Cùng với ông Howells, Edward Everett Hale, Thomas Nelson Page và một số tác giả khác, ông Clemens đã ra điều trần trước ủy ban vào ngày 6 tháng 12 năm 1906. Dự thảo Luật Bản quyền mới đề xuất kéo dài thời hạn bản quyền tác giả đến hết đời tác giả và thêm năm mươi năm sau đó, đồng thời áp dụng cho cả giới họa sĩ, nhạc sĩ và các đối tượng khác, nhưng phần lớn thời gian phát biểu thuộc về các nhà văn. F. D. Millet thay mặt giới họa sĩ đưa ra ý kiến, còn John Philip Sousa đại diện cho giới nhạc sĩ.

Ông Clemens là diễn giả cuối cùng trong ngày và cũng là nhân vật chính của buổi điều trần. Bài phát biểu của ông vừa có những khoảng trầm nghiêm túc tạo ấn tượng mạnh mẽ, lại vừa có những đoạn hài hước khiến các Thượng nghị sĩ và Hạ nghị sĩ phải bật cười nghiêng ngả.

Tôi đã đọc dự luật này. Ít nhất là tôi đã đọc những phần mà tôi có thể hiểu được. Chẳng ai ngoại trừ một lập pháp viên sành sỏi mới có thể đọc và hiểu thấu đáo dự luật này, mà tôi thì đâu phải nhà lập pháp chuyên nghiệp.

Tôi đặc biệt quan tâm đến phần dự luật có liên quan trực tiếp đến cái nghề của mình. Tôi rất thích việc kéo dài thời hạn bản quyền đến hết đời tác giả cộng thêm năm mươi năm nữa. Tôi nghĩ điều đó đủ làm hài lòng bất kỳ nhà văn hợp lẽ nào, vì nó sẽ lo liệu chu toàn cho con cái của ông ta. Còn lũ cháu thì cứ để chúng tự lo lấy thân. Thời hạn đó sẽ bảo đảm cho các con gái tôi, còn sau đó thế nào thì tôi chẳng bận tâm nữa. Lúc ấy tôi đã rời xa cuộc bon chen này từ lâu, chẳng còn dính dáng và cũng chẳng còn tha thiết gì đến nó nữa.

Tôi không hề phản đối việc tất cả các ngành nghề và giới chuyên môn ở Hoa Kỳ đều được dự luật này bảo hộ. Tôi thích điều đó. Ngành nào cũng quan trọng, ngành nào cũng đáng giá, và nếu chúng ta có thể chăm lo cho họ theo Luật Bản quyền thì tôi rất muốn thấy điều đó được thực hiện. Tôi thậm chí còn muốn thấy đưa cả nghề nuôi ngọc trai hay bất kỳ nghề nào khác vào luật nữa cơ.

Tôi biết bản quyền bắt buộc phải có giới hạn, bởi điều đó được quy định trong Hiến pháp Hoa Kỳ — bộ luật đã gạt sang một bên bản Hiến pháp sơ khai hơn mà chúng ta vẫn gọi là Mười Điều Răn. Mười Điều Răn phán rằng quý vị không được tước đoạt thành quả lao động của bất kỳ ai. Tôi không muốn phải dùng đến thứ từ ngữ gay gắt ấy. Những gì Mười Điều Răn thực sự nói là: "Ngươi không được trộm cắp", nhưng tôi đang cố gắng dùng thứ ngôn ngữ lịch thiệp hơn.

Vậy mà luật pháp của Anh và Mỹ lại tước đoạt nó, lại lựa chọn đúng một tầng lớp duy nhất để áp đặt: những người sáng tạo ra nền văn học nước nhà. Người ta luôn hoa mỹ ca ngợi nền văn học quốc gia, luôn tụng ca rằng một nền văn học vĩ đại là điều tuyệt vời, to lớn và mang tầm vóc đài liệt đến nhường nào, thế nhưng ngay giữa lúc hào hứng nhất, họ lại quay ngoắt đi và làm mọi cách để dập tắt nó.

