Các Bài Diễn Văn Của Mark Twain

Lượt đọc: 1054 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Một Bài Phát Biểu Chưa Được Đọc

❊ ❊ ❊

Tàu hơi nước St. Paul dự kiến sẽ được hạ thủy từ xưởng đóng tàu Cramp ở Philadelphia vào ngày 25 tháng 3 năm 1895. Sau lễ hạ thủy, một bữa tiệc trưa đã được sắp đặt, tại đó ông Clemens sẽ có một bài phát biểu. Ngay trước khi thời khắc quyết định đến, một phóng viên đã hỏi xin ông Clemens bản sao bài phát biểu sẽ đọc trong bữa tiệc. Để tạo điều kiện cho phóng viên này làm việc, ông đã cho mượn bản đánh máy của bài diễn văn. Tuy nhiên, sự việc xảy ra là khi các chốt chặn bị tháo dỡ, con tàu khổng lồ vẫn trơ ra không nhúc nhích, và mọi nỗ lực đều không thể đẩy nó đi dù chỉ một phân. Nó đã mắc kẹt trên đường trượt. Kết quả là, lễ hạ thủy bị hoãn lại một hoặc hai tuần; nhưng trong khoảng thời gian đó, ông Clemens đã lên đường sang châu Âu. Nhiều năm sau, một phóng viên tìm gặp ông Clemens và đưa ra bản thảo bài phát biểu đó, nội dung như sau:

Ngày kia, tôi sẽ lên đường sang Anh trên một con tàu cùng hãng, tàu Paris. Đó sẽ là chuyến vượt đại dương lần thứ mười bốn của tôi trong vòng ba năm rưỡi. Do đó, sự có mặt của tôi ở đây, như quý vị thấy đấy, hoàn toàn là chuyện tự nhiên, hoàn toàn mang tính thương mại. Tôi quan tâm đến tàu bè. Giờ đây chúng còn khiến tôi thích thú hơn cả khách sạn. Mỗi khi một con tàu mới được hạ thủy, tôi lại thấy khao khát muốn đến xem liệu nó có là nơi ở tốt cho tôi hay không, đặc biệt là nếu nó thuộc hãng tàu này, vì chính nhờ hãng này mà tôi đã thực hiện phần lớn các chuyến đi của mình.

Mọi người tự hỏi tại sao tôi lại đi nhiều đến thế. Chà, tôi đi một phần vì sức khỏe, một phần để làm quen với đường đi nước bước. Tôi đã đi đi về về trên cùng một hải trình này nhiều lần đến mức tôi biết hết lũ cá voi sống dọc đường, và dạo gần đây, việc chạm mặt chúng khiến tôi thấy ngượng nghịu, vì trông chúng chẳng vẻ gì là vui mừng khi gặp tôi, mà lại tỏ ra khó chịu, như thể muốn nói: “Lại là cái lão tàu bè cũ kỹ này đấy à.”

Hồi còn trẻ, điều này hẳn sẽ khiến tôi tổn thương và xấu hổ, nhưng giờ tôi đã già rồi, và khi tôi cư xử đúng mực, làm điều phải lẽ, tôi chẳng bận tâm đến quan điểm của một con cá voi về mình. Khi còn trẻ, chúng ta thường đánh giá một ý kiến dựa trên tầm vóc của người đưa ra nó, nhưng sau này chúng ta nhận ra đó là một quy tắc không chắc chắn, bởi ta hiểu rằng có những lúc ý kiến của một con ong bắp cày còn khiến ta phiền lòng hơn cả ý kiến của một hoàng đế.

Tôi không có ý nói rằng mình hoàn toàn không quan tâm đến ý kiến của cá voi, vì như vậy thì đi quá xa rồi. Tất nhiên, có được thiện cảm của một con cá voi vẫn tốt hơn là sự phản đối của nó; nhưng quan điểm của tôi là nếu quý vị không thể có được thiện cảm của cá voi mà phải đánh đổi bằng nguyên tắc hay lòng tự trọng cá nhân, thì tốt hơn là cứ sống mà không cần nó. Đó là ý kiến của tôi về loài cá voi.

