thậm chí cho đến cả dấu hiệu bên ngoài rõ rệt như mái tóc đen và làn da ấy (anh có thể hỏi mấy người chị của em đấy chứ!) — thế nhưng em sẽ chẳng thèm kể cho anh đâu, nếu như sau đó em không thể nói thêm rằng, giả sử đó là một mái tóc đỏ chót đi nữa, thì mọi chuyện cũng vẫn thế mà thôi, chỉ là em muốn đem sự trùng hợp ấy ra minh chứng trọn vẹn để làm anh mỉm cười nửa miệng.

Nhưng quả thực, khi anh đến thăm em, em chưa từng mảy may nghĩ rằng mình sẽ yêu anh — tuyệt nhiên là không... cũng chẳng khác nào việc anh quan tâm đến em từ phía anh vậy. Hoài bão của em khi chúng ta mới bắt đầu thư từ qua lại, đơn giản chỉ là mong anh quên đi việc em là một phụ nữ (vì em đã mệt mỏi và chán chường trước những lời tán tỉnh sáo rỗng trên giấy mực, thứ mà em đã nếm trải đủ phần của mình, và có lẽ càng thấm thía hơn bởi hoàn cảnh đặc biệt khiến chúng trở nên vô nghĩa), mong anh hãy quên điều ấy đi để chúng ta trở thành bạn bè, và chịu khó dạy cho em những điều anh biết rành mạch hơn em về nghệ thuật lẫn bản chất con người, đồng thời ban cho em sự đồng cảm trong khoảng thời gian ấy. Em là một kẻ cuồng nhiệt tôn sùng các anh hùng và đã ngưỡng mộ thơ ca của anh từ nhiều năm nay, nên việc cảm nhận được rằng anh thích viết thư cho em và thích nhận thư từ em là một niềm vui và niềm tự hào, như em chắc chắn đã từng nói với anh; và rồi những bức thư của anh lại không giống như những bức thư khác, điều mà em không được phép nhắc lại với anh một lần nào nữa. Hơn nữa, anh đã tác động đến em theo một cách mà chẳng ai khác làm được. Chẳng hạn chỉ qua hai ba lời nửa vời, anh đã khiến em nhìn thấy con người anh, trong khi những người khác từng diễn những bài diễn văn dài dòng về cùng một chủ đề mà chẳng mang lại chút hiệu quả nào. Em đã khiến tất cả mọi người trong ngôi nhà này ngạc nhiên khi đồng ý cho anh đến gặp. Rồi khi anh đến, anh chẳng hề rời đi nữa. Ý em là em luôn có cảm giác về sự hiện diện của anh bên mình. Vâng... và để minh chứng rằng cảm giác ấy hoàn toàn vô tư lự, không hề vướng bận chút dự cảm xa xôi nào về những chuyện đã xảy ra, sáng hôm sau, trong một khoảnh khắc vô thức, em đã nói với tía rằng... 'Thật là vô cùng kỳ lạ khi hình bóng của Mr. Browning cứ ám ảnh con mãi — con đoán chắc là do bản thân ít có dịp tiếp xúc với người lạ, phần nào là thế — nhưng nó cứ bám riết lấy con... đúng là một sự tra tấn.' Nghe vậy, người mỉm cười và bảo rằng 'dùng từ như thế là không biết ơn người bạn của con chút nào.' Khi bức thư tới....

Anh có biết rằng suốt quãng thời gian ấy em đã rất sợ anh không? Sợ theo cách thế này đây. Em có cảm giác như anh nắm giữ một thứ quyền năng đối với em và có ý định sử dụng nó, và rằng em không thể thở hay cất lời nào khác biệt mấy so với những gì anh muốn ép em phải thưa. Còn về suy nghĩ của mình, chẳng hiểu sao trong đầu em cứ đinh ninh rằng anh đọc chúng hệt như cách anh đọc báo vậy — săm soi chúng, rồi ghim chặt chúng xuống trong lúc chúng đang oằn mình quằn quại dưới những chiếc kim dài chuyên để ghim côn trùng của anh — à mà, anh có nhớ đến ngành côn trùng học trong toàn bộ chuyện đó không?