Tôi biết chúng ta phải có một giới hạn, nhưng bốn mươi hai năm thì hạn hẹp quá. Tôi hoàn toàn không thể hiểu nổi tại sao lại phải giới hạn quyền sở hữu đối với sản phẩm do lao động của một người tạo ra. Quyền sở hữu bất động sản đâu có bị giới hạn như thế.

Bác sĩ Hale từng gợi ý rằng, điều này chẳng khác nào một người sau khi phát hiện ra mỏ than và khai thác nó suốt bốn mươi hai năm, thì Chính phủ lại nhảy vào và tước đoạt mất mỏ than đó.

Cái cớ ở đây là gì? Người ta bảo rằng tác giả viết ra cuốn sách đó đã hưởng lợi từ nó đủ lâu rồi, và vì thế Chính phủ lấy đi phần lợi nhuận vốn không thuộc về mình để rộng lượng ban phát cho 88 triệu dân. Nhưng thực tế đâu có diễn ra như vậy! Chính phủ chỉ tước đoạt tài sản của tác giả, cướp đi miếng ăn của con cái họ, rồi dâng cho nhà xuất bản lợi nhuận gấp đôi. Nhà xuất bản cứ thế tiếp tục in sách, và bất kỳ kẻ đồng phạm nào muốn tham gia vào thương vụ này cũng đều nhảy vào, rồi gia đình họ sống trong nhung lụa hết đời này sang đời khác.

Và họ cứ tiếp tục hưởng thụ những khoản lợi lộc bất chính đó từ thế hệ này sang thế hệ khác mãi mãi, bởi các nhà xuất bản có bao giờ chết đâu. Trong vài tuần, vài tháng hoặc vài năm nữa, tôi sẽ mồ yên mả đẹp, hy vọng là dưới một tấm bia mộ. Tôi mong mình sẽ không bị quên hẳn, và chính tôi sẽ bỏ tiền ra mua tấm bia mộ đó cho mình. Nhưng tôi sẽ chẳng còn bận tâm điều gì xảy ra nếu bản quyền của tôi vẫn còn thời hạn năm mươi năm. Bản quyền của tôi mỗi năm tạo ra nguồn thu nhiều hơn mức tôi có thể tiêu xài, nhưng các con tôi thì có thể dùng đến. Tôi thì sao cũng sống được; tôi biết nhiều nghề lắm. Nhưng số tiền đó sẽ dành cho các con gái tôi, những đứa không thể tự bươn chải giỏi như tôi vì tôi đã nuôi dạy chúng thành những tiểu thư khuê nữ — chẳng biết làm gì và cũng chẳng làm nổi việc gì. Tôi hy vọng Quốc hội sẽ rủ lòng thương hại cho chúng, thứ lòng từ thiện mà chúng chưa từng nhận được từ tôi.

Ồ, nếu một người thậm chí chẳng hề điên rồ, mà chỉ là quá hăng hái — hăng hái về việc chống lại nạn diệt chủng chủng tộc — đến gặp tôi và cố thuyết phục tôi dùng ảnh hưởng chính trị và giáo hội to lớn của mình để Quốc hội thông qua một dự luật giới hạn mỗi người mẹ chỉ được sinh tối đa hai mươi hai đứa con, thì tôi sẽ tìm cách khuyên ông ta bình tĩnh lại. Tôi sẽ phân tích cho ông ta hiểu. Tôi sẽ bảo với ông ta rằng: "Hãy kệ nó đi. Cứ để yên đó rồi đâu sẽ vào đấy. Ở Hoa Kỳ mỗi năm chỉ có đúng một cặp vợ chồng đạt đến con số kỷ lục đó thôi. Nếu họ đã đạt đến mức đó thì cứ để họ tiếp tục. Hãy cho họ tất cả sự tự do họ muốn. Giới hạn gia đình đó ở con số hai mươi hai đứa con, ông chỉ đang chuốc lấy sự phiền ngoái và bất hạnh cho đúng một gia đình mỗi năm trong một quốc gia 88 triệu dân, điều đó hoàn toàn không đáng."

