Hội Kịch nghệ và Văn học Luân Đôn đã tổ chức một bữa tối chào mừng Sir Henry Irving trở về tại Khách sạn Savoy, Luân Đôn, ngày 9 tháng 6 năm 1900. Khi nâng ly chúc mừng “Nghệ thuật Sân khấu”, ông Clemens đã phát biểu:

Tôi thấy nhiệm vụ của mình rất dễ dàng. Tôi đã làm nhà viết kịch được ba mươi năm. Trong suốt khoảng thời gian đó, tôi luôn có tham vọng vượt qua thành tích của nhà văn Tây Ban Nha, người từng tuyên bố để lại bốn trăm vở kịch khi ông qua đời. Tôi để lại tới bốn trăm mười lăm vở, và vẫn chưa chết.

Nghệ thuật vĩ đại nhất trong mọi loại hình nghệ thuật chính là viết kịch. Đó là một việc vô cùng khó khăn. Nó đòi hỏi tài năng cao nhất có thể cùng những ân huệ hiếm có nhất. Không, có một tài năng khác sánh ngang với nó—bởi ai mà chẳng viết được kịch—tôi đã có tới bốn trăm vở—nhưng để được nhận một vở thì lại cần đến năng lực thực sự. Và cho đến nay, tôi vẫn chưa từng có được niềm hạnh phúc ấy.

Nhưng bản chất con người vốn dĩ là thế, chúng ta cứ mãi kiên trì đến mức khi biết mình sinh ra để làm một việc gì đó, chúng ta chẳng bận tâm thiên hạ nghĩ gì về điều đó nữa. Chúng ta cứ tiếp tục khai thác tài năng ấy năm này qua năm khác, giống như tôi đã làm. Tôi sẽ tiếp tục viết kịch, và biết đâu một ngày nào đó điều không tưởng sẽ xảy ra, dù tôi chẳng mong chờ gì điều đó.

Khi viết kịch, điều quan trọng nhất là sự mới lạ. Thế giới đã trở nên mệt mỏi với những hình thức vững chắc trong mọi loại hình nghệ thuật. Bản thân tôi đã nảy ra một ý tưởng mới từ nhiều năm trước. Tôi không lấy làm ngạc nhiên về điều đó. Tôi vẫn luôn mong chờ nó sẽ đến. Một người đã phải chịu đựng bao nỗi thất vọng trong nhiều năm sẽ mất đi sự tự tin, và tôi nghĩ mình nên thăm dò trước khi khai thác ý tưởng mới là viết kịch dưới dạng một giấc mơ; thế là tôi viết thư cho một vị uy quyền uy tín am hiểu mọi thứ, và hỏi ông ấy xem ý tưởng đó có mới hay không.

Tôi có thể tin tưởng ông ấy. Ông ấy sống ở quê hương thân yêu của tôi ở Mỹ—ngôi nhà thân yêu ấy, càng thân yêu hơn đối với tôi qua những khoản thuế. Ông ấy gửi cho tôi một danh sách các vở kịch trong đó thủ pháp cũ kỹ đó đã từng được sử dụng, và ông ấy nói rằng còn có cả một lô vở kịch hiện đại nữa. Ông ấy lần ngược thời gian trở về Trung Quốc và đến một vở kịch có niên đại từ hai nghuìn sáu trăm năm trước Công nguyên. Ông ấy bảo sẽ tiếp nối bằng danh sách những vở kịch thuộc thể loại đó từ trước nữa, và với sự ngây thơ của mình, ông ấy suýt nữa đã ngược dòng thời gian về tận trận Đại hồng thủy.

Đó là điều nản lòng nhất từng xảy ra với tôi trong sự nghiệp kịch nghệ của mình. Tôi đã làm được vô số việc tốt một cách âm thầm và kín đáo, đồng thời đã cung cấp cho Sir Henry Irving hết vở kịch này đến vở kịch khác. Ông ấy đã đạt được những gì nhờ ảnh hưởng đó? Hãy nhìn xem ông ấy đang đứng ở đâu lúc này—trên đỉnh cao của nghệ thuật ở cả hai thế giới và chính tôi là người đã đưa ông ấy lên đó—hoặc ít ra là một phần đã đưa ông ấy đến đó.

Tôi không cần phải nói dài dòng thêm về sức ảnh hưởng mà nghệ thuật sân khấu đã tác động lên nền văn minh. Nó đã biến những luân lý tốt đẹp thành một thứ giải trí thú vị. Tiếp theo tôi sẽ là lời phát biểu của ông Pinero. Tôi cho rằng chúng tôi đang đứng ở vị trí hàng đầu của nghề nghiệp này. Ông ấy không viết nhiều kịch bằng tôi, nhưng ông ấy lại có được tài năng thiên bẩm mà tôi còn thiếu, đó là khả năng thuyết phục các nhà quản lý nhận kịch của mình. Tôi xin gắn tên ông ấy vào lời chúc mừng này, kèm theo niềm hy vọng rằng sức ảnh hưởng của ông ấy sẽ được duy trì trong việc phát huy tay nghề bậc thầy với món quà lớn lao đó, và rằng ông ấy sẽ sống thật lâu để tiếp tục công việc tuyệt vời của mình.