DELIVERED AT THE BANQUET, IN CHICAGO, GIVEN BY THE ARMY OF THE TENNESSEE TO THEIR FIRST COMMANDER, GENERAL U. S. GRANT, NOVEMBER, 1879

Lời chúc mừng thứ mười lăm là: “Những đứa trẻ.—Vì chúng an ủi chúng ta trong nỗi buồn, xin chớ quên chúng trong niềm vui ngày hội.”

Tôi thích điều đó. Không phải tất cả chúng ta đều có diễm phúc làm phụ nữ. Không phải tất cả chúng ta đều từng làm tướng lĩnh, thi sĩ hay chính khách; nhưng khi lời chúc hướng đến những đứa trẻ, chúng ta đều đứng trên cùng một mẫu số chung. Thật là một điều hổ thẹn khi suốt một ngàn năm qua, những bữa tiệc trên thế gian này đã hoàn toàn phớt lờ em bé, cứ như thể chúng chẳng mảy may có trọng lượng gì. Nếu quý vị chịu dừng lại và suy ngẫm một phút—nếu quý vị ngược lại thời gian năm mươi hay một trăm năm về trước, trở về những năm tháng đầu đời của hôn nhân và ngắm nhìn lại đứa con đầu lòng của mình—quý vị sẽ nhớ ra rằng nó có sức nặng đáng kể, thậm chí còn dư dả là đằng khác. Hỡi các cựu chiến binh, hẳn các anh đều biết rằng khi sinh linh bé bỏng ấy đặt chân đến "tổng hành dinh" gia đình, các anh buộc phải nộp đơn xin từ chức. Nó hoàn toàn nắm quyền thống soái. Các anh trở thành kẻ ăn kẻ ở, một tên lính hầu cận đúng nghĩa của nó, và còn phải luôn sẵn sàng chầu chực xung quanh nữa. Nó không phải là một vị tướng biết châm chước cho thời gian, khoảng cách, thời tiết hay bất cứ điều gì khác. Các anh phải tuân lệnh nó dù việc đó có khả thi hay không. Và trong cẩm nang chiến thuật của nó chỉ có duy nhất một kiểu hành quân, đó là bước điệu kép. Nó đối xử với các anh bằng đủ mọi thói xấc láo và bất kính, thế mà những kẻ dũng cảm nhất trong số các anh cũng chẳng dám hó hé nửa lời. Các anh có thể hiên ngang đối mặt với bão đạn chiến trường tại Donelson hay Vicksburg, sẵn sàng ăn miếng trả miếng; nhưng khi nó cào cấu chòm râu, giật tóc và vặn vẹo mũi các anh, thì các anh đành ngậm bồ hòn làm ngọt. Khi tiếng sấm sét chiến tranh vang dội bên tai, các anh hiên ngang tiến về phía trận địa với bước chân vững chãi; thế nhưng khi nó trút giã nỗi kinh hoàng bằng tiếng thét xung trận của nó, các anh lại cắm cổ tháo chạy theo hướng ngược lại, và mừng quýnh vì vớ được cơ hội ấy. Khi nó đòi si rô trị ho, liệu các anh có dám lèm bèm vài câu rằng việc phục dịch đó không xứng tầm với một sĩ quan và một quý ông không? Không hề. Các anh vùng dậy và đi lấy ngay lập tức. Khi nó đòi bình sữa mà sữa chưa kịp ấm, các anh có dám cãi lại không? Đâu có chuyện đó. Các anh tự thân vận động và hâm ấm nó lên. Các anh thậm chí còn hạ mình đến mức nếm thử thứ chất lỏng ấm áp, nhạt nhẽo ấy để kiểm tra xem đã vừa vặn chưa—ba phần nước một phần sữa, thêm chút đường để dịu cơn đau bụng, và một giọt bạc hà để dứt cơn nấc cụt muôn thuở ấy. Vị của thứ nước đó tôi vẫn còn nếm thấy tận bây giờ. Và biết bao điều các anh đã vỡ vạc ra trên chặng đường ấy! Những đôi uyên ương đa sầu đa cảm vẫn còn tin vào câu nói cổ điển đẹp đẽ rằng khi đứa trẻ mỉm cười trong giấc ngủ, ấy là vì các thiên thần đang thì thầm với nó. Nghe thì rất hay nhưng quá sức hão huyền—thực ra chỉ là đầy hơi trong bụng thôi, thưa các bạn. Nếu đứa bé muốn đi dạo vào khung giờ quen thuộc của nó lúc hai giờ sáng, liệu các anh có ngay lập tức tung chăn ngồi dậy và thốt lên—kèm theo một câu lầm bầm trong đầu đủ sức làm hỏng cả một cuốn sách trường Chúa nhật—rằng đó cũng chính là điều mà các anh đang định đề xuất hay sao? Ồ! Các anh đã được rèn luyện kỷ luật rất tốt, và khi các anh dạo bước dật dờ quanh phòng trong bộ quân phục ở nhà, các anh không chỉ bập bẹ những lời trẻ con kém oai vệ mà còn cất cao giọng ca hùng hồn của người lính để hát ru nữa chứ!—chẳng hạn như bài "Ru hời ru hỡi trên ngọn cây cao". Thật là một cảnh tượng ngoạn mục làm sao đối với cả một Binh đoàn Tennessee! Và cũng thật là một sự tra tấn khủng khiếp đối với hàng xóm láng giềng; bởi vì đâu phải ai trong bán kính một dặm cũng thích nghe nhạc quân đội vào lúc ba giờ sáng. Và khi các anh đã duy trì trò này suốt hai, ba tiếng đồng hồ, còn cái đầu nhỏ nhắn bọc nhung của nó lại cho thấy chẳng có gì làm nó thỏa mãn ngoài vận động và tiếng ồn, thì các anh làm gì? Các anh cứ thế chịu trận cho đến khi ngã quỵ nơi chiến hào cuối cùng. Ý nghĩ cho rằng một đứa trẻ chẳng có trọng lượng gì sất! Chà, chỉ một đứa bé thôi đã đủ lấp đầy cả một ngôi nhà và khoảng sân trước rồi. Một đứa trẻ có thể đẻ ra nhiều thứ việc hơn cả cái Bộ Nội vụ của các anh gánh vác nổi. Nó đầy tinh thần xông pha, không tài nào chế ngự nổi, và ngập tràn những hành vi vô pháp vô thiên. Các anh muốn làm gì thì làm, đừng hòng bắt nó ở yên trong khu dành riêng. Gánh nặng trong ngày của một đứa trẻ thế là đã quá đủ. Chừng nào các anh còn tỉnh táo, đừng bao giờ dại dột cầu nguyện cho sinh được đôi sinh sinh. Cặp song sinh chẳng khác nào một cuộc bạo loạn thường trực. Và thực tế chẳng có mấy khác biệt giữa ba đứa trẻ sinh ba với một cuộc nổi loạn cả.