Đối với bản quyền cũng hoàn toàn tương tự. Mỗi năm chỉ có đúng một tác giả viết ra được một cuốn sách có thể sống thọ hơn thời hạn bốn mươi hai năm; chỉ có thế thôi. Đất nước này không thể sản sinh ra nổi hai tác giả mỗi năm làm được điều đó; đó là chuyện hiển nhiên không thể. Tất cả những gì mà thời hạn bản quyền ngắn ngủi làm được là cướp đi miếng ăn từ miệng con cái của đúng một tác giả mỗi năm đó.

Nhiều năm trước, khi ra điều trần trước một ủy ban của Thượng viện Anh, tôi từng đưa ra một thống kê rằng từ sau Tuyên ngôn Độc lập, đất nước chúng ta đã xuất bản 220.000 đầu sách. Tất cả chúng đều đã biến mất. Chúng đều đã chết yểu trước khi tròn mười tuổi. Chỉ có một trên 1000 cuốn sách là có thể sống qua thời hạn bốn mươi hai năm. Vậy thì tại sao lại phải đặt ra giới hạn làm gì? Chi bằng quý vị cứ đặt giới hạn mỗi gia đình chỉ được có hai mươi hai đứa con cho xong.

Nếu quý vị điểm lại những người Mỹ ở thế kỷ 19 từng viết ra những tác phẩm sống sót qua bốn mươi hai năm, quý vị sẽ phải bắt đầu với Cooper; rồi tiếp đến là Washington Irving, Harriet Beecher Stowe, Edgar Allan Poe, và tới đó quý vị sẽ phải dừng lại chờ đợi rất lâu. Rồi quý vị mới tới Emerson, và lại phải đứng khựng lại nhìn quanh tìm kiếm tiếp. Quý vị tìm thấy Howells và T. B. Aldrich, rồi sau đó danh sách bắt đầu thưa thớt dần, và quý vị sẽ phải tự hỏi liệu mình có thể kể tên nổi hai mươi người ở Hoa Kỳ — trong suốt một thế kỷ — đã viết ra những cuốn sách sống qua thời hạn bốn mươi hai năm hay không. Ôi dạt, quý vị có thể gom tất cả họ lại và xếp ngồi gọn trên một chiếc ghế dài đằng kia kìa [vừa nói vừa chỉ tay]. Bổ sung thêm vợ con của họ nữa thì cũng chỉ ngồi vừa thêm hai hoặc ba chiếc ghế nữa mà thôi.

Một trăm người — đó là cái đám đông nhỏ bé, tẹo teo mà miếng ăn của họ bị tước đoạt vì mục đích gì, vì lợi ích của ai cơ chứ? Quý vị dâng mấy cuốn sách ít ỏi này vào tay bọn in lậu và cả những nhà xuất bản hợp pháp, để rồi họ cuỗm mất lợi nhuận lẽ ra phải thuộc về người vợ và những đứa con.

Khi tôi ra điều trần trước ủy ban đó của Thượng viện Anh, chủ tịch ủy ban có hỏi tôi đề xuất thời hạn bao lâu. Tôi trả lời: "Vĩnh viễn." Tôi có thể thấy thái độ bất bình hiện rõ trên mặt ông ta, và ông ta bảo rằng ý tưởng đó thật phi logic, bởi từ lâu người ta đã quy định rằng không thể có thứ gọi là quyền sở hữu đối với tư tưởng. Tôi mới đáp rằng quyền sở hữu tư tưởng đã tồn tại từ trước thời Nữ hoàng Anne; thời đó người ta có quyền bản quyền vĩnh viễn. Ông ta liền bảo: "Một cuốn sách là gì? Một cuốn sách được xây dựng từ nền móng đến mái nhà hoàn toàn dựa trên các tư tưởng, và người ta không thể có quyền sở hữu đối với nó."

Tôi bảo tôi ước gì ông ta có thể chỉ ra bất kỳ loại tài sản nào trên hành tinh này có giá trị bằng tiền mà lại không bắt nguồn từ một hoặc nhiều tư tưởng.

