Ngày 27 tháng 2 năm 1901, ông Clemens đã xuất hiện trước Ủy ban Hạ viện tại Albany, New York, để ủng hộ dự luật Seymour nhằm hợp pháp hóa phương pháp trị liệu bằng xoa nắn xương khớp (osteopathy).

THƯA ÔNG CHỦ TỊCH VÀ CÁC QUÝ ÔNG,—Tiến sĩ Van Fleet chính là vị đã phác họa nhân phẩm cho tôi. Tôi đã từng nghe người ta bàn tán về nhân phẩm của mình hàng ngàn lần trước khi các ông cất tiếng khóc chào đời, thưa ngài, và họ đã vạch ra biết bao thói hư tật xấu trong đó, vậy mà các ông vẫn chưa gom lại được quá một nửa số ấy.

Tôi đã cảm thấy vô cùng xúc động và đau xót khi người ta mang một phần cơ thể của đứa trẻ lên đây, và chứng minh rằng các ông không thể tháo rời một đứa trẻ ra theo cách đó. Những cái tên mới kỳ lạ làm sao cho những căn bệnh ấy! Nó khiến tôi đâm ra ghen tị với kẻ nào mắc trọn tất cả các chứng bệnh đó. Bản thân tôi đã từng mang trong mình không ít bệnh tật, và tôi biết ơn vì tất cả những gì mình đã trải qua.

Một trong các quý ông vừa nhắc đến sự hiểu biết về một phương pháp nào đó ở Thụy Điển, một liệu pháp mà tôi từng thử qua. Thiết nghĩ, đó cũng là một dạng tương tự. Dường như chẳng có mấy khác biệt giữa chúng. Tôi đã có một năm rưỡi ở Luân Đôn và Thụy Điển, nằm dưới sự chăm sóc của người đàn ông vĩ đại ấy, cụ Kildren.

Tôi không thể gọi ông ấy là bác sĩ, bởi ông không có thẩm quyền để cấp giấy chứng nhận nếu có bệnh nhân nào bất ngờ qua đời, nhưng may mắn là họ chẳng bao giờ chết cả.

Nhà nước sừng sững như một pháo đài Gibraltar hùng vĩ được khoác lên mình quyền lực tối thượng. Nhà nước đứng giữa tôi và cơ thể tôi, rồi phán định tôi phải thuê loại bác sĩ nào. Thế nhưng, khi tâm hồn tôi đau ốm, Nhà nước lại rộng tay ban cho tôi quyền tự do tâm linh tuyệt đối. Xét cho cùng, thật là phi lý khi Nhà nước lại đi chệch khỏi chính sách lớn lao ấy – tức là sức khỏe của tâm hồn – để rồi xoay chiều và nắm giữ lập trường ngược lại trong một vấn đề ít hệ trọng hơn nhiều, đó là sức khỏe của thể xác.

Những điều khoản hạn chế trong dự luật Bell sẽ đẩy những người hành nghề xoa nắn xương khớp ra khỏi tiểu bang. Ồ, lạy Chúa! khi các ông xua đuổi ai đó rời khỏi tiểu bang, các ông đang tái tạo lại đúng cái hoàn cảnh từng diễn ra trong Vườn Địa Đàng.

Người ta luôn khao khát những thứ mình không thể có được. Ban đầu tôi chẳng bận tâm mấy đến các bác sĩ xoa nắn xương khớp, nhưng ngay khi biết họ sắp bị trục xuất, tôiâm thầm cảm thấy bất an, và giờ đây đến ban đêm tôi cũng chẳng tài nào chợp mắt nổi.

Tôi thấu hiểu cảm giác của A-đam trong Vườn Địa Đàng đối với trái táo bị cấm. A-đam vốn dĩ nào có thèm khát trái táo cho đến khi nhận ra mình không thể chạm tay vào nó, y hệt như việc tôi sẽ khao khát phương pháp xoa nắn xương khớp ngay khi biết mình không được phép sử dụng nó vậy.

Cơ thể này là tài sản của ai? Chắc chắn là của tôi rồi. Tôi xem nó là như vậy. Nếu tôi đem thân thể mình ra thí nghiệm, thì ai phải chịu trách nhiệm? Là tôi, chứ không phải Nhà nước. Nếu tôi lựa chọn một cách dại dột, liệu Nhà nước có lăn ra chết không? Ồ không hề.

Tôi từng là đối tượng thí nghiệm của mẹ tôi. Bà là một người khôn ngoan. Bà tiến hành các cuộc thí nghiệm một cách thận trọng. Bà không chọn đại bất kỳ đứa trẻ nào trong bầy. Không, bà chọn lựa rất kỹ càng. Bà chọn đứa nào mà gia đình có thể hy sinh được, chứ những đứa khác thì không thể. Tôi chính là đứa con cưng được lựa chọn trong bầy; thế nên tôi đành phải gánh chịu tất cả mọi cuộc thí nghiệm.

Vào năm 1844, Kneipp đã làm sục sôi cả thế giới với kỳ tích chữa bệnh bằng nước lạnh. Mẹ tôi rất muốn thử, nhưng sau khi suy đi tính lại, bà đã quyết định dùng tôi làm vật thí nghiệm. Một xô nước đá được dội thẳng lên người tôi để kiểm tra hiệu quả. Sau đó, tôi được chà xát bằng vải nỉ, một tấm vải lớn được nhúng đẵm nước lạnh được quấn quanh người, rồi tôi được đưa lên giường nằm. Tôi đổ mồ hôi nhiều đến nỗi mẹ tôi phải nhét cả một chiếc phao cứu sinh lên giường nằm cùng tôi.

Nhưng phương pháp này chỉ mang lại hiệu quả về mặt tâm linh cho tôi, mà tôi thì lại chẳng màng điều đó. Khi người ta tháo tấm vải ra, nó đã ngả sang màu vàng bởi những chất thải ra từ lương tâm tôi, từ sự rỉ mả của tội lỗi. Nó đã gột rửa tâm hồn tôi, và điều đó vẫn còn lưu giữ cho đến tận ngày nay.

Tôi đã từng thử nghiệm cả phương pháp xoa nắn xương khớp lẫn y khoa truyền thống. Tôi đánh liều thử lại phương pháp sau vì muốn ôn lại chút kỷ niệm xưa, bởi hồi còn bé, những phương pháp tân tiến của mẹ đã ba lần đẩy tôi đến sát cửa tử đến mức bà buộc phải gọi bác sĩ gia đình đến để kéo tôi về.

Các bác sĩ luôn đinh ninh rằng họ hành động vì lợi ích tốt nhất của công chúng. Nhưng liệu đằng sau tất cả những điều đó có phảng phất chút lợi ích cá nhân nào không nhỉ? Riêng tôi thấy là có đấy, và tôi thì không dám nhận mình sở hữu tất cả mọi đức hạnh – mà chỉ khoảng chín hay mười đức hạnh gì đó thôi.

Tôi sinh ra tại “Tiểu bang Cờ xí,” và ý tôi muốn nói đến “Tiểu bang Cờ xí” chính là Missouri. Phương pháp xoa nắn xương khớp cũng chào đời tại cùng tiểu bang ấy, và cả hai chúng tôi đều đang sống khá ổn thỏa. Có một dạo khi còn trẻ, sự chú ý của tôi bị thu hút bởi bức tranh vẽ một ngôi nhà mang dòng chữ: “Chúa Giê-su Tranh Luận với Các Bác Sĩ.”

Tôi chẳng thể hiểu theo nghĩa nào khác ngoài việc Chúa Giê-su thực sự đang cãi nhau với các bác sĩ. Thế là tôi bèn hỏi một nô lệ lớn tuổi, người vốn hành nghề thuốc Nam theo kiểu nhỏ lẻ – tất nhiên là không có giấy phép – rằng bức tranh đó có ý nghĩa gì. “Ngài đã làm gì sai thế?” tôi hỏi. Và người đàn ông da màu liền đáp: “Hừm, ngài ấy có giấy phép đâu cơ chứ.”