Đúng vậy, đã đến lúc một người chủ xị buổi tiệc phải nhìn nhận đúng tầm quan trọng của những đứa trẻ. Hãy nghĩ xem điều gì đang chờ đón thế hệ mầm non hiện tại! Năm mươi năm nữa, thiết tưởng tất cả chúng ta đều đã khuất núi, và khi ấy lá cờ này, nếu nó vẫn trường tồn (và hãy hy vọng là như vậy), sẽ tung bay trên một nước Cộng hòa có quy mô lên đến 200.000.000 sinh linh, theo đúng quy luật gia tăng dân số ổn định của chúng ta. Con thuyền nhà nước hiện tại của chúng ta sẽ phình lớn thành một cõi leviathan chính trị—một con tàu khổng lồ Great Eastern. Những đứa trẻ đang nằm nôi ngày nay lúc đó sẽ đứng trên boong tàu. Hãy huấn luyện chúng cho thật tốt, bởi vì chúng ta sắp trao lại cho chúng một trọng trách vô cùng lớn lao. Trong số ba, bốn triệu chiếc nôi đang kẽo kẹt đung đưa trên khắp mảnh đất này, có những chiếc mà quốc gia này sẽ gìn giữ như những vật thiêng liêng qua nhiều thế hệ, giá như chúng ta biết được đó là những chiếc nào. Trong một chiếc nôi nọ, vị đô đốc Farragut vĩ đại tương lai của một cõi vô thức đang mọc chiếc răng sữa đầu tiên vào lúc này—thật đáng ngẫm làm sao!—đồng thời cũng đang buông ra hàng loạt những lời nguyền rủa hết sức nghiêm túc, không thốt nên lời nhưng hoàn toàn chính đáng vì cái vụ mọc răng ấy. Trong chiếc nôi kia, một nhà thiên văn học lừng danh tương lai đang chớp mắt nhìn Dải Ngân Hà lấp lánh với vẻ thờ thẫn, dửng dưng—tội nghiệp chú nhóc tì!—và tự hỏi không biết mụ vú em mà người ta hay nhắc tới đã biến đi đâu mất rồi. Trong một chiếc nôi khác, vị sử gia vĩ đại tương lai đang nằm đó—và chắc chắn sẽ tiếp tục "nói phét" cho đến khi sứ mệnh trần thế của ông kết thúc. Trong một chiếc nôi khác nữa, vị Tổng thống tương lai đang bận tâm với một vấn đề quốc gia vô cùng nhức nhối: không hiểu vì sao mớ tóc tai của mình lại rụng sạch nhanh đến thế; và trong một loạt những chiếc nôi hùng vĩ khác hiện có khoảng 60.000 kẻ đang mọc sừng tìm kiếm chức tước trong tương lai, đang chuẩn bị sẵn sàng để mang lại cho ông cơ hội gặm nhấm lại cái nan đề muôn thuở ấy một lần nữa. Và ở thêm một chiếc nôi cuối cùng nào đó, đâu đó dưới bóng cờ, vị tổng tư lệnh tối cao tương lai lừng lẫy của các lực lượng vũ trang Mỹ đang thảnh thơi đến mức chẳng mảy bận tâm đến những vinh quang và trách nhiệm lớn lao sắp tới, đến nỗi ngay lúc này đây, ông đang dồn toàn bộ tư duy chiến lược của mình vào việc tìm cách làm sao nhét được ngón chân cái vào miệng—một thành tích mà, không có ý mạo phạm gì, vị khách quý của buổi tối ngày hôm nay đã từng dồn toàn lực vào đó cách đây khoảng năm mươi sáu năm về trước; và nếu đứa trẻ là hình ảnh phản chiếu của người lớn, thì hẳn có rất ít kẻ hoài nghi rằng ông đã thành công rực rỡ.