Ông ta bảo đó là bất động sản. Tôi liền đưa ra một trường hợp giả định: một tá người Anh đi du lịch qua Nam Phi và cắm trại ngoài trời; mười một người trong số họ chẳng nhìn ra điều gì cả, họ hoàn toàn mù tịt về mặt trí tuệ. Nhưng có một người trong nhóm hiểu được ý nghĩa của cái bến cảng này và địa thế của vùng đất này. Đối với anh ta, điều đó có nghĩa là một ngày nào đó sẽ có một đường ray xe lửa chạy qua đây, và ngay tại cái bến cảng đó, một thành phố lớn sẽ mọc lên. Đó chính là tư tưởng của anh ta. Và anh ta lại có một tư tưởng khác, đó là mang chai rượu whiskey Scotch cuối cùng và chiếc chăn ngựa cuối cùng của mình đi đổi với vị tù trưởng đầu sỏ của vùng đó để mua một mảnh đất rộng bằng cả bang Pennsylvania.

Đó chính là giá trị của một tư tưởng về cái ngày mà tuyến đường sắt từ Cape đến Cairo sẽ được xây dựng.

Mọi sự cải tạo được áp dụng lên bất động sản đều là kết quả của một tư tưởng trong đầu ai đó. Tòa nhà lâu đài chọc trời là một tư tưởng khác; đường sắt là một tư tưởng khác; điện thoại và tất cả những thứ đó chỉ là những biểu tượng đại diện cho các tư tưởng. Cái chân kiềng đỡ củi, cái chậu giặt đồ, đều là kết quả của một tư tưởng chưa từng tồn tại trước đó.

Cho nên nếu, như quý ông đó đã nói, một cuốn sách hoàn toàn chỉ bao gồm các tư tưởng, thì đó lại chính là luận điểm hùng hình nhất trên đời chứng minh rằng nó là tài sản, và không nên chịu bất kỳ sự giới hạn nào cả. Chúng tôi không đòi hỏi điều đó ngay lúc này. Nhưng năm mươi năm nữa kể từ bây giờ, chúng tôi sẽ đòi hỏi điều đó.

Tôi hy vọng dự luật sẽ được thông qua mà không bị sửa đổi theo hướng có hại nào. Có vẻ như tôi đang quan tâm một cách kỳ lạ đến hàng loạt các ngành nghệ thuật và những thứ mà tôi chẳng có chút dính dáng nào. Đó là một phần trong bản tính rộng lượng, phóng khoáng của tôi; tôi không thể nào làm khác được. Tôi cảm thấy thứ lòng bác ái đối với mọi người giống như một quý ông nọ trở về nhà lúc hai giờ sáng từ câu lạc bộ, trong lòng thấy mãn nguyện với cuộc đời đến thế, hạnh phúc và dễ chịu đến thế, nhưng cái nhà của ông ta cứ đảo qua, đảo lại, đảo hồi xung quanh. Ông ta canh chừng cơ hội, và khi bậc thềm chao đến gần chỗ mình, ông ta nhảy phắt một cái, leo lên và bấu được vào hiên nhà.

Và cái nhà cứ tiếp tục đảo qua, đảo lại, đảo hồi, nhưng ông ta dồn mắt nhìn chằm chằm vào cánh cửa, và khi nó chao về phía mình, ông ta lao đầu qua cửa. Ông ta bò lên cầu thang bằng cả hai tay hai chân, nhưng cái nhà nghiêng ngả đến mức ông ta khó lòng tiến bước, rốt cuộc ông ta cũng lên được đến đỉnh và nhấc chân đặt lên bậc trên cùng. Nhưng chỉ có cái mũi giày móc được vào bậc cầu thang, thế là ông ta lăn lông lốc xuống dưới và dừng khựng lại ở bậc cuối cùng, tay ôm chặt lấy cái cột trụ cầu thang, rồi cất lời:

"Lạy Chúa, xin thương hại cho những thủy thủ tội nghiệp đang ở ngoài biển khơi trong một đêm sóng gió thế này."