Thế nhưng quyền năng ấy đã thực sự được trút lên người em — và em chưa từng mảy may hoài nghi chuyện anh đã hiểu lầm chính tâm tư của mình, bởi ngay cả những người mạnh mẽ nhất trong chúng ta đôi khi vẫn có những điểm yếu ngoại lệ. Khi ngẫm nghĩ lại sự kỳ diệu ấy dưới mọi góc độ, em đã đi đến điều mà chính ngày hôm qua anh đã thừa nhận... vâng, em đã nhận ra điều đó từ rất sớm... rằng anh đã bước chân đến đây với ý định thử yêu bất cứ ai mà anh tìm gặp... và thêm nữa, những gì em từng nói về việc phóng đại mức độ quan trọng của em đối với anh, lại chính là thứ đã thúc đẩy anh càng thêm quả quyết chứng minh dự cảm của chính mình trước dự cảm của em. Chà — và nếu như vế sau ấy có đúng đi một chút đi chăng nữa... thì tại sao bây giờ em phải buồn... và tại sao anh lại có thể mảy may tưởng tượng rằng vế đầu có thể khiến em phiền lòng cơ chứ. Ban đầu và khi em chưa tin rằng anh thực sự yêu em, khi em nghĩ rằng anh đang tự lừa dối chính mình, thì lúc ấy, mọi chuyện lại khác. Nhưng giờ đây... giờ đây... khi em đã nhìn thấy và tin tưởng vào tình cảm sâu sắc anh dành cho mình, anh có nghĩ rằng bất kỳ nguyên nhân nào trên đời này (ngoại trừ lý do làm suy giảm nó) lại có thể khiến nó vơi đi niềm vui mang lại cho em không? Ý em là xét về phần bản thân em. Giờ đây, nếu có lúc nào anh tưởng tượng rằng em kiêu hãnh vì tình yêu anh dành cho cho mình, thì hãy nhớ rằng anh đã oan uổng cho em đấy. Nếu nó kém phần thiết tha hơn, và kém phần cao cả hơn so với em, có lẽ em đã kiêu hãnh thật rồi. Thế nhưng trước mặt Chúa và trước mặt anh, em dám khẳng định rằng trong mọi sự kiện của cuộc đời em, kể cả những nỗi bất hạnh, chưa có điều gì khiến em cảm thấy nhỏ bé, khiêm nhường như tình yêu của anh. Dù nó đúng hay sai đi nữa, nhưng sự thật là thế, và em xin tỏ bày cùng anh. Tình yêu của anh đối với em tựa như tình yêu chính Chúa Trời, thứ tình yêu khiến những kẻ đón nhận nó đều phải quỳ rạp xuống.

Tại sao lại phải viết tất cả những điều này, chính em cũng chẳng biết nữa — nhưng ngày hôm qua anh đã khơi gợi trong em mạch suy tưởng ngược dòng ấy, thứ mà em vẫn thường hay tựa vào với tất cả sự lưu luyến, và vì một lần này, khi anh bắt em phải cầm bút viết ngay, nên em đã viết theo đúng dòng suy nghĩ đang tuôn trào ấy.

Anh hãy nói xem sức khỏe mình thế nào nhé, người yêu dấu — và đừng quá bận tâm về vở kịch 'A Soul's Tragedy' ấy, cuốn mà em ước gì mình đang giữ ở đây cùng với 'Luria', bởi nếu thế, ít nhất trong một tháng trời anh đừng có hòng trông thấy nó. Hãy chăm chỉ tập thể dục và giữ gìn sức khỏe — và hãy nhớ rằng em còn phải trông chờ bao nhiêu bức thư trước ngày thứ Bảy nữa đấy. Nguyện xin Chúa ban phước lành cho anh. Anh có muốn nghe em thốt lên rằng

Em không thể yêu anh ít hơn...?

Đó là một câu nói đầy mơ hồ. Và rằng

Em không thể yêu anh nhiều hơn

cũng mơ hồ nốt, vì những lý do mà em có thể giãi bày. Dù nhiều hay ít, thực lòng em vẫn yêu anh, nhưng nghe vẫn chẳng xuôi tai chút nào phải không anh? Em thừa biết đáng lẽ phải diễn đạt thế nào cho phải phép, và em sẽ gửi gắm điều đó vào trong 'con dấu' cùng 'tờ giấy' bên cạnh vô vàn những lời lẽ không thể diễn tả bằng lời khác.

Anh yêu dấu ơi, xin đừng đến St. Petersburg. Đừng mảy may nghĩ đến chuyện đó, vì sợ rằng lỡ nó thành sự thật rồi anh lại đi mất, và trong lúc anh đang bận giúp đỡ những người Do Thái và dạy dỗ Sa hoàng Nicholas, thì khi ấy (trong trường hợp đó) cái cô Ba của anh sẽ ra sao đây?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.