Thứ Năm, Buổi sáng.
[Dấu bưu điện, ngày 19 tháng 2 năm 1846.]
Ba ngọt ngào, tuyệt vời và thân yêu nhất của anh, anh đã yêu em ít hơn, ít hơn nhiều rồi đấy, và tôn thờ em nhiều hơn, nhiều hơn biết bao nhiêu khi anh được gặp em, được nghĩ về em—anh là của em cũng như những đóa hoa kia; và em có thể ngắt những bông hoa ấy ra từng mảnh hoặc cài chúng trước ngực; không phải vì giờ đây em ban cho anh biết bao ơn phúc mà có một ngày, nếu muốn, em không thể làm thế—em sẽ ngăn anh lại ở đây thôi; nhưng đó là sự thật và anh sống trong sự thật ấy.
Anh hoàn toàn khỏe mạnh; thực ra, sáng nay, mọi người bảo rằng anh khỏe hơn hẳn, và anh định sẽ cứ giữ sức khỏe thế này nếu có thể.
Khi về đến nhà tối qua, anh tìm thấy bức thư này—và anh đã nhận lời, để có thể nói rằng mình cũng biết giữ một cuộc hẹn, nếu muốn, tại Harley Street—qua đó ngầm ám chỉ rằng có những lý do khác đưa anh đến khu vực ấy chứ không chỉ vì một lý do duy nhất—nhưng anh sẽ hoặc là không đến đó, hoặc chỉ ghé qua tối đa một tiếng đồng hồ. Anh cũng tìm thấy một bức thư đề tựa "Hết sức riêng tư và bảo mật"—thế là nó đi thẳng từ miệng tôi vào tim tôi—vui vẻ đề nghị anh vài ngày nữa hãy lên đường đi St. Petersburg, làm thư ký cho một ai đó đang tới đó trong một "sứ mệnh nhân đạo"—cảm ơn đời nhiều lắm nhé!
Em có nghe chuyện anh gặp một người ở cửa mà anh đoán là một trong số những người anh em của em không?
Có một điều trong thư của em làm anh phiền lòng—anh sẽ nói cho em biết, đó là những lời ca tụng dành cho những bức thư của anh. Này nhé, chúng có một ưu điểm—nói theo ngôn ngữ huyền bí—đó là chẳng có ưu điểm nào cả. Nếu anh bắt gặp chính mình đang cố viết sao cho thật hay, thật sinh động, v.v. và v.v., vâng, nếu anh nhận thức được rằng trong thâm tâm mình đã viết được như vậy, thì mọi chuyện coi như chấm hết! Vâng, chấm hết! Khi ấy anh sẽ tôn trọng em một cách quá mức, dành sự tri ân đúng mực cho thiên tài của em, triệu tập sự tập trung cần thiết,—có khối thứ như thế ấy chứ! Nhưng thứ cảm xúc khi anh viết cho em, mà chẳng hề hay biết rằng mình đang viết,—với gương mặt, bờ môi, mái tóc và đôi mắt của em ở ngay trước mặt, chạm vào anh, khi biết rằng mọi thứ đều đúng như anh nói, và bù đắp những câu chữ còn thiếu sót từ chính trực giác của em—điều đó sẽ biến mất—và cái gì sẽ thay thế nó đây? "Nào chúng ta hãy ăn uống đi vì ngày mai chúng ta viết thư cho Ambleside." Không, không đâu tình yêu ạ, mọi chuyện không bao giờ như thế, cũng chẳng bao giờ nên như thế nếu—thậm chí giả như, dẫu vẫn duy trì mối quan hệ gắn bó ấy, cùng với sự vô tư lự, mà cách nào đó, không tốn chút công sức nào trên đời, vẫn đạt được lối viết sinh động rồi triết lý và đủ thứ tuỳ em muốn—vì anh sẽ là—sẽ là, vượt trội hơn cả những tác phẩm và lời nói của anh với một kho tàng vô tận vượt xa những gì anh đưa vào tuần hoàn tiện lợi, dù là trong những lời hay ho đáng nhớ, hay những đoạn văn hay ho đáng trích dẫn. Còn lại, anh vốn định nói với em từ trước, rằng em thường làm anh "lạc vào mê cung" khi em chỉ ra cụ thể những bức thư nào đó của anh—rằng "bức này tử tế" v.v. Anh biết đấy, có lúc anh dường như buông xuôi mọi chuyện trong tuyệt vọng, anh lấy giấy ra và ngồi thừ người nghĩ về em, rồi chúc phúc cho em bằng cả trái tim mình và sau đó bắt đầu: "Hôm nay trời đẹp làm sao?" Anh nhớ rõ mình đã làm điều đó nhiều lần—nhưng chiều ngược lại thì hoàn toàn không đúng, rằng (khi diễn đạt có lẽ trôi chảy hơn theo chuyển động của tâm trí) cảm xúc sẽ ít đi, ồ không! Mà là ý nghĩ cụ thể lúc ấy không còn nhận thấy sự bất cập của ngôn từ, như trong trường hợp kia.
Bây giờ anh sẽ dừng lại—để viết tiếp ở chỗ khác—vì anh vẫn luôn ở bên em, người yêu dấu, người yêu dấu nhất! Giờ thì em sẽ viết thư chứ? Và đi bộ thật nhiều, và ngủ nhiều hơn? Chúc phúc cho em, người anh yêu dấu—mãi mãi—
Của riêng em,