Vâng, tôi đã đi trên cùng hải trình đó nhiều lần đến mức tôi thuộc lòng đường đi mà chẳng cần la bàn, chỉ cần nhìn sóng là đủ. Tôi biết hết những con sóng lớn và kha khá những con sóng nhỏ. Cả cảnh hoàng hôn nữa. Tôi biết rõ mọi buổi hoàng hôn và biết nó thuộc về đâu chỉ nhờ màu sắc của nó. Thế nên, tất yếu là giờ đây tôi không còn thực hiện chuyến đi vì phong cảnh nữa. Những thứ đó đã qua rồi.

Điều tôi quý trọng nhất là sự an toàn, kế đến là tốc độ vận chuyển và sự tiện lợi. Những điều này được cung cấp tốt nhất bởi hãng tàu American, nơi mà các khoang kín nước của tàu không hề có lối thông nhau; không có cửa để có thể để mở, và do đó, không có cách nào để nước tràn từ khoang này sang khoang khác khi xảy ra va chạm. Nếu quý vị vô hiệu hóa được mối nguy hiểm mà các vụ va chạm đe dọa, quý vị đã vô hiệu hóa được mối nguy lớn nhất trong những chuyến hải hành trên các siêu tàu thời nay, và khiến cho việc đi biển còn an toàn hơn cả ở nhà.

Khi con tàu Paris bị xé toạc một nửa cách đây vài năm, đủ nước Đại Tây Dương đã tràn qua tràn lại ở một đầu tàu trong suốt thời gian dài vật lộn đó, lượng nước ấy đủ sức nhấn chìm cả hạm đội thế giới nếu phân bổ cho chúng; vậy mà con tàu vẫn nổi trong sự an toàn tuyệt đối, và không một mạng người nào bị mất. Trong trường hợp va chạm, tảng đá Gibraltar cũng chẳng an toàn hơn tàu Paris và các con tàu lớn khác của hãng này. Đây dường như là hãng tàu lớn duy nhất trên thế giới chở hành khách từ đô thị này đến đô thị khác mà không cần sự can thiệp của tàu kéo, xà lan hay cầu phà—chở hành khách đi xuyên suốt mà không cần tháo dỡ hàng hóa, có thể nói là như vậy.

Ở phía nước Anh, hành khách cập bến tại một cầu tàu; trên cầu tàu đã có sẵn một chuyến tàu đặc biệt chờ đợi; chỉ trong một tiếng bốn mươi lăm phút, hành khách đã có mặt ở London. Không gì có thể tiện lợi hơn. Nếu hành trình của quý vị là từ một bãi cát bên này đến một ngọn hải đăng bên kia, quý vị có thể đi nhanh hơn bằng các hãng tàu khác, nhưng trường hợp đó không xảy ra. Hành trình này là từ thành phố New York đến thành phố London, và không hãng tàu nào có thể thực hiện hành trình đó nhanh hơn hãng này, cũng như không hãng nào tiện lợi và dễ dàng bằng. Và khi hành khách cập bến bên phía chúng ta, họ đặt chân lên bờ sông phía Mỹ, chứ không phải ở các tỉnh lẻ. Như một người đàn ông rất uyên bác đã nói trong chuyến đi vừa rồi (ông ấy là chỉ huy trưởng phụ trách khu vực boong tàu bên dưới của ca trực giữa):

“Khi chúng tôi đưa hành khách cập bến phía Mỹ, chẳng có gì ngăn cách anh ta với khách sạn của mình ngoài địa ngục và gã đánh xe ngựa cả.”

Tôi cũng như quý vị và cả quốc gia này, rất vui mừng chào đón con tàu mới. Đây là một niềm tự hào khác, một niềm an ủi khác cho một đất nước vĩ đại mà các hạm đội hùng mạnh đều đã biến mất, và đã gần như quên mất cảm giác kéo cờ ra khơi là như thế nào. Tôi không chắc con tàu được đặt theo tên của vị St. Paul nào. Một số người nghĩ đó là vị thánh trên vùng thượng lưu sông Mississippi, nhưng chỉ huy trưởng thì bảo tôi đó là vị đã hạ gục Goliath. Nhưng điều đó không quan trọng. Dù là ai đi chăng nữa, hãy dành cho con tàu sự chào đón nồng nhiệt và cầu chúc thượng lộ bình an.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 10 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.