Các Bài Diễn Văn Của Mark Twain

Lượt đọc: 1091 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Cải Cách Y Phục Và Bản Quyền

❊ ❊ ❊

Khi dự luật bản quyền hiện hành đang được thảo luận, ông Clemens đã ra mắt trước ủy ban. Ông từng gửi cho Chủ tịch Hạ viện Cannon bức thư sau:

“KÍNH GỬI BÁC JOSEPH,—Xin hãy giúp tôi giành lấy lời cảm ơn từ Quốc hội, không phải vào tuần sau mà là ngay lập tức. Việc này rất ư cần thiết. Xin hãy thực hiện điều này cho người bạn già quý mến của ngài ngay lập tức—nếu được thì bằng sự thuyết phục, còn nếu buộc phải thế thì bằng vũ lực, bởi vì việc tôi được bước lên sảnh đường của Hạ viện trong hai hoặc ba tiếng đồng hồ để trò chuyện với từng nghị sĩ một nhằm kêu gọi sự ủng hộ, khích lệ và bảo vệ cho một trong những tài sản cùng ngành nghề có giá trị bậc nhất của quốc gia—chính là văn học—là điều vô cùng cấp thiết. Tôi mang theo bên mình những lý lẽ—và cả một thùng đựng chất lỏng nữa.

“Hãy cho tôi một cơ hội. Hãy giúp tôi nhận được lời cảm ơn của Quốc hội. Đừng chờ đợi những người khác—thời gian đâu mà đợi; hãy tự mình trao nó cho tôi và cứ để Quốc hội phê chuẩn sau. Tôi đã giữ khoảng cách và để mặc Quốc hội một mình trong suốt bảy mươi mốt năm trời và tôi hoàn toàn xứng đáng nhận được lời cảm ơn ấy. Quốc hội thừa biết điều này, và từ lâu tôi đã cảm thấy chạnh lòng khi một sự bày tỏ lòng biết ơn vô cùng đúng đắn và xứng đáng này mới chỉ dừng lại ở mức độ cảm nhận trong lòng Hạ viện chứ chưa bao giờ được thốt lên công khai.

“Hãy gửi cho tôi một lệnh triệu tập viên chức giữ trật tự thật nhanh. Khi nào tôi nên đến?

“Với tất cả thương yêu và một lời chúc phúc,

“MARK TWAIN.”

Trong lúc chờ đợi để xuất hiện trước ủy ban, ông Clemens đã trò chuyện với các phóng viên:

Tại sao các anh lại không hỏi lý do vì sao tôi lại mặc thứ trang phục có vẻ như không hợp mùa thế này nhỉ? Tôi sẽ nói cho các anh biết. Tôi nhận thấy rằng khi một người đạt đến độ tuổi thất thập cổ lai hy như tôi đây, việc liên tục nhìn thấy những bộ trang phục tối màu rất dễ mang lại hiệu ứng chán nản. Trang phục sáng màu bắt mắt hơn và làm tươi tắn tinh thần lên. Giờ thì, dĩ nhiên là tôi không thể ép buộc mọi người phải mặc trang phục như thế chỉ vì lợi ích riêng của mình, thế nên tôi chọn giải pháp tốt thứ nhì là tự mình mặc vậy.

Tất nhiên, trước khi một người đạt đến tuổi của tôi, sự e sợ trước những lời chỉ trích có thể ngăn cản họ chiều chuộng sở thích của bản thân. Tôi thì chẳng sợ điều đó chút nào. Tôi hoàn toàn ủng hộ những sự kết hợp màu sắc đẹp mắt trong y phục. Lấy ví dụ như tôi rất thích ngắm trang phục của phụ nữ ở nhà hát opera. Còn gì có thể buồn tẻ hơn sắc đen ảm đạm mà phép xã giao buộc đàn ông phải mặc trong những dịp trọng đại cơ chứ? Một nhóm đàn ông mặc đồ dạ hội trông giống như một đàn quạ, và mức độ truyền cảm hứng cũng y chang như vậy.

Xét cho cùng, mục đích của y phục là gì? Chẳng phải quần áo cốt để giữ gìn phẩm giá đồng thời đem lại sự thoải mái cho người mặc hay sao? Giờ thì tôi chẳng biết có thứ gì bất tiện hơn trang phục của đàn ông thời nay cả. Bộ trang phục đẹp đẽ nhất từng được tạo ra chính là lớp da của mỗi người, nhưng ngặt nỗi, xã hội lại đòi hỏi điều gì đó nhiều hơn thế.

Tuy nhiên, người đàn ông ăn mặc đẹp nhất mà tôi từng thấy lại là một thổ dân quần đảo Sandwich, người đã thu hút sự chú ý của tôi từ ba mươi năm trước. Khi ấy, vị đó muốn khoác lên mình bộ trang phục đặc biệt để tôn vinh một dịp trọng đại hay ngày lễ, thì chao ôi, đôi khi ông ấy chỉ đeo thêm một cặp kính mà thôi. Còn lại thì xiêm y mà Thượng đế ban cho đã là quá đủ rồi.

Dĩ nhiên, tôi cũng có những ý tưởng về việc cải cách y phục. Đơn giản như tại sao chúng ta không phỏng theo một vài kiểu dáng của phụ nữ nhỉ? Chúa mới biết họ đã phỏng theo biết bao nhiêu kiểu của chúng ta rồi. Lấy chiếc áo thắt eo hở hang làm ví dụ đi. Nó có những ưu điểm rõ mười mươi là mát mẻ, thoải mái, và hơn thế nữa nó hầu như luôn được may bằng những tông màu vui mắt mang lại sự phấn chấn chứ không hề gây chán nản.

Đúng là tôi từng cho gã Yankee người xứ Connecticut trong triều đình Vua Arthur đội một chiếc mũ phớt cao lơ xơ phơ, nhưng để xem nào, chuyện đó đã từ cách đây hai mươi lăm năm rồi. Khi ấy, chẳng người đàn ông nào được coi là ăn mặc chỉnh tề cho đến khi đội lên đầu một chiếc mũ phớt cao. Ngày nay thì tôi nghĩ chẳng ai được coi là ăn mặc đàng hoàng cho đến khi chịu để nó lại nhà. Này nhé, lúc tôi rời nhà hôm qua, người ta còn lôi ra một chiếc mũ phớt cao bắt tôi đội lên nữa cơ.

“Ông nhất định phải đội nó,” họ bảo tôi; “này nhé, thử nghĩ đến cảnh đến Washington mà lại không có mũ phớt cao xem!” Nhưng tôi đáp là không; tôi sẽ đội mũ quả dưa hoặc chẳng đội gì sất. Này nhé, tôi tin là mình có thể đi dọc các con phố ở New York—dù chẳng bao giờ tôi làm thế—nhưng tôi vẫn nghĩ là mình làm được—và tôi sẽ chẳng bao giờ thấy một người đàn ông ăn mặc lịch sự nào lại đội mũ phớt cao cả. Nếu có thấy thì tôi sẽ hoài nghi kẻ đó ngay. Tôi không rõ hoài nghi điều gì, nhưng chắc chắn là tôi sẽ nghi ngờ.

Này nhé, lúc tôi bước lên tầng hai của chuyến phà Pennsylvania đến đây vào ngày hôm qua, tôi thấy Howells đang đi tới. Ông ấy là người duy nhất trên tàu đội mũ phớt cao, và tôi xin thưa với các anh là ông ấy cảm thấy xấu hổ cho chính mình. Ông ấy bảo rằng mình bị nài nỉ đội nó trái với lý trí bình thường của bản thân. Nhưng thử nghĩ mà xem, một người đàn ông suýt soát tuổi bảy mươi mà lại không có nổi một chính kiến trong những chuyện thế này!

“Ông hiện có đang làm công việc nào không?” phóng viên trẻ nhất và nghiêm túc nhất lên tiếng hỏi.

Công việc á? Tôi đã giải nghệ vào đúng ngày sinh nhật thứ bảy mươi của mình rồi. Kể từ đó đến nay, tôi chỉ dành vỏn vẹn hai mươi sáu tiếng mỗi ngày để đọc cho người ta chép cuốn tự truyện của mình thôi, mà như John Phoenix từng nói về chữ ký của ông ấy, cuốn sách này hoàn toàn có thể tin cậy là bản gốc xác thực, bởi vì nó do chính một tay tôi viết ra. Nhưng nó sẽ chưa được xuất bản đầy đủ cho đến khi tôi chết hẳn. Tôi đã viết nó với giọng điệu cay độc, quỷ quyệt và ma mãnh nhất có thể. Nó sẽ dày đến rất nhiều tập, và tôi sẽ tiếp tục viết cho đến khi đến thời điểm tôi đi đoàn tụ với các thiên thần. Đó sẽ là một cuốn tự truyện khủng khiếp. Nó sẽ làm dựng cả tóc gáy của khối kẻ. Nhưng nó không thể được xuất bản cho đến khi tôi đã chết, và những kẻ được nhắc tên trong sách cùng con cháu chắt của họ cũng đã qua đời. Thật là một thứ kinh khủng!

“Ông có thể cho chúng cháu biết tên của một số nhân vật có mặt ở đây để tiễn ông không?”

Tôi chịu. Tôi vốn dĩ rất rụt rè. Sự rụt rè của tôi mang một nét rất đặc biệt. Tôi chẳng bao giờ nhìn thẳng vào mặt ai cả. Lý do là vì tôi sợ rằng họ thì nhận ra tôi còn tôi thì lại chẳng biết họ là ai, điều đó gây ra sự lúng túng tột cùng cho cả đôi bên. Tôi luôn là người chờ đối phương cất lời trước. Tôi quen biết rất nhiều người, nhưng ngặt nỗi tôi lại chẳng biết họ là ai. Tất cả chỉ là vấn đề năng lực quan sát sự vật mà thôi. Giờ thì tôi chẳng bao giờ quan sát cái gì nữa cả. Tôi đã bỏ cái thói quen ấy từ nhiều năm trước rồi. Anh phải duy trì thói quen nếu muốn trở nên thành thạo nó. Chẳng hạn như, tôi từng là một hoa tiêu, nhưng tôi đã từ bỏ nghề ấy, và tôi không tin là thuyền trưởng của con tàu Minneapolis sẽ cho phép tôi điều khiển con tàu của ông ấy đến London đâu. Mặc dù vậy, nếu tôi nghĩ rằng ông ta lơ đễnh không làm tròn trách nhiệm, tôi vẫn có thể bước lên buồng lái và góp ý đôi điều với ông ta.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 10 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.