Bài phát biểu tại bữa tiệc tối thứ Tư, ngày 20 tháng 5 năm 1908, của Hiệp hội Những người Bán sách Châu Mỹ, quy tụ phần lớn các nhà phát hành sách hàng đầu nước Mỹ, tổ chức tại trụ sở của Hiệp hội Aldine, New York.

Cuộc hội họp thường niên này của những người bán sách từ khắp nước Mỹ thoạt nhìn là để ăn uống, nhưng thực chất là để bàn chuyện làm ăn; thế nên tôi được yêu cầu phải nói chuyện chuyên môn. Tôi được yêu cầu phải bày tỏ món nợ ân tình mà tôi mang ơn các vị quý ông đây, vì đã giúp tôi có phương tiện kiếm sống. Trong hơn bốn mươi năm qua, tôi đã kiếm miếng ăn bằng chữ nghĩa, khởi đầu với tác phẩm Những kẻ khờ khạo đi du lịch nước ngoài (The Innocents Abroad), tiếp nối cứ cách độ một năm hoặc hơn bằng Những chặng đường gian lao (Roughing It), Tom Sawyer, Thời đại mạ vàng (Gilded Age), v.v. Trong ba mươi sáu năm, sách của tôi được bán qua hình thức đặt trước. Các vị không quan tâm đến những năm tháng đó, mà chỉ chú ý đến bốn năm vừa qua mà thôi. Số sách đã chuyển sang tay các nhà xuất bản hiện tại của tôi vào đầu năm 1900, và từ đó các vị trở thành những người cung cấp cơm áo gạo tiền cho tôi. Thiết tưởng tôi có thể nói, mà không hề nịnh hót các vị chút nào, rằng các vị đã đối xử với tôi vô cùng tốt đẹp. "Vô cùng tốt đẹp" không phải là một từ quá phóng đại, bởi vì số liệu thống kê chính thức cho thấy chỉ trong bốn năm, các vị đã bán được số lượng sách cổ kính của tôi nhiều gấp đôi so với điều khoản hợp đồng giữa tôi và nhà xuất bản buộc các vị và họ phải bán trong vòng năm năm. Đến nỗi phiền muộn thay, các vị hẳn đều biết rằng thường thì, quá thường xuyên là đằng khác, khi một cuốn sách đạt độ tuổi năm hay mười năm, lượng tiêu thụ hàng năm của nó sẽ tụt xuống chỉ còn hai hay ba trăm bản, và sau khi cộng thêm mười hay hai mươi năm nữa thì ngưng bán hẳn. Thế nhưng các vị vẫn bán được hàng ngàn cuốn sách cũ mèm mốc meo của tôi mỗi năm—trong đó cuốn "trẻ" nhất cũng đã từ mười lăm đến hai mươi bảy tuổi, còn cuốn "già" nhất thì đã lên tới ba mươi lăm và bốn mươi năm.

Theo các điều khoản trong hợp đồng, nhà xuất bản của tôi phải thanh toán cho tôi tiền bản quyền của 50.000 bản mỗi năm trong vòng năm năm, và phải trả tiền cho tôi dù họ có bán được chúng hay không. Chính tại thời điểm này, sự hiện diện của các vị quý ông mới phát huy tác dụng, bởi vì nhiệm vụ của các vị là tống khứ cho bằng hết 250.000 cuốn sách ra công chúng trong vòng năm năm nếu có thể. Các vị đã thành công chứ? Vâng, các vị đã thành công—thậm chí còn vượt mức. Bởi vì chỉ trong bốn năm, khi vẫn còn dư một năm nữa, các vị đã bán hết sạch 250.000 cuốn sách đó, và tẩu tán thêm được 240.000 cuốn nữa.

Doanh số bán hàng của các vị đã tăng lên qua từng năm. Trong năm đầu tiên, các vị bán được 90.328 bản; năm thứ hai, 104.851 bản; năm thứ ba, 133.975 bản; và trong năm thứ tư—chính là năm ngoái—các vị đã bán được 160.000 bản. Tổng cộng trong bốn năm là 500.000 cuốn, chỉ thiếu có 11.000 cuốn nữa là tròn số.

Riêng đối với cuốn sách lâu đời nhất, Những kẻ khờ khạo đi du lịch nước ngoài (The Innocents Abroad)—nay đã tròn bốn mươi tuổi—các vị đã bán được hơn 46.000 bản trong vòng bốn năm qua; với cuốn Những chặng đường gian lao (Roughing It)—nay hình như đã ba mươi tám tuổi—các vị bán được 40.334 bản; với cuốn Tom Sawyer là 41.000 bản. Cứ thế mà tiếp tục.

Và có một điều khiến tôi vô cùng thỏa mãn: tác phẩm Hồi ức cá nhân về Jeanne d'Arc (Personal Recollections of Joan of Arc) là một cuốn sách nghiêm túc; tôi viết nó vì lòng kính yêu, và chưa từng mong đợi nó sẽ bán chạy, nhưng các vị đã mang lại cho tôi một sự bất ngờ đầy thú vị trong chuyện này. Nằm trong tay các vị, doanh số của nó cứ tăng dần qua mỗi năm. Năm 1904, các vị bán được 1.726 bản; năm 1905 là 2.445 bản; năm 1906 là 5.381 bản; và năm ngoái là 6.574